Η πρόταση του Γιάννη Στουρνάρα, έχει παραληφθεί επίσημα στα τέλη Σεπτεμβρίου, ενώ στις διοικήσεις των τραπεζών παρουσιάσθηκε με όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες πριν από λίγες ημέρες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στις 77 σελίδες του σχεδίου κυβερνητικής πολιτικής για το 2021, που έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα το Μέγαρο Μαξίμου, δεν υπάρχει ούτε μια αναφορά λίγων λέξεων στο σχέδιο της Τράπεζας της Ελλάδος, ώστε να αφεθεί ανοικτό το ενδεχόμενο να ενεργοποιηθεί η bad bank μέσα στο επόμενο έτος, που θα είναι και εξαιρετικά κρίσιμο για την πορεία της εξυγίανσης των τραπεζικών ισολογισμών, αφού θα κάνουν την εμφάνισή τους και τα νέα «κόκκινα» δάνεια από την περίοδο της πανδημίας.

Στο σχετικό εδάφιο του πολυσέλιδου κειμένου αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι:

• Στο πλαίσιο επίτευξης του στόχου για ενίσχυση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της ρευστότητας για το 2021, επιδιώκεται η περαιτέρω μείωση των κόκκινων δανείων (…)
• Ειδικότερα, συνεχίζεται η προσπάθεια για την αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων, και με επέκταση του επιτυχημένου σχεδίου «Ηρακλής».

Ουσιαστικά, αυτό που προαναγγέλεται είναι η επιμονή στην ίδια στρατηγική για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, δηλαδή στην επέκταση του σχεδίου «Ηρακλής» με πρόσθετες κρατικές εγγυήσεις άνω των 10 δισ. ευρώ. Πρόκειται για μια επιλογή που συμβαδίζει απόλυτα με τις επιδιώξεις των τραπεζών, αλλά έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις εκτιμήσεις της ΤτΕ:

Οι τράπεζες θέλουν τις τιτλοποιήσεις με κρατικές εγγυήσεις, όπως έχε γράψει το Σin, επειδή η κρατική εγγύηση στο πιο «ποιοτικό» κομμάτι των δανείων που τιτλοποιούνται και το οποίο κρατούν οι ίδιες οι τράπεζες στα χαρτοφυλάκιά τους ανεβάζει την αξία αυτών των τίτλων και περιορίζει τις ζημιές που θα έπρεπε να εγγράψουν οι τράπεζες λόγω της διαφοράς ανάμεσα στη λογιστική αξία των δανείων στα βιβλία τους και στην πραγματική τους αξία. Αντίθετα, αν τα ίδια δάνεια περνούσαν στην bad bank, χωρίς τη «μαγική» επίδραση της κρατικής εγγύησης, οι ζημιές θα ήταν πολύ υψηλότερες, έστω και αν η ΤτΕ προτείνει να αναγνωρισθούν σε βάθος χρόνου (5ετία).

Η Τράπεζα της Ελλάδος, όμως, με τις διαπιστώσεις της οποίας προφανώς συμφωνεί και ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός (SSM) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, έχει προειδοποιήσει ότι το σχέδιο «Ηρακλής» δεν είναι αρκετό για να αντιμετωπισθούν όλα τα παλαιά «κόκκινα» δάνεια, αλλά και τα νέα, που θα δημιουργηθούν από την κρίση της πανδημίας και μπορεί να φθάσουν τα 10 δισ. ευρώ. Επιπλέον, η ΤτΕ έχει τονίσει ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια είναι μόνο η μία πλευρά του προβλήματος των τραπεζικών ισολογισμών. Η άλλη, επίσης σοβαρή και που δεν αντιμετωπίζεται με το σχέδιο «Ηρακλής» αλλά μόνο μέσω της bad bank, είναι η χαμηλή ποιότητα των τραπεζικών κεφαλαίων, που σε ποσοστό άνω του 60% αποτελούνται από αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις.

Η κυβέρνηση φαίνεται αποφασισμένη να διευκολύνει τις τράπεζες, αγνοώντας αυτές τις επισημάνσεις και δημιουργώντας τον κίνδυνο να προχωρήσει με αργό βηματισμό η εξυγίανση των τραπεζών, αλλά και να μείνει ατελής, στο βαθμό που οι τράπεζες θα συνεχίσουν να στηρίζονται σε αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και όχι σε πραγματικά κεφάλαια. Όμως, αυτή η στάση της οδηγεί όλο και περισσότερο σε αντιπαράθεση και με τον SSM, ο οποίος έχει ρίξει το βάρος του υπέρ της γρήγορης εκκαθάρισης προβληματικών δανείων σε όλη την ευρωζώνη, με βασικό εργαλείο τις bad banks σε εθνικό επίπεδο, κάτι που υιοθετήθηκε πρόσφατα και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Μιλώντας πριν λίγες ημέρες στη γερμανική οικονομική εφημερίδα Börsen-Zeitung, ο επικεφαλής του SSM, Αντρέα Ενρία, ξεκαθάρισε ότι δεν θα γίνει ανεκτό από τον SSM να καθυστερήσουν και πάλι οι τράπεζες της ευρωζώνης να μειώσουν τα «κόκκινα» δάνεια, όπως συνέβη στην προηγούμενη κρίση. Επιπλέον, ο Ενρία επανέλαβε ότι το καλύτερο εργαλείο για τη γρήγορη μείωση των «κόκκινων» δανείων είναι οι εθνικές bad banks. Σε ερώτηση για τη διστακτικότητα που δείχνουν οι τράπεζες να χρησιμοποιήσουν αυτό το εργαλείο και αν θα πρέπει να δοθούν κάποια κίνητρα («καρότα») από την εποπτική αρχή, ο Ενρία είπε κάτι που έχει μεγάλο ενδιαφέρον: απέκλεισε να δοθούν «καρότα» και τόνισε ότι ο SSM θα χρησιμοποιήσει το «μαστίγιο», δηλαδή θα μεγιστοποιήσει την πίεση στις τράπεζες να σχηματίσουν όλες τις προβλέψεις που απαιτούνται για προβληματικά δάνεια και να τα μειώσουν γρήγορα, με νέα σχέδια που θα κληθούν να παρουσιάσουν στον SSM.

Πηγή: sofokleousin.gr

Του Νίκου Παπαδημητρίου

Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος που έχει ως συνομιλητή του το Μέγαρο Μαξίμου, και όχι το υπουργείο Οικονομικών σημειωτέον, έχει αποστείλει την πρότασή του για τη δημιουργία Bad Bank στον πρωθυπουργό, τώρα όμως απομένουν τα πιο δύσκολα, τελευταία μέτρα της λύσης, μιας λύσης που δεν μπορεί να περιμένει άλλο…

Ένα νούμερο αρκεί για να δείξει το επείγον της υπόθεσης: το 37% των ιδιωτικών δανείων είναι μη εξυπηρετούμενα, ποσοστό απλώς αδιανόητο για άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Κατά πληροφορίες, η, κατά Στουρνάρα, Bad Bank, θα μπορούσε να απορροφήσει μη εξυπηρετούμενα δάνεια της τάξης των 40 δισ., ενώ ένα κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα γίνει με τα δάνεια που δημιουργούνται εδώ και ένα χρόνο περίπου, απόρροια της πανδημίας και, συνακόλουθα, της στάσης εμπορίου – στάσης πληρωμών που ο Covid-19 επέφερε. Φαίνεται όμως ότι και για αυτό έχει προβλέψει η διοίκηση της ΤτΕ, καθώς στο σχεδιασμό της υπάρχει μέριμνα για εξ ολοκλήρου κάλυψη όχι μόνο των σημερινών κόκκινων δανείων αλλά και εκείνων που θα προκύψουν κατά τη διάρκεια της πανδημίας.   

• Σύμφωνα δε, με όσα έγραφε το «Βήμα» σε ρεπορτάζ του Άγγελου Κωβαίου, κατά τον Γιάννη Στουρνάρα και σε εισαγωγικά σημειωτέον, «απαιτείται σύμπραξη όλων των καλών δυνάμεων του τόπου», ενώ κάνει λόγο, σε εισαγωγικά και πάλι, για «μια κοινή προσπάθεια της κυβέρνησης και της ΤτΕ» -και των διοικήσεων των τραπεζών θα μπορούσε κανείς να προσθέσει… Ισχυροί σύμμαχοι στο πλευρό του Ι. Στουρνάρα είναι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και  ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός, κάτι, προφανώς, που δεν μπορεί να αγνοήσει η κυβέρνηση.

Για το διοικητή της ΤτΕ δεν υπάρχει πια καιρός για χάσιμο, με άλλα λόγια είναι ανάγκη η κυβέρνηση να υιοθετήσει το σχέδιο (του). Επιπλέον, ο Ι. Στουρνάρας ζητά την τοποθέτηση υπουργού, που θα έχει αποκλειστικό αντικείμενο και έργο, να τρέξει το εν λόγω project.

Η πρόταση Στουρνάρα για υπουργό …Bad Bank δεν είναι άνευ σκοπιμότητας όμως, και κάπου εδώ αρχίζουν τα πολιτικά …νέφη. Οι συνομιλητές του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος είναι στο Μέγαρο Μαξίμου -ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο σύμβουλός του, Αλέξης Πατέλης, που μελετά ήδη την πρόταση της ΤτΕ- και όχι στην οδό Νίκης.

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός άλλωστε από δημοσιεύματα που έφεραν τον Χρήστο Σταϊκούρα να μην είναι ζεστός με τις ιδέες Στουρνάρα, πολλώ μάλλον που το Δημόσιο θα πρέπει να καταβάλει περί τα 8 δισ. ως εγγύηση για το νέο σχήμα. Πολλώ μάλλον που οι εν λόγω προτάσεις θα έχουν και κοινωνικό, και συνακόλουθα και πολιτικό κόστος, παρά, δηλαδή, την, προσωρινή, αλλά απολύτως εύλογη αναβολή εκτέλεσης του πτωχευτικού κώδικα.

Ενώ «αγκάθι» παραμένει πάντα ο αρμόδιος υφυπουργός Οικονομικών Γιώργος Ζαββός που συνεχίζει να βάζει όλα τα «λεφτά» του στο -ξεπερασμένο κατά την ΤτΕ- σχέδιο «Ηρακλής ΙΙ», θέση που υποστήριξε άλλωστε και στην προ 15νθημέρου συνάντηση που είχε εκείνος και ο Χρ. Σταϊκούρας με τις διοικήσεις των ιδιωτικών τραπεζών.

Το τενεκεδάκι με τα χρέη και τα κόκκινα δάνεια δεν μπορεί να πάει παρακάτω, ποια θα είναι όμως τα …θύματα;

Το σχέδιο, που διαμορφώνεται εν μέσω κινητοποίησης τρισεκατομμυρίων ευρώ από την Ευρώπη για τη στήριξη της οικονομίας της, έχει στόχο την προστασία των εμπορικών τραπεζών από την όποια δευτερογενή επίπτωση της κρίσης, αν η ανεργία στερήσει το αναγκαίο εισόδημα για την αποπληρωμή των δανείων. Μία από τις πηγές ανέφερε ότι η ΕΚΤ έχει συστήσει ομάδα εργασίας (task force) για να εξετάσει την πρόταση μίας “κακής τράπεζας”, στην οποία θα μεταφερθούν τα “κόκκινα” δάνεια και ότι η εργασία για αυτή επιταχύνθηκε τις τελευταίες εβδομάδες.

Το ύψος των δανείων στην Ευρωζώνη που θεωρείται απίθανο να αποπληρωθούν ποτέ πλήρως διαμορφώνεται ήδη σε πάνω από μισό τρισ. ευρώ, περιλαμβανομένων των πιστωτικών καρτών, των δανείων για αγορά αυτοκινήτων και των στεγαστικών δανείων, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία. Το ποσό αυτό αναμένεται να αυξηθεί καθώς η COVID-19 πιέζει τους δανειολήπτες και θα μπορούσε ακόμη και να διπλασιαστεί στο ένα τρισ. ευρώ, επιβαρύνοντας τράπεζες που είναι ήδη εύθραυστες και εμποδίζοντας τον νέο δανεισμό, σύμφωνα με τις πηγές. Αν και η πρόταση για μία κακή τράπεζα συζητήθηκε χωρίς να προχωρήσει πριν από δύο και πάνω χρόνια, η ΕΚΤ, υπό τη νέα πρόεδρό της Κριστίν Λαγκάρντ, διαβουλεύτηκε με τράπεζες και αξιωματούχους της ΕΕ σχετικά με ένα τέτοιο σχήμα τις τελευταίες εβδομάδες, δήλωσε η μία από τις πηγές. Η στήριξη του σχεδίου από την ΕΚΤ είναι κρίσιμης σημασίας, αλλά θα απαιτείτο και η συναίνεση της Γερμανίας που είναι η μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ. Το Βερολίνο ήταν επί μακρόν αντίθετο σε σχήματα που προβλέπουν κοινή ευθύνη για χρέη άλλων χωρών, αν και πρόσφατα έκανε μία απρόσμενη μεταστροφή, συμφωνώντας σε κοινό δανεισμό της ΕΕ για το ταμείο ανάκαμψης από τον κορονοϊό.

Ένα σχέδιο που συζητείται προβλέπει την εμπλοκή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας ως εγγυητή για την κακή τράπεζα, σύμφωνα με τις πηγές. Η κακή τράπεζα θα προχωρούσε μετά στην έκδοση ομολόγων, τα οποία θα αγόραζαν οι εμπορικές τράπεζες έναντι των χαρτοφυλακίων των κόκκινων δανείων του, εξουδετερώνοντας το σοκ του κορονοϊού για τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Στη συνέχεια, οι τράπεζες θα μπορούσαν να δίνουν τα ομόλογα αυτά στην ΕΚΤ ως ενέχυρα για τη χρηματοδότησή τους από αυτή. Οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες μπορεί να κληθούν να στηρίξουν το σχήμα αυτό, δήλωσε η μία πηγή. Αν και οι ευρωπαϊκές χώρες εστιάζουν τώρα στην εκκίνηση του σχεδίου ύψους 750 δισ. ευρώ για να βοηθηθούν οι οικονομίες που επλήγησαν από την COVID-19, η ιδέα μίας κακής τράπεζας και το σχέδιο της ΕΚΤ μπορεί να συζητηθούν από τους διοικητές των κεντρικών τραπεζών και τους υπουργούς αργότερα φέτος.

Ερωτηθείς χθες για τις κακές τράπεζες, ο επικεφαλής της τραπεζικής εποπτείας της ΕΚΤ Αντρέα Ενρία δήλωσε ότι, αν και ο ίδιος στηρίζει την ιδέα, είναι “πρόωρο” να συζητείται τώρα, επειδή δεν είναι ξεκάθαρο πόσο έντονη θα είναι επίπτωση του κοροναϊού. “Στηρίζω πολύ τις εταιρείες διαχείρισης ενεργητικού (σ.σ.: τις κακές τράπεζες). Θεωρώ ότι είναι χρήσιμες”, είπε σε δημοσιογράφους, τονίζοντας την επιτυχία των κακών τραπεζών στην Ισπανία και την Ιρλανδία μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση. “Πολλά από αυτά τα σχήματα είχαν στο τέλος θετικό πρόσημο, επιτυγχάνοντας κέρδη”, είπε. Ο Ενρία σημείωσε ότι η ΕΚΤ εξετάζει πώς θα μπορέσουν οι τράπεζες να αντεπεξέλθουν εάν η κρίση επιδεινωθεί. Οι τράπεζες, πρόσθεσε, έχουν κεφάλαια μεγαλύτερα από 600 δισ. ευρώ, τα οποία θα είναι πιθανόν αρκετά, αν δεν υπάρξει δεύτερο κύμα κρουσμάτων.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ