Μιλώντας το πρωί της Τετάρτης (11/02/2026) στον ρ/σ Παραπολιτικά 90,1, ο κ. Φλωρίδης ενέταξε τη συζήτηση στο πλαίσιο της συνταγματικής αναθεώρησης που προωθεί η κυβέρνηση. Παράλληλα, άφησε αιχμές για τη στάση του Ευάγγελου Βενιζέλου τόσο σχετικά με το άρθρο 86 όσο και για τον δημόσιο διάλογο που έχει ανοίξει.

Ο Γιώργος Φλωρίδης , σχολιάζοντας τη δημόσια παρέμβαση του Ευάγγελου Βενιζέλου για τη συνταγματική αναθεώρηση, επέμεινε ότι «το μείζον» είναι το άνοιγμα της ίδιας της διαδικασίας, την οποία χαρακτήρισε «κορυφαία», καθώς –όπως είπε– δίνει τη δυνατότητα σε όλους να καταθέσουν προτάσεις για κρίσιμα ζητήματα. Ενδεικτικά παρέπεμψε στο «αρχικό περίγραμμα» της πρωθυπουργικής πρότασης: παρέμβαση στο πολιτικό σύστημα με αφορμή το άρθρο 86 για την ευθύνη υπουργών, αναμόρφωση της λειτουργίας του κράτους με αιχμή τη σχέση μονιμότητας και αξιολόγησης, αλλαγές για «πιο δημοκρατική» επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, αλλά και συζήτηση για την οικονομική σταθερότητα. Κατά τον υπουργό Δικαιοσύνης, το πλαίσιο αυτό συνιστά «ευκαιρία και ευθύνη» για τα κόμματα να προσέλθουν με συγκεκριμένες εισηγήσεις.

Απαντώντας, ωστόσο, στο επιχείρημα του πρώην προέδρου του ΠΑΣΟΚ περί «αφερεγγυότητας» της κυβέρνησης –με αιχμή τους χειρισμούς σε υποθέσεις που άγγιξαν υπουργούς και το άρθρο 86– ο Γιώργος Φλωρίδης απέφυγε να μπει σε σύγκριση «παραπομπών» και αντιπαραθέσεων του παρελθόντος, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια συζήτηση οδηγεί σε «ιστορικούς συμψηφισμούς». «Φοβάμαι ότι πάμε σε αυτές τις συγκρίσεις ο κ. Βενιζέλος θα χάσει κατά κράτος γιατί θα θυμηθούμε τι έγινε με παλιότερες παραπομπές που δεν έγιναν και οι οποίοι τελικά πήγαν φυλακή» ανέφερε ο υπουργός Δικαιοσύνης. Υποστήριξε δε ότι η ουσία βρίσκεται αλλού: στη θεσμική υποχρέωση των πολιτικών δυνάμεων να συμμετάσχουν ενεργά σε μια διαδικασία που αφορά «τη δημοκρατία, το κράτος, τη Δικαιοσύνη και το πολιτικό σύστημα». Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι υπάρχει θεσμική δυνατότητα τα κόμματα να εισηγηθούν και άλλες αναθεωρητέες διατάξεις, εφόσον συγκεντρώσουν 50 υπογραφές, και κατέληξε πως η επιλογή να μη συμμετάσχει κανείς, επικαλούμενος «διαδικαστικές δικαιολογίες», δεν συνάδει –όπως είπε– με την «υπέρτατη ευθύνη» που απαιτεί η αναθεώρηση του Συντάγματος.

Τον Μάρτιο η πρόταση Μητσοτάκη για τη Συνταγματική Αναθεώρηση

Ο Γιώργος Φλωρίδης επίσης σημείωσε ότι ο πρωθυπουργός θα παρουσιάσει τον Μάρτιο την πρότασή του, ενώ περιέγραψε τους άξονες της συζήτησης: παρεμβάσεις στο πολιτικό σύστημα με αφορμή το άρθρο 86, ζητήματα λειτουργίας του κράτους (όπως η σχέση μονιμότητας και αξιολόγησης), τρόπους «πιο δημοκρατικής» επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης και το ζήτημα της οικονομικής σταθερότητας. Ανέφερε, ακόμη, ότι τα κόμματα μπορούν να προσθέσουν διατάξεις προς αναθεώρηση συγκεντρώνοντας 50 υπογραφές, κάνοντας λόγο για «ευθύνη απέναντι στον κόσμο» να συμμετάσχουν ουσιαστικά στη διαδικασία.

Υπενθύμισε ότι το 2024 ψηφίστηκε νόμος σύμφωνα με τον οποίο οι ολομέλειες των ανωτάτων δικαστηρίων, με μυστική ψηφοφορία, καταρτίζουν κατάλογο δικαστών που θα επιθυμούσαν να επιλεγούν για την ηγεσία τους. Όπως είπε, η πρώτη εφαρμογή –για τον πρόεδρο και τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου– έδειξε ότι η επιλογή έγινε εντός των προτάσεων που διατυπώθηκαν τόσο από τα δικαστήρια όσο και από τη Βουλή. Ωστόσο, τάχθηκε κατά της πλήρους «αυτοεκλογής» των ηγεσιών, χαρακτηρίζοντάς την «εξαιρετικά επικίνδυνη για τη δημοκρατία», καθώς –όπως ανέφερε– δεν νοείται η μία από τις τρεις εξουσίες να στερείται οποιασδήποτε αναφοράς στη λαϊκή κυριαρχία. Ως πιθανές λύσεις ανέφερε είτε την επιλογή από τη Βουλή με αυξημένη πλειοψηφία είτε, κατά άλλη άποψη, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Παράλληλα, ο υπουργός προανήγγειλε αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο, λέγοντας ότι το σχέδιο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση εντός της επόμενης εβδομάδας, με στόχο να παραμείνει ανοικτό τουλάχιστον έναν μήνα και να ψηφιστεί έως το τέλος Μαρτίου. Στις βασικές παρεμβάσεις περιέγραψε τον διαχωρισμό της κληρονομούμενης περιουσίας από την προσωπική περιουσία του κληρονόμου, ώστε τα χρέη να μην «μεταφέρονται» πέραν της αξίας της κληρονομιάς, καθώς και την εισαγωγή του θεσμού των κληρονομικών συμβάσεων, με στόχο –όπως είπε– να περιοριστούν οι μεταθανάτιες διαμάχες. Υπενθύμισε επίσης ότι ήδη από 1ης Νοεμβρίου εφαρμόζεται νέα διαδικασία δημοσίευσης διαθηκών, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο ολοκλήρωσης.

Αναφερόμενος στη δίκη για την τραγωδία των Τεμπών, υποστήριξε ότι οι δικαστικές αρχές έχουν ορίσει την 23η Μαρτίου ως ημερομηνία έναρξης και ανέφερε ότι η Ελλάδα οδηγείται σε δίκη «σε τρία χρόνια», όταν –κατά τον ίδιο– αντίστοιχες διαδικασίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες χρειάστηκαν σημαντικά μεγαλύτερο διάστημα.

Με την κυβερνητική πρόταση περί συνταγματικής αναθεώρησης να αναμένεται να παρουσιαστεί με λεπτομέρειες στις αρχές Μαρτίου, μετά την κατάθεσή της από την Κοινοβουλευτική Ομάδα και την ολοκλήρωση των πρώτων τοποθετήσεων, το πλαίσιο των αλλαγών τίθεται σταδιακά σε δημόσια συζήτηση.

Όπως ανέφερε ο κ. Φλωρίδης, μιλώντας στην ΕΡΤ, τα θέματα που έθεσε ο πρωθυπουργός αφορούν αλλαγές στη λειτουργία του κράτους, στη Δικαιοσύνη και στο πολιτικό σύστημα, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας των θεσμών και την ενίσχυση της δημοκρατίας. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, καθώς και ζητήματα παιδείας και ευρύτερων θεσμικών παρεμβάσεων.

Άρθρο 86: Προς ουσιαστική εμπλοκή της Δικαιοσύνης

Ο υπουργός, ερωτηθείς σχετικά, υπενθύμισε ότι το άρθρο 86 έχει ήδη αλλάξει σε σημαντικό βαθμό το 2019, με την παραγραφή των αδικημάτων υπουργών να εξισώνεται με εκείνη των πολιτών. Όπως σημείωσε, «δεν υπάρχει πλέον ο κίνδυνος τα αδικήματα να παραγράφονται σε ελάχιστο χρόνο», κάτι που στο παρελθόν προκαλούσε έντονη κοινωνική κριτική.

Ωστόσο, επεσήμανε ότι το ισχύον σύστημα, όπου η Βουλή αποφασίζει για τη δίωξη, αποτελεί διαχρονικό και διεθνές ζήτημα, με αντίστοιχες πρακτικές να εφαρμόζονται σε πολλές δυτικές δημοκρατίες. Αναφερόμενος στις προθέσεις της κυβέρνησης, τόνισε ότι το άρθρο 86 «σίγουρα δεν θα παραμείνει ως έχει», καθώς εξετάζεται η ενίσχυση του ρόλου της δικαστικής εξουσίας, ακόμη και η πλήρης κατάργησή του ή η δημιουργία ενδιάμεσων θεσμών εισαγγελέων που θα εισηγούνται στη Βουλή.

Όπως εξήγησε, σήμερα κάθε υπόθεση που συναντά όνομα υπουργού διαβιβάζεται υποχρεωτικά στη Βουλή, γεγονός που προκαλεί κοινωνική αντίδραση. Στόχος της συζήτησης είναι να περιοριστεί η υπερβολική προστασία των πολιτικών προσώπων, χωρίς όμως να οδηγηθεί η πολιτική λειτουργία σε παράλυση από μαζικές και αβάσιμες μηνύσεις.

Επιλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη διαδικασία επιλογής της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, η οποία επίσης προτείνεται προς αναθεώρηση. Ο κ. Φλωρίδης υπενθύμισε ότι με τον νόμο του 2024, που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά πέρυσι, οι ολομέλειες των δικαστηρίων προτείνουν υποψηφίους με μυστική ψηφοφορία, η Βουλή διαμορφώνει τη δική της πρόταση και η τελική απόφαση λαμβάνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, αποκλειστικά από τον προβλεπόμενο κατάλογο.

Στο δημόσιο διάλογο, όπως ανέφερε, ακούγεται και η άποψη ότι η Δικαιοσύνη θα πρέπει να εκλέγει μόνη της την ηγεσία της. Ο ίδιος εξέφρασε τη θέση ότι μια εξουσία δεν μπορεί να νομιμοποιείται χωρίς καμία σύνδεση με τη λαϊκή ψήφο, άμεση ή έμμεση, επισημαίνοντας ότι «η πλήρης αυτοεκλογή χωρίς λαϊκή νομιμοποίηση είναι επικίνδυνη». Οι τελικές αποφάσεις, πάντως, θα προκύψουν από τη δημόσια συζήτηση και θα ενσωματωθούν στην πρόταση του πρωθυπουργού.

«Η κριτική στη Δικαιοσύνη αδικεί τη Δικαιοσύνη»

Αναφερόμενος στην εμπιστοσύνη των πολιτών προς τη Δικαιοσύνη, ο υπουργός σημείωσε ότι έχει πληγεί από τη συνεχή εμπλοκή της σε πολιτικές αντιπαραθέσεις. «Η κριτική στη Δικαιοσύνη αδικεί τη Δικαιοσύνη» τόνισε προσθέτοντας πως «οι πολιτικές δυνάμεις εμπλέκουν τη Δικαιοσύνη στις πολιτικές τους διαμάχες».

Ιδιαίτερη μνεία έκανε στην κριτική που δέχθηκε η Δικαιοσύνη για την τραγωδία των Τεμπών, υποστηρίζοντας ότι υπήρξε «μια άθλια συνωμοσία» περί συγκάλυψης, η οποία, όπως είπε, αποδείχθηκε ψευδής.

Όπως ανέφερε, η δίκη για την υπόθεση έχει προσδιοριστεί να ξεκινήσει στις 23 Μαρτίου στη Λάρισα, σε ειδικά διαμορφωμένο κτίριο που πληροί τις απαιτήσεις για μια τόσο μεγάλη διαδικασία, με δεκάδες κατηγορούμενους και εκατοντάδες δικηγόρους.

Η ανάγκη συναινέσεων και η στάση της αντιπολίτευσης

Ο κ. Φλωρίδης τόνισε ότι το ίδιο το Σύνταγμα επιβάλλει συναινέσεις στη διαδικασία της αναθεώρησης, με την απαίτηση των 180 ψήφων είτε στην παρούσα είτε στην επόμενη Βουλή. Όπως σημείωσε, σε ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια, την πρόοδο και τον εκσυγχρονισμό της χώρας, τα κόμματα οφείλουν να συμμετάσχουν ουσιαστικά στη συζήτηση και να μην απέχουν.

Απαντώντας σε αναφορές περί σεβασμού του Συντάγματος, υπογράμμισε ότι η συμμετοχή στη διαδικασία αναθεώρησης αποτελεί έκφραση αυτού ακριβώς του σεβασμού, ενώ επισήμανε ότι η διεξαγωγή δικαστικών υποθέσεων, όπως εκείνες που βρίσκονται σε εξέλιξη, αποδεικνύει τη λειτουργία των θεσμών.

Νομοσχέδιο για το κληρονομικό

Τέλος, ο υπουργός ανακοίνωσε ότι το νομοσχέδιο για το κληρονομικό θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση τις επόμενες ημέρες, με διάρκεια πιθανότατα ενός μήνα. Η ψήφισή του αναμένεται τον Μάρτιο και θα περιλαμβάνει ρυθμίσεις για παλαιές υποθέσεις, καλύπτοντας περιπτώσεις όπου, λόγω αμέλειας ή άγνοιας, δεν έγινε ρητή αποδοχή κληρονομιάς και προέκυψαν χρέη.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, πρόσθεσε: «Δήμευση των περιουσιών, για να αισθανθεί ο πολίτης ότι όλοι είμαστε ίσοι. Όλα τα υπόλοιπα είναι πραγματικά επικοινωνιακά show».

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής επισήμανε την ανάγκη για συναίνεση, σοβαρότητα και καθαρούς κανόνες στο διάλογο και ανακοίνωσε ότι θα απευθύνει κάλεσμα στις δυνάμεις της δημοκρατικής αντιπολίτευσης για «γενναία αναθεώρηση του άρθρου 86, ώστε κανείς πολιτικός να μην στέκεται πάνω από τον νόμο». Παράλληλα, κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι, ενώ δηλώνει διάθεση για αναθεώρηση του άρθρου, το αξιοποιεί για να περιορίσει τη δυνατότητα της Δικαιοσύνης να ερευνά τις ευθύνες υπουργών.

Ειδικότερα ο κ. Ανδρουλάκης ανέφερε εισαγωγικά ότι «η σημερινή συζήτηση που ανοίγει η παράταξή μας για την επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση, με την εξαιρετική πρωτοβουλία του InSocial, διεξάγεται σε μια περίοδο ιδιαίτερα απαιτητική για τη φιλελεύθερη δημοκρατία και ιδιαίτερα για τη θεσμική αρχιτεκτονική του δυτικού κόσμου». Επισήμανε ότι «η νέα στρατηγική ασφάλειας της διοίκησης Τραμπ, μαζί με τα πυκνά σύννεφα της ακροδεξιάς στην Ευρώπη, δείχνουν καθαρά ότι έχουμε εισέλθει σε μια νέα ιστορική φάση, ριζικά διαφορετική από τα χαρακτηριστικά που είχε η μεταπολεμική πραγματικότητα που επικράτησε για δεκαετίες». Υπογράμμισε ότι «σε αυτό το άκρως ρευστό τοπίο, η θωράκιση της δημοκρατίας και ο αγώνας για κοινωνική δικαιοσύνη καθίσταται επιτακτική και αδήριτη ανάγκη». Πρόσθεσε ότι «η Δημοκρατική Παράταξη έχει αποδείξει ιστορικά ότι είναι σε θέση να μετατρέπει τις προκλήσεις της συγκυρίας σε μεταρρυθμίσεις μακράς πνοής» και ότι «από τις αναθεωρήσεις του 1986 και του 2001 έως σήμερα, γνωρίζουμε το βάρος και τη σημασία τέτοιων στρατηγικών επιλογών. Σήμερα, η ανάγκη για θεσμική ανασυγκρότηση είναι πιο κρίσιμη από ποτέ».

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι «η εμπιστοσύνη των πολιτών στο πολιτικό σύστημα και τους θεσμούς δοκιμάζεται καθημερινά στη χώρα μας: Από την ανεπαρκή διαχείριση κρίσεων έως τις απευθείας αναθέσεις, το σκάνδαλο των υποκλοπών και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά και την τραγωδία των Τεμπών». Σημείωσε ότι πρόκειται για «πρακτικές που πλήττουν όχι μόνο τη θεσμική αξιοπιστία, αλλά την ίδια την πίστη του λαού ότι η πολιτική μπορεί να λειτουργεί με κανόνες, διαφάνεια και δικαιοσύνη».

Είπε ότι η κοινωνία απαιτεί ένα άλλο πλαίσιο «που δεν θα αφήνει χώρο σε φαινόμενα ατιμωρησίας, που δηλητηριάζουν συνεχώς τη δημόσια ζωή και υπονομεύουν την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος». «Δική μας προτεραιότητα, προτεραιότητα», τόνισε, «προτεραιότητα του ΠΑΣΟΚ είναι να τελειώσει αυτό το καθεστώς της ατιμωρησίας. Γιατί αυτό το καθεστώς ατιμωρησίας δίνει πράσινο φως στην έκρηξη της διαφθοράς και η έκρηξη της διαφθοράς δίνει ένα πολύ μεγάλο περιθώριο στην κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών απέναντι στους θεσμούς». Σχολίασε ότι «το τέλος της ατιμωρησίας δεν είναι ένα σύνθημα με εκδικητικά μηνύματα, όπως κάποιοι θέλουν να το μεταφράσουν». Αντίθετα, συνέχισε, «το τέλος της ατιμωρησίας είναι για την παράταξή μας μια μεγάλη θεσμική πρόκληση και για το δημοκρατικό μας πολίτευμα μια μεγάλη αναγκαιότητα». Εξήγησε ότι γι’ αυτό έβαλε ως προτεραιότητα της συζήτησης που αφορά στην αναθεώρηση του Συντάγματος, την αναθεώρηση του άρθρου 86, «ενός άρθρου που ο πρωθυπουργός έχει αξιοποιήσει πολλές φορές για να προστατεύσει τους υπουργούς του, προκαλώντας την οργή της κοινωνίας». Υποστήριξε επιπλέον ότι «με αυτό τον τρόπο αποκαλύπτεται και το μέγεθος της αναξιοπιστία του: από τη μια λέει ότι έχει τη διάθεση να αναθεωρηθεί το συγκεκριμένο άρθρο, αλλά από την άλλη όποτε έχει χρειαστεί το αξιοποιεί για να δέσει τα χέρια της Δικαιοσύνης και αυτή να μην μπορεί να ερευνήσει ποτέ τις ευθύνες των υπουργών της κυβέρνησης».

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης σημείωσε ότι «η επόμενη συνταγματική αναθεώρηση δεν πρέπει να είναι πεδίο κομματικών τακτικισμών» και πως «απαιτείται συναίνεση, σοβαρότητα και καθαροί κανόνες στο διάλογο». «Γι’ αυτό», είπε, «θα απευθύνω κάλεσμα στις δυνάμεις της δημοκρατικής αντιπολίτευσης για μια γενναία αναθεώρηση του άρθρου 86, ώστε κανείς πολιτικός να μην στέκεται πάνω από τον νόμο».

Τόνισε ότι «παράλληλα, είναι ώρα και για άλλες ουσιαστικές τομές: ενίσχυση του ρόλου του κοινοβουλίου, αναβάθμιση των ανεξάρτητων αρχών, ένα σύγχρονο κοινωνικό κράτος απέναντι στις μεγάλες ανισότητες και μια δικαιοσύνη πραγματικά ανεξάρτητη από την εκτελεστική εξουσία. Απαιτείται επίσης η διασφάλιση της ακεραιότητας των θεσμών μας σε νέα πεδία, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, μέσα από ισχυρές ανεξάρτητες αρχές».

Καταληκτικά ο κ. Ανδρουλάκης είπε ότι σε μια εποχή ραγδαίων τεχνολογικών, κοινωνικών και γεωπολιτικών αλλαγών, «η απάντηση είναι μόνο μία: περισσότερη, δικαιότερη και καλύτερα οργανωμένη δημοκρατία». «Η ιστορική συγκυρία δεν θα μας συγχωρέσει μια απλή αναπαλαίωση. Χρειαζόμαστε τομές, αλλαγές και μεταρρυθμίσεις ανθεκτικές στον χρόνο αλλά και στη συνείδηση του πολίτη. Αυτό άλλωστε είναι και το ιστορικό αποτύπωμα του ΠΑΣΟΚ και της δημοκρατικής παράταξης. Αυτός είναι και ο ρόλος μας σήμερα: να βλέπουμε τη μεγάλη εικόνα των τάσεων που διαμορφώνουν το περιβάλλον γύρω μας, ώστε να πράττουμε διορατικά με το βλέμμα στραμμένο στον μακρύ χρόνο της Δημοκρατίας και της κοινωνίας», ανέφερε.

Όπως προσθέτουν οι ίδιες πηγές, «πολλές απ’ τις μεθοδεύσεις συγκάλυψης της κυβέρνησης της ΝΔ θα είχαν αποφευχθεί, αν τότε το ΠΑΣΟΚ, όπως και ο ΣΥΡΙΖΑ, είχαν στηρίξει την πρόταση του»

«Το ΚΚΕ είχε προτείνει, επίσης, την αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων, ώστε αυτή να μην διορίζεται απ’ την εκάστοτε κυβέρνηση. Και στο ζήτημα αυτό το ΠΑΣΟΚ είχε απορρίψει την πρόταση του ΚΚΕ, όπως έκαναν η ΝΔ και ο ΣΥΡΙΖΑ», υπογραμμίζουν.

Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν πως «το ΚΚΕ και στην επόμενη συνταγματική αναθεώρηση θα καταθέσει ξανά αυτές τις προτάσεις. Το ΠΑΣΟΚ, συνεπώς, θα πρέπει να τοποθετηθεί συγκεκριμένα και πριν απευθυνθεί στα άλλα κόμματα θα έπρεπε πρώτα να απευθυνθεί στον εαυτό του για τη στάση που είχε κρατήσει στην τελευταία συνταγματική αναθεώρηση, συμπράττοντας με τη ΝΔ».

«Το ίδιο βέβαια κάνει και σε άλλα ζητήματα σήμερα, συμπράττει για παράδειγμα με τη ΝΔ και την κ. Κεραμέως στα εργασιακά, δίνοντάς της τη δυνατότητα να παρουσιάζει ως δήθεν φιλεργατική πολιτική τη μονιμοποίηση των μνημονιακών αντεργατικών νόμων για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας», καταλήγουν.

Συγκεκριμένα, ο κ. Καραμανλής υπογράμμισε τα εξής:

“Είπαν ότι θέλω την έδρα για να έχω την βουλευτική ασυλία ενώ ξέρουν ότι αυτό δεν έχει καμία σχέση. Δεν κρύφτηκα, δεν κρύβομαι ούτε θα το κάνω. Καμία βουλευτική ασυλία δεν έχω για τα Τέμπη“.

Το θέμα των Τεμπών θα έπρεπε όλοι να γνωρίζουμε ότι υπάγεται στο άρθρο 86 του Συντάγματος και είτε είμαι βουλευτής είτε δεν ήμουν δεν θα είχε καμία σημασία.

Τι προβλέπει το Άρθρο 86 του Συντάγματος που επικαλέστηκε ο Καραμανλής

Άρθρο 86: (Δίωξη κατά μελών της Κυβέρνησης, Ειδικό Δικαστήριο)

1. Μόνο η Βουλή έχει την αρμοδιότητα να ασκεί δίωξη κατά όσων διατελούν ή διετέλεσαν μέλη της Κυβέρνησης ή Υφυπουργοί για ποινικά αδικήματα που τέλεσαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, όπως νόμος ορίζει. Απαγορεύεται η θέσπιση ιδιώνυμων υπουργικών αδικημάτων.

2. Δίωξη, ανάκριση, προανάκριση ή προκαταρκτική εξέταση κατά των προσώπων και για τα αδικήματα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεν επιτρέπεται χωρίς προηγούμενη απόφαση της Βουλής κατά την παράγραφο 3.
Αν στο πλαίσιο άλλης ανάκρισης, προανάκρισης, προκαταρκτικής εξέτασης ή διοικητικής εξέτασης προκύψουν στοιχεία, τα οποία σχετίζονται με τα πρόσωπα και τα αδικήματα της προηγούμενης παραγράφου, αυτά διαβιβάζονται αμελλητί στη Βουλή από αυτόν που ενεργεί την ανάκριση, προανάκριση ή εξέταση.

**3. Πρόταση άσκησης δίωξης υποβάλλεται από τριάντα τουλάχιστον βουλευτές. Η Βουλή, με απόφασή της που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, συγκροτεί ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, διαφορετικά, η πρόταση απορρίπτεται ως προδήλως αβάσιμη. Το πόρισμα της επιτροπής του προηγούμενου εδαφίου εισάγεται στην Ολομέλεια της Βουλής, η οποία αποφασίζει για την άσκηση ή μη δίωξης. Η σχετική απόφαση λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών. Με τη διαδικασία και την πλειοψηφία του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής η Βουλή μπορεί οποτεδήποτε να ανακαλεί την απόφασή της ή να αναστέλλει τη δίωξη, την προδικασία ή την κύρια διαδικασία.

4. Αρμόδιο για την εκδίκαση των σχετικών υποθέσεων σε πρώτο και τελευταίο βαθμό είναι, ως ανώτατο δικαστήριο, Ειδικό Δικαστήριο που συγκροτείται για κάθε υπόθεση από έξι μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας και επτά μέλη του Αρείου Πάγου. Τα τακτικά και αναπληρωματικά μέλη του Ειδικού Δικαστηρίου κληρώνονται, μετά την άσκηση δίωξης, από τον Πρόεδρο της Βουλής σε δημόσια συνεδρίαση της Βουλής, μεταξύ των μελών των δύο ανώτατων αυτών δικαστηρίων, που έχουν διορισθεί ή προαχθεί στο βαθμό που κατέχουν πριν από την υποβολή πρότασης για άσκηση δίωξης. Του Ειδικού Δικαστηρίου προεδρεύει ο ανώτερος σε βαθμό από τα μέλη του Αρείου Πάγου που κληρώθηκαν και μεταξύ ομοιόβαθμων ο αρχαιότερος.

Στο πλαίσιο του Ειδικού Δικαστηρίου της παραγράφου αυτής λειτουργεί Δικαστικό Συμβούλιο που συγκροτείται για κάθε υπόθεση από δύο μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας και τρία μέλη του Αρείου Πάγου. Τα μέλη του Δικαστικού Συμβουλίου δεν μπορεί να είναι και μέλη του Ειδικού Δικαστηρίου. Με απόφαση του Δικαστικού Συμβουλίου ορίζεται ένα από τα μέλη του που ανήκει στον Άρειο Πάγο ως ανακριτής. Η προδικασία λήγει με την έκδοση βουλεύματος.

Καθήκοντα εισαγγελέα στο Ειδικό Δικαστήριο και στο Δικαστικό Συμβούλιο της παραγράφου αυτής ασκεί μέλος της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου που κληρώνεται μαζί με τον αναπληρωτή του. Το δεύτερο και τρίτο εδάφιο της παραγράφου αυτής εφαρμόζονται και για τα μέλη του Δικαστικού Συμβουλίου ενώ το δεύτερο εδάφιο και για τον εισαγγελέα.

Σε περίπτωση παραπομπής προσώπου που είναι ή διετέλεσε μέλος της Κυβέρνησης ή Υφυπουργός, ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου συμπαραπέμπονται και οι τυχόν συμμέτοχοι, όπως νόμος ορίζει.

5. Αν για οποιονδήποτε άλλο λόγο, στον οποίο περιλαμβάνεται και η παραγραφή, δεν περατωθεί η διαδικασία που αφορά δίωξη κατά προσώπου που είναι ή διετέλεσε μέλος της Κυβέρνησης ή Υφυπουργός, η Βουλή μπορεί, ύστερα από αίτηση του ίδιου ή των κληρονόμων του, να συστήσει ειδική επιτροπή στην οποία μπορούν να μετέχουν και ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί για τον έλεγχο της κατηγορίας.

Βουλή και ποινικές ευθύνες υπουργών – Πάει ανάλογα με την πλειοψηφία;

Η ιδιαιτερότητα του θεσμού της ποινικής ευθύνης υπουργών είναι πως η απόφαση για το αν θα ασκηθεί ή όχι δίωξη είναι πολιτική. Λαμβάνεται κατά πλειοψηφία από τη Βουλή. Και, επομένως, με πολιτικά κριτήρια. Πρακτικά, αυτό σημαίνει πως πρόταση για άσκηση δίωξης υπουργού δεν έχει νόημα να γίνει όταν ο ελεγχόμενος υπουργός προέρχεται από την πλειοψηφία της Βουλής. Όχι γιατί θα είναι ατελέσφορη, καθώς θα απορριφθεί. Αλλά για έναν πολύ πιο σοβαρό λόγο.

Σύμφωνα με το άρθρο 86 του Συντάγματος, η Βουλή έχει δύο επιλογές αν υποβληθεί πρόταση για την άσκηση δίωξης υπουργού.

• Είτε να απορρίψει την πρόταση ως προδήλως αβάσιμη.
• Είτε να συγκροτήσει επιτροπή για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, έχει καθιερωθεί να αποκαλείται «προανακριτική επιτροπή».

Αν συμβεί το δεύτερο, τάσσεται προθεσμία στην επιτροπή για να υποβάλει το πόρισμά της και ακολούθως η Βουλή αποφασίζει αν θα ασκήσει δίωξη ή όχι. Η κοινοβουλευτική διερεύνηση ποινικών ευθυνών υπουργού μπορεί, επομένως, να πάψει σε δύο χρονικά σημεία. Είτε αν απορριφθεί εξαρχής ως προδήλως αβάσιμη η πρόταση δίωξής του είτε αν απορριφθεί μετά τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης.

• Και στις δύο περιπτώσεις, η απορριπτική απόφαση της πλειοψηφίας της Βουλής έχει κρίσιμες ποινικές συνέπειες. Το άρθρο 5 παρ. 7 του νόμου περί ευθύνης υπουργών (ν. 3126/2003) ορίζει: «Εάν η Ολομέλεια της Βουλής απορρίψει (…) ως προδήλως αβάσιμη την πρόταση για την άσκηση της ποινικής δίωξης, νέα πρόταση που στηρίζεται στα ίδια πραγματικά περιστατικά είναι απαράδεκτη».

Και το άρθρο 6 παρ. 4 του ίδιου νόμου επιβεβαιώνει: «Μετά την (…) απόρριψη από την Ολομέλεια της Βουλής της πρότασης για την άσκηση ποινικής δίωξης, νέα πρόταση που αφορά τα ίδια πρόσωπα και τις ίδιες πράξεις, έστω και με διαφορετικό νομικό χαρακτηρισμό, είναι σε κάθε περίπτωση απαράδεκτη».

• Με απλά λόγια, αν η πλειοψηφία της Βουλής απορρίψει, είτε εξαρχής ως προδήλως αβάσιμη είτε μετά από προκαταρκτική εξέταση, την πρόταση δίωξης υπουργού, αυτός απαλλάσσεται οριστικά και δια παντός από κάθε ποινική ευθύνη για τις πράξεις για τις οποίες υποβλήθηκε πρόταση δίωξής του. Νέα διαδικασία δεν μπορεί ποτέ πια ξανά να κινηθεί σε βάρος του για τις ίδιες πράξεις.

Η Ένωση Δικαστών & Εισαγγελέων ζητά την αλλαγή του άρθρου 86 του Συντάγματος

Τον Φεβρουάριο, όταν συμπληρώθηκε ένα έτος από την πολύνεκρη τραγωδία στα Τέμπη, η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων εξέδωσε ανακοίνωση για το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα.

Στην ανακοίνωση της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων αναφέρεται πως «ο πόνος και η θλίψη δεν πρόκειται να σβήσουν ποτέ» για την τραγωδία των Τεμπών και υπογραμμίζεται πως: «Η Ελληνική Δικαιοσύνη, από την πρώτη στιγμή, διερευνά νυχθημερόν την πολυπαραγοντική αυτή υπόθεση σε όλες τις πτυχές της και προς κάθε κατεύθυνση.

Οι αρμόδιοι Εισαγγελικοί και Δικαστικοί Λειτουργοί πράττουν το καθήκον τους με ευσυνειδησία και αφοσιωμένοι στην υψηλή συνταγματική τους αποστολή».

• «Οφείλουμε δε να επισημάνουμε ότι η έρευνα των τυχόν ευθυνών πολιτικών προσώπων, όπως είναι ήδη γνωστό, και η ποινική δίωξη σε μία τέτοια περίπτωση δεν ανήκει στην αρμοδιότητα της Δικαστικής Εξουσίας αλλά της Βουλής. Η ανάθεση της άνω αρμοδιότητας (έρευνας και ποινικής δίωξης πολιτικών προσώπων) στη Δικαστική Εξουσία προϋποθέτει αναγκαίως την αναθεώρηση του άρθρου 86 του Συντάγματος» τονίζεται.

Η ανακοίνωση καταλήγει: «Διαμηνύουμε ότι η αλήθεια γι’ αυτή την ανείπωτη τραγωδία θα λάμψει και καλούμε όλους τους Πολίτες αυτής της χώρας να έχουν απόλυτη εμπιστοσύνη στην Ελληνική Δικαιοσύνη και τους Λειτουργούς της»

Αναλυτικά η ανακοίνωση της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων:

«Ένα χρόνο μετά την ανείπωτη τραγωδία των Τεμπών – η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων τιμά τη Μνήμη των θυμάτων.

Συμπληρώνεται σήμερα ένας χρόνος από το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα της 28ης Φεβρουαρίου 2023 στα Τέμπη, που έκοψε το νήμα της ζωής και τα όνειρα δεκάδων συμπολιτών μας και βύθισε στο πένθος τις οικογένειές τους και ολόκληρη τη χώρα. Ο πόνος και η θλίψη δεν πρόκειται να σβήσουν ποτέ.

Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων τιμά σήμερα τη μνήμη των αδικοχαμένων συμπολιτών μας.

Τα ερωτήματα για τη σιδηροδρομική τραγωδία και για τις παραλείψεις ενός ολόκληρου κράτους πολλά.

Η Ελληνική Δικαιοσύνη, από την πρώτη στιγμή, διερευνά νυχθημερόν την πολυπαραγοντική αυτή υπόθεση σε όλες τις πτυχές της και προς κάθε κατεύθυνση. Οι αρμόδιοι Εισαγγελικοί και Δικαστικοί Λειτουργοί πράττουν το καθήκον τους με ευσυνειδησία και αφοσιωμένοι στην υψηλή συνταγματική τους αποστολή.

Οφείλουμε δε να επισημάνουμε ότι η έρευνα των τυχόν ευθυνών πολιτικών προσώπων, όπως είναι ήδη γνωστό και η ποινική δίωξη σε μία τέτοια περίπτωση δεν ανήκει στην αρμοδιότητα της Δικαστικής Εξουσίας αλλά της Βουλής.

Η ανάθεση της άνω αρμοδιότητας (έρευνας και ποινικής δίωξης πολιτικών προσώπων) στη Δικαστική Εξουσία προϋποθέτει αναγκαίως την αναθεώρηση του άρθρου 86 του Συντάγματος.

Διαμηνύουμε ότι η αλήθεια γι’ αυτή την ανείπωτη τραγωδία θα λάμψει και καλούμε όλους τους Πολίτες αυτής της χώρας να έχουν απόλυτη εμπιστοσύνη στην Ελληνική Δικαιοσύνη και τους Λειτουργούς της.

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΝΩΣΗΣ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ»