Η ζωή και το έργο του

Γεννημένος στην Αθήνα, με καταγωγή από τον Μεσότοπο της Λέσβου, ο Πάνος Βαλαβάνης σπούδασε Κλασική Αρχαιολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και στη συνέχεια στο γερμανικό Πανεπιστήμιο του Βύρτσμπουργκ ενώ απέκτησε τις πρώτες, καθοριστικές ανασκαφικές εμπειρίες του στο πλευρό σπουδαίων αρχαιολόγων μεταξύ των οποίων οι Βασίλειος Λαμπρινουδάκης, Πέτρος Θέμελης, Μιχάλης Τιβέριος και οι Γερμανίδες Έρικα Σίμον και Χάιντε Φρόνινγκ-Κέλερ.

Από το 1980 εργαζόταν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και από το 2000 έως την συνταξιοδότηση του διετέλεσε καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής.

Είχε συμμετάσχει σε πλήθος ανασκαφών με σημαντικότερη αυτή στον ελαιώνα της Ιτέας, όπου, το 2012, εντόπισε τα ίχνη του αρχαιότερου σωζόμενου ιπποδρόμου, στην Ελλάδα, ο οποίος χρονολογείται στη β΄ δεκαετία του 6ου αι. π.Χ. και αποτελεί τον δεύτερο σημαντικότερο μετά τον ιππόδρομο της αρχαίας Ολυμπίας. Εκεί φέρεται να πραγματοποιούνταν  οι ιππικοί αγώνες των Πυθίων όπου έτρεξε και ο περίφημος Ηνίοχος. «Τώρα ολοκληρώνεται η εικόνα μας για το ιερό των Δελφών. Μέχρι τώρα, μας έλειπε μια μεγάλη εγκατάσταση. Τώρα, έχουμε όλα τα στοιχεία: το Ιερό του Απόλλωνα, το Ιερό της Αθηνάς Προναίας, το Γυμνάσιο, το Στάδιο και τον Ιππόδρομο. Και φυσικά, τώρα αποκτά άλλη διάσταση και η παρουσία του Ηνιόχου, αφού ξέρουμε πού ακριβώς έγινε ο αγώνας και η νίκη του» είχε δηλώσει ο ίδιος.

Ο Πάνος Βαλαβάνης είχε να επιδείξει επίσης πλούσιο συγγραφικό έργο με βασικούς θεματικούς άξονες την αρχαία ελληνική κεραμική και εικονογραφία, την αρχιτεκτονική και την τοπογραφία της αρχαίας Αθήνας, τον αρχαίο αθλητισμό και την αρχαία ελληνική τεχνολογία.

Συλλυπητήρια δήλωση της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη:

Πληροφορούμενη την απώλεια του Πάνου Βαλαβάνη, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Με βαθιά θλίψη πληροφορήθηκα την απώλεια του Πάνου Βαλαβάνη, ενός ξεχωριστού επιστήμονα, με σημαντικότατη πορεία στην έρευνα και τη διδασκαλία. Διαπρεπής πανεπιστημιακός, ο Πάνος Βαλαβάνης διέπλασε γενιές επιστημόνων, στο πεδίο της Κλασικής Αρχαιολογίας, μέσω της στιβαρής και πολύχρονης σταδιοδρομίας του στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ως άνθρωπος του πεδίου, συνδέθηκε με την ανασκαφική έρευνα, σε πολλές τοποθεσίες, αλλά ιδιαίτερα στον ελαιώνα της Ιτέας, όπου εντόπισε τα ίχνη του αρχαιότερου σωζόμενου ιπποδρόμου, στην Ελλάδα. Κατέλιπε ένα ογκώδες και πολύμορφο συγγραφικό έργο, εστιάζοντας, ιδιαίτερα, στα πεδία της κεραμικής, της εικονογραφίας, της αρχιτεκτονικής και της τοπογραφίας της αρχαίας Αθήνας αλλά και της αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας, αφήνοντας μας μια πολύτιμη και αναντικατάστατη παρακαταθήκη.

Η απώλεια του Πάνου Βαλαβάνη σηματοδοτεί για μένα το τέλος μιας στενής, πολύχρονης σχέσης και δημιουργικής συνεργασίας. Ο Πάνος ήταν πάντοτε όχι μόνο ένας αφοσιωμένος και εμπνευσμένος αρχαιολόγος, αλλά και ένας πολύτιμος φίλος, που μοιραζόταν γενναιόδωρα την εμπειρία, τις πολύπλευρες γνώσεις του, την ξεχωριστή ματιά του.
Στην Έφη και στα παιδιά, τους φίλους και τους πολλούς μαθητές του, απευθύνω ειλικρινέστατα συλλυπητήρια.»

«Η πόλη μας αποχαιρετά με θλίψη την Λιάνα Σταρίδα. Την αρχαιολόγο με το σημαντικό ανασκαφικό έργο, ιδιαίτερα στο Ηράκλειο. Τη συγγραφέα με το πλούσιο συγγραφικό έργο ανάδειξης των μνημείων μας. Τη δραστήρια και κοινωνικά ευαισθητοποιημένη γυναίκα.

Προσωπικά, αποχαιρετώ έναν άνθρωπο με τον οποίο με συνέδεε μακρόχρονη φιλία. Ένα δραστήριο μέλος της Εταιρείας Κρητικών Ιστορικών Μελετών, μια εξαιρετική συνεργάτιδα που συνέβαλε αποφασιστικά στην επανέκθεση του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης στη δεκαετία του 1990. Εκφράζω την βαθύτατη λύπη μου στην οικογένεια και τους αγαπημένους της».

Ποια ήταν η Λιάνα Σταρίδα – Το σημαντικό έργο της

Γεννήθηκε στην Αθήνα από Ηρακλειώτες γονείς και μεγάλωσε στο Ηράκλειο, σύμφωνα με το cretapost.gr. Ήταν πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών του Ιστορικού-Αρχαιολογικού τμήματος και εργάζεται στη 13η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.

Διετέλεσε καθηγήτρια στη Σχολή Ξεναγών στα μαθήματα «Ιστορία της Κρήτης» και «Νεότερη Ιστορία της Ελλάδος».

Ήταν εκπαιδεύτρια σε πολιτιστικά θέματα, στις κλειστές φυλακές Αλικαρνασσού και στο Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ, καθώς και επιστημονική Σύμβουλος σε αρχιτεκτονικές μελέτες για την αποκατάσταση μνημείων, οικοδομικών τετραγώνων και οικοδομικών συνόλων στην πόλη του Ηρακλείου.

Ήταν υπεύθυνη ανασκαφικών ερευνών σε συνολικά 24 αρχαιολογικούς χώρους μεταξύ των οποίων ήταν και οι Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές: Α) Αγίου Νικολάου Χερσονήσου και Β) στο «Καστρί» Χερσονήσου.

Ασχολήθηκε με την έκθεση μεσαιωνικής κεραμικής και μικροτεχνίας στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης και ήταν επιστημονική υπεύθυνη για την προσομοίωση της Ενετικής πόλης του Χάνδακα (Candia) στη μακέτα που κατασκευάστηκε και εκτίθεται στην αίθουσα «Ανδρέα Καλοκαιρινού» του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης.

Από το 1988, παράλληλα με τη Χερσόνησο, ασχολούνταν με τα Ενετικά Τείχη και την Παλιά Πόλη του Ηρακλείου και είχε διευθύνει δεκάδες σωστικές, δοκιμαστικές και κανονικές ανασκαφικές έρευνες.

Ήταν αναπληρωματικό μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής Παρακολούθησης της Προγραμματικής Σύμβασης Δήμου Ηρακλείου-ΤΑΠΑ (Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων)-ΥΠΠΟ (Υπουργείο Πολιτισμού)-ΥΠΕΧΩΔΕ (Υπουργείο Περιβάλλοντος και Χωροταξίας) για την Αναστήλωση των Ενετικών Τειχών Ηρακλείου και την ανάπλαση της Παλιάς Πόλης Ηρακλείου. Παράλληλα, ήταν μέλος: της Εταιρείας Κρητικών Ιστορικών Μελετών, της Αρχαιολογικής Εταιρείας, της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του πανεπιστημίου Κρήτης, του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων και του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού Πολιτισμού της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ηρακλείου.

Είχε συμμετάσχει σε διεθνή συνέδρια και είχε πραγματοποιήσει σειρά διαλέξεων και δημοσιεύσεων σε Ηράκλειο και Αθήνα για την Ιστορία, την Αρχαιολογία και την Πολεοδομία του Ηρακλείου.

Από το 2001 ασχολούνταν με μελέτες για τις σχέσεις Κρήτης-Κύπρου του Μεσαίωνα (από Παλαιοχριστιανικούς χρόνους μέχρι Ενετοκρατία) στην ερευνητική μονάδα Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου στη Λευκωσία και εκπόνησε τη διδακτορική της διατριβή στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με θέμα: «Η πολεοδομική εξέλιξη της πόλης του Ηρακλείου από τους πρώτους Βυζαντινούς χρόνους μέχρι την Ενετοκρατία».

Είχε ασχοληθεί με τη συγκριτική μελέτη των παράλιων πόλεων της Ανατολικής Μεσογείου. Ήταν παντρεμένη με τον πολιτικό μηχανικό Γιάννη Σταρίδα, μητέρα τριών παιδιών και έχει δύο εγγόνια.

Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του εργάστηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου διετέλεσε, από το 1966 έως το 1973 βοηθός και επιμελητής, από το 1973 έως το 1982 μόνιμος επίκουρος καθηγητής και από το 1982 έως το 2007 τακτικός καθηγητής της Προϊστορικής Αρχαιολογίας.

Υπήρξε μεταξύ άλλων αντεπιστέλλον μέλος του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, της Ακαδημίας του Γκέτεμποργκ και τακτικό μέλος της Ακαδημίας Λάιμπνιτς του Βερολίνου.

Ο Γεώργιος Κορρές πραγματοποίησε πολλές ανασκαφές κυρίως στη Μεσσηνία, ενώ υπήρξε υπεύθυνος ανασκαφών στην Πύλο. Είχε τιμηθεί με τα μετάλλια Ερρίκου Σλήμαν των Μουσείων Ankershagen, Neubukow, της Ακαδημίας Επιστημών Βερολίνου, καθώς και το μετάλλιο Winckelmann 50ετίας, του ιδρύματος «Winckelmann-Gesellschaft», στο Στένταλ, το 1990.

Είχε λάβει το παράσημο Αξίας της κυβέρνησης της Δυτικής Γερμανίας, το 1992. Επίσης είχε τιμηθεί από διάφορους άλλους φορείς για την ανασκαφή και ανάδειξη των αρχαιοτήτων της Μεσσηνίας και της Τριφυλίας.

Στην εργογραφία του περιλαμβάνονται πρωτότυπες έρευνες και πολλά άρθρα σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Είχε επίσης δημοσιεύσει αρκετά βιβλία και είχε συμμετάσχει σε διάφορα συλλογικά έργα και διεθνή συνέδρια.

Για την απώλεια του Γεώργιου Σ. Κορρέ, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Με ιδιαίτερη θλίψη πληροφορήθηκα την απώλεια του Γεώργιου Σ. Κορρέ, εξέχοντος προϊστορικού αρχαιολόγου, τόσο στην πανεπιστημιακή διδασκαλία όσο και στην ανασκαφική έρευνα και στην ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Με στέρεες σπουδές στην Ελλάδα και τη Γερμανία, ο Γεώργιος Σ. Κορρές δίδαξε επί δεκαετίες στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, θεραπεύοντας το αντικείμενο της Προϊστορικής Αρχαιολογίας, όχι μόνον στο αμφιθέατρο, αλλά και με τη διεύθυνση πολλών διδακτορικών διατριβών.

Ταυτίστηκε με σημαντικές ανασκαφές στη Μεσσηνία, στις οποίες αφοσιώθηκε πάνω από μισόν αιώνα, συνδυάζοντας τη θεωρία και την πράξη στην πολύχρονη σταδιοδρομία του. Παράλληλα με το καθαυτό αρχαιολογικό έργο, ο Γεώργιος Σ. Κορρές μελέτησε και την ιστορία της αρχαιολογικής έρευνας, στη νεότερη Ελλάδα, αναδεικνύοντας την εξέλιξή της και φέρνοντας στο φως άγνωστες πτυχές της. Οι μελέτες του για το έργο και την προσωπικότητα του Ερρίκου Σλήμαν αποτελούν σημείο αναφοράς.

Ο Γεώργιος Σ. Κορρές ήταν προσιτός και αγαπητός στους συναδέλφους, πάντοτε διαθέσιμος στους μαθητές του, για συμβουλές, καθοδήγηση και στήριξη. Σε όσους είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε και να συνεργαστούμε μαζί του, η απώλειά του αφήνει συναισθήματα θλίψης, αλλά και ευγνωμοσύνης για την πολυδιάστατη προσφορά του.

Ο Γεώργιος Σ. Κορρές πρωτίστως ήταν ένας πολύ καλός άνθρωπος. Στα παιδιά του, τους φίλους και τους μαθητές του απευθύνω ειλικρινέστατα συλλυπητήρια».