Ακολούθησε η DBRS το Σεπτέμβριο 2023, η Standard & Poor’s τον Οκτώβριο και η Fitch Ratings τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, διαμορφώνοντας την πιστοληπτική διαβάθμιση της χώρας σε (BBB-). Υπολείπεται η αναβάθμιση της Ελλάδας από τον οίκο αξιολόγησης Moody’s, με την αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας να παραμένει σε Ba1 (μία βαθμίδα κάτω από την επενδυτική) με σταθερές προοπτικές επαναξιολόγησης. Η νέα αξιολόγηση της Moodys είναι προγραμματισμένη για τις 13 Σεπτεμβρίου, ενώ σειρά θα πάρουν S&P (18/10) και Fitch (22/11).

   Η αξιολόγηση της Moody΄s, στις 13 Σεπτεμβρίου , είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς ο οίκος Moody’s είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο, γι’ αυτό και η δυνητική ζήτηση σε περίπτωση αναβάθμισης για τα ελληνικά ομόλογα μπορεί να φτάσει πλέον ακόμη και στα 20 δισ. ευρώ. 

   Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας ήλθε καθώς αξιολογήθηκε θετικά η ευνοϊκή δυναμική για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, η κυβερνητική δέσμευση για δημοσιονομική πειθαρχία και την έγκαιρη υλοποίηση ενός φιλόδοξου μεταρρυθμιστικού προγράμματος με επενδυτικό προσανατολισμό, η συνεχιζόμενη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, αλλά και η περαιτέρω βελτίωση των οικονομικών μεγεθών του ελληνικού τραπεζικού τομέα.

   Τα θετικά αποτελέσματα της ανάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας αποτυπώθηκαν έντονα στις δύο εκδόσεις ομολόγων του ελληνικού δημοσίου στις αρχές 2024.

   Μέσα σε δύο σχεδόν μήνες μόνο τα ελληνικά ομόλογα προσέλκυσαν 68 δισ. ευρώ (από την έκδοση 10ετούς (35 δισ.) και 30 ετούς (33 δισ.) εάν προσθέσουμε και τις προσφορές και για άλλα ελληνικά assets έχουν υπάρξει προσφορές στα 100 δισ. ευρώ στις αρχές του 2024.

   Οι συστημικές τράπεζες την ίδια περίοδο συγκέντρωσαν προσφορές σχεδόν 20 δισ. ευρώ μέσω της διαδικασίας αποεπένδυσης, αλλά και μέσω των εκδόσεων ομολόγων, ενώ να σημειώσουμε και τις προσφορές των 8 δισ. ευρώ που υπήρξαν κατά την εισαγωγή του ΔΑΑ στο Χρηματιστήριο.

   Την ίδια ώρα, όπως παρατηρούν παράγοντες της αγοράς, μία νέα γενιά επενδυτών περισσότερων “ποιοτικών” και μακροπρόσθεσμων, δημιουργείται για τα ελληνικά assets, μετά την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. Ο τίτλος investment grade επιτρέπει σε ένα πολύ μεγαλύτερο κοινό επενδυτών να επενδύσει σε περιουσιακά στοιχεία της Ελλάδας.

   Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι εκτιμήσεις για τις εισροές κεφαλαίων σε ομόλογα και μετοχές, πριν την αναβάθμιση σε επενδυτική βαθμίδα, που αναφέρονται σε μελέτη που δημοσιεύεται στο τελευταίο οικονομικό Δελτίο της Τραπέζης της Ελλάδος. Σύμφωνα με την συγκεκριμένη μελέτη από το δ’ τρίμηνο του 2022 έως το γ’ τρίμηνο του 2023 η αύξηση των τοποθετήσεων σε ομόλογα και μετοχές υπολογίζεται σε 5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 2,9 δισ. ευρώ αφορούν θέσεις σε μετοχές και 2,1 δισ. ευρώ θέσεις σε ομόλογα.

   Ομόλογα

   Το Φεβρουάριο του 2024 το Ελληνικό Δημόσιο άντλησε 4 δισεκ. ευρώ από νέα έκδοση 10ετούς ομολόγου με απόδοση 3,478%, αισθητά χαμηλότερη από εκείνη της έκδοσης αντίστοιχης διάρκειας τον Ιανουάριο του 2023. Αξίζει να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη έκδοση πέτυχε ταυτόχρονα τρία ρεκόρ: (1) Συγκέντρωσε το μεγαλύτερο βιβλίο προσφορών που έχει σημειωθεί ποτέ για ελληνικό κρατικό τίτλο, καθώς ξεπέρασε τα 35 δισ. ευρώ, με το δείκτη κάλυψης να διαμορφώνεται σε 8,75x (έναντι 6,26x της προηγούμενης αντίστοιχης έκδοσης). (2) Η τιμολόγηση του ομολόγου έκλεισε με τη χαμηλότερη διαφορά απόδοσης (country premium) που έχει επιτευχθεί σε ελληνική έκδοση. (3) Είναι το μεγαλύτερο ποσό έκδοσης 10ετούς ομολόγου από το 2010. Το Φεβρουάριο έγινε επίσης επανέκδοση του 10ετούς ομολόγου του Ιανουαρίου 2023, από την οποία αντλήθηκαν 200 εκατ. ευρώ με χαμηλότερη απόδοση. Τον Απρίλιο ο ΟΔΔΗΧ προέβη σε επανέκδοση του 15ετούς ομολόγου που είχε εκδοθεί το Φεβρουάριο του 2020, αντλώντας 200 εκατ. ευρώ με υψηλότερη απόδοση σε σύγκριση με την αρχική έκδοση. Τέλος, το Μάιο ο ΟΔΔΗΧ άντλησε 250 εκατ. ευρώ από την επανέκδοση του 10ετούς ομολόγου με απόδοση 3,51%, καθώς και 3 δισ. ευρώ από την έκδοση 30ετούς ομολόγου με απόδοση 4,241% και ισχυρό δείκτη κάλυψης, αποτυπώνοντας την ισχυρή ζήτηση κυρίως από διεθνείς επενδυτές. Κριτήριο για τη συγκεκριμένη έκδοση ήταν κυρίως η αποτύπωση της κατάλληλης (“δίκαιης”) τιμολόγησης για τη συγκεκριμένη διάρκεια στο μακροχρόνιο τμήμα της καμπύλης αποδόσεων.

   Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος η μεταβολή των προοπτικών της πιστοληπτικής αξιολόγησης της ελληνικής οικονομίας σε θετικές από τον οίκο Standard and Poor’s τον Απρίλιο του 2023 οδήγησε σε σημαντική αύξηση των θέσεων των επενδυτικών κεφαλαίων σε ελληνικά κρατικά ομόλογα, σε σχέση με άλλα κρατικά ομόλογα της ζώνης του ευρώ. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε μείωση στις αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων που αντιστοιχεί σε περίπου 80% της πτώσης των διαφορών αποδόσεών τους έναντι των γερμανικών ομολόγων αναφοράς.

   Τα αποτελέσματα αυτά είναι αξιοσημείωτα για δύο λόγους. Αφενός, η αύξηση της ζήτησης ελληνικών αξιογράφων παρατηρήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία τα επενδυτικά κεφάλαια μείωναν τις θέσεις τους σε ομόλογα με χαμηλές πιστοληπτικές αξιολογήσεις.

   Αφετέρου, η μείωση στις αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων, που εξηγείται σε μεγάλο βαθμό από την αύξηση των θέσεων των διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων, υπερκέρασε τις αυξητικές πιέσεις που παρατηρήθηκαν στα ομόλογα διεθνώς λόγω των αυξήσεων των επιτοκίων.

   Οι επενδυτές είχαν ήδη αρχίσει να προεξοφλούν τις αναβαθμίσεις της κρατικής πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδος στην επενδυτική κατηγορία αφότου πραγματοποιήθηκε η μεταβολή των προοπτικών της σε θετικές από τον οίκο S&P τον Απρίλιο του 2023.

   Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε σημαντική αύξηση των θέσεων χαρτοφυλακίου των διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων σε ελληνικά κρατικά ομόλογα.

   Η επίδραση των αναβαθμίσεων συνεχίστηκε και μετά το δ’ τρίμηνο του 2023 και εξηγεί μια μείωση των αποδόσεων των ελληνικών κρατικών ομολόγων κατά περίπου 20 μ.β. επιπλέον της μείωσης που προκαλείται από τη διαμόρφωση προσδοκιών για μείωση των βασικών επιτοκίων.

   Έτσι, οι διαφορές των αποδόσεών τους έναντι άλλων κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης έχουν μειωθεί σημαντικά.

   Συγκεκριμένα, η διαφορά αποδόσεων (spread) του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου έναντι του γερμανικού τίτλου αντίστοιχης διάρκειας μειώθηκε το 2023 (κατά 98 μ.β. στις 105 μ.β.) και έχει παραμείνει σε αυτά τα χαμηλότερα επίπεδα έκτοτε.

   Ταυτόχρονα, η απόδοση του ελληνικού δεκαετούς κρατικού ομολόγου κυμαίνεται σε αρκετά χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με εκείνη του αντίστοιχου ιταλικού δεκαετούς ομολόγου, ήδη από το β΄ τρίμηνο του 2023. Μάλιστα οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων, σε όλο το εύρος της καμπύλης αποδόσεων, ακολούθησαν την πτωτική πορεία που διαμορφώθηκε από τις θετικές προοπτικές και τις αναβαθμίσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2023 .

   Βέβαια, πιο πρόσφατα, η αναθεώρηση των προσδοκιών των επενδυτών για τα βασικά επιτόκια στη ζώνη του ευρώ, αλλά και οι επιδράσεις μετάδοσης από την αντίστοιχη αναθεώρηση των προσδοκιών για τα επιτόκια στις ΗΠΑ, έχουν ασκήσει ανοδική πίεση και στις αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων, μετριάζοντας τη συνολική μείωσή τους . Το Ελληνικό Δημόσιο αύξησε την άντληση κεφαλαίων με μεσομακροπρόθεσμη διάρκεια από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές το 2024 σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023.

Οι εκδόσεις ομολόγων εντός του 2024 είχαν μειωμένη μεσοσταθμική απόδοση σε σύγκριση με εκείνες του 2023. Στις πρόσφατες εκδόσεις ομολόγων παρατηρείται σημαντική μείωση του κόστους δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου, γεγονός που συνδέεται με την αναβάθμιση στην επενδυτική κατηγορία, η οποία επιφέρει αύξηση της ζήτησης ελληνικών τίτλων, ιδίως ελληνικών κρατικών ομολόγων, εκ μέρους διεθνών επενδυτών. Αξίζει επίσης να επισημανθεί ότι οι πρόσφατες εκδόσεις μακροπρόθεσμων και πολύ μακροπρόθεσμων ομολόγων, εκτός του ότι αυξάνουν τη μεσοσταθμική διάρκεια του χρέους που αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης στην αγορά ομολόγων, ενέχουν και πολύ θετική σηματοδότηση, εξαιτίας της ισχυρής ζήτησης

   Έτσι, το Ελληνικό Δημόσιο σταδιακά μπορεί να αντικαταστήσει χρέος βραχείας διάρκειας με πιο μακροπρόθεσμες εκδόσεις, όπως φαίνεται από τη μείωση των νέων εκδόσεων εντόκων γραμματίων. Συγκεκριμένα, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024, εκδόθηκαν βραχυπρόθεσμοι τίτλοι (δηλ. έντοκα γραμμάτια διάρκειας 3, 6 και 12 μηνών) συνολικού ύψους 8,5 δισ. ευρώ (έναντι 11,6 δισ. ευρώ για το ίδιο διάστημα του 2023).

   Τέλος, καθώς οι αναβαθμίσεις της κρατικής πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδος διευρύνουν την επενδυτική βάση για τα ελληνικά κρατικά ομόλογα, παρουσιάζεται ελαφρά αύξηση στους όγκους συναλλαγών στη δευτερογενή αγορά. Η μέση ημερήσια αξία συναλλαγών στην Ηλεκτρονική Δευτερογενή Αγορά Τίτλων (ΗΔΑΤ) έχει διαμορφωθεί σε περίπου 81 εκατ. ευρώ μεσοσταθμικά από την αρχή του έτους, έναντι 78 εκατ. ευρώ για το ίδιο διάστημα του 2023. Στο Σύστημα ‘Αυλων Τίτλων (ΣΑΤ), μέσω του οποίου διακανονίζονται τόσο εγχώριες όσο και διεθνείς συναλλαγές σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου, η μέση ημερήσια αξία αγοραπωλησιών για το 2024 έως τα τέλη Μαΐου διαμορφώθηκε σε 519 εκατ. ευρώ, έναντι 503 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2023.

   Χρηματιστήριο

   Η χρηματιστηριακή αγορά από τον Απρίλιο του 2023 ,που σύμφωνα με την ΤτΕ ουσιαστικά άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας , όπως προαναφέραμε, καταγράφει κέρδη πάνω από 30%. Σύμφωνα με χρηματιστηριακούς αναλυτές η προεξόφληση της επενδυτικής βαθμίδας άρχισε από τα χαμηλά του Σεπτέμβριο- Οκτωβρίου 2022 , έχοντας δώσει μία άνοδο άνω του 60% στον βασικό χρηματιστηριακό δείκτη.

   Η αγορά από τα χαμηλά των 850 μονάδων έφθασε έως και τις 1.500 μονάδες, κλείνοντας ουσιαστικά τη «μαύρη τρύπα» της κρίσης-, τερματίζοντας έναν επώδυνο χρηματιστηριακό κύκλο 13 και πλέον ετών.

   Η αποτίμηση της αγοράς κινείται πλέον στα 100 δισ. ευρώ, στα υψηλότερα επίπεδα από τα τέλη Νοεμβρίου του 2009. Η μέση Κεφαλαιοποίηση της αγοράς στο πρώτο εξάμηνο του 2024 αυξήθηκε κατά 28,4% σε σύγκριση με την αντίστοιχη μέση Κεφαλαιοποίηση του πρώτου εξαμήνου 2023 (Euro97,6 δισ. έναντι Euro76,0 δισ.).

   Την ίδια ώρα η μέση ημερήσια συναλλακτική δραστηριότητα εκτοξεύθηκε στα προ Lehman Brothers επίπεδα, 15 και πλέον χρόνια πίσω.

   Η Μέση Ημερήσια Αξία Συναλλαγών, κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους διαμορφώθηκε στα Euro143,8 εκ. διαγράφοντας αύξηση κατά 30,0% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο 2023 (Euro110,6 εκ.)

   Το Χρηματιστήριο Αθηνών βρέθηκε στις κορυφαίες θέσεις στην κατάταξη των παγκοσμίων αγορών τον Ιούλιο (+5,26%), καταγράφοντας την τρίτη καλύτερη επίδοση ανάμεσα στους παγκόσμιους δείκτες.

   Σε επίπεδο του επταμήνου Ιανουάριος- Ιούλιος ο Γενικός Δείκτης Τιμών κατέγραψε κέρδη 14,31% και βρέθηκε στη 10η θέση στην κατάταξη των παγκοσμίων δεικτών, υπεραποδίδοντας όμως των μεγάλων ευρωπαϊκών αγορών και των μετοχών στις ΗΠΑ. Οι τραπεζικές μετοχές παρουσίασαν υψηλότερες αποδόσεις σε σχέση με το γενικό δείκτη του ΧΑ, σε συνάφεια κυρίως με την αναβάθμιση της κρατικής πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδος στην επενδυτική κατηγορία, την αυξημένη κερδοφορία και τις αναβαθμίσεις των πιστοληπτικών αξιολογήσεων των τραπεζών. Να σημειώσουμε ότι όλες οι ελληνικές τράπεζες έχουν αναβαθμιστεί σε επενδυτική βαθμίδα και μάλιστα δύο κλίμακες πάνω από το ελάχιστο όριο.

   Ταυτόχρονα, η σημαντική ενίσχυση της ζήτησης ελληνικών μετοχών από διεθνείς επενδυτές διευκόλυνε σημαντικά την αποεπένδυση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) από το μετοχικό κεφάλαιο των ελληνικών τραπεζών.

Προκλήσεις αποτελούν το υψηλό δημόσιο χρέος, οι κίνδυνοι για την πολιτική μακροπρόθεσμα και οι ευπάθειες του τραπεζικού συστήματος.

Για τους λόγους που συνέβαλαν στην αναβάθμιση, ο Scope αναφέρει ειδικότερα:

• Τη συνεχιζόμενη ευρωπαϊκή θεσμική στήριξη στην Ελλάδα, η οποία αντανακλά τις αλλαγές μετά την κρίση της Covid-19 για τη στήριξη ευάλωτων χωρών – μελών της Ευρωζώνης μέσω παρεμβάσεων της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής.

Όσοι αμφισβητούν την οικονομική πολιτική της Κυβέρνησης στην Ελλάδα, καλό είναι να δουν τις αξιολογήσεις δύο διεθνών οίκων αξιολόγησης που αυτή την εβδομάδα έδωσαν στη χώρα μας την λεγόμενη επενδυτική βαθμίδα, του ιαπωνικού R&I και του γερμανικού Scope Ratings.

Και τι σημαίνει… pic.twitter.com/k9cZ2htTE8

— Kostis Hatzidakis (@K_Hatzidakis) August 5, 2023

Αυτή αντανακλά, από το 2020, τους νεωτερισμούς στα προγράμματα αγορών ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και τη χαλάρωση του πλαισίου των απαιτήσεων για ενέχυρα, που εξασφάλισαν τη συμμετοχή των ελληνικών ομολόγων παρά το ότι δεν είχαν την επενδυτική διαβάθμιση.

Τα μέτρα της κεντρικής τράπεζας, μαζί με την έγκριση του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ελλάδας, ύψους 30,5 δις. ευρώ, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα περαιτέρω διαχείρισης του χρέους μακροπρόθεσμα από τους Ευρωπαίους εταίρους της Ελλάδας, δείχνουν ένα πιο διαρκές δίχτυ ασφαλείας, πέρα από τις πρόσφατες κρίσεις, στηρίζοντας τη βιωσιμότητα του χρέους και δημιουργώντας δημοσιονομικό χώρο για την κυβέρνηση, ώστε να αυξήσει τις επενδύσεις.

2. Τη σταθερή πορεία μείωσης του δημόσιου χρέους λόγω του υψηλού πληθωρισμού, της υψηλότερης από τον δυνητικό ρυθμό πραγματικής ανάπτυξης, του χαμηλού μέσου επιτοκιακού κόστους για το απόθεμα του χρέους και της επίτευξης πρωτογενών δημοσιονομικών πλεονασμάτων. Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί φέτος κατά 46 ποσοστιαίες μονάδες από το υψηλό του 2020, στο 160,7%.

3. Τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που έχουν μειώσει σημαντικά τα ποσοστά των μη εξυπηρετούμενων δανείων και ενίσχυσαν ουσιαστικά τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος, σε συνδυασμό με τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και την κινητοποίηση επενδύσεων και ενίσχυση της ανάκαμψης στο πλαίσιο του European Semester.

Ωστόσο, σημειώνει ο Scope, στις πιστωτικές αξιολογήσεις της Ελλάδας παραμένουν οι προκλήσεις από: Πρώτον, το υψηλό δημόσιο χρέος, το οποίο έχει μία μακροπρόθεσμη ευαλωτότητα σε επαναξιολογήσεις του κινδύνου χώρας στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ο Scope σημειώνει ότι θα θεωρήσει περαιτέρω σημαντικές μειώσεις του λόγου του χρέους – σύμφωνα με τις προσδοκίες του βασικού σεναρίου – ως ιδιαίτερης σημασίας για τη μελλοντική πορεία του αξιόχρεου της Ελλάδας.

Επιπλέον, η σταδιακή εξασθένιση της ισχυρής διάρθρωσης του χρέους, με υψηλότερο κόστος αναχρηματοδότησης, μαζί με τη σταδιακή μετάβαση της κατοχής του χρέους από δημόσιους φορείς σε ιδιώτες, και τη μικρότερη διάρκεια αποπληρωμής του νέου χρέους, αποτελεί μία πρόκληση.

Τρίτον, παραμένουν οι αδυναμίες του τραπεζικού τομέα. Τέλος, διαρθρωτικές οικονομικές αδυναμίες, όπως ένας μέτριος μεσοπρόθεσμος δυνητικός ρυθμός ανάπτυξης, η υψηλή ανεργία, ο αδύναμος εξωτερικός τομές και οι μακροπρόθεσμες περιβαλλοντικές προκλήσεις αποτελούν περιορισμούς.

Οι σταθερές προοπτικές αντανακλούν την άποψη του Scope ότι οι κίνδυνοι για το αξιόχρεο είναι ισορροπημένοι για τους επόμενους 12-18 μήνες.

Σε ανακοίνωσή του, ο S&P ανέφερε ότι μετά από μία ισχυρή επίδοση το 2022 αναμένει επιβράδυνση του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης στην Ελλάδα το 2023 κάτω από το 2%, «με τις πιθανές περαιτέρω ενεργειακές διαταραχές στην Ευρώπη να θολώνουν τις προοπτικές».

Σημειώνει ότι ο ετήσιος πληθωρισμός φαίνεται πιθανό να μειωθεί από τα υψηλά επίπεδα πολλών δεκαετιών του Σεπτεμβρίου, με τους μισθούς να αυξάνονται ελαφρά μόνο (κατά 0,9% σε ετήσια βάση στο δεύτερο τρίμηνο του 2022) και μειώνοντας τη ζήτηση.

Παρά τα μέτρα στήριξης της κυβέρνησης για την προστασία από τον οικονομικό αντίκτυπο των σοκ στις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, το έλλειμμα του προϋπολογισμού του 2022 αναμένεται να μειωθεί στο 4% του ΑΕΠ φέτος και να υποχωρήσει περαιτέρω το 2023, βάζοντας το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ σε πτωτική πορεία.

Οι σταθερές προοπτικές αντανακλούν την προσδοκία του S&P ότι τα δημοσιονομικά μαξιλάρια της Ελλάδας και η αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα της πολιτικής της θα επιτρέψουν στη χώρα να απορροφήσει τις έμμεσες επιπτώσεις στην οικονομία και τα δημόσια οικονομικά της από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Οι ελληνικές τράπεζες έχουν κάνει ουσιαστική πρόοδο στη βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού τους, μειώνοντας πολύ το επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων τους (NPL) και ενισχύοντας την ικανότητά τους να παρέχουν πιστώσεις στην πραγματική οικονομία.

Η οικονομική δραστηριότητα στην Ελλάδα ανέκαμψε με ταχύτερο ρυθμό από αυτόν που ανέμενε ο Fitch κατά την προηγούμενη αξιολόγηση του Ιουλίου 2021.

Ο Fitch εκτιμά ότι το ΑΕΠ αυξήθηκε το 2021 κατά 8,3%, πολύ περισσότερο από την πρόβλεψη για αύξηση 4,3% που είχε κάνει τον περασμένο Ιούλιο. Για το 2022 αναμένει να συνεχισθεί η ανάκαμψη, καθώς η χρήση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης θα επιταχυνθεί, με την οικονομία να αναπτύσσεται περαιτέρω 4,1%, ενώ αντίστοιχο ρυθμό ανάπτυξης προβλέπει και για το 2023.

Σύμφωνα με τον οίκο, η πανδημία αποτελεί έναν βραχυπρόθεσμο κίνδυνο για την οικονομική δραστηριότητα καθώς τα κρούσματα αυξήθηκαν σημαντικά το Φθινόπωρο και περισσότερο πιο πρόσφατα, με την εξάπλωση της παραλλαγής Όμικρον, και  η ελληνική κυβέρνηση επέβαλε κάποιους περιορισμούς.

Ένας περαιτέρω κίνδυνος για τις προβλέψεις του, σημειώνει, θα ήταν μία καθυστέρηση στην υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων που προβλέπονται από το Σχέδιο Ανάκαμψης.

Ο συνδυασμός της ισχυρότερης από το αναμενόμενο ανάπτυξης και της μείωσης στο δημοσιονομικό έλλειμμα, με αιχμή τη σημαντική μείωση της σχετικής με την πανδημία στήριξης, θα οδηγήσει στη μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό στο ΑΕΠ. Ο Fitch εκτιμά ότι ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ θα μειωθεί στο 198,4% το 2021 από 206,3% το 2020, ενώ προβλέπει ότι θα μειωθεί περαιτέρω στο 190,3% φέτος και στο 185,3% στο τέλος του 2023.

Ο Fitch σημειώνει ότι το συνολικό επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων των μεγάλων ελληνικών τραπεζών μειώθηκε δραστικά το 2021, υποχωρώντας στα 20,9 δισ. ευρώ στο τρίτο τρίμηνο του έτους από 60 δισ. ευρώ έναν χρόνο πριν. Το ποσοστό των NPL μειώθηκε στο 15% από 36,3% στην ίδια περίοδο. «Αναμένουμε ότι οι δείκτες ποιότητας ενεργητικού του τραπεζικού τομέα θα βελτιωθούν περαιτέρω φέτος, αν και υπάρχουν κίνδυνοι νέων προβληματικών δανείων, ιδιαίτερα από πιο ευάλωτους δανειολήπτες που συνεχίζουν να ωφελούνται από ρυθμίσεις ή την κρατική στήριξη», προσθέτει.

Η Ελλάδα έχει υψηλό κατά κεφαλήν εισόδημα, το οποίο υπερβαίνει κατά πολύ τον μέσο όρο των χωρών με αξιόχρεο ‘ΒΒ’ ή ‘ΒΒΒ’, ενώ οι επιδόσεις της όσον αφορά τη διακυβέρνηση και τους δείκτες ανθρώπινου δυναμικού είναι από τις υψηλότερες μεταξύ των χωρών που δεν έχουν επενδυτική διαβάθμιση. Αυτά τα δυνατά σημεία της ζυγίζονται με τα ακόμη πολύ υψηλά επίπεδα των NPLs και τα πολύ υψηλά επίπεδα δημόσιου και εξωτερικού χρέους, σημειώνει ο οίκος.

Ο Fitch εκτιμά ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε ελαφρά το 2021 στο 9,7% του ΑΕΠ από 10,1% το 2020, ενώ προβλέπει τη δραστική μείωσή του στο 4,1% του ΑΕΠ φέτος και περαιτέρω στο 2,9% του ΑΕΠ το 2023.