Με μια σκληρή επιστολή προς την ηγεσία των Υπουργείων Υγείας, Ανάπτυξης και Οικονομικών, ο Σύνδεσμος εκφράζει τη βαθιά του απογοήτευση, υπογραμμίζοντας πως οι τεκμηριωμένες προτάσεις του κλάδου αγνοήθηκαν επιδεικτικά.

Σύμφωνα με τον ΣΦΕΕ, το νέο πλαίσιο δεν αποτελεί απλώς μια χαμένη ευκαιρία για την οικονομία, αλλά μια επιλογή που πλήττει άμεσα την πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες. Η επιστολή, η οποία κοινοποιήθηκε επίσης στον Υπουργό Επικρατείας, καθώς και στους προέδρους της ΕΣΑμεΑ και της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, αναδεικνύει τρία κομβικά σημεία που καθιστούν το νέο μέτρο προβληματικό.

Ο αποκλεισμός των πολυεθνικών από το επενδυτικό κάδρο

Το πρώτο σοβαρό «αγκάθι» αφορά τον περιορισμό των δικαιούχων. Το ΦΕΚ ορίζει ότι δικαίωμα συμμετοχής έχουν αποκλειστικά οι ελληνικές μητρικές εταιρείες που καταβάλλουν clawback. Με αυτή τη ρύθμιση, τίθενται εκτός κάδρου οι αλλοδαπές μητρικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας μέσω υποκαταστημάτων.

Ο ΣΦΕΕ επισημαίνει το προφανές: η ανάπτυξη νέων φαρμάκων σε παγκόσμια κλίμακα πραγματοποιείται σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα από πολυεθνικούς κολοσσούς. Ο αποκλεισμός τους από τα κίνητρα επένδυσης στην Ελλάδα ισοδυναμεί με πλήρη άγνοια της διεθνούς φαρμακευτικής πραγματικότητας και στερεί από τη χώρα τη δυνατότητα να προσελκύσει κεφάλαια που προορίζονται για την αιχμή της επιστήμης.

Έρευνα και επενδύσεις: Δύο κόσμοι σε έναν προϋπολογισμό

Ένα ακόμη σημείο τριβής είναι η απουσία διαχωρισμού μεταξύ των κονδυλίων για Έρευνα & Ανάπτυξη (R&D) και των γενικότερων επενδυτικών σχεδίων. Ο Σύνδεσμος τονίζει ότι οι κλινικές μελέτες δεν είναι μια «συνηθισμένη» επένδυση σε υποδομές.

Έχουν εντελώς διαφορετική μεθοδολογία, ακολουθούν αυστηρά επιστημονικά πρωτόκολλα και παρουσιάζουν μια πολυπλοκότητα που δεν μπορεί να εξισωθεί με την αγορά εξοπλισμού ή την ανέγερση κτιρίων. Η έλλειψη διακριτού προϋπολογισμού και αντιμετώπισης δημιουργεί ανυπέρβλητα γραφειοκρατικά και λειτουργικά εμπόδια στην υλοποίηση ερευνητικών προγραμμάτων.

Το ανέφικτο χρονοδιάγραμμα των κλινικών μελετών

Η πλέον μη ρεαλιστική πτυχή του νέου πλαισίου αφορά τους χρόνους υλοποίησης. Το άρθρο 7 απαιτεί την ολοκλήρωση του 70% του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου έως το τέλος του έργου, ενώ το άρθρο 3 θέτει ως καταληκτική ημερομηνία την 31η Δεκεμβρίου 2028.

Όπως υπενθυμίζει ο ΣΦΕΕ, μια σοβαρή κλινική μελέτη απαιτεί τουλάχιστον 3 με 4 χρόνια για να ολοκληρωθεί. Μάλιστα, το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών και της δραστηριότητας σημειώνεται στο τελικό στάδιο, όταν έχει πλέον ενταχθεί ο απαραίτητος αριθμός ασθενών. Το τρέχον χρονοδιάγραμμα είναι πρακτικά ανεφάρμοστο και έρχεται σε πλήρη σύγκρουση με τη διεθνή επιστημονική πρακτική.

Οι επιπτώσεις στην υγεία και την εθνική οικονομία

Οι προειδοποιήσεις του ΣΦΕΕ είναι σαφείς και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Οι πολυεθνικές εταιρείες έχουν την ευχέρεια να μεταφέρουν τα ερευνητικά τους προγράμματα σε άλλες χώρες με πιο φιλικό επενδυτικό περιβάλλον, χωρίς να διαταράξουν τον παγκόσμιο σχεδιασμό τους.

Σε αυτή την περίπτωση, ο πραγματικός χαμένος είναι ο Έλληνας ασθενής. Χάνει τη δυνατότητα δωρεάν πρόσβασης σε καινοτόμες και ακριβές θεραπείες χρόνια πριν αυτές κυκλοφορήσουν επίσημα στην αγορά. Παράλληλα:

• Το Εθνικό Σύστημα Υγείας επιβαρύνεται, καθώς στερείται της δωρεάν παροχής φαρμάκων που προσφέρουν οι κλινικές μελέτες.
• Η Εθνική Οικονομία χάνει πολύτιμους πόρους και άμεσες ξένες επενδύσεις.
• Η αγορά εργασίας στερείται θέσεων υψηλής εξειδίκευσης για επιστημονικό προσωπικό που αναγκάζεται να αναζητήσει την τύχη του στο εξωτερικό.

Ο ΣΦΕΕ καταλήγει στο συμπέρασμα πως η Πολιτεία, με τις τρέχουσες επιλογές της, κλείνει την πόρτα στην καινοτομία. Ο Σύνδεσμος ζητά την άμεση επανεκτίμηση του πλαισίου, ώστε η Ελλάδα να μην παραμείνει ουραγός, αλλά να καταστεί ένας πραγματικά ελκυστικός προορισμός για την έρευνα και την ανάπτυξη νέων θεραπειών που σώζουν ζωές.

Οι θέσεις που ακολουθούν αποτελούν μέρος του επίσημου Ψηφίσματος της Γενικής Συνέλευσης του ΣΦΕΕ, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 2 Απριλίου 2026, σε μια συγκυρία όπου η παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή δεν αποτελεί μόνο ανθρωπιστικό ζήτημα, αλλά μια οικονομική απειλή που ασκεί έντονες πιέσεις στις εξαγωγές, τον τουρισμό και τις επενδύσεις, επηρεάζοντας άμεσα τον στρατηγικό κλάδο του φαρμάκου. Σε αυτό το περιβάλλον αναδιαμόρφωσης της παγκόσμιας οικονομίας, η Ευρώπη μοιάζει να υστερεί σε ανταγωνιστικότητα, καθώς η νέα φαρμακευτική νομοθεσία, παρά τις βελτιώσεις της, δεν επαρκεί για να κλείσει την ψαλίδα με τους κολοσσούς των ΗΠΑ και της Κίνας.

Στο εσωτερικό μέτωπο, η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα πιεστική. Παρατηρείται ένα ανησυχητικό χάσμα ανάμεσα στη δημόσια χρηματοδότηση και την πραγματική φαρμακευτική δαπάνη. Ενώ οι ανάγκες των ασθενών και η δαπάνη αυξήθηκαν κατά σχεδόν 11% την περίοδο 2019-2024, η κρατική συμμετοχή ενισχύθηκε μόλις κατά 3,65%. Αυτή η αναντιστοιχία έχει οδηγήσει σε ένα παράδοξο «ευρωπαϊκό ρεκόρ»: η φαρμακοβιομηχανία καλείται πλέον να καλύπτει μεγαλύτερο μέρος της δημόσιας δαπάνης από ό,τι η ίδια η Πολιτεία, με τις υποχρεωτικές επιστροφές να ξεπερνούν το 58%. Η χώρα μας διατηρεί πλέον τον αρνητικό συνδυασμό των χαμηλότερων τιμών στα πρωτότυπα φάρμακα με τις υψηλότερες επιστροφές στην Ευρώπη.

Το έλλειμμα χρηματοδότησης και το κόστος της καθυστέρησης

Παρά τις θετικές πρωτοβουλίες της Πολιτείας, όπως η στήριξη των κλινικών μελετών και η ενεργοποίηση του Ταμείου Καινοτομίας μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, το δομικό χρηματοδοτικό κενό παραμένει η μεγάλη «ανοιχτή πληγή». Η υπέρμετρη οικονομική επιβάρυνση του κλάδου λειτουργεί ως φρένο για την είσοδο νέων θεραπειών, με αποτέλεσμα μόλις ένα στα πέντε καινοτόμα φάρμακα να φτάνει τελικά στον Έλληνα ασθενή. Αν δεν υπάρξει άμεση αναθεώρηση, οι προβλέψεις είναι δυσοίωνες, καθώς η συνολική δαπάνη ενδέχεται να αγγίξει τα 10,5 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2028, εκτινάσσοντας τις επιστροφές σε επίπεδα που απειλούν τη βιωσιμότητα του συστήματος.

Το πρόβλημα επιτείνεται από την απουσία ουσιαστικών μηχανισμών ελέγχου στη συνταγογράφηση και την έλλειψη μιας ρήτρας συνυπευθυνότητας που θα μοίραζε δίκαια το βάρος της υπέρβασης των προϋπολογισμών. Το φάρμακο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια απλή λογιστική δαπάνη που πρέπει να περικοπεί, αλλά ως μια στρατηγική επένδυση στη δημόσια υγεία. Κάθε ευρώ που επενδύεται στην καινοτομία επιστρέφει στην κοινωνία μέσα από τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και τις έμμεσες εξοικονομήσεις που προκύπτουν από τη μείωση των νοσηλειών και των επιπλοκών.

Οι μεταρρυθμίσεις που θα ξεκλειδώσουν το μέλλον

Για να βγει το σύστημα από το αδιέξοδο, απαιτείται μια γενναία δέσμη μεταρρυθμίσεων που θα ξεκινά από τη σταδιακή ενίσχυση των δημόσιων πόρων και την ταυτόχρονη αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων ελέγχου. Είναι επιτακτική η ανάγκη θέσπισης ενός ανώτατου ορίου στις υποχρεωτικές επιστροφές, στα πρότυπα των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών, ώστε να υπάρξει ένα προβλέψιμο και δίκαιο πλαίσιο λειτουργίας. Παράλληλα, η παροχή κινήτρων για την Έρευνα και Ανάπτυξη μπορεί να μετατρέψει την Ελλάδα σε κέντρο κλινικών μελετών, ενισχύοντας τη συνεργασία ανάμεσα στις επιχειρήσεις και τα ακαδημαϊκά ιδρύματα.

Το 2026 αναμένεται να είναι μια χρονιά ραγδαίων εξελίξεων. Η συνεργασία ανάμεσα στην Πολιτεία και τον κλάδο του φαρμάκου οφείλει να περάσει από τις διακηρύξεις στα μετρήσιμα αποτελέσματα. Η αναγνώριση της αξίας της καινοτομίας, σε συνδυασμό με την ορθολογική χρήση των γενοσήμων και των βιοομοειδών, μπορεί να αποτελέσει τον μοχλό ανάπτυξης που χρειάζεται η εθνική οικονομία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο κλάδος συνεισφέρει ήδη το 3,1% του ΑΕΠ και προσφέρει περίπου 119.000 θέσεις εργασίας, επιδεικνύοντας σπάνια ανθεκτικότητα μέσα στην κρίση.

Η υγεία ως επιλογή εθνικής στρατηγικής

Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) παραμένει στην πρώτη γραμμή, καταθέτοντας τεκμηριωμένες προτάσεις που στοχεύουν στην απρόσκοπτη πρόσβαση των πολιτών στις απαραίτητες θεραπείες. Η ενιαία φωνή του κλάδου είναι σήμερα πιο αναγκαία από ποτέ, καθώς καλούμαστε να απαντήσουμε σε ένα θεμελιώδες ερώτημα: θα επενδύσουμε σε ένα σύγχρονο και βιώσιμο σύστημα υγείας που προάγει την έρευνα και την έγκαιρη πρόσβαση σε νέα φάρμακα ή θα επιτρέψουμε στις χρόνιες στρεβλώσεις να υπονομεύσουν την ευημερία των ασθενών;

Το μέλλον της υγείας στη χώρα μας δεν είναι κάτι το αυτονόητο, αλλά το αποτέλεσμα συνειδητών πολιτικών επιλογών. Η ενίσχυση της φαρμακευτικής πολιτικής και η στήριξη της καινοτομίας αποτελούν τη μόνη οδό για μια ισχυρή κοινωνία και μια βιώσιμη οικονομία. Η Πολιτεία οφείλει να θέσει την υγεία στο επίκεντρο της στρατηγικής της, αντιλαμβανόμενη ότι η επένδυση στο φάρμακο είναι επένδυση στην ίδια τη ζωή και το μέλλον των Ελλήνων πολιτών.

Παρά το γεγονός ότι η νέα αυτή ψηφιακή υπηρεσία φιλοδοξεί να γεφυρώσει την επικοινωνία μεταξύ ασθενών και επαγγελματιών υγείας, η παρουσία του Υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, μετέφερε το ενδιαφέρον από το τεχνολογικό σκέλος στις πολιτικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης. Η παρέμβαση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ) κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης ανέδειξε την έντονη δυσπιστία που επικρατεί στην κοινότητα των πασχόντων, υπογραμμίζοντας την απόσταση που χωρίζει τις εξαγγελίες από την καθημερινή εμπειρία των ασθενών.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Στο επίκεντρο των υπουργικών ανακοινώσεων βρέθηκε η επίλυση του χρόνιου ζητήματος με τις ταινίες μέτρησης, καθώς ο κ. Γεωργιάδης προανήγγειλε τη χορήγηση ενός πακέτου ταινιών σε όσους χρήστες συστημάτων συνεχούς καταγραφής γλυκόζης (CGM) πάσχουν από Διαβήτη Τύπου 1. Παράλληλα, ο Υπουργός δεσμεύτηκε για την αποκλειστική διάθεση 35 εκατομμυρίων ευρώ από τον ετήσιο προϋπολογισμό για την κάλυψη αναγκών στον τομέα του διαβήτη. Ωστόσο, η αναφορά του στη σταδιακή ενσωμάτωση των συστημάτων CGM για τους ασθενείς με Διαβήτη Τύπου 2, που ακολουθούν εντατικοποιημένα σχήματα ινσουλίνης, προκάλεσε προβληματισμό, καθώς η πολιτική των προτεραιοποιήσεων φαίνεται πως αφήνει εκτός πρόσβασης στις νέες τεχνολογίες περισσότερους από 44.000 ασθενείς.

Η τοποθέτηση του προέδρου της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, Χρήστου Δαραμήλα, ήταν χαρακτηριστική της επιφυλακτικότητας που διακατέχει την Ομοσπονδία. Ο κ. Δαραμήλας υπενθύμισε με νόημα ότι παρόμοιες δεσμεύσεις έχουν ακουστεί επανειλημμένα από το καλοκαίρι του 2024, χωρίς ωστόσο να έχουν μετουσιωθεί σε πράξη. Η ανησυχία της ομοσπονδίας εδράζεται στην εμπειρία του παρελθόντος, όπου κονδύλια που προορίζονταν για τον διαβήτη κατέληξαν να καλύπτουν τρύπες σε άλλους τομείς της υγείας, όπως οι διαγνωστικές εξετάσεις και οι φυσικοθεραπείες, αφήνοντας τους διαβητικούς σε κατάσταση αναμονής.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η απάντηση του προέδρου της Ομοσπονδίας στην προτροπή του Υπουργού για μεγαλύτερη «αυτοπειθαρχία» από την πλευρά των ασθενών. Ο κ. Δαραμήλας ξεκαθάρισε ότι η διαχείριση της νόσου δεν είναι ζήτημα απλής πειθαρχίας, αλλά ένας εξαντλητικός καθημερινός αγώνας που απαιτεί σύγχρονα εργαλεία. Τόνισε, μάλιστα, πως η Πολιτεία έχει την ηθική και θεσμική υποχρέωση να παρέχει όλα τα απαραίτητα τεχνολογικά μέσα και αναλώσιμα, καθώς η πλημμελής υποστήριξη των ασθενών νομοτελειακά οδηγεί σε σοβαρές επιπλοκές, οι οποίες τελικά επιβαρύνουν το εθνικό σύστημα υγείας πολύ περισσότερο από το κόστος της πρόληψης.

Κλείνοντας την παρέμβασή της, η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ κατέστησε σαφές ότι οι υποσχέσεις δεν αρκούν πλέον για να καθησυχάσουν την κοινότητα. Απαιτείται η άμεση έκδοση της σχετικής υπουργικής απόφασης που θα θωρακίζει νομικά τις εξαγγελίες, καθώς και μια γενναία επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό των δημόσιων δομών. Η ουσιαστική στελέχωση των διαβητολογικών κέντρων με εξειδικευμένο ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό αποτελεί επιτακτική ανάγκη, αφού χωρίς την απαραίτητη υποδομή και τους πόρους, η τεχνολογική πρόοδος θα παραμένει ένα προνόμιο για λίγους και όχι ένα δικαίωμα για όλους.

   Τόνισε ότι συνολικά, για το 2026, ο σχεδιασμός προβλέπει 8.000 επιπλέον προσλήψεις εκ των οποίων 5.000 μόνιμες θέσεις και 3.000 θέσεις επικουρικού προσωπικού. Ειδικότερα, όπως τόνισε: «Αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη η προκήρυξη του ΑΣΕΠ για νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό, με προθεσμία έως τις 20 Μαρτίου, που αφορά οργανισμούς του Υπουργείου Υγείας, νοσοκομεία και άλλους φορείς, για μόνιμες θέσεις ενώ, είναι ήδη ανοιχτή η πλατφόρμα και για επικουρικό προσωπικό». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη μεγάλη προκήρυξη που θα ακολουθήσει για 850 μόνιμες θέσεις γιατρών, η οποία, όπως είπε, αναμένεται περίπου σε δύο εβδομάδες από σήμερα και θα αφορά νοσοκομεία σε όλη τη χώρα. Όπως σημείωσε, θα ακολουθήσουν στη συνέχεια και οι σχετικές διαδικασίες για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.

    Ο κ. Θεμιστοκλέους στάθηκε στο μεγαλύτερο, όπως το χαρακτήρισε, πρόβλημα του Εθνικού Συστήματος Υγείας, που είναι η έλλειψη νοσηλευτικού προσωπικού, πρόβλημα το οποίο αποτελεί και πανευρωπαϊκό. Αναγνώρισε ότι υπάρχει σοβαρή πίεση και ότι οι ελλείψεις είναι πραγματικές, σημειώνοντας όμως ότι πρόκειται για ένα πανευρωπαϊκό πρόβλημα, το οποίο αντιμετωπίζουν ακόμη και χώρες όπως η Αγγλία και η Γερμανία. Όπως ανέφερε: «για την ενίσχυση του κλάδου προχωρά διάταξη για τη δημιουργία ξεχωριστού κλάδου νοσηλευτών, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία στις προσλήψεις και δυνατότητα για στοχευμένες αυξήσεις και κίνητρα».

   Σχετικά με τα ραντεβού στα νοσοκομεία, ο κ. Θεμιστοκλέους τόνισε τη σημαντική βελτίωση που παρουσιάζεται στην εξυπηρέτηση των πολιτών. Πρόσθεσε ότι «κάθε μήνα καταγράφεται αύξηση σχεδόν 25% στους πολίτες που κλείνουν ραντεβού και εξυπηρετούνται με τον αριθμό πλέον να έχει ξεπεράσει τις 550.000 από 350.000 που ήταν».

   Ο υφυπουργός Υγείας μίλησε επίσης για ουσιαστική βελτίωση στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, μετά την εφαρμογή του συστήματος με το «βραχιολάκι» και τις ανακαινίσεις στις υποδομές.

   «Ο μέσος χρόνος αναμονής έχει μειωθεί από τις 9 ώρες, που ήταν πριν από έναν χρόνο, στις 4 ώρες και 30 λεπτά σήμερα», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, επισήμανε ότι έχουν ήδη ανακαινιστεί αρκετά ΤΕΠ, ενώ οι ανακαινίσεις προχωρούν και θα έχουν ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους τέσσερις μήνες.

   Ένα άλλο μεγάλο θέμα είναι η αξιολόγηση των νοσοκομείων από τους ασθενείς και σύμφωνα με τον υφυπουργό Υγείας το σύστημα λειτουργεί κανονικά και ήδη αποδίδει σημαντικά στοιχεία. «Το δείγμα έχει ήδη ξεπεράσει τις 40.000 απαντήσεις» και σύμφωνα με τα στοιχεία, το 75% χαρακτήρισε τη νοσηλεία του καλή ή πολύ καλή, ενώ το 92% δήλωσε ότι βρήκε γιατρό τής ειδικότητας που χρειάστηκε. Ανέφερε επίσης ότι και οι αξιολογήσεις για τον εξοπλισμό είναι θετικές.

   Αναφορικά με τις δωρεές προς το Εθνικό Σύστημα Υγείας, υπογράμμισε ότι οι δωρεές αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της λειτουργίας του δημόσιου συστήματος υγείας, επισημαίνοντας ότι το Υπουργείο Υγείας έχει καταφέρει να αντλήσει σημαντικού ύψους δωρεές, επειδή υπάρχει εμπιστοσύνη, διαφάνεια και ταχύτητα στις διαδικασίες.

   Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη δωρεά του Ιδρύματος Στέλιος Χατζηιωάννου, τονίζοντας ότι πρόκειται για δωρεά ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία αφορά τη στήριξη 80 γιατρών σε 47 μικρά νησιά της Ελλάδας με πληθυσμό κάτω των 4.000 κατοίκων. Υπογράμμισε ότι παρέχει επιπλέον 1.500 ευρώ καθαρά σε κάθε γιατρό, ενώ σε πολλές περιπτώσεις οι δήμοι και οι περιφέρειες καλύπτουν και τη στέγαση.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής και τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ), αναλύουν τα δεδομένα που αλλάζουν τον χάρτη της ογκολογικής φροντίδας.

Η δεκαετία της γονιδιωματικής έκρηξης

Τα τελευταία δέκα χρόνια, η πρόοδος στις τεχνολογίες ανάλυσης του DNA υπήρξε καταιγιστική. Η κλινική πράξη εξελίχθηκε από την απλή εξέταση μεμονωμένων γονιδίων στη χρήση εκτεταμένων πάνελ εκατοντάδων γονιδίων. Πλέον, τεχνολογίες όπως η αλληλούχιση ολόκληρου του εξώματος ή του γονιδιώματος κερδίζουν έδαφος, επιτρέποντας στους επιστήμονες να χαρτογραφήσουν με ακρίβεια τις «μεταλλάξεις-οδηγούς» που πυροδοτούν τη νόσο.

Αυτή η βαθιά κατανόηση των μοριακών μηχανισμών οδήγησε στην ανάπτυξη και έγκριση  στοχευμένων φαρμάκων, τα οποία παρεμβαίνουν συγκεκριμένα στις μοριακές αλλοιώσεις του όγκου, αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα και μειώνοντας τις επώδυνες ανεπιθύμητες ενέργειες των παραδοσιακών θεραπειών.

Το τέλος της «εντοπισμένης» θεραπείας: Basket trials και ογκολογικά ανεξάρτητα φάρμακα

Μια από τις σημαντικότερες ανατροπές στην έρευνα είναι οι λεγόμενες «basket trials». Πρόκειται για κλινικές δοκιμές όπου η θεραπεία επιλέγεται με βάση το μοριακό προφίλ του όγκου και όχι το όργανο στο οποίο εντοπίζεται (π.χ. πνεύμονας, μαστός ή έντερο).

Σήμερα, διαθέτουμε εγκεκριμένες θεραπείες με «ογκολογικά ανεξάρτητο» χαρακτήρα (tumor-agnostic therapies). Αυτά τα φάρμακα χορηγούνται σε ασθενείς με τελείως διαφορετικούς τύπους καρκίνου, υπό την προϋπόθεση ότι οι όγκοι τους φέρουν την ίδια ακριβώς γενετική αλλοίωση. Παρότι η προσέγγιση αυτή είναι ακόμη σε πρώιμο στάδιο, οι προοπτικές για το άμεσο μέλλον είναι τεράστιες.

Από τη μονοθεραπεία στους ορθολογικούς συνδυασμούς

Η κλινική εμπειρία έδειξε ότι ο καρκίνος είναι ένας «έξυπνος» εχθρός που συχνά αναπτύσσει αντοχή όταν στοχεύεται μόνο ένας μοριακός μηχανισμός. Για τον λόγο αυτό, η έρευνα στρέφεται πλέον:

·         Στην κατανόηση των μηχανισμών αντοχής των καρκινικών κυττάρων.

·         Στην ανακάλυψη βιοδεικτών που θα προβλέπουν με ακρίβεια ποιοι ασθενείς θα ωφεληθούν από κάθε φάρμακο.

·         Στη δημιουργία ορθολογικών συνδυασμών φαρμάκων που προσφέρουν πιο διαρκή και σταθερά αποτελέσματα.

Ψηφιακή υποστήριξη και Μοριακά Ογκολογικά Συμβούλια

Με τον όγκο των δεδομένων να αυξάνεται εκθετικά, ο γιατρός χρειάζεται νέα εργαλεία για τη λήψη αποφάσεων. Η σύγχρονη ογκολογία επιστρατεύει:

1.      Βάσεις δεδομένων: Διασύνδεση γενετικών αλλοιώσεων με διαθέσιμες θεραπείες και τρέχουσες κλινικές δοκιμές.

2.      Μοριακά Ογκολογικά Συμβούλια: Διεπιστημονικές ομάδες που αναλύουν τα γονιδιωματικά ευρήματα για να προτείνουν την ιδανική λύση για τον κάθε ασθενή.

3.      Συστήματα υποστήριξης αποφάσεων: Ψηφιακά πλαίσια αξιολόγησης που μετατρέπουν την πληροφορία σε κλινική πράξη.

Στοχεύοντας το «ανέφικτο»: KRAS, CAR–T και διειδικά αντισώματα

Ιδιαίτερη αισιοδοξία επικρατεί για την αντιμετώπιση καρκίνων που θεωρούνταν «δύσκολοι». Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι μεταλλάξεις στο γονίδιο KRAS, οι οποίες επί δεκαετίες θεωρούνταν «μη στοχεύσιμες» (undruggable), αλλά πλέον βρίσκονται στο στόχαστρο νέων φαρμάκων.

Παράλληλα, νέες κατηγορίες θεραπειών μεταμορφώνουν την πρόγνωση:

·         Συζεύγματα αντισώματος-φαρμάκου (ADCs): «Έξυπνες βόμβες» που μεταφέρουν τη χημειοθεραπεία απευθείας στο καρκινικό κύτταρο.

·         Διειδικά αντισώματα: Φάρμακα που συνδέουν το καρκινικό κύτταρο με το ανοσοποιητικό σύστημα.

·         CAR-T cell therapies: Τροποποιημένα κύτταρα του ίδιου του ασθενούς που επιτίθενται στον όγκο.

Προκλήσεις και το μέλλον της ιατρικής ακριβείας

Η επόμενη φάση θα περιλαμβάνει ακόμη πιο σύνθετες αναλύσεις, όπως τα RNA πάνελ και η πρωτεομική, καθώς και την εξατομίκευση της ανοσοθεραπείας. Ωστόσο, η μεγάλη πρόκληση παραμένει η εφαρμογή στην καθημερινή κλινική πράξη:

·         Ποια εξέταση είναι η καταλληλότερη;

·         Πώς ερμηνεύονται σωστά τα αποτελέσματα;

·         Πώς θα διασφαλιστεί η πρόσβαση των ασθενών σε διεθνείς κλινικές δοκιμές;

Το μέλλον της ογκολογίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI). Μέσα από τη συνεργασία ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και φαρμακευτικής βιομηχανίας, το σύστημα υγείας θα μπορεί να «μαθαίνει» από κάθε ασθενή, προσφέροντας συνεχώς πιο στοχευμένες, αποτελεσματικές και ελπιδοφόρες θεραπείες.

*Μικρό λεξικό της νέας Ογκολογίας: Οι όροι που πρέπει να γνωρίζουμε

Για την καλύτερη κατανόηση των εξελίξεων στην εξατομικευμένη ιατρική, συγκεντρώσαμε και επεξηγούμε με απλά λόγια τις βασικές έννοιες που αναφέρονται στο άρθρο:

·         Γονιδιωματική (Genomics): Ο κλάδος της βιολογίας που μελετά το σύνολο του γενετικού υλικού (DNA) ενός οργανισμού. Στον καρκίνο, η γονιδιωματική ανάλυση μας επιτρέπει να εντοπίσουμε τις συγκεκριμένες «βλάβες» ή μεταλλάξεις που κάνουν έναν όγκο να αναπτύσσεται.

·         Βιοδείκτες (Biomarkers): Πρόκειται για βιολογικά «σημάδια» (μόρια, πρωτεΐνες ή γονίδια) που ανιχνεύονται στο αίμα, στα ούρα ή στους ιστούς. Οι βιοδείκτες λειτουργούν ως πυξίδα για τους γιατρούς, καθώς δείχνουν αν μια θεραπεία θα είναι αποτελεσματική ή αν η νόσος εξελίσσεται.

·         Ανοσοθεραπεία (Immunotherapy): Μια επαναστατική κατηγορία θεραπείας που δεν στοχεύει απευθείας τον καρκίνο, αλλά «εκπαιδεύει» ή ενεργοποιεί το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς, ώστε να αναγνωρίζει και να καταστρέφει τα καρκινικά κύτταρα.

·         Στοχευμένη θεραπεία (Targeted Therapy): Φάρμακα σχεδιασμένα να επιτίθενται μόνο σε συγκεκριμένα «ελαττωματικά» μόρια των καρκινικών κυττάρων, αφήνοντας ανέπαφα τα υγιή κύτταρα. Αυτό μειώνει τις παρενέργειες σε σχέση με την κλασική χημειοθεραπεία.

·         Μεταλλάξεις-Οδηγοί (Driver Mutations): Οι συγκεκριμένες γενετικές αλλαγές που «οδηγούν» τον καρκίνο να εξαπλωθεί. Η ταυτοποίησή τους είναι το «κλειδί» για να βρεθεί το κατάλληλο στοχευμένο φάρμακο.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η Δράση Πρόληψης κατά της Παχυσαρκίας, με τη δυναμική συμμετοχή και τη θεσμική στήριξη των φαρμακείων της χώρας, όπως ανακοινώνει ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος (ΠΦΣ).

Από την Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2026, ημερομηνία κατά την οποία ξεκίνησε η δυνατότητα εκτέλεσης των σχετικών συνταγών από τα φαρμακεία, η ανταπόκριση του φαρμακευτικού κόσμου είναι εντυπωσιακή και διαρκώς αυξανόμενη.

Παράλληλα, ο ΠΦΣ έχει ενεργοποιήσει καμπάνια ενημέρωσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (@pfs.greece), αναδεικνύοντας τον ρόλο των φαρμακοποιών ως κρίσιμων συμμάχων στη δημόσια υγεία και στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων.

Χιλιάδες φαρμακεία εντάσσονται στη δράση – Ο αριθμός αυξάνεται καθημερινά

Ήδη περισσότερα από 5.000 φαρμακεία, σε ολόκληρη τη χώρα, έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία υποβολής της απαραίτητης αίτησης και συμμετέχουν ενεργά στη Δράση Πρόληψης κατά της Παχυσαρκίας. Ο αριθμός αυτός αυξάνεται καθημερινά, επιβεβαιώνοντας τον καθοριστικό ρόλο του φαρμακείου ως προσβάσιμης και αξιόπιστης δομής πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.

Μέσω της δράσης, παρέχεται δωρεάν φαρμακευτική αγωγή και υποστήριξη στους δικαιούχους του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», που στοχεύει στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών κινδύνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Σημαντικό στοιχείο του προγράμματος είναι ότι αφορά τόσο ασφαλισμένους όσο και ανασφάλιστους πολίτες, ενισχύοντας την ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες πρόληψης.

Ενεργός συμμετοχή των φαρμακοποιών σε όλα τα στάδια του προγράμματος

Οι φαρμακοποιοί δεν περιορίζονται στην απλή εκτέλεση των συνταγών. Συμμετέχουν ουσιαστικά σε όλα τα στάδια της δράσης, παρέχοντας:

• την εκτέλεση των συνταγογραφούμενων θεραπειών,
• τη διάθεση της φαρμακευτικής αγωγής στους δικαιούχους,
• και την αναλυτική ενημέρωση και υποστήριξη των πολιτών καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος.

Οι δικαιούχοι έχουν προηγουμένως λάβει παραπεμπτικό για αξιολόγηση από Δημόσιες Δομές Υγείας, διασφαλίζοντας ότι η παρέμβαση εντάσσεται σε οργανωμένο και επιστημονικά τεκμηριωμένο πλαίσιο πρόληψης.

Το οικονομικό αποτύπωμα της πρόληψης: Όφελος για το ΕΣΥ και τη βιωσιμότητα του συστήματος

Πέρα από τη σαφή υγειονομική της σημασία, η πρόληψη και η έγκαιρη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας έχει καθοριστικό οικονομικό όφελος για το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ). Η παχυσαρκία συνδέεται άμεσα με αυξημένη νοσηρότητα και υψηλό κόστος περίθαλψης, καθώς αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπέρταση και άλλες χρόνιες παθήσεις που απαιτούν μακροχρόνια φαρμακευτική αγωγή, συχνές ιατρικές επισκέψεις και, συχνά, νοσηλείες. Οι παρεμβάσεις πρόληψης σε πρώιμο στάδιο, όπως αυτές που υλοποιούνται μέσω του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» με τη συμμετοχή των φαρμακείων, μειώνουν την πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών και αποτρέπουν μελλοντικές δαπανηρές εισαγωγές στο νοσοκομείο. Παράλληλα, η αξιοποίηση του δικτύου των φαρμακείων, ως χαμηλού κόστους και υψηλής προσβασιμότητας δομών πρωτοβάθμιας φροντίδας, περιορίζει την πίεση στα νοσοκομεία και επιτρέπει την πιο αποδοτική κατανομή των πόρων του ΕΣΥ, ενισχύοντας τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του.

Οδηγός για τους ασθενείς από τον ΠΦΣ: Επιστημονική τεκμηρίωση και πρακτικές οδηγίες

Στο πλαίσιο της δράσης, η επιστημονική ομάδα του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου έχει εκπονήσει έναν πλήρη και αναλυτικό οδηγό για τους ασθενείς, με σαφείς κατευθυντήριες οδηγίες που ενισχύουν τη σωστή εφαρμογή της θεραπείας και την ασφαλή συμμετοχή στο πρόγραμμα.

Ο οδηγός περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ενότητες που αφορούν:

• βασικές κατευθυντήριες οδηγίες για τους ασθενείς,
• την κατανόηση της συνταγογραφημένης αγωγής και των οδηγιών χρήσης,
• την αναγνώριση και τη διαχείριση πιθανών παρενεργειών,
• τον συνδυασμό της φαρμακευτικής θεραπείας με αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η υιοθέτηση υγιεινής διατροφής και η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας,
• καθώς και τη σημασία της συνεργασίας με υπεύθυνο επαγγελματία υγείας για την αναζήτηση της κατάλληλης υποστήριξης και καθοδήγησης.

Τα φαρμακεία ως πυλώνας δημόσιας υγείας και πρόληψης

Η Δράση Πρόληψης κατά της Παχυσαρκίας αναδεικνύει, σε καθημερινή βάση, τον πολυδιάστατο ρόλο των φαρμακείων στη δημόσια υγεία. Ως το πιο άμεσα προσβάσιμο σημείο επαφής των πολιτών με το σύστημα υγείας, τα φαρμακεία συμβάλλουν ουσιαστικά:

• στην πρόληψη και έγκαιρη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας,
• στη μείωση των καρδιαγγειακών κινδύνων,
• και στη συνολική ενίσχυση της κουλτούρας πρόληψης στον πληθυσμό.

Η ενεργός συμμετοχή των φαρμακοποιών στο πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» επιβεβαιώνει ότι η φαρμακευτική φροντίδα μπορεί να λειτουργήσει ως κρίσιμος κρίκος στην αλυσίδα της πρόληψης, με απτό όφελος τόσο για τη δημόσια υγεία όσο και για τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας.

Σύμφωνα με τη διευθύντρια του Εργαστηρίου Πυρηνικής Ιατρικής, καθηγήτρια Σοφία Κουκουράκη, το νοσοκομείο αναζητά πλέον λύσεις για εμβόλιμα και εκτός ωραρίου ραντεβού, ώστε οι ασθενείς που έχασαν τη σημερινή εξέταση –μεταξύ των οποίων άτομα που χρειάζονται PET-SCAN για σταδιοποίηση καρκίνου και προσδιορισμό θεραπευτικής στρατηγικής– να μην επιβαρυνθούν περαιτέρω χρονικά. Όπως αναφέρει, η μονάδα ήδη προγραμματίζει εξετάσεις για τον Απρίλιο, δείγμα της τεράστιας πίεσης στο σύστημα.

Το θέμα δημοσιοποίησε με ανάρτησή του στο Facebook ο καθηγητής Πνευμονολογίας Νίκος Τζανάκης, ο οποίος περιέγραψε μια εικόνα «αποκαρδιωτική» στο ΠΑΓΝΗ και έθεσε σειρά καίριων ερωτημάτων για τη βία και τις καταστροφές που σημειώθηκαν στο αεροδρόμιο:

«Ποιος ανάθρεψε αυτά τα νέα παιδιά έτσι ώστε να μετατρέπουν την αγροτική/κτηνοτροφική κατσούνα —σύμβολο άγιου μόχθου και αξιοπρέπειας των παππούδων μας— σε όργανο βίας; Ποιος νομιμοποιεί στα μάτια τους την καταστροφή δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας;»

Στο εκτενές του κείμενο, ο καθηγητής αναφέρεται στους 20 ογκολογικούς ασθενείς και τις οικογένειές τους που βρίσκονται πλέον σε αγωνιώδη αναμονή, επισημαίνοντας ότι η κοινωνία πρέπει να αναλογιστεί το μερίδιο ευθύνης της:

«Πώς γίνεται να καταστρέφουμε τόσο απερίσκεπτα τη ζωή ο ένας του άλλου;»

Ο κ. Τζανάκης διευκρινίζει ότι η ευθύνη δεν βαραίνει τους έντιμους και σκληρά εργαζόμενους αγρότες, αλλά αποτελεί ζήτημα συλλογικής παθογένειας και ανοχής σε συμπεριφορές που οδηγούν σε «καταστροφική αδράνεια και κοινωνική απάθεια».

Τα συγκεκριμένα ραδιοφάρμακα, που είναι εξαιρετικά ευαίσθητα, παράγονται στην Αθήνα και μεταφέρονται καθημερινά στην Κρήτη. Η καθυστέρηση λίγων ωρών αρκεί για να καταστούν ακατάλληλα. Έτσι, η σημερινή διακοπή επηρέασε άμεσα ασθενείς που εξαρτώνται από την έγκαιρη διάγνωση για την πορεία της ασθένειάς τους.

Η διευθύντρια του εργαστηρίου περιγράφει την απόγνωση στην οποία βρέθηκαν οι ασθενείς, αλλά και το προσωπικό: «Ήμουν έτοιμη να πάω στο αεροδρόμιο, να βρω έναν αγρότη που έδειχνε επικεφαλής και να τον παρακαλέσω να επιτρέψει την πτήση με τα φάρμακα», δηλώνει χαρακτηριστικά.

Οι πράξεις αυτές εκτιμάται ότι διαπράχθηκαν την περίοδο 2017–2021 στο Royal Stoke University Hospital στο Στόουκ-ον-Τρεντ και στο Russells Hall Hospital στο Ντάντλι.

Σύμφωνα με την αστυνομία του Staffordshire, ο Spencer κατηγορείται για 15 περιπτώσεις σεξουαλικής επίθεσης, 17 επιθέσεις με διείσδυση, εννέα περιπτώσεις σεξουαλικής επίθεσης σε παιδί κάτω των 13 ετών, τρεις επιθέσεις με διείσδυση σε παιδί κάτω των 13 και μία απόπειρα επίθεσης με διείσδυση.

Οι κατηγορίες προέκυψαν μετά από μακρά και σύνθετη έρευνα της Μονάδας Δημόσιας Προστασίας, που εξέτασε μεγάλο όγκο στοιχείων και καταθέσεων, ρίχνοντας φως στην υπόθεση που έχει συγκλονίσει την κοινή γνώμη.

Ο Ben Samples, αναπληρωτής επικεφαλής εισαγγελέας της CPS West Midlands, δήλωσε ότι υπήρχε επαρκής βάση για την άσκηση δίωξης, τονίζοντας παράλληλα τη σοβαρότητα των καταγγελλόμενων αδικημάτων.

Ο Spencer αναμένεται να εμφανιστεί στο Δικαστικό Κέντρο του North Staffordshire στις 20 Ιανουαρίου 2026. Η υπόθεση παραμένει σε εξέλιξη και ο κατηγορούμενος τελεί υπό το τεκμήριο της αθωότητας έως την ολοκλήρωση της δίκης.

Η αντιπροσωπεία ζήτησε την άμεση απόσυρση της εγκυκλίου του υφυπουργού για τη μεταφορά ασθενών προς ακούσια εξέταση, καθώς αποτελεί το βασικό επιχείρημα της μηνυτήριας αναφοράς. Ωστόσο, ο υφυπουργός αρνήθηκε να την αποσύρει, αρνήθηκε επίσης να συνεργαστεί με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη για την έκδοση ουσιαστικής συμπληρωματικής οδηγίας που θα άρει τις συγκρούσεις και θα προστατεύει το προσωπικό στα ψυχιατρικά επείγοντα.

Κενό πρωτοκόλλου και ασάφειες στις εφημερίες

Καμία δέσμευση δεν δόθηκε για τον τρόπο οργάνωσης των εφημεριών στα ψυχιατρικά τμήματα, κυρίως στην περίπτωση που δεν υπάρχουν διαθέσιμες κλίνες. Η μόνη «οδηγία» που μεταφέρθηκε ήταν ότι η αστυνομία θα αποδεσμεύεται άμεσα, αφήνοντας τη συνολική ευθύνη στη νοσηλευτική μονάδα, χωρίς, ωστόσο, να αποσαφηνίζεται σε ποιον θα απευθύνονται οι ψυχίατροι και πώς θα γίνεται η διαχείριση.

Ο υφυπουργός δεσμεύτηκε μόνο για τη μέριμνα, ώστε οι ψυχιατρικές κλινικές ενηλίκων των γενικών νοσοκομείων να εφημερεύουν εντός της γενικής εφημερίας του νοσοκομείου.

Διάλογος-εμπαιγμός, σύμφωνα με τις Ενώσεις Γιατρών

Η ΕΙΝΑΠ και η ΟΕΝΓΕ χαρακτήρισαν τη συνάντηση «εμπαιγμό», καθώς –όπως υποστηρίζουν– το υπουργείο Υγείας δεν ανέλαβε καμία ευθύνη για την όξυνση της κατάστασης, παρά τις επαναλαμβανόμενες προειδοποιήσεις των εργαζομένων. Υπενθυμίζουν ότι είχαν ήδη σημειωθεί συλλήψεις δύο ψυχιάτρων το καλοκαίρι, ενώ συνεχίζονται προκαταρκτικές εξετάσεις εις βάρος γιατρών για παράβαση καθήκοντος.

Η έντονη κριτική κορυφώθηκε όταν οι εκπρόσωποι του υπουργείου, προβάλλοντας ως προτεραιότητα την «αποδέσμευση της αστυνομίας», υποστήριξαν ότι έτσι προστατεύονται τα δικαιώματα των ασθενών. Την ίδια στιγμή, παραδέχονταν ότι η λύση στο πρόβλημα των ελλιπών κλινών θα μπορούσε να δοθεί… με περισσότερα ράντζα.

Ασθενείς σε διαδρόμους – Η συζήτηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα

Σύμφωνα με τις Ενώσεις Γιατρών, η στάση αυτή υπονομεύει την έννοια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: υποστελέχωση, ράντζα, ασθενείς στοιβαγμένοι σε διαδρόμους χωρίς ιδιωτικότητα και χωρίς πλήρεις εργαστηριακούς ελέγχους όλο το 24ωρο.

Παράλληλα, η εγκύκλιος του υφυπουργού αλλά και η νέα διάταξη για το «ψυχιατρικό ΕΚΑΒ» αντιμετωπίζουν τη μεταφορά ασθενών ως απλή διεκπεραιωτική διαδικασία, αγνοώντας τις ιδιαίτερες ανάγκες ανθρώπων με ψυχικές διαταραχές. Όπως υπενθυμίζουν οι ψυχίατροι, η ακούσια εξέταση απαιτεί χρόνο, εξειδίκευση, συνεργασία πολλών ειδικοτήτων και ένα πλήρως ανεπτυγμένο δημόσιο δίκτυο ψυχικής υγείας. «Ο ασθενής δεν είναι βαλίτσα», σημειώνουν χαρακτηριστικά, ενώ θεωρούν εντελώς ακατάλληλο να κρίνει την ασφάλεια του ασθενούς ο συνοδός αστυνομικός.

Τα αιτήματα των Ενώσεων

Οι εκπρόσωποι των γιατρών θέτουν ξεκάθαρα αιτήματα:

·         Άμεση παύση όλων των ποινικών διώξεων σε βάρος ψυχιάτρων.

·         Έκδοση συμπληρωματικής εγκυκλίου που θα ορίζει ότι, όταν δεν υπάρχει διαθέσιμη κλίνη, η ευθύνη διαχείρισης ανήκει στη νοσηλευτική μονάδα μέσω της θεσμοθετημένης ιεραρχικής δομής – και όχι στον εφημερεύοντα ψυχίατρο.

·         Ενίσχυση στελέχωσης και λειτουργίας των δημόσιων δομών ψυχικής υγείας, με επένδυση στην πρόληψη και στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα.

Στο τέλος της συνάντησης υπήρξε μόνο μια δέσμευση: εξίσωση του επιδόματος αγόνου για ψυχιάτρους και παιδοψυχιάτρους, καθώς και η συμμετοχή τους σε όλα τα επιστημονικά και διοικητικά όργανα των νοσοκομείων (διοικητικό συμβούλιο, επιστημονικό συμβούλιο).

«Κανένας ψυχίατρος μόνος» – Η συνέχεια των κινητοποιήσεων

Οι Ενώσεις Γιατρών δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν δυναμικά, υπογραμμίζοντας πως κανένας ψυχίατρος δεν θα μείνει μόνος του απέναντι στις νέες πιέσεις. «Είμαστε όλοι μαζί», καταλήγει η ανακοίνωση, δίνοντας τον τόνο για τις επόμενες διεκδικήσεις στον ευαίσθητο χώρο της ψυχικής υγείας.

Με θέμα της ομιλίας «Ο ασθενής ως καταναλωτής ασφαλιστικών υπηρεσιών και υπηρεσιών υγείας», η κ. Αθανασίου υπογράμμισε ότι «παρά τον μη δεσμευτικό χαρακτήρα των παρεμβάσεων του Συνηγόρου του Καταναλωτή, το υψηλό ποσοστό επίλυσης των διαφορών μέσω της διαμεσολάβησης στους κλάδους της ιδιωτικής ασφάλισης και της υγείας καταδεικνύει ότι η Αρχή χαίρει της ευρείας αποδοχής του κλάδου. Η ανεξάρτητη φύση και λειτουργία της επιτρέπει την αποτελεσματική και αμερόληπτη παρέμβασή της, διασφαλίζοντας τα συμφέροντα καταναλωτών και προμηθευτών, των οποίων κερδίζει την εμπιστοσύνη, καθώς τους βοηθάει να αποκαταστήσουν τη σχέση τους με τον πελάτη και να βελτιώσουν την πελατοκεντρκή τους αντίληψη, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλει στην αποσυμφόρηση της δικαιοσύνης».

Στη συνέχεια αναφέρθηκε, ενδεικτικά, σε κάποια από τα ζητήματα που έχει χειριστεί ο Συνήγορος του Καταναλωτή, προκειμένου να γίνει αντιληπτή η συνδρομή που παρέχεται στον ασφαλισμένο ασθενή μέσω της εξωδικαστικής επίλυσης.

Καθυστερήσεις και αδικαιολόγητες αρνήσεις αποζημιώσεων

Όπως σημείωσε η κ. Αθανασίου, ο Συνήγορος διεκπεραιώνει πολλά αιτήματα που αφορούν σε καθυστέρηση καταβολής ασφαλιστικών αποζημιώσεων, αλλά και σε άρνηση εκ μέρους των ασφαλιστικών εταιρειών για παροχή ασφαλιστικής κάλυψης κατά παράβαση των όρων των ασφαλιστηρίων συμβολαίων.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η επαναλαμβανόμενη αξίωση εκ μέρους της ασφαλιστικής εταιρείας, προκειμένου να εξετάσει την ασφαλιστική απαίτηση, να προσκομίσει ο ασφαλισμένος έγγραφα που δεν υφίστανται (π.χ. ιατρικές εξετάσεις που δεν διαθέτει) ή εξουσιοδότηση για την πρόσβαση της εταιρείας στην ηλεκτρονική συνταγογράφησή του, έτσι ώστε να αποθαρρυνθεί από την άσκηση των συμβατικών δικαιωμάτων του. Σε άλλες περιπτώσεις, οι ασφαλιστικές εταιρείες που είναι πάροχοι ασφαλιστικών υπηρεσιών και όχι πάροχοι υπηρεσιών υγείας επικαλούνται ότι μία εξέταση, μία νοσηλεία ή μία χρησιμοποιούμενη σύγχρονη μέθοδος χειρουργικής επέμβασης, όπως για παράδειγμα, η ρομποτική, δεν είναι ιατρικώς αναγκαία και αρνούνται την κάλυψη των εξόδων της, παραβλέποντας ότι το ιατρικώς αναγκαίο κρίνεται από τον θεράποντα ιατρό που φέρει την ευθύνη για την αποκατάσταση της υγείας του ασθενή. Ο Συνήγορος του Καταναλωτή σε αυτές τις περιπτώσεις επισημαίνει ότι η συνεχής πρόοδος της ιατρικής επιστήμης επιτυγχάνει τη θεραπεία παθήσεων με καινοτόμες μεθόδους, το οποίο, μάλιστα, λαμβάνεται υπόψη από τις ασφαλιστικές εταιρείες για την τιμολόγηση του ασφαλίστρου και συνεπώς τέτοιες μέθοδοι αποδεκτές από την ιατρική κοινότητα πρέπει να τυγχάνουν ασφαλιστικής κάλυψης.

Επιπλέον, συχνά, οι ασφαλιστικές εταιρείες αρνούνται να καταβάλουν κατά την απολογιστική αποζημίωση στους ασφαλισμένους το σύνολο της ιατρικής αμοιβής που οι ασθενείς κατέβαλαν στους θεράποντες ιατρούς τους, με τον ισχυρισμό ότι πρόκειται για υπέρμετρες αμοιβές χρησιμοποιώντας, ωστόσο, ως κριτήριο τα όρια ιατρικών αμοιβών που έχουν συμφωνηθεί με συμβάσεις με συγκεκριμένα ιδιωτικά νοσοκομεία.

Η Αρχή, όπως τόνισε η κ. Αθανασίου, έχει επανειλημμένως υπογραμμίζει ότι τα εν λόγω όρια σε καμία περίπτωση δεν δεσμεύουν τους ασφαλισμένους που έχουν απεριόριστη κάλυψη βάσει των ασφαλιστηρίων συμβολαίων τους. Δεν τίθεται περιορισμός στους ασφαλισμένους σχετικά με την επιλογή θεράποντα ιατρού ή κλινικής, ενώ με την άρνηση της εταιρείας να καταβάλει το σύνολο της δαπάνης που προέκυψε δημιουργείται σύγχυση στον ασφαλισμένο – καταναλωτή ως προς το περιεχόμενο της προσφερόμενης ασφαλιστικής κάλυψης και της έκτασης των συμβατικών δεσμεύσεων της ασφαλιστικής εταιρείας.

Ιδιαίτερα, η κ. Αθανασίου σημείωσε ότι ο Συνήγορος του Καταναλωτή έχει εκθέσει τον προβληματισμό του σχετικά με τη διαφορετική τιμολογιακή πολιτική που ακολουθούν οι πάροχοι υγείας στους ασθενείς οι οποίοι διατηρούν ασφαλιστήρια συμβόλαια υγείας, εφαρμόζοντας τιμολόγια που έχουν συμφωνήσει με τις ασφαλιστικές εταιρείες που είναι κατά πολύ ακριβότερα από αυτά που πληρώνει ιδιωτικά ο ασθενής που στερείται ιδιωτικής ασφάλισης για τις ίδιες υπηρεσίες υγείας και τα οποία δεν τελούν σε γνώση του ασθενή, παρά μόνο μετά την ολοκλήρωση της νοσηλείας του. Η ίδια πρόσθεσε πως οι εταιρείες, καταβάλλοντας αποζημιώσεις σύμφωνα με τα εν λόγω υψηλά τιμολόγια, εφαρμόζουν εν συνεχεία μεγάλες αυξήσεις στα ασφάλιστρα επικαλούμενες τον δείκτη ζημιάς τους.

Τονίστηκε ότι ο Συνήγορος του Καταναλωτή συνεργάζεται με άλλες Ανεξάρτητες Αρχές, καθώς και με οργανισμούς και άλλους φορείς του Δημοσίου, ενώ τηρεί και μνημόνιο συνεργασίας με τον Ιατρικό Σύλλογο Αθήνας, από τον οποίο συχνά ζητάει τη συνδρομή για θέματα που άπτονται ιατρικών γνώσεων. Αυτή η συνεργασία, λοιπόν, ενισχύει την αποτελεσματικότητα των δράσεών της Αρχής και διασφαλίζει την ολοκληρωμένη προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι κατά τη διερεύνηση αναφοράς ο Συνήγορος του Καταναλωτή προέβη σε διαβίβασή της στην Αυτοτελή Διεύθυνση Ελέγχου Συμβάσεων και Παρόχων ΕΟΠΥΥ, καθώς ο καταναλωτής παραπονείτο ότι ιδιωτικό διαγνωστικό κέντρο τον χρέωσε με μεγαλύτερο ποσό της προβλεπόμενης συμμετοχής του ΕΟΠΥΥ λόγω της πραγματοποίησης της εξέτασης με ειδική ψηφιακή επεξεργασία, ενώ είχε καταργηθεί η δυνατότητα ο συμβεβλημένος πάροχος υγείας να εισπράττει μεγαλύτερη συμμετοχή από τους ασφαλισμένους για περιπτώσεις εξετάσεων υψηλής καινοτομίας.

Σε άλλες περιπτώσεις αναφορών κατά ιδιωτικών κλινικών που προκύπτει ζήτημα ελλιπούς προσυμβατικής ενημέρωσης ως προς τις χρεώσεις τους, εάν διαπιστωθεί ότι υφίσταται αρκετά μεγάλη απόκλιση ανάμεσα στη χρέωση που πραγματοποιήθηκε και στη χρέωση για την οποία ο ασθενής – καταναλωτής είχε ενημερωθεί προσυμβατικά, ο Συνήγορος του Καταναλωτή παρεμβαίνει για τη μερική διαγραφή οφειλομένων νοσηλίων, επιτυγχάνοντας σε πολλές περιπτώσεις τη συμβιβαστική επίλυση της ανακύψασας διαφοράς. Σε περιπτώσεις που διαπιστώνεται ότι δεν υπάρχει δημοσιευμένος τιμοκατάλογος των υπηρεσιών υγείας, ο Συνήγορος του Καταναλωτή παραπέμπει για έλεγχο στη Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς (ΔΙ.Μ.Ε.Α), η οποία σε περίπτωση που από τον έλεγχό της στην έδρα της κλινικής διαπιστώσει παράβαση της κείμενης νομοθεσίας προβαίνει σε επιβολή προστίμου.

Επίσης, έχει διαπιστωθεί πολλές φορές ότι στις αποδείξεις παροχής υπηρεσιών των ιδιωτικών κλινικών δεν αναγράφονται αναλυτικά οι χρεώσεις, αλλά μόνο ένα συνολικό ποσό χρέωσης, χωρίς να λαμβάνει συγχρόνως ενημέρωση ο ασφαλισμένος καταναλωτής για το ποσό με το οποίο συμμετείχε η ασφαλιστική εταιρεία του, παρά μόνο για το ποσό που τιμολογήθηκε στον ίδιο, προκειμένου να μπορεί να ελέγξει τόσο τις χρεώσεις του νοσοκομείου όσο και το αν τηρήθηκαν οι όροι της ασφαλιστικής σύμβασής του.

«Ο Συνήγορος του Καταναλωτή διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών στους τομείς της υγείας και της ιδιωτικής ασφάλισης. Με τις παρεμβάσεις του, την ενημέρωση του κοινού, τη συνεργασία με άλλους φορείς, την ευαισθητοποίηση των προμηθευτών ασφαλιστικών υπηρεσιών και υπηρεσιών υγείας στο να σταθούν δίπλα στον ασθενή πελάτη τους στη δύσκολη διαδρομή που διανύει, συμβάλλει στη διασφάλιση ενός δίκαιου και διαφανούς περιβάλλοντος για τους καταναλωτές», κατέληξε η κ. Αθανασίου.