Όσον αφορά στις NAVTEX διπλωματικές πηγές, τις αποδίδουν σε εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες στην Τουρκία, καθώς κρίθηκε αναγκαίο να αποφευχθεί η εικόνα υποχώρησης έναντι των ελληνικών θέσεων.

Οι ίδιες πηγές προσθέτουν ότι οι NAVTEX δεν θα επηρεάσουν τον σχεδιασμό για τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, που αναμένεται να πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα μεταξύ 9 και 13 Φεβρουαρίου, παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Το τελευταίο ΑΣΣ είχε πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, τον Δεκέμβριο του 2023, οπότε και υιοθετήθηκε η Διακήρυξη των Αθηνών, ενώ έκτοτε είχαν ανακοινωθεί χωρίς αποτέλεσμα νέες ημερομηνίες σύγκλησης.

Σε σχέση με τότε, δύο βασικές παράμετροι διαφοροποιούν το σημερινό περιβάλλον.

• Πρώτον, η ενισχυμένη παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ στο διεθνές προσκήνιο, με τον Τούρκο πρόεδρο να επενδύει στρατηγικά στη σχέση μαζί του, ιδίως στο πεδίο της Μέσης Ανατολής. Οι εξελίξεις στη Συρία και οι συζητήσεις για ρόλο της Τουρκίας στη μεταπολεμική Γάζα φαίνεται να διαμόρφωσαν τις προτεραιότητες της Άγκυρας, ακόμη και εις βάρος διμερών επαφών με την Αθήνα.
• Η δεύτερη διαφορά αφορά την ανάδειξη νέων προβλημάτων, με κυριότερο την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector), την οποία το τουρκικό ναυτικό έχει επανειλημμένα εμποδίσει. Η Άγκυρα αμφισβητεί στην πράξη έργο που, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, δεν απαιτεί αδειοδότηση και δεν επηρεάζει υφαλοκρηπίδα, διεκδικώντας ευρύτερη θαλάσσια δικαιοδοσία ανατολικά του 28ου μεσημβρινού και εντός του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Την ίδια ώρα, η Αθήνα προβάλλει ότι δεν έχει μείνει αδρανής, προχωρώντας σε κινήσεις όπως η δημοσιοποίηση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, η οριοθέτηση θαλάσσιων πάρκων και η συνεργασία με τη Chevron σε περιοχές νότια της Κρήτης.

Από τουρκικής πλευράς, διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν ότι η ρητορική γύρω από τις NAVTEX απευθύνεται κυρίως στο εσωτερικό ακροατήριο και δεν σηματοδοτεί αλλαγή θέσεων στο Αιγαίο. Επισημαίνουν, μάλιστα, ότι αντίστοιχες NAVTEX έχουν εκδοθεί και στο παρελθόν, με μοναδική διαφοροποίηση τη χρονική διάρκειά τους.

Αναλυτές εκτιμούν ότι πρόκειται για υπενθύμιση της αμετακίνητης στάσης της Άγκυρας, ενόψει και των εκλογικών κύκλων που ανοίγουν σε Ελλάδα και Τουρκία.

Υπό αυτά τα δεδομένα, κοινός παρονομαστής των εκτιμήσεων είναι ότι, αν και δύσκολα θα υπάρξουν άμεσα βήματα προόδου, ο βασικός στόχος της επικείμενης επίσκεψης παραμένει η διατήρηση της ηρεμίας, της σταθερότητας και της συνεργασίας σε επιμέρους τομείς.

Κάτι που γίνεται περισσότερο εμφανές με τη ρητορική των τελευταίων ημερών. Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, τόνισε ότι στόχος της Τουρκίας είναι ο «δίκαιος διαμοιρασμός της Ανατολικής Μεσογείου, όπου η Τουρκία κάνει με αποφασιστικότητα βήματα για την προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της».

Διαλύοντας κάθε ψευδαίσθηση για τις προθέσεις της Άγκυρας, ο κ. Φιντάν υπογράμμισε ότι η Τουρκία υποστηρίζει «την εξέταση όλων των διαφορών του Αιγαίου ως ένα σύνολο και την εξεύρεση λύσης σε αυτές μέσω ενός ουσιαστικού και εποικοδομητικού διαλόγου, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας, ώστε να δούμε το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ως περιοχή σταθερότητας και ευημερίας».

Ο κ. Φιντάν δήλωσε επίσης ότι η Τουρκία συνεχίζει τις προσπάθειες «για την προστασία των δικαιωμάτων της ‘τουρκικής’ μειονότητας στη Δυτική Θράκη», προβαίνοντας ,όπως είπε, σε «βήματα αμοιβαιότητας όταν αυτό είναι απαραίτητο».

Διπλωματικές πηγές έσπευσαν να απαντήσουν άμεσα στον κ. Φιντάν, υπογραμμίζοντας τη μεγάλη απόσταση που χωρίζει τις δύο πλευρές, καθώς και τις δυσκολίες που θα υπάρξουν για την επανάληψη των υψηλού επιπέδου επαφών. «Η οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και υφαλοκρηπίδας είναι η μία και μόνη διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ως εκ τούτου αναθεωρητικές θέσεις και προτάσεις είναι καθολικά απορριπτέες. Η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και επιθυμεί, πάντοτε με γνώμονα το εθνικό συμφέρον, να συνεχίσει τον δομημένο διάλογο με την Τουρκία επί τη βάσει αυτών των αρχών. Ως προς το καθεστώς της μουσουλμανικής μειονότητας, η Συνθήκη της Λωζάννης, καθορίζει σαφώς τον χαρακτήρα της μειονότητας στη Θράκη ως θρησκευτικό, στα μέλη της οποίας η Ελλάδα επιφυλάσσει πλήρη ισονομία και ισοπολιτεία» ηταν η απάντηση των διπλωματικών πηγών.

Μέσα στο επιβαρυμένο κλίμα που έχει προκαλέσει η οξυμένη ρητορική της Άγκυρας, η Αθήνα επιδιώκει να διατηρηθούν, οι ανοιχτοί δίαυλοι και το δύσκολο «μορατόριουμ» αποφυγής εντάσεων στις διμερείς σχέσεις.

Ο πρωθυπουργός, μιλώντας την Παρασκευή στο συνέδριο «Athens Policy Dialogues» τόνισε ότι δεν είναι απαραίτητο το ΑΣΣ να παράγει πάντοτε θεαματικά αποτελέσματα και ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει για την ανασκόπηση της προόδου που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα στις διμερείς σχέσεις και στην προώθηση της θετικής ατζέντας.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, πάντως, απαντώντας και στις ανησυχίες που εκφράζονται από διάφορες πλευρές ότι αυτή η «λειτουργική σχέση» με την Τουρκία δεν πρέπει να γίνεται εις βάρος των εθνικών συμφερόντων, υπενθύμισε ότι «όπου χρειάστηκε, η Ελλάδα όρθωσε τη δική της πολιτική, θέτοντας όρια και πλαίσιο στην Τουρκία».

Παρέπεμψε μάλιστα στο βέτο που τέθηκε για τη συμμετοχή της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, αλλά και στη συνεχή ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας , παραπέμποντας και στην εμβληματική εκδήλωση της 18ης Δεκεμβρίου στα ναυπηγεία της Λοριάν της Γαλλίας, όπου θα υψωθεί η ελληνική σημαία στη φρεγάτα Κίμων, την πρώτη Belh@rra, η οποία στις αρχές του έτους θα καταπλεύσει στην Ελλάδα και θα παραδοθεί στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.