Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, 262 κρατούμενοι αποφυλακίστηκαν εσφαλμένα στην Αγγλία και την Ουαλία το δωδεκάμηνο έως τον Μάρτιο του 2025 — αριθμός υπερδιπλάσιος σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Από αυτούς, οι 233 απελευθερώθηκαν από φυλακές και οι υπόλοιποι κατά τη μεταγωγή ή μετά από δικαστικές διαδικασίες.

Η έκταση του φαινομένου δείχνει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά αλλά για συστημική δυσλειτουργία που συνδέεται με υπερπλήρωση, υποστελέχωση και καθυστερήσεις στην επικοινωνία μεταξύ σωφρονιστικών και αστυνομικών αρχών.

Το τελευταίο παράδειγμα ήταν η διπλή λανθασμένη αποφυλάκιση στη φυλακή Wandsworth στο νότιο Λονδίνο. Ο 24χρονος Αλγερινός Brahim Kaddour-Cherif, καταχωρημένος στο μητρώο σεξουαλικών παραβατών και υπό διαδικασία απέλασης, αφέθηκε ελεύθερος κατά λάθος στις 29 Οκτωβρίου. Η αστυνομία ενημερώθηκε μόλις έξι ημέρες αργότερα, γεγονός που προκάλεσε έντονη κριτική για την καθυστέρηση ενεργοποίησης των αρχών. Τελικά συνελήφθη στις 7 Νοεμβρίου στο βόρειο Λονδίνο, έπειτα από πολυήμερη αναζήτηση.

Λίγες ημέρες νωρίτερα, ένας ακόμη κρατούμενος, ο 35χρονος Billy Smith, καταδικασμένος για οικονομικές απάτες, είχε επίσης αποφυλακιστεί κατά λάθος από την ίδια φυλακή, προτού παραδοθεί οικειοθελώς. Οι δύο περιπτώσεις, που συνέπεσαν χρονικά, αποκάλυψαν επικίνδυνη χαλαρότητα στις διαδικασίες και ανέδειξαν το βάθος της κρίσης στο σωφρονιστικό δίκτυο.

Η κυβέρνηση, προσπαθώντας να περιορίσει τη ζημιά, ανακοίνωσε κατεπείγουσα σύσκεψη των διευθυντών φυλακών και τη δημιουργία ομάδας ψηφιακής αναδιοργάνωσης, με στόχο να αντικατασταθούν τα παρωχημένα έντυπα αρχεία με ενιαίο ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου. Νέα οδηγία υποχρεώνει πλέον το προσωπικό να προχωρεί σε πολλαπλές επαληθεύσεις ταυτότητας — από φωτογραφίες και φυσικά χαρακτηριστικά έως σημάδια και τατουάζ — πριν από κάθε αποφυλάκιση.

Ωστόσο, η ζημιά στην εικόνα της κυβέρνησης και της αστυνομίας είναι ήδη εμφανής. Ο Ντέιβιντ Λάμι δέχεται πίεση για τον χειρισμό της υπόθεσης, καθώς απέφυγε να απαντήσει σε ερωτήσεις της αντιπολίτευσης για το αν υπάρχουν και άλλοι κρατούμενοι που αποφυλακίστηκαν κατά λάθος. Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση Στάρμερ ότι επιχειρεί να αποκρύψει το μέγεθος του προβλήματος, ενώ ο Τύπος μιλά για «κρίση εμπιστοσύνης» στο σύστημα δημόσιας ασφάλειας.

Η Μητροπολιτική Αστυνομία, από την πλευρά της, καλείται να διαχειριστεί τις επικρίσεις για την καθυστερημένη ενημέρωσή της και την αδυναμία ταχείας αντίδρασης. Το γεγονός ότι χρειάστηκαν έξι ημέρες για να ειδοποιηθεί μετά την αποφυλάκιση του Καντούρ-Σερίφ, προκάλεσε σοβαρά ερωτήματα για το πώς διακινείται η πληροφορία ανάμεσα στις υπηρεσίες.

Η υπόθεση Wandsworth αποτελεί σύμπτωμα ενός συστήματος που, όπως παραδέχονται ακόμη και κυβερνητικές πηγές, «λειτουργεί στα όρια». Η υπερπληρότητα των φυλακών, η εξάντληση του προσωπικού και οι ελλείψεις τεχνολογικών υποδομών συνθέτουν ένα τοπίο όπου ένα διοικητικό λάθος μπορεί να εξελιχθεί σε πολιτική κρίση.

Παρότι ο Kaddour-Cherif εντοπίστηκε τελικά και βρίσκεται ξανά υπό κράτηση, το περιστατικό έχει πλήξει σοβαρά το κύρος των θεσμών. Οι εφημερίδες κάνουν λόγο για ένα «σήμα απορρύθμισης» στο σωφρονιστικό σύστημα και για «τεστ αξιοπιστίας» για την κυβέρνηση Στάρμερ, που καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να εγγυηθεί τη δημόσια ασφάλεια σε μια περίοδο αυξανόμενης πίεσης.

Η φιλία τους «δεν πάει πιο πάνω», είπε ο ένας στην κάμερα του ALPHA για να συμπληρώσει ο έτερος: «ήταν και από πριν». «Μπήκαμε φυλακή ο ένας για τον άλλο, γιατί ήμασταν ενωμένοι, εντάξει δεν πάει πιο πάνω», σημείωσε.

Ο Λουκιανός έλεγε στην Ασφάλεια Πατρών πως ήταν με τον Ίωνα αλλά δεν του είχαν πάρει κατάθεση. Όταν πήγε να καταθέσει στην ανακρίτρια συνελήφθη.

«Πέρα από το ότι είναι αδελφικός μου φίλος, για τον κάθε αθώο θα πήγαινα», δήλωσε ο Λουκιανός. Από την πλευρά του ο Ίωνας αποκάλυψε πως εκείνη τη στιγμή: «του είπα “μάλλον δεν έπρεπε να έχεις πάει, θα έμπλεκες”».

«Του είπα “μην ξαναπείς τέτοια κουβέντα, δεν υπάρχει περίπτωση”. Το ίδιο θα έκανε και για εμένα δεν θα το σκεφτόταν δεύτερη φορά», ανέφερε ο Λουκιανός.

«Οι συνθήκες δεν ήταν ανθρώπινες. Παντού κοριοί, κατσαρίδες γεμάτο. Μου φάνηκε σαν να ήταν αιώνες μέσα. Δεν φοβήθηκα, είχα πίστη μέσα μου, ήξερα πως είμαι αθώος και αυτό με κράτησε μέχρι τελευταία στιγμή. Μου πήρε καιρό να συνειδητοποιήσω πως πήγα να βοηθήσω και τώρα είμαι φυλακή. Ξύπνησα μια μέρα και λέω “πού βρίσκομαι;”», είπε.

Οι δύο νέοι δηλώνουν πως δεν θα σταματήσουν τον εθελοντισμό. «Παρά την αδικία, από την καρδιά μου το έκανα, δεν θα μου το αλλάξουν. Και φυλακή που με βάλανε δεν αλλάζει. Το έκανα από την ψυχή μου και πήγαμε να βοηθήσουμε», σημειώνει ο Λουκιανός και στέλνει μήνυμα στους εθελοντές: «να μην σταματήσει κανείς να προσπαθεί και να βοηθάει, παρά την αδικία που έγινε και που έχει γίνει και πιο παλιά που έμαθα από γνωστό πως έκατσε 11 μήνες ο άνθρωπος, εμείς πάλι καλά φύγαμε και νωρίς», καταλήγει ο Λουκιανός.