Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στη σημαντική βελτίωση των δημόσιων οικονομικών και στη διατήρηση ισχυρών ρυθμών ανάπτυξης, σύμφωνα με δύο κυβερνητικούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters.

Όπως επισημαίνει το ειδησεογραφικό πρακτορείο, η Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο της δημοσιονομικής κρίσης της περιόδου 2009-2018, φτάνοντας ακόμη και στα πρόθυρα εξόδου από την Ευρωζώνη. Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, μάλιστα, διατηρούσε το υψηλότερο επίπεδο δημόσιου χρέους μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης.

Ωστόσο, το χρέος της έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 60 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, φτάνοντας στο 145,9% του ΑΕΠ πέρυσι, ενώ αναμένεται να υποχωρήσει φέτος στο 136,8% του ΑΕΠ, κάτω από το αντίστοιχο επίπεδο της Ιταλίας.

Επιτάχυνση της αποπληρωμής των δανείων του πρώτου μνημονίου

Η Αθήνα είχε ανακοινώσει πέρυσι ότι σχεδίαζε να αποπληρώσει έως το 2031 τα διμερή δάνεια που χορηγήθηκαν από τις χώρες της ευρωζώνης το 2010 μέσω του Greek Loan Facility (GLF).

Πρόκειται για τα πρώτα από τα τρία προγράμματα στήριξης της Ελλάδας, συνολικού ύψους περίπου 289 δισ. ευρώ, με τα δάνεια να επρόκειτο αρχικά να εξοφληθούν σε ετήσιες δόσεις περίπου 5 δισ. ευρώ έως τη λήξη τους.

Ωστόσο, η Ελλάδα προχώρησε νωρίτερα φέτος στην αποπληρωμή μεγαλύτερης δόσης, ύψους 6,9 δισ. ευρώ, μειώνοντας το υπόλοιπο χρέος στα 19,5 δισ. ευρώ.

«Είναι πολύ πιθανό να αποπληρώσουμε πλήρως τα πρώτα δάνεια του μνημονίου έως το 2030 ή ακόμη και το 2029, αντί για το 2031», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους στο Reuters.

Δεύτερη πηγή επιβεβαίωσε ότι το χρονοδιάγραμμα 2029-2030 είναι εφικτό, προσθέτοντας ότι, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν, οι πρόωρες αποπληρωμές θα μπορούσαν να επιταχυνθούν τα επόμενα χρόνια.

Τα πλεονάσματα και τα διαθέσιμα ανοίγουν τον δρόμο

Η καλύτερη του αναμενομένου πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών, σε συνδυασμό με τα ταμειακά διαθέσιμα ύψους περίπου 32 δισ. ευρώ, δίνουν στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να προχωρήσει σε μεγαλύτερες πρόωρες αποπληρωμές.

Τα υψηλά διαθέσιμα έχουν ενισχυθεί από την ανάπτυξη της οικονομίας αλλά και από την προσπάθεια περιορισμού της φοροδιαφυγής.

Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό περίπου 2%, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ η κυβέρνηση αναμένει πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 4% του ΑΕΠ φέτος, σχεδόν διπλάσιο από την αρχική πρόβλεψη.

Νέα αναβάθμιση μετά τις εκλογές

Σύμφωνα με τον πρώτο αξιωματούχο, η Ελλάδα αναμένεται να αποπληρώσει πρόωρα τουλάχιστον 5,1 δισ. ευρώ το 2027, ενώ παράλληλα προσδοκά νέα αναβάθμιση της πιστοληπτικής της αξιολόγησης μετά τις βουλευτικές εκλογές που είναι προγραμματισμένες για το επόμενο έτος.

Οι οίκοι S&P, Fitch και DBRS Morningstar αξιολογούν σήμερα το ελληνικό χρέος με βαθμίδα «BBB», ενώ η Moody’s το κατατάσσει στη βαθμίδα «Baa3».

Η Ελλάδα ήδη δανείζεται με χαμηλότερο κόστος από την Ιταλία και τη Γαλλία και σχεδιάζει να αντλήσει το επόμενο έτος από τις αγορές ποσό μεταξύ 7 και 8 δισ. ευρώ μέσω νέων εκδόσεων αναφοράς.

Στο πρόγραμμα δανεισμού περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων μια νέα 10ετής έκδοση ομολόγου καθώς και επανεκδόσεις υφιστάμενων τίτλων.

Εξηγώντας τη συγκεκριμένη επιλογή της κυβέρνησης, ο υπουργός υπογραμμίζει ότι η απόφαση να κατευθυνθούν διαθέσιμοι πόροι στην ταχύτερη αποπληρωμή του χρέους έχει ως στόχο να περιοριστούν μελλοντικές επιβαρύνσεις. «Οι εύκολες αποφάσεις κοιτάζουν το σήμερα, οι δύσκολες κοιτάζουν την επόμενη γενιά», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Το κόστος των δανείων του πρώτου μνημονίου

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης απορρίπτει την άποψη ότι η Ελλάδα επιλέγει να αποπληρώσει πρόωρα δάνεια που θεωρούνται ιδιαίτερα φθηνά, με επιτόκιο 1,5%.

Όπως εξηγεί, τα δάνεια του πρώτου μνημονίου έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο, το οποίο συνδέεται με το Euribor συν 0,5%. Με τα σημερινά δεδομένα, το κόστος τους διαμορφώνεται περίπου στο 3%.

Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι η πρόωρη αποπληρωμή δεν γίνεται μέσω νέου, ακριβότερου δανεισμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, η Ελλάδα αναμένεται φέτος να αντλήσει 8 δισ. ευρώ από τις αγορές, ενώ οι κανονικές αποπληρωμές χρέους ανέρχονται σε 8,9 δισ. ευρώ.

Αντίθετα, τα 12,8 δισ. ευρώ που αφορούν τις πρόωρες αποπληρωμές προέρχονται από τα ταμειακά διαθέσιμα και το δημοσιονομικό πλεόνασμα.

Σύμφωνα με τον υπουργό, οι συγκεκριμένοι πόροι δεν μπορούν, λόγω των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, να κατευθυνθούν σε παροχές. Επιπλέον, η απόδοση των χρημάτων αυτών είναι χαμηλότερη από το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Ως εκ τούτου, υποστηρίζει ότι η αξιοποίησή τους για την απομείωση του χρέους αποτελεί οικονομικά πιο συμφέρουσα επιλογή.

Το 2032 και η «δημοσιονομική νάρκη»

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Κυριάκος Πιερρακάκης στο 2032, όταν, σύμφωνα με την εκτίμησή του, η Ελλάδα θα ερχόταν αντιμέτωπη με μια σημαντική πρόσθετη δημοσιονομική επιβάρυνση.

Πρόκειται για αναβαλλόμενους τόκους ύψους 25 έως 30 δισ. ευρώ από την περίοδο της οικονομικής κρίσης, οι οποίοι θα άρχιζαν να προστίθενται στο δημόσιο χρέος.

Ακόμη και αν το συγκεκριμένο ποσό κατανεμόταν σε ορίζοντα 20 ετών, η ετήσια επιβάρυνση θα έφτανε περίπου το 1,5 δισ. ευρώ.

«Με τις πρόωρες αποπληρωμές εξουδετερώνουμε αυτή τη νάρκη από τώρα», αναφέρει ο υπουργός, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι η συγκεκριμένη πολιτική οδηγεί σε εξοικονόμηση περίπου 800 εκατ. ευρώ ετησίως από τόκους.

Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με τον ίδιο, περιορίζεται ένα ακόμη βάρος που είχε δημιουργηθεί κατά την περίοδο της κρίσης και βελτιώνεται σταδιακά η εικόνα των δημόσιων οικονομικών.

«Να μην στείλουμε ξανά τον λογαριασμό στα παιδιά μας»

Ο υπουργός συνδέει άμεσα τη μείωση του χρέους με τον δημοσιονομικό χώρο που θα είναι διαθέσιμος τα επόμενα χρόνια για τη στήριξη της κοινωνίας.

Όπως εξηγεί, όσο περιορίζεται το δημόσιο χρέος και το κόστος εξυπηρέτησής του, τόσο αυξάνονται οι δυνατότητες της οικονομίας, ενώ ενισχύεται παράλληλα η αξιοπιστία της χώρας στις αγορές.

«Η Ελλάδα πλήρωσε πολύ ακριβά την πρακτική να μεταφέρει τα βάρη της στο μέλλον», σημειώνει ο Κυριάκος Πιερρακάκης, καταλήγοντας: «Δεν θα κάνουμε το ίδιο, δεν θα στείλουμε ξανά τον λογαριασμό στα παιδιά μας».

«Πόσα γλιτώνουμε πληρώνοντας νωρίτερα το χρέος μας; Για κάθε ένα δισεκατομμύριο ευρώ, κερδίζουμε περίπου 30 εκατομμύρια ευρώ σε τόκους τον χρόνο», αναφέρει ο υπουργός.

Όπως επισημαίνει, από τα 52,9 δισ. ευρώ των δανείων του πρώτου μνημονίου, έως το τέλος του 2025 είχαν αποπληρωθεί πρόωρα 26,5 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου τα μισά.

Φέτος, σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα προχωρά στην πρόωρη αποπληρωμή επιπλέον 12,8 δισ. ευρώ, από την οποία η ετήσια εξοικονόμηση τόκων υπολογίζεται σε 370 εκατ. ευρώ.

«2,6 δισ. ευρώ δηλαδή μέσα στην επταετία», σημειώνει.

Ο κ. Πιερρακάκης απαντά και στην κριτική της αντιπολίτευσης για το γιατί τα συγκεκριμένα κεφάλαια δεν κατευθύνονται απευθείας σε παροχές προς τους πολίτες.

«Η αντιπολίτευση λέει “γιατί δεν δίνετε αυτά τα χρήματα στους πολίτες;”. Η απάντηση είναι προφανής. Γιατί δεν γίνεται. Και το ξέρουν», αναφέρει.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Kyriakos Pierrakakis (@pierrakakis)

Όπως υποστηρίζει, οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες δεν επιτρέπουν τα συγκεκριμένα χρήματα να μετατραπούν σε παροχές, μπορούν όμως να αξιοποιηθούν για τη μείωση του χρέους και, κατά συνέπεια, των τόκων που καταβάλλει κάθε χρόνο το Δημόσιο.

Κατά τον υπουργό, η μείωση των τόκων δημιουργεί στην πράξη μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο για τη στήριξη των πολιτών και της ανάπτυξης, αλλά και μεγαλύτερη δυνατότητα της χώρας να χαράσσει αυτόνομα την οικονομική της πολιτική.

«Για να πάψουμε να είμαστε μία από τις πιο υπερχρεωμένες χώρες του κόσμου και η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρώπης. Και σίγουρα για να μη στείλουμε ποτέ ξανά τον λογαριασμό στα παιδιά μας», σημειώνει.

Κλείνοντας την ανάρτησή του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης τονίζει: «Η δική μας γενιά παρέλαβε το βάρος. Δεν θα το παραδώσει στην επόμενη».

«Η κριτική της αντιπολίτευσης για την πολιτική μείωσης του δημόσιου χρέους θα μπορούσε να θεωρηθεί παράδοξη, αν δεν ήταν τόσο αποκαλυπτική. Προέρχεται από πολιτικές δυνάμεις που κυβέρνησαν τη χώρα, συνέβαλαν στην εκτόξευση του χρέους, έπαιξαν ρόλο στο να οδηγηθεί η Ελλάδα στα μνημόνια και υποθήκευσαν για δεκαετίες το εισόδημα και τις επιλογές των επόμενων γενεών», υπογραμμίζεται χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, επισημαίνει πως «δεν θα κουραστούμε να το επαναλαμβάνουμε: δεν θα περάσουμε τον λογαριασμό στα παιδιά μας και στις επόμενες γενιές», παρουσιάζοντας στοιχεία με αριθμούς.

«Η κυβέρνηση ακολουθεί την αντίθετη πορεία. Μειώνει ταχύτερα το δημόσιο χρέος, περιορίζει τις δαπάνες για τόκους, ενισχύει την ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις και δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο προς όφελος της κοινωνίας. Δεν φορτώνει το μέλλον με νέα βάρη. Μειώνει εκείνα που κληρονόμησε από το παρελθόν», αναφέρεται μεταξύ άλλων.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

Όσο μειώνεται το χρέος, μεγαλώνει το όφελος για τους πολίτες

Η αντιπολίτευση μεμψιμοιρεί, οι αριθμοί απαντούν

Η κριτική της αντιπολίτευσης για την πολιτική μείωσης του δημόσιου χρέους θα μπορούσε να θεωρηθεί παράδοξη, αν δεν ήταν τόσο αποκαλυπτική. Προέρχεται από πολιτικές δυνάμεις που κυβέρνησαν τη χώρα, συνέβαλαν στην εκτόξευση του χρέους, έπαιξαν ρόλο στο να οδηγηθεί η Ελλάδα στα μνημόνια και υποθήκευσαν για δεκαετίες το εισόδημα και τις επιλογές των επόμενων γενεών. Εκείνοι που άφησαν στους πολίτες έναν τεράστιο λογαριασμό εμφανίζονται σήμερα να εγκαλούν την κυβέρνηση επειδή τον μειώνει. Δεν έμαθαν τίποτα, δεν ξέχασαν τίποτα.

Οι Έλληνες πλήρωσαν πολύ ακριβά την εποχή που το πολιτικό σύστημα μετέφερε διαρκώς το κόστος των επιλογών του στο μέλλον. Η κυβέρνηση ακολουθεί την αντίθετη πορεία. Μειώνει ταχύτερα το δημόσιο χρέος, περιορίζει τις δαπάνες για τόκους, ενισχύει την ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις και δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο προς όφελος της κοινωνίας. Δεν φορτώνει το μέλλον με νέα βάρη. Μειώνει εκείνα που κληρονόμησε από το παρελθόν. Και δεν θα κουραστούμε να το επαναλαμβάνουμε: δεν θα περάσουμε τον λογαριασμό στα παιδιά μας και στις επόμενες γενιές.
 
Οι αριθμοί λένε πάντα την αλήθεια:

Το συνολικό ποσό των πρόωρων αποπληρωμών δημοσίου χρέους για το έτος 2026 αναμένεται να ανέλθει σε περίπου €12,84 δισ. ευρώ.

Το ποσό αυτό αφορά την αποπληρωμή των διμερών δανείων του GLF, που έλαβε χώρα τον Ιούνιο 2026, ύψους περίπου €6,94 δισ. ευρώ, τη μείωση του ύψους των Εντόκων Γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου κατά €1,2 δισ. ευρώ, την επικείμενη πρόωρη εξόφληση δανείων του EFSF ύψους €2,5 δισ. ευρώ, καθώς και την επικείμενη πρόωρη εξόφληση ομολογιακού δανείου του Ελληνικού Δημοσίου ύψους περίπου €2,2 δισ. ευρώ, λήξης Δεκεμβρίου 2027.

Η αποπληρωμή του Χρέους αποτελεί χρηματοοικονομική, δηλαδή ταμειακή συναλλαγή και όχι δημοσιονομική, καθώς απομειώνει μελλοντικές υποχρεώσεις της χώρας. Σύμφωνα με τους κανόνες της Eurostat, η χρηματοοικονομική συναλλαγή είναι συναλλαγή που δεν προσμετράται ούτε στο πρωτογενές πλεόνασμα ,ούτε στο συνολικό έλλειμμα,ούτε στους στόχους δαπανών. Αντίθετα, οι δημόσιες δαπάνες, αποτελούν δημοσιονομικές συναλλαγές, οι οποίες και μειώνουν το πλεόνασμα ή αυξάνουν το συνολικό έλλειμμα, προσμετρώνται στον στόχο δαπανών και αυξάνουν επίσης το δημόσιο χρέος της χώρας. Συνεπώς η κριτική μέρους της αντιπολίτευσης ότι αυτά τα χρήματα θα μπορούσαν εναλλακτικά να δαπανηθούν, είναι εντελώς ανεδαφική.

Η μέση σταθμική διάρκεια του προαναφερόμενου προεξοφλούμενου δημόσιου χρέους ανέρχεται σε 7,1 έτη, ενώ το μέσο σταθμικό κόστος εξυπηρέτησής του ανέρχεται σε περίπου 2,9%.

Με δεδομένα τα παραπάνω στοιχεία, το ετήσιο όφελος που προκύπτει για το Ελληνικό Δημόσιο λόγω της μείωσης των δαπανών τόκων ανέρχεται σε περίπου €370 εκατ. ευρώ ενώ ταυτόχρονα αξιοποιούνται τα πλεονάζοντα ταμειακά διαθέσιμα των οποίων οι αποδόσεις υπολείπονται κατά πολύ του μέσου κόστους εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους . Με τις ίδιες παραδοχές, το συνολικό όφελος κατά τη διάρκεια των επτά ετών ανέρχεται σε τουλάχιστον €2,6 δισ. ευρω . Η μείωση του χρέους εκτός από λιγότερα βάρη για τις επόμενες γενιές , σημαίνει και υψηλότερα δημοσιονομικά περιθώρια σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα για τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων πολιτών.

Επιπλέον, με τις εν λόγω κινήσεις διαχείρισης χαρτοφυλακίου μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος αναχρηματοδότησης, διατηρείται η υψηλή μέση σταθμική διάρκεια του δημοσίου χρέους, αξιοποιούνται τα ταμειακά διαθέσιμα του Ελληνικού Δημοσίου, ενώ μειώνεται το δημόσιο χρέος τόσο ως απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι η φιλοδοξία της χώρας, από το τέλος του 2026, να μην είναι πια η πλέον υπερχρεωμένη χώρα της Ευρώπης, προς τα τέλη της τρέχουσας δεκαετίας να είναι η τέταρτη χώρα με το μεγαλύτερο χρέος και όχι η πρώτη και, τέλος, προς τα μέσα της δεκαετίας του 2030, το ύψος του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ να σπάσει το φράγμα του 100%, που θεωρείται και το πρώτο σημείο ισορροπίας για τη βιωσιμότητά του.

Σύμφωνα με όλους τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, η εν λόγω πολιτική διαχείρισης χρέους έχει φέρει απτά αποτελέσματα ως προς τη βελτίωση του αξιόχρεου της ελληνικής οικονομίας, ενώ η συνέχισή της αποτελεί βασικό κριτήριο για περαιτέρω αναβαθμίσεις.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, το κόστος δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου είναι πλέον σταθερά και επί μακρόν χαμηλότερο από εκείνο άλλων χωρών της Ευρωζώνης, όπως, για παράδειγμα, της Ιταλίας κατά 13 μονάδες βάσης ή 0,13% ετησίως και της Γαλλίας κατά 17 μονάδες βάσης ή 0,17% ετησίως. Αυτό βοηθά τόσο το Ελληνικό Δημόσιο όσο και τις ελληνικές επιχειρήσεις να δανείζονται με χαμηλότερο κόστος έναντι των ανταγωνιστών τους, με προφανή θετικά αποτελέσματα για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Ειδικότερα, από τον e-ΕΦΚΑ:

• Από 2 έως και 5 Ιουνίου θα καταβληθούν 15.000.000 ευρώ σε 600 δικαιούχους σε συνέχεια έκδοσης αποφάσεων για εφάπαξ.
• Στις 3 Ιουνίου θα καταβληθούν 320.000 ευρώ σε 390 δικαιούχους για πληρωμή εξωιδρυματικών επιδομάτων ΤΑΥΤΕΚΩ Ιουνίου 2026.

Από τη ΔΥΠΑ θα γίνουν οι εξής καταβολές:

• 22.000.000 ευρώ σε 36.000 δικαιούχους για καταβολή επιδομάτων ανεργίας και λοιπών επιδομάτων.
• 13.000.000 ευρώ σε 18.000 μητέρες για επιδοτούμενη άδεια μητρότητας.
• 19.000.000 ευρώ σε 18.000 δικαιούχους στο πλαίσιο επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης.

Σύμφωνα με τις τελευταίες αναθεωρημένες προβλέψεις, το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026, καταγράφοντας μια σημαντική πτώση από το 145,9% του 2025. Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς το ελληνικό χρέος καθίσταται πλέον χαμηλότερο από αυτό της Ιταλίας, το οποίο προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 138,6%.

Η ταχύτητα αυτής της αποκλιμάκωσης αποτελεί παγκόσμιο ρεκόρ, καθώς, όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, πρόκειται για τη γρηγορότερη μείωση χρέους που έχει καταγραφεί σε οποιαδήποτε οικονομία τα τελευταία 40 χρόνια.

Τρεις είναι οι βασικοί παράγοντες που οδηγούν σε αυτό το αποτέλεσμα:

1. Υψηλή Ανάπτυξη: Η ελληνική οικονομία διατηρεί ισχυρούς ρυθμούς, τροφοδοτώντας την αύξηση του ΑΕΠ.
2. Υπέρβαση Πλεονασμάτων: Το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 εκτινάχθηκε στο 4,9%, ξεπερνώντας κατά πολύ τον στόχο του 3,7%. Για το 2026, οι προβλέψεις αναθεωρούνται επίσης προς τα πάνω, στο 3,2%.
3. Πάταξη της Φοροδιαφυγής: Η ψηφιοποίηση και οι έλεγχοι απέδωσαν καρπούς, με τα επιπλέον έσοδα από τη φοροδιαφυγή να αγγίζουν τα 3 δισ. ευρώ το 2025, έναντι 2 δισ. το 2024.

Πρόωρες αποπληρωμές και ο ρόλος της Fitch

Η χώρα δεν περιορίζεται στην παθητική μείωση του χρέους, αλλά προχωρά σε ενεργή διαχείριση. Μέσα στο καλοκαίρι προγραμματίζεται η πρόωρη αποπληρωμή 7 δισ. ευρώ από τα δάνεια του πρώτου μνημονίου, ενώ στο τέλος του έτους στόχος είναι η αποπληρωμή μέρους των δανείων προς τον EFSF.

Αυτή η δημοσιονομική πειθαρχία αποτελεί το «διαβατήριο» για τη διεκδίκηση νέων αναβαθμίσεων. Το βλέμμα των αγορών είναι τώρα στραμμένο στις 8 Μαΐου, οπότε αναμένεται η έκθεση του οίκου Fitch. Η κυβέρνηση προσδοκά ότι η επιβεβαίωση της ταχείας αποκλιμάκωσης του χρέους —το οποίο προβλέπεται να πέσει κάτω από το ψυχολογικό όριο του 120% το 2029— θα ανοίξει τον δρόμο για ακόμη καλύτερες αξιολογήσεις στον δεύτερο γύρο του φθινοπώρου, υπό την προϋπόθεση ότι οι διεθνείς γεωπολιτικές εντάσεις δεν θα ανατρέψουν το θετικό κλίμα.

Σε αυτή τη στρατηγική εντάσσεται η πρόσφατη πρόωρη αποπληρωμή ύψους 5,3 δισ. ευρώ από τα διμερή δάνεια που είχε λάβει η χώρα το 2010 από τα κράτη της Ευρωζώνης, μέσω του μηχανισμού Greek Loan Facility.

Πρόκειται για δάνεια συνολικού ύψους περίπου 52,9 δισ. ευρώ, τα οποία αποτέλεσαν τον βασικό πυλώνα χρηματοδότησης της Ελλάδας στο αρχικό στάδιο της κρίσης, πριν από την ενεργοποίηση των διαδοχικών προγραμμάτων στήριξης.

Τα συγκεκριμένα δάνεια είχαν συμφωνηθεί με ευνοϊκούς όρους, χαμηλό κόστος και μεγάλη διάρκεια, με αποπληρωμές που εκτείνονταν έως τις αρχές της δεκαετίας του 2040. Ωστόσο, ακριβώς λόγω του μεγάλου χρονικού τους εύρους, επηρεάζουν καθοριστικά τη δομή και τη δυναμική του δημόσιου χρέους. Για τον λόγο αυτό, η πρόωρη εξόφλησή τους δεν αντιμετωπίζεται ως αποσπασματική ενέργεια, αλλά ως συνειδητή επιλογή αναδιάρθρωσης του χρέους με στόχο τη μείωση των μελλοντικών πιέσεων.

Η τελευταία παρέμβαση δεν περιορίστηκε στην κάλυψη μεμονωμένων υποχρεώσεων. Αντίθετα, επηρέασε το χρονοδιάγραμμα πληρωμών ολόκληρων ετών: εξοφλήθηκαν πλήρως τμήματα δόσεων που αφορούσαν το 2041, μειώθηκαν σημαντικά οι υποχρεώσεις του 2040, ενώ περιορίστηκαν κατά 15% οι ετήσιες καταβολές της περιόδου 2033–2039. Με τον τρόπο αυτό, επιτυγχάνεται ουσιαστική αποσυμπίεση των μελλοντικών χρηματοδοτικών αναγκών, με ετήσια εξοικονόμηση που ανέρχεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.

Η πολιτική αυτή δεν αποτελεί νεότερη επιλογή. Από το 2019, η Ελλάδα ακολούθησε την ίδια λογική αρχικά με τα δάνεια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, τα οποία αποπληρώθηκαν σταδιακά και τελικά εξοφλήθηκαν πλήρως. Στη συνέχεια, η στρατηγική επεκτάθηκε στα διμερή δάνεια της Ευρωζώνης, με επιταχυνόμενες πληρωμές τα έτη 2022, 2023 και κυρίως το 2024, οδηγώντας σε αισθητή συρρίκνωση του σχετικού υπολοίπου.

Σήμερα, περισσότερα από 26 δισ. ευρώ από τα διμερή δάνεια έχουν ήδη εξοφληθεί, ενώ το υπόλοιπο, περίπου 26,3 δισ. ευρώ, δεν ακολουθεί πλέον το αρχικό σχήμα αποπληρωμής που προέβλεπε σχεδόν ισόποσες δόσεις έως το 2041. Οι πρόωρες αποπληρωμές έχουν μεταβάλει ουσιαστικά τη διάρθρωση αυτών των υποχρεώσεων, καθιστώντας το προφίλ του χρέους πιο διαχειρίσιμο και λιγότερο ευάλωτο σε μελλοντικές διακυμάνσεις.

Συνολικά, έως το 2025, η χώρα έχει μειώσει τον δανεισμό της με ταχύτερους ρυθμούς κατά περίπου 29 δισ. ευρώ και έχει περιορίσει το κόστος τόκων κατά 3,5 δισ. ευρώ. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου, ο οποίος μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο για στοχευμένες κοινωνικές και φορολογικές παρεμβάσεις όσο και για την ενίσχυση των ταμειακών αποθεμάτων, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες και τη διατήρηση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ.

Παράλληλα, η ύπαρξη ισχυρών ταμειακών διαθεσίμων ενισχύει την ανθεκτικότητα της οικονομίας απέναντι σε απρόβλεπτες εξωτερικές κρίσεις και περιορίζει την ανάγκη άμεσης προσφυγής στις αγορές υπό δυσμενείς συνθήκες.

Για το 2026, ο σχεδιασμός προβλέπει περιορισμένο νέο δανεισμό, της τάξης των 8 δισ. ευρώ, ενώ τα ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου αναμένεται να παραμείνουν σε επίπεδα άνω των 35 δισ. ευρώ. Το δημόσιο χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ, εκτιμάται ότι θα συνεχίσει την καθοδική του πορεία, προσεγγίζοντας το 138%, με παράλληλη μείωση και σε απόλυτους αριθμούς. Η μέση διάρκεια του χρέους, που παραμένει πάνω από τα 16 έτη, προσφέρει στη χώρα σημαντικό βαθμό ευελιξίας στον χρόνο και στον τρόπο εξόδου στις αγορές.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους επεξεργάζεται πρόσθετες παρεμβάσεις για την περαιτέρω επιμήκυνση της διάρκειας του χρέους, μετατρέποντας βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις σε μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες, ενισχύοντας έτσι τη συνολική βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας.

Με αφορμή πρόσφατη ανάρτηση του κυρίου Κασσελάκη, κ. Τσάπαλος κάνει λόγο για «μαθητευόμενους μάγους» και «υπεραπλουστεύσεις» σε σύνθετα ζητήματα οικονομικής πολιτικής, υπογραμμίζοντας ότι ο δημόσιος διάλογος για το χρέος και τα διαθέσιμα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως «performance art», αλλά απαιτεί γνώση, επίγνωση των κινδύνων και θεσμική ευθύνη.

Συγκεκριμένα, με ανάρτησή του σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τονίζει ότι η στρατηγική αυτή οδηγεί σε ετήσια εξοικονόμηση περίπου 800 εκατ. ευρώ για το Δημόσιο, μέσω της μείωσης των τόκων και του συνολικού κόστους εξυπηρέτησης του χρέους.

Όπως επισημαίνει, η μείωση του χρέους δεν έχει μόνο λογιστικό ή δημοσιονομικό όφελος, αλλά αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βελτίωση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας. Η αναβάθμιση αυτή, με τη σειρά της, συμπιέζει το κόστος δανεισμού όχι μόνο για το Δημόσιο, αλλά και για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, μειώνοντας τον μακροοικονομικό κίνδυνο και στηρίζοντας την αναπτυξιακή προοπτική της οικονομίας σε πιο σταθερή βάση.

Στο σχόλιό του, ο κ. Όμηρος Τσάπαλος παρουσιάζει την πρόωρη αποπληρωμή ως επιλογή με αλυσιδωτά οφέλη: χαμηλότεροι τόκοι, χαμηλότερα spreads, μικρότερη αβεβαιότητα και καλύτερες συνθήκες χρηματοδότησης για τον ιδιωτικό τομέα.

Συναλλαγματικός κίνδυνος

Στο επίκεντρο της κριτικής του εκπροσώπου του ΥΠΕΘΟΟ βρίσκεται και η αναφορά του κ.Κασσελάκη για αξιοποίηση των διαθεσίμων του ελληνικού δημοσίου με τοποθέτησή τους σε ομόλογα ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι για μια χώρα της Ευρωζώνης όπως η Ελλάδα, της οποίας τα έσοδα, οι δαπάνες και το χρέος εκφράζονται σε ευρώ, η σύνδεση με δολάρια ΗΠΑ (USD) ενέχει «ουσιώδη συναλλαγματικό κίνδυνο». Υπενθυμίζει δε, ότι τα τελευταία δύο χρόνια το δολάριο έχει χάσει περίπου 15% της αξίας του έναντι του ευρώ. Μια τέτοια διακύμανση, όπως σημειώνει, θα μεταφραζόταν άμεσα σε απώλειες για τα δημόσια διαθέσιμα, εφόσον αυτά ήταν εκτεθειμένα σε ξένο νόμισμα.

Στο πλαίσιο αυτό, η προτεινόμενη στρατηγική εμφανίζεται από την πλευρά του υπουργείου ως υψηλού ρίσκου και ασύμβατη με τις αρχές διαχείρισης δημόσιου χρήματος.

«Δεν υφίσταται» απόδοση 2,5% στην ΤτΕ

Ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΘΟΟ διαψεύδει επίσης τον ισχυρισμό περί απόδοσης 2,5% στα κρατικά διαθέσιμα που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος. Όπως διευκρινίζει «το επιτόκιο που αποδίδει η Τράπεζα της Ελλάδος δεν είναι 2,5%. Η απόδοση διαμορφώνεται στο ΕSTΕR μείον 20 μονάδες βάσης, δηλαδή σήμερα περίπου 1,7%. Το 2,5% που επικαλείται ο κ. Κασσελάκης απλώς δεν υφίσταται».

Κατά τον κ. Τσάπαλο, η επίκληση επιτοκίου 2,5% «απλώς δεν υφίσταται» στην πραγματική λειτουργία του συστήματος, γεγονός που, σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟΟ, αποδυναμώνει το επιχείρημα ότι το Δημόσιο θα μπορούσε να αποκομίσει πολύ μεγαλύτερο όφελος κρατώντας διαθέσιμα, αντί να αποπληρώνει χρέος.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη θεσμική και οικονομική σχέση μεταξύ Τράπεζας της Ελλάδος και Ελληνικού Δημοσίου. Ο κ. Τσάπαλος εξηγεί ότι οι τόκοι που πληρώνει η Τράπεζα της Ελλάδος για τα υπόλοιπα διαθεσίμων μειώνουν αντιστοίχως τα κέρδη της.

Από πλευράς του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ο κ.Τσάπαλος υποστηρίζει ότι, καθώς σχεδόν ολόκληρο το μέρισμα της Τράπεζας της Ελλάδος καταλήγει στο Ελληνικό Δημόσιο, η αύξηση των τόκων που αποδίδει η κεντρική τράπεζα συνεπάγεται μικρότερο μέρισμα προς το κράτος. Με αυτόν τον μηχανισμό, κατά τον εκπρόσωπο του ΥΠΕΘΟΟ, το καθαρό όφελος για τον προϋπολογισμό από ένα υποθετικά υψηλότερο επιτόκιο στα διαθέσιμα είναι «σχεδόν μηδενικό».

Καταλήγοντας στην ανάρτησή του (https://www.facebook.com/share/p/1C2giWG6fn/?mibextid=wwXIfr) ο κ. Τσάπαλος τονίζει ότι «η οικονομική πολιτική δεν ενδείκνυται για performance art. Δεν είναι χώρος για εντυπώσεις, σλόγκαν ή πυροτεχνήματα. Απαιτεί βαθιά γνώση των οικονομικών μηχανισμών, κατανόηση των κινδύνων και, κυρίως, σοβαρότητα και θεσμική ευθύνη», όπως υπογραμμίζει.

Νωρίτερα, ο Πρόεδρος του Κινήματος Δημοκρατίας, με ανάρτησή του σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, σημείωνε αναφορικά με την πρόωρη αποπληρωμή χρέους τα εξής

“Πρόωρη αποπληρωμή 5,1 δισ. δανείων GLF:

Κυβέρνηση: «Γλιτώνουμε 1,6 δισ. τόκους σε 13 χρόνια» → 123 εκατ./χρόνο, και μάλιστα ΜΟΝΟ μετά το 2029.

Τα ίδια 5,1 δισ. αν τα κρατούσαμε σήμερα θα απέδιδαν:

* 2024 (καταθέσεις ΤτΕ): 3,8% → 194 εκατ. €

* 2025 (συντηρητικά αν κατατεθούν στην ΤτΕ): ≥ 2,5% → ≥ 127 εκατ. €

* Σε αμερικανικό 30ετές ομόλογο (τρέχουσα απόδοση ~4,8%): 397 εκατ. € ΕΤΗΣΙΩΣ, ΑΜΕΣΑ!

Δηλαδή αντί να εισπράττουμε 400 εκατ. € τον χρόνο από φέτος, προτιμάμε να αποπληρώσουμε ένα δάνειο με πολύ χαμηλό επιτόκιο Euribor3m +0,5% (σήμερα 2,5%) και από τις αρχές του 2028 εκτιμάται στο 1,6% (1,1%+0,5%) και να «γλιτώσουμε» 123 εκατ. € από το… 2030 και μετά.

Μαθηματικά επιπέδου ΥΠΟΙΚ. Μπράβο μας”.

Καθώς η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή δημοσιονομική στενότητα, επωφελήθηκε απροσδόκητα από την Ελλάδα, μεταδίδει χαρακτηριστικά η γαλλική εφημερίδα επισημαίνοντας ότι η επιστροφή του ποσού του 1,1 δισ. ευρώ, αρχικά προγραμματισμένη για την περίοδο 2033-2041, συμβάλλει στη μείωση του γαλλικού ελλείμματος.

Η πρόωρη αποπληρωμή του δανείου θεωρείται εντυπωσιακή κίνηση, αναφέρει επίσης η γαλλική εφημερίδα τονίζοντας ότι η Αθήνα κατάφερε να αποπληρώσει νωρίτερα το ΔΝΤ και μέρος των δανείων της Ευρωζώνης, χάρη στην επιτυχία του ελληνικού προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία της στις αγορές.

Από το καλοκαίρι του 2025, η Ελλάδα θεωρείται πλέον πιο ασφαλής δανειολήπτης από τη Γαλλία, με ελαφρώς χαμηλότερο κόστος δανεισμού, καταλήγει η εφημερίδα.

Σημειώνεται ότι η γαλλική εφημερίδα αναφέρεται σε δάνεια που είχε συνάψει η χώρα μας, και που η κυβέρνηση ανακοίνωσε την απόφασή της για την πρόωρη αποπληρωμή τους.