Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο Ανατολή, χαρακτήρισε τις ομάδες «παραστρατιωτικές» κι έκανε λόγο για κρατικές εταιρείες που ισχυρίζεται ότι συνδέονται με την κουβανική κυβέρνηση.

Συγκεκριμένα, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ κατονόμασε τη Δευτέρα 10 κουβανικές οντότητες, κατηγορώντας τες ότι χρηματοδοτούν την κουβανική κυβέρνηση και διευκολύνουν την καταστολή εναντίον πολιτών.

Οι κυρώσεις, που επιβλήθηκαν βάσει του Εκτελεστικού Διατάγματος 14404, στοχοποιούν, σύμφωνα με τις ΗΠΑ: ένοπλες πολιτικές ομάδες, κρατικές εμπορικές και ενεργειακές εταιρείες και οργανισμούς που, και παρακολουθούν αντιφρονούντες για λογαριασμό της Αβάνας.

Μεταξύ αυτών που ορίστηκαν ήταν η Milicias de Tropas Territoriales, μια παραστρατιωτική δύναμη που υπάγεται στο Υπουργείο Επαναστατικών Ενόπλων Δυνάμεων της Κούβας, και η Ένωση Μαχητών της Κουβανικής Επανάστασης, την οποία η Ουάσινγκτον κατηγορεί ότι παρακολουθεί τους αντιφρονούντες για το Υπουργείο Εσωτερικών της Κούβας.

Στη μαύρη λίστα τέθηκε επίσης η Corporacion Antillana Exportadora, η οποία, σύμφωνα με το αμερικανικό ΥΠΕΞ, διαχειρίζεται την εξαγωγή κουβανικής καταναγκαστικής εργασίας στην Αγκόλα για λογαριασμό του κρατικού ομίλου GAESA, μαζί με τις Ταξιαρχίες Ταχείας Αντίδρασης, τις οποίες η Ουάσιγκτον περιγράφει ως ένοπλες πολιτικές ομάδες εκπαιδευμένες από την κυβέρνηση.

Το υπουργείο έθεσε επίσης σε κίνδυνο τις κρατικές εταιρείες ενέργειας Enetec SA και Coreydan SA, μαζί με τον εμπορικό όμιλο Gecomex, την εταιρεία χαρτοφυλακίου Caudal, τη ναυτιλιακή εταιρεία Gemar και το Υπουργείο Τουρισμού, το οποίο χαρακτήρισε ως τον «μεγαλύτερο μεμονωμένο παράγοντα στον τουριστικό τομέα εκτός της GAESA».

Η ενέργεια αυτή έρχεται μετά τη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στις 11 Ιουλίου, με την οποία σηματοδοτήθηκε η συμπλήρωση πέντε ετών από τις διαμαρτυρίες του 2021 στην Κούβα, στην οποία δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν «κάθε εργαλείο» εναντίον της κυβέρνησης.

Η Κούβα αντιμετωπίζει τη χειρότερη οικονομική κρίση των τελευταίων δεκαετιών, συμπεριλαμβανομένων σοβαρών ελλείψεων καυσίμων και επαναλαμβανόμενων διακοπών ρεύματος. Τα επίσημα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η οικονομία συρρικνώθηκε απότομα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ οι μέσες ημερήσιες διακοπές ρεύματος έχουν φτάσει τις 20 ώρες και το έλλειμμα ηλεκτρικής ενέργειας έχει ανέβει στα 1.955 μεγαβάτ.

Οι αρχές, σύμφωνα με το πρακτορείο Ανατολή, έχουν αποδώσει μεγάλο μέρος της επιδείνωσης στα αυστηρότερα μέτρα των ΗΠΑ, λέγοντας ότι η Ουάσιγκτον έχει διαταράξει τον εφοδιασμό με πετρέλαιο, έχει ασκήσει πιέσεις σε εταιρείες που συνεργάζονται με την Κούβα και έχει περιορίσει την πρόσβαση του νησιού σε διεθνείς πιστώσεις και χρηματοδότηση.

Ήδη από την 1^η Μαΐου ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που επιβάλλει νέες κυρώσεις σε Κουβανούς αξιωματούχους και οντότητες, επικαλούμενος καταστολή και απειλές για την εθνική ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.

Τον περασμένο Ιανουάριο ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο κήρυξε κατάσταση εθνικής έκτακτης ανάγκης και καθιέρωσε μηχανισμό επιβολής δασμών σε αγαθά από χώρες που πωλούν ή προμηθεύουν πετρέλαιο στην Κούβα, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.

Η φιλοκυβερνητική διαδήλωση ξεκίνησε λίγο μετά την ανατολή του ηλίου στην προκυμαία της Αβάνας.

Η Κούβα υποστηρίζει ότι το κατηγορητήριο εναντίον του Κάστρο βασίστηκε σε «ψευδείς» ισχυρισμούς που αποσκοπούν να χρησιμεύσουν ως πρόσχημα για εισβολή στο έθνος και την απόπειρα Τραμπ να ανατρέψει την κυβέρνηση του νησιού.

Ο Κουβανός πρόεδρος Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ και ο πρωθυπουργός Μανουέλ Μαρέρο παρευρέθηκαν στη συγκέντρωση, ενώ απών ήταν ο 94χρονος Ραούλ Κάστρο, αδελφός του ιστορικού ηγέτη της Κούβας, Φιντέλ.

Σήμερα, η κατάσταση με τις διακοπές του ηλεκτρικού ρεύματος είναι κρίσιμη: η ανατολική πλευρά της Κούβας πλήττεται από μια νέα μεγάλη διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος και το μεγαλύτερο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, που βρίσκεται στην επαρχία Ματάνζας, περίπου 100 χλμ. από την Αβάνα, έπαθε σοβαρή βλάβη.

Η αμερικανική πρόταση

Η Κούβα είναι «έτοιμη» να εξετάσει την πρόταση για βοήθεια ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων που έκαναν οι ΗΠΑ, ανακοίνωσε σήμερα ο Κουβανός υπουργός Εξωτερικών μέσω της πλατφόρμας Χ. Ο Αμερικανός ομόλογός του Μάρκο Ρούμπιο επανέλαβε την Τετάρτη την προσφορά των ΗΠΑ υπό τον όρο η βοήθεια να διανεμηθεί από την Καθολική Εκκλησία, χωρίς να περάσει από την κομμουνιστική κυβέρνηση.

«Είμαστε έτοιμοι να ακούσουμε τα χαρακτηριστικά της πρότασης και τον τρόπο με τον οποίο θα υλοποιηθεί», δήλωσε ο επικεφαλής της κουβανικής διπλωματίας Μπρούνο Ροντρίγκες.

Την Τετάρτη, ο υπουργός Ενέργειας και Ορυχείων είχε δηλώσει ότι η χώρα δεν είχε πια «καθόλου καύσιμα και καθόλου ντίζελ» και ότι οι 100.000 τόνοι αργού που μετέφερε ρωσικό πετρελαιοφόρο το οποίο επετράπη να δέσει στο νησί στα τέλη Μαρτίου «εξαντλήθηκαν».

«Στις 06.09 το πρωί (13.09 ώρα Ελλάδας) σημειώθηκε μερική αποσύνδεση από το (ηλεκτρικό) δίκτυο», ανακοίνωσε η εθνική εταιρία ηλεκτρισμού UNE σε ενημερωτικό σημείωμα που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπό του. Η εταιρία διευκρίνισε ότι επτά επαρχίες από τις δεκαπέντε επλήγησαν από αυτή τη βλάβη.

Οι επαρχίες από αυτήν της Σιέγο ντε Άβιλα, στην κεντρική Κούβα, έως την επαρχία του Γκουαντάναμο, στο ανατολικό άκρο του νησιού, επηρεάζονται από τη βλάβη.

Η νέα μεγάλη διακοπή ρεύματος σημειώνεται ενώ η χώρα, που υφίσταται δραστικούς περιορισμούς καυσίμων υπό την πίεση της Ουάσινγκτον, παραδέχτηκε την «τεταμένη» κατάσταση για την τροφοδοσία ηλεκτρικού ρεύματος τις τελευταίες ημέρες, λόγω ελλείψεων καυσίμων.

Κοινωνικές αντιδράσεις

Οι επανειλημμένες διακοπές προκάλεσαν κοινωνικές εντάσεις τη νύχτα της Τετάρτης προς Πέμπτη στην Αβάνα, όπου οι κάτοικοι εξέφρασαν την απόγνωσή τους για τις διακοπές αυτές που μπορεί να διαρκέσουν περισσότερες από 20 ώρες.

Κάτοικοι από αρκετές συνοικίες της πρωτεύουσας χτυπούσαν ρυθμικά κατσαρόλες για να εκφράσουν την κόπωσή τους, σύμφωνα με μαρτυρίες που συγκέντρωσε το Γαλλικό Πρακτορείο. «Δώστε μας φως» φώναζαν κάτοικοι της Πλάγια, μια συνοικία στα δυτικά της πρωτεύουσας, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο.

Νωρίτερα σήμερα, μερικές δεκάδες άνθρωποι διαμαρτύρονταν επίσης για τις ατέλειωτες διακοπές στο Σαν Μιγκέλ ντελ Παντρόν, συνοικία στην περιφέρεια της Αβάνας.

Το νησί των 9,6 εκατομμυρίων κατοίκων αντιμετωπίζει βαθιά ενεργειακή κρίση από τα μέσα του 2024, η οποία επιδεινώθηκε από τον πετρελαϊκό αποκλεισμό που έχει επιβάλει στην Ουάσινγκτον από την αρχή της φετινής χρονιάς.

Η Αβάνα κατηγορεί την Ουάσιγκτον ότι ευθύνεται για την κρίσιμη κατάσταση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ οι ΗΠΑ εκτιμούν ότι η κουβανική ενεργειακή κρίση προέρχεται από εσωτερική οικονομική κακοδιαχείριση.

Οι νέες κυρώσεις στοχεύουν άτομα, οργανισμούς και εταιρείες που υποστηρίζουν τους μηχανισμούς ασφαλείας της κουβανικής κυβέρνησης ή είναι συνεργοί σε διαφθορά ή σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.

Δεν ήταν άμεσα σαφές ποια άτομα ή οργανισμοί πλήττονται από τις κυρώσεις βάσει του διατάγματος.

Οι νέες κυρώσεις είναι η τελευταία επίθεση της κυβέρνησης Τραμπ κατά της Κούβας, για την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα πει ότι βρίσκεται κοντά σε κατάσταση κατάρρευσης, ενώ μετά την επιχείρηση σύλληψης του Μαδούρο στη Βενεζουέλα είχε απειλήσει ότι «η Κούβα είναι η επόμενη».

Οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η εντολή του Τραμπ περιείχε μια έμμεση προειδοποίηση προς την Κούβα, λέγοντας ότι η κυβέρνηση του νησιού έχει ευθυγραμμιστεί με το Ιράν και ένοπλες οργανώσεις, όπως η Χεζμπολάχ.

«Η Κούβα παρέχει ένα φιλικό περιβάλλον για εχθρικές ξένες μυστικές υπηρεσίες, στρατιωτικές και τρομοκρατικές επιχειρήσεις σε απόσταση μικρότερη των 100 μιλίων από την αμερικανική πατρίδα», δήλωσε ένας αξιωματούχος.

Οι ΗΠΑ απαιτούν εδώ και καιρό από την Κούβα να ανοίξει την οικονομία της, να καταβάλει αποζημιώσεις για περιουσίες που απαλλοτριώθηκαν από την κυβέρνηση του τότε ηγέτη Φιντέλ Κάστρο και να διεξαγάγει «ελεύθερες και δίκαιες» εκλογές.

Η Κούβα έχει απαντήσει ότι η μορφή σοσιαλιστικής διακυβέρνησής της δεν είναι προς διαπραγμάτευση.

Στις αρχές του έτους, οι ΗΠΑ επέβαλαν πρόσθετες σκληρές κυρώσεις, παγώνοντας τις εξαγωγές πετρελαίου της Βενεζουέλας προς την Κούβα μετά την εκδίωξη του Μαδούρο και απειλώντας να επιβάλει τιμωρητικούς δασμούς σε οποιαδήποτε άλλη χώρα που έστελνε αργό πετρέλαιο στην Κούβα, ωθώντας το Μεξικό, έναν άλλο κορυφαίο προμηθευτή, να σταματήσει τις αποστολές προς το νησί.

Η έλλειψη καυσίμων στην Κούβα συνέβαλε σε τρεις μεγάλες, εθνικές διακοπές ρεύματος, ενώ πολλές ξένες αεροπορικές εταιρείες ανέστειλαν τις πτήσεις τους προς το νησί.

Το σκάφος είναι μέρος μιας επιχείρησης που έχει οργανωθεί από έναν διεθνή συνασπισμό κινημάτων, συνδικαλιστών, βουλευτών, ανθρωπιστικών οργανώσεων και προσωπικοτήτων.

Το αλιευτικό Maguro εισήλθε στο λιμάνι της Αβάνας με καθυστέρηση τριών ημερών σε σχέση με το πρόγραμμα, αφού χρειάστηκε να αντιμετωπίσει ισχυρούς ανέμους και ρεύματα και έναν κινητήρα που υπερθερμαινόταν κατά διαστήματα.

Η άφιξη άλλων δύο σκαφών αναμένεται τις προσεχείς ημέρες.

Κατά την προσέγγιση στο λιμάνι και στις οχυρώσεις του που ανάγονται στην εποχή της αποικιοκρατίας, οι ακτιβιστές ανέβηκαν στο κατάστρωμα του σκάφους, που βαφτίστηκε συμβολικά “Gramma 2.0” σε ανάμνηση του σκάφους που είχε χρησιμοποιηθεί από την ομάδα των ανταρτών υπό τον Φιντέλ Κάστρο για να ξεκινήσει την επανάσταση το 1956.

Αεροπόρικες και θαλάσσιες αποστολές βοήθειας

Οι πρώτες αποστολές προμηθειών έφθασαν αεροπορικώς από την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες την περασμένη εβδομάδα, στο πλαίσιο της αεροπορικής και θαλάσσιας αποστολής “Nuestra America” (“Η δική μας Αμερική”), που έχει στόχο τη διοχέτευση 50 τόνων βοήθειας προς το νησί.

Η χώρα έχει υποστεί επτά γενικές διακοπές ρεύματος από τα τέλη του 2024, εκ των οποίων η μία την περασμένη εβδομάδα, λόγω των πεπαλαιωμένων θερμοηλεκτρικών σταθμών και της έλλειψης καυσίμων.

Η κρίση επιδεινώθηκε από την αναστολή παραδόσεων πετρελαίου με προέλευση τη Βενεζουέλα μετά την απομάκρυνση από την εξουσία του προέδρου Νικολάς Μαδούρο στη διάρκεια επιχείρησης που διενήργησαν οι δυνάμεις των ΗΠΑ στις 3 Ιανουαρίου.

Απειλή κυρώσεων από την Ουάσιγκτον

Η Ουάσινγκτον απειλεί επίσης να επιβάλει κυρώσεις στις χώρες που πουλάνε καύσιμα στο νησί.

Εκτός από τις καθημερινές και παρατεταμένες διακοπές ρεύματος που υφίστανται οι Κουβανοί, η τιμή των καυσίμων έχει φθάσει στα ύψη, τα δημόσια μέσα μεταφοράς σπανίζουν και τα απορριμματοφόρα έχουν σταματήσει να κυκλοφορούν, με αποτέλεσμα σωροί σκουπιδιών να συσσωρεύονται στους δρόμους.

Η ένταση μεταξύ των δύο παλιών αντιπάλων έχει οξυνθεί μετά την αμερικανική επίθεση στη Βενεζουέλα, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 32 στρατιωτικών και μελών των υπηρεσιών πληροφοριών της Κούβας, που υπερασπίζονταν τον Μαδούρο, στις πρώτες συγκρούσεις μεταξύ δυνάμεων των ΗΠΑ και της Κούβας εδώ και δεκαετίες.

Χιλιάδες πολίτες κατέκλυσαν την παραλιακή λεωφόρο Malecon κρατώντας σημαίες της Κούβας και της Βενεζουέλας κι αψηφώντας τους ισχυρούς ανέμους που επικρατούσαν στην περιοχή και τα μεγάλα κύματα που σφυροκοπούσαν τις ακτές.

Ο πρόεδρος της Κούβας Μιγκέλ Ντίας Κανέλ, φορώντας στρατιωτική περιβολή και έχοντας γυρίσει την πλάτη του στο κτίριο της αμερικανικής πρεσβείας, κάλεσε τους Κουβανούς να παραμείνουν ενωμένοι μπροστά στις αμερικανικές πιέσεις.

«Όχι, ιμπεριαλιστές, δεν σας φοβόμαστε καθόλου… και δεν μας αρέσει να δεχόμαστε απειλές», δήλωσε, γυρίζοντας για να δείξει με το δάκτυλό του το κτίριο της πρεσβείας. «Δεν θα μας εκφοβίσετε».

Και οι δύο πλευρές έχουν κλιμακώσει την πολιτική ρητορική τις τελευταίες ημέρες, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή έντασης στις εδώ και καιρό ψυχρές σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της κομμουνιστικής Κούβας, που βρίσκεται σε απόσταση 145 χλμ από τις ακτές της Φλόριντα.

Την περασμένη Κυριακή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως η Κούβα δεν θα λαμβάνει πλέον ούτε πετρέλαιο ούτε χρήματα από τη Βενεζουέλα, προειδοποιώντας την Αβάνα να συνάψει μια συμφωνία προτού είναι «πάρα πολύ αργά».

Μετά τα σχόλια του Τραμπ, ο Ντίας Κανέλ απάντησε πως η Κούβα θα υπερασπιστεί το έδαφός της «έως την τελευταία ρανίδα αίματος».