Στο μεσαιωνικό κάστρο Alden Biesen, στο ανατολικό Βέλγιο, η άτυπη συνάντηση των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέδειξε με τον πιο καθαρό τρόπο το πολιτικό αδιέξοδο αλλά και τη στρατηγική κατεύθυνση που διαμορφώνεται στις Βρυξέλλες. Ανταγωνιστικότητα, βιομηχανική πολιτική και θεσμική ευελιξία βρέθηκαν στο επίκεντρο, με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να προαναγγέλλει έναν νέο οδικό χάρτη μεταρρυθμίσεων που θα παρουσιαστεί ενόψει της επίσημης Συνόδου Κορυφής του Μαρτίου.

• «Μία Ευρώπη, μία αγορά – αυτός ήταν ο τίτλος της σημερινής συζήτησης και αυτή είναι η φιλοδοξία μας», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η Κομισιόν κινείται πλέον με αίσθημα κατεπείγοντος. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα μίλησε για μετάβαση «από την ενιαία αγορά σε μία αγορά», δεσμευόμενος ότι η διαδικασία θα ολοκληρωθεί έως το 2027.

Πίσω από τις δηλώσεις περί ενότητας, ωστόσο, αναδύθηκε ξεκάθαρα μια πολιτική παραδοχή: η ομοφωνία των 27 κρατών-μελών θεωρείται πλέον από πολλούς ηγέτες τροχοπέδη. Η συζήτηση για την «Ευρώπη δύο ταχυτήτων» –ή, θεσμικά, για την ενισχυμένη συνεργασία– δεν έγινε στο περιθώριο, αλλά στο κέντρο της συνόδου.

Η πρόεδρος της Κομισιόν ήταν σαφής: «Προτιμώ να προχωρήσουμε με τους 27. Αν όμως κάποιες χώρες δεν μπορούν, θα ξεκινήσουμε με τις υπόλοιπες και όποιος θέλει θα προστεθεί στην πορεία». Στο ίδιο πνεύμα, ο Εμανουέλ Μακρόν έθεσε άτυπο χρονοδιάγραμμα: έως τον Ιούνιο θα πρέπει να υπάρχει συγκεκριμένη πρόοδος· διαφορετικά, «θα συνεχίσουμε με ενισχυμένη συνεργασία».

Η ενισχυμένη συνεργασία δεν αποτελεί θεωρητικό σενάριο. Τον Δεκέμβριο ενεργοποιήθηκε για την έκδοση δανείου 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, παρακάμπτοντας αντιρρήσεις κρατών όπως η Ουγγαρία. Στο Alden Biesen, η φον ντερ Λάιεν κατονόμασε δύο πεδία όπου το εργαλείο αυτό ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί άμεσα: την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων –για την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων σε στρατηγικά έργα– και το λεγόμενο «28ο καθεστώς», ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο ίδρυσης επιχειρήσεων.

Το μήνυμα ήταν σαφές: όποια κράτη δεν μπορούν ή δεν θέλουν να ακολουθήσουν, κινδυνεύουν να μείνουν πίσω.

Παράλληλα, οι ηγέτες συμφώνησαν να προχωρήσουν σε μια νέα στρατηγική «Αγοράστε Ευρωπαϊκά», με στόχο την ενίσχυση στρατηγικών κλάδων όπως η άμυνα, το Διάστημα, οι καθαρές τεχνολογίες, η τεχνητή νοημοσύνη και τα συστήματα πληρωμών. Η συζήτηση για την «ευρωπαϊκή προτίμηση» δεν είναι νέα, αποκτά όμως νέα δυναμική υπό την πίεση των ΗΠΑ, της Κίνας και των αλλεπάλληλων κρίσεων που αποκάλυψαν τα τρωτά σημεία της ευρωπαϊκής οικονομίας.

• Οι διαφορές προσέγγισης παραμένουν. Ο Μακρόν βλέπει το «Αγοράστε Ευρωπαϊκά» ως αμυντικό μέτρο απέναντι σε αθέμιτο ανταγωνισμό, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προκρίνει μια πιο ανοιχτή λογική «Made with Europe», με έμφαση στην απορρύθμιση και στις εμπορικές συμφωνίες.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Ευρώπη συζητά δύο ταχύτητες, αλλά αν αυτές θα θεσμοθετηθούν. Με τα χρονοδιαγράμματα που τέθηκαν –Μάρτιος για τα σχέδια, Ιούνιος για τις αποφάσεις– όλα δείχνουν ότι στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής το θέμα δεν θα μπορεί να αποφευχθεί.

Οι αντιδράσεις αναμένεται να είναι έντονες: χώρες που φοβούνται περιθωριοποίηση, κράτη με ισχυρό εξαγωγικό προφίλ που ανησυχούν για προστατευτισμό, αλλά και πολιτικές δυνάμεις που βλέπουν στην ενισχυμένη συνεργασία ένα βήμα προς μια de facto ομοσπονδιοποίηση χωρίς πλήρη δημοκρατική νομιμοποίηση.

Ο Αμερικανός πρόεδρος και ο Ισραηλινός ηγέτης, στην έβδομη κατ΄ιδίαν συνάντησή τους τους τελευταίους 13 μήνες, επικεντρώθηκαν στο ζήτημα του Ιράν και τις συνεχιζόμενες επαφές της Ουάσινγκτον με την Τεχεράνη.

Όπως επισημαίνει σε ανάρτησή του ο Ντόναλντ Τραμπ τάσσεται υπέρ της συνέχισης των συνομιλιών με στόχο τη σύναψη συμφωνίας. «Την τελευταία φορά, το Ιράν αποφάσισε ότι ήταν καλύτερο να μην συνάψει συμφωνία και δέχτηκε χτύπημα — κάτι που δεν του βγήκε σε καλό».

Στην ανάρτησή του ο Αμερικανός πρόεδρος γράφει:

Μόλις ολοκλήρωσα τη συνάντησή μου με τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ, κ. Νετανιάχου, και διάφορους εκπροσώπους του. Ήταν μια πολύ καλή συνάντηση, η εξαιρετική σχέση μεταξύ των δύο χωρών μας συνεχίζεται.

Δεν επιτεύχθηκε τίποτα οριστικό, εκτός από το ότι επέμεινα να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία. Εάν αυτό είναι εφικτό, ενημέρωσα τον Πρωθυπουργό ότι αυτό θα ήταν προτιμότερο. Εάν δεν είναι εφικτό, θα πρέπει απλώς να δούμε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα.

Την τελευταία φορά, το Ιράν αποφάσισε ότι ήταν καλύτερο να μην συνάψει συμφωνία και δέχτηκε το χτύπημα του Midnight Hammer — κάτι που δεν του βγήκε σε καλό. Ελπίζω ότι αυτή τη φορά θα είναι πιο λογικό και υπεύθυνο. Επιπλέον, συζητήσαμε την εξαιρετική πρόοδο που σημειώνεται στη Γάζα και στην περιοχή γενικότερα. Υπάρχει πραγματικά ΕΙΡΗΝΗ στη Μέση Ανατολή. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα!

Κι αν αυτή η συνάντηση, που συγκλήθηκε ως αντίδραση στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για κατάληψη της Γροιλανδίας, εξελίχθηκε τελικά σε κάτι πολύ λιγότερο δραματικό λόγω της αναδίπλωσης του Αμερικανού προέδρου 24 ώρες νωρίτερα, η ήσυχη διαπίστωση ότι έχει διαβεί ο ευρωπαϊκός Ρουβίκωνας μετά το 1945 ήταν ακόμη πιο εντυπωσιακή.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και η καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, οι δύο ισχυρότεροι ηγέτες της ΕΕ που τελευταία είχαν διαφωνίες, εμφανίστηκαν ενωμένοι προειδοποιώντας ότι η διατλαντική κρίση οδήγησε την Ένωση σε μια σκληρή νέα πραγματικότητα: την ανάγκη ανεξαρτησίας.

«Γνωρίζουμε ότι πρέπει να εργαστούμε ως μια ανεξάρτητη Ευρώπη», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στο τέλος της πεντάωρης συνάντησης.

Σε αντίθεση με πρόσφατες συνόδους κορυφής, αυτή τη φορά δεν υπήρξαν υψηλοί τόνοι ή έντονες διαφωνίες – ούτε καν αποφάσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με τέσσερις διπλωμάτες της ΕΕ και έναν αξιωματούχο με γνώση των συζητήσεων, επικράτησε μια σιωπηρή κατανόηση πως υπάρχει μια μοιραία ρήξη ανάμεσα στην παλιά τάξη πραγμάτων και στη νέα εποχή που διαμορφώνεται στη Δύση μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η μετατόπιση προς την ανεξαρτησία είχε ξεκινήσει χρόνια πριν – από τότε που ο Τραμπ μπήκε στον Λευκό Οίκο το 2017. Όμως οι πρωτοφανείς απειλές για τη Γροιλανδία λειτούργησαν ως καμπανάκι κινδύνου, αναγκάζοντας τους ηγέτες να λάβουν μέτρα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδιανόητα.

Όλοι οι αξιωματούχοι που μίλησαν για το θέμα ζήτησαν ανωνυμία ώστε να μιλήσουν ελεύθερα για τη σύνοδο, η οποία πραγματοποιήθηκε κεκλεισμένων των θυρών.

«Αυτό είναι το σημείο χωρίς επιστροφή», είπε διπλωμάτης της ΕΕ από χώρα της ανατολικής πτέρυγας. «Είναι ένα είδος σοκ. Η Ευρώπη δεν μπορεί να επιστρέψει στο χθες. Οι ηγέτες το λένε εδώ και μέρες». Το πώς ακριβώς θα είναι αυτή η νέα πορεία παραμένει ανοιχτό ερώτημα.

Αντίδραση και ενότητα απέναντι στην κρίση Γροιλανδίας

Υπήρξαν ωστόσο ενδείξεις μέσα στην εβδομάδα. Η αρχική απάντηση των ευρωπαίων ηγετών στην κρίση — όπως η αναστολή εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, η αποστολή στρατευμάτων στη Γροιλανδία και οι απειλές για εμπορικά αντίμετρα — αποτέλεσαν πρόγευση όσων μπορεί να ακολουθήσουν.

Οι ευρωπαίοι ηγέτες υπογράμμισαν δημόσια και μεταξύ τους ότι αυτή η γρήγορη και ενιαία αντίδραση δεν πρέπει να μείνει μεμονωμένο περιστατικό, αλλά να καθορίσει συνολικά τη στάση της Ένωσης.

«Δεν μπορεί να αφορά μόνο την ενεργειακή ασφάλεια ή την άμυνα, ούτε μόνο την οικονομική ισχύ ή την εξάρτηση από το εμπόριο — πρέπει να τα περιλαμβάνει όλα ταυτόχρονα», σημείωσε ένας από τους διπλωμάτες.

Κομβικό στοιχείο αυτής της νέας ευρωπαϊκής πορείας είναι ο βαθμός ενότητας που παραδοσιακά έλειπε από την ΕΕ.

Ανατολική Ευρώπη και στροφή προς αυτονομία

Για τις χώρες της ανατολικής πτέρυγας, που βρίσκονται αντιμέτωπες με μια επεκτατική Ρωσία, η πίστη στο NATO και στην αμερικανική στρατιωτική εγγύηση ήταν σχεδόν δογματική. Αυτή η εξάρτηση κρατούσε σταθερά αυτές τις χώρες στο πλευρό της Ουάσιγκτον και συχνά προκαλούσε τριβές με χώρες όπως η Γαλλία, που ζητούν «στρατηγική αυτονομία» για την Ευρώπη.

Πλέον όμως ούτε η Γαλλία θεωρείται μεμονωμένη περίπτωση. Ακόμη και κράτη εκτεθειμένα στις ρωσικές πιέσεις αρχίζουν να στηρίζουν τη στροφή προς ανεξαρτησία.

Η Εσθονία, χαρακτηριστικό παράδειγμα, ανακοίνωσε πως θα εξέταζε την αποστολή στρατευμάτων στη Γροιλανδία στο πλαίσιο αποστολής εξερεύνησης του NATO. Τελικά δεν έστειλε στρατιώτες — αλλά το γεγονός ότι συζητήθηκε ήταν αξιοσημείωτο.

«Όταν η Ευρώπη δεν είναι διχασμένη, όταν στεκόμαστε ενωμένοι και δείχνουμε καθαρά τη βούλησή μας να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας, τότε τα αποτελέσματα φαίνονται», δήλωσε η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν. «Πιστεύω ότι μάθαμε πολλά τις τελευταίες ημέρες.»

Η μεταστροφή των βόρειων χωρών και της Πολωνίας

Η Πολωνία, ένας από τους πιο πιστούς συμμάχους των ΗΠΑ, επίσης έκανε βήματα έξω από τη ζώνη άνεσής της. Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, σύμφωνα με διπλωμάτες, εμφανίστηκε θετικός στη χρήση του ευρωπαϊκού εργαλείου αντι-εξαναγκασμού — ενός ισχυρού όπλου εμπορικών αντιποίνων που μπορεί να περιορίζει επενδύσεις από απειλητικές χώρες.

«Πάντα σεβόμασταν την αμερικανική ηγεσία», είπε ο Τουσκ. «Αλλά σήμερα αυτό που χρειάζεται είναι εμπιστοσύνη και σεβασμός μεταξύ εταίρων — όχι κυριαρχία ή εξαναγκασμός. Αυτό δεν λειτουργεί.»

Δανία, Σουηδία, Ολλανδία, παραδοσιακά επιφυλακτικές σε κινήσεις που θα έθεταν σε κίνδυνο τις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, τώρα δείχνουν μεγαλύτερη διάθεση για αντίποινα κατά του Τραμπ.

«Μπαίνουμε σε μια νέα εποχή όπου δεν θα βασιζόμαστε πλέον σε αυτούς», ανέφερε τέταρτος διπλωμάτης της ΕΕ. «Τουλάχιστον όχι για τρία χρόνια όσο θα είναι ο Τραμπ στην εξουσία. Αυτή η κρίση ήταν δοκιμασία — πήραμε το μάθημά μας.»

Η στάση της Γερμανίας και τα επόμενα βήματα

Ακόμη κι η Γερμανία, όπου ο πολιτικός πολιτισμός έχει οικοδομηθεί γύρω από την εμπιστοσύνη στη διατλαντική σχέση επί δεκαετίες, αμφισβητεί πλέον παλιές βεβαιότητες. Ο Μερτς άφησε να εννοηθεί ότι το Βερολίνο θα μπορούσε να στηρίξει σκληρή εμπορική απάντηση προς τις ΗΠΑ.

Διπλωμάτες και αξιωματούχοι εκτιμούν πως οι κινήσεις αυτές συνέβαλαν στην αλλαγή στάσης του Τραμπ ως προς τους δασμούς· ωστόσο προειδοποιούν ότι απαιτούνται ακόμη δυσκολότερες αποφάσεις στο εξής.

«Πρέπει να χαράξουμε τη δική μας ατζέντα», συμπλήρωσε ο τέταρτος διπλωμάτης. «Ουκρανία, παραγωγικότητα, ανταγωνιστικότητα, ασφάλεια, στρατηγική αυτονομία — το μάθημα είναι να μην λέμε πάντα “όχι” σε όλα.»

Παρόντες είναι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος πολλάκις έχει στείλει μηνύματα διαλόγου προς τον αγροτικό κόσμο, ο αρμόδιος υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας και συνεργάτες του πρωθυπουργού.

Τι αποφάσισαν οι αγρότες

Νωρίτερα το απόγευμα της Κυριακής η κρίσιμη πανελλαδική σύσκεψη στα Μάλγαρα αποφάσισε οι αγρότες να σκληρύνουν και άλλο τη στάση τους προχωρώντας σε κλιμάκωση των κινητοποιήσεων στα όρια της «πολιορκίας».

Στη σύσκεψη των Μαλγάρων πήραν μέρος 62 μπλόκα και αποφασίστηκε μετά τον εορτασμό των Φώτων να προχωρήσουν σε αποκλεισμούς εθνικών δικτύων αλλά και παραδρόμων.

Η αρχή θα γίνει από το μπλόκο της Σιάτιστας που θα κλείσει την Εγνατία Οδό, ενώ αναμένεται να κλείσουν παράδρομοι στα Τέμπη, τον Μπράλος και τα διόδια Ρίου Αντιρρίου.

Ο Ρίζος Μαρούδας, εκπρόσωπος του μπλόκου των Μαλγάρων σε δηλώσεις του στην ΕΡΤ ανέφερε αρχικά ότι η συμμετοχή του κόσμου ήταν μεγαλειώδης και συγκινητική. Στη συνέχει ο κ. Μαρούδας σημείωσε ότι στην σύσκεψη δεν εκφράστηκε καμία άλλη άποψη πέρα από αυτή για ανυποχώρητο αγώνα μέχρι να ικανοποιηθούν τα αιτήματα των αγροτών.

Όπως σημείωσε ο εκπρόσωπος του μπλόκου στα Μάλγαρα την Πέμπτη και την Παρασκευή οι αγρότες θα προχωρήσουν σε 48ωρο κλείσιμο των δρόμων σε κομβικά και στρατηγικά σημεία προκειμένου να δείξουν στην κυβέρνηση ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσουν. «Δίνουμε μάχη για τη ζωή και την επιβίωση μας και πρέπει να δώσει λύσεις. Δεν πρόκειται να υποχωρήσουμε με σκυμμένα κεφάλια, ούτε με άδεια χέρια από τα μπλόκα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ Μαρούδας.

Μάλιστα προτού καταλήξει πρόσθεσε για το κλείσιμο των δρόμων ότι «είναι ο μοναδικός τρόπος που έχουμε ώστε να στείλουμε ένα μήνυμα στην κυβέρνηση, ότι θα πρέπει επιτέλους να δώσει λύσεις στον τιτάνιο αγώνα που δίνουμε».

Παρά το γεγονός ότι οι αγροτικές δυνάμεις έχουν παραταχθεί σε κομβικά σημεία του οδικού δικτύου, τα περισσότερα σημεία παραμένουν ανοιχτά, με τα τρακτέρ σταματημένα στο πλάι. Αστυνομικοί κύκλοι αναγνωρίζουν πως η απομάκρυνση χιλιάδων οχημάτων είναι πρακτικά ανέφικτη, ενώ στο κυβερνητικό παρασκήνιο απορρίφθηκαν – ως πολιτικά μη αποδεκτές – εισηγήσεις για πιο ακραίες μεθόδους, συμπεριλαμβανομένης ακόμη και της εμπλοκής στρατιωτικών μέσων.

Ρεβεγιόν στα μπλόκα

Στη Νίκαια Λάρισας, το εμβληματικό μπλόκο της Θεσσαλίας μετατράπηκε σε υπαίθριο χώρο γιορτής. Με οικογένειες, μουσική και φαγητό, οι συμμετέχοντες έστειλαν μήνυμα συνέχειας και ενότητας για το 2026, τονίζοντας πως δεν αποχωρούν χωρίς δεσμευτικές λύσεις.

Αντίστοιχες εικόνες καταγράφονται και στη Βοιωτία, όπου ομάδες αγροτών υποδέχθηκαν τον νέο χρόνο δίπλα στις φωτιές και τα μηχανήματά τους.

Η Τροχαία έχει ήδη ενεργοποιήσει εκτεταμένα σχέδια εκτροπών. Η πιο σημαντική παράκαμψη εντοπίζεται στο τμήμα Μαρτίνο–Κάστρο, ενώ στον κόμβο Νίκαιας καταγράφονται καθυστερήσεις περίπου 30 λεπτών. Η κυκλοφορία στις Πιερία, Νέα Αγχίαλο και Μπράλο συνεχίζεται μέσω μικρότερων παρακαμπτηρίων, ενώ τα διόδια Μαλγάρων παραμένουν ανοιχτά.

Κρίσιμη σύσκεψη την Κυριακή στα Μάλγαρα

Το επόμενο σημείο καμπής μετατίθεται για την Κυριακή 4 Ιανουαρίου, όταν πάνω από 50 μπλόκα θα συμμετάσχουν σε πανελλαδική σύσκεψη στα Μάλγαρα. Οι περισσότερες αγροτικές συλλογικότητες εμφανίζονται υπέρ της συνέχισης και πιθανής κλιμάκωσης, ακόμη και με νέες μορφές δράσεων. Το μπλόκο στα Πράσινα Φανάρια ήταν το πρώτο που αποχώρησε, μετά τις πληροφορίες ότι ορισμένοι εκπρόσωποι συζητούν για διάλογο με την κυβέρνηση.

Σκληραίνουν στο Μαξίμου

Η κυβέρνηση διατηρεί υψηλούς τόνους απέναντι στις κινητοποιήσεις. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του, έκανε λόγο για «μπλόκα απέναντι στην κοινωνία», επισημαίνοντας ότι η χώρα δεν μπορεί να παραμένει «όμηρος» των αποκλεισμών.

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας, σε δικό του μήνυμα, παρουσίασε τα οικονομικά στοιχεία του 2025, αναφέροντας ότι οι ενισχύσεις στον πρωτογενή τομέα έφτασαν τα 3,8 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά περίπου 600 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2024. «Τα στοιχεία αυτά δεν επιδέχονται αμφισβήτηση. Δικαιολογίες, πλέον, δεν υπάρχουν», υπογράμμισε, παραδεχόμενος παράλληλα «αστοχίες και αδυναμίες» και δεσμευόμενος για διορθωτικές παρεμβάσεις.

Όπως έγινε γνωστό, σήμερα στις 16:00 πραγματοποιείται νέα δράση στη Νίκαια, με αποκλεισμό παρακαμπτήριων δρόμων, και του παράδρομου της παλαιάς εθνικής οδού Λάρισας–Βόλου. Παράλληλα, προγραμματίζεται πορεία τρακτέρ στη Λάρισα για τη διανομή φυλλαδίων με τα αιτήματα των αγροτών. Για τη διευκόλυνση των εκδρομέων της Πρωτοχρονιάς, η αερογέφυρα αναμένεται να ανοίξει την Τρίτη 30 Δεκεμβρίου.

Στη Θήβα, ο κόμβος παραμένει ανοιχτός, με τους αγρότες να έχουν προγραμματίσει το πρωί συνέλευση, όπου θα αποφασίσουν αν θα προχωρήσουν σε αποκλεισμό της εθνικής οδού. Για την ώρα, οι μετακινήσεις διεξάγονται κανονικά και χωρίς καθυστερήσεις.

Στο Κάστρο Βοιωτίας οι αγρότες αναμένεται να προβούν σε αποκλεισμό τόσο της εθνικής οδού όσο και των παραδρόμων, καθιστώντας τη διέλευση ιδιαίτερα δύσκολη. Οι οδηγοί που κινούνται προς Λαμία ή Αθήνα καλό είναι να αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές μέσω Λειβαδιάς ή Ορχομενού, αναλόγως και των οδηγιών των αστυνομικών αρχών.

Η Αταλάντη παραμένει ανοιχτή.

Στον κόμβο του Μπράλου θα πραγματοποιηθεί πλήρης αποκλεισμός από τις 2 έως τις 4 το μεσημέρι, περιλαμβανομένων και των παραδρόμων, οπότε καλό είναι οι οδηγοί να αποφύγουν τουλάχιστον το συγκεκριμένο διάστημα.

Στην Εύβοια οι αγρότες θα προχωρήσουν σε εκ νέου αποκλεισμό της Υψηλής Γέφυρας της Χαλκίδας, μία εκ των δύο χερσαίων προσβάσεων του νησιού, από τις 18.00 έως τις 20.00.

Στο μπλόκο των Σοφάδων της Καρδίτσας σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, οι οδηγοί δεν θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα.

Στα Μάλγαρα, το κλίμα είναι πιο τεταμένο, καθώς οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι το μπλόκο θα κλείσει τις επόμενες ώρες, προκαλώντας σημαντικά προβλήματα στη σύνδεση Θεσσαλονίκης – Αθήνας. Οι οδηγοί καλούνται να ενημερώνονται πριν το ταξίδι τους, καθώς ενδέχεται να επιλεγούν εναλλακτικές διαδρομές μέσω Εγνατίας Οδού ή παλαιάς εθνικής.

Στον Προμαχώνα η διέλευση παραμένει ανοιχτή για τα ΙΧ, αλλά κλειστή για τα φορτηγά, δημιουργώντας ουρές στα σύνορα. Οι επαγγελματίες οδηγοί πρέπει να υπολογίζουν καθυστερήσεις, ενώ τα ελαφρά οχήματα εξακολουθούν να περνούν χωρίς προβλήματα.

Τα αιτήματα των αγροτών και η στάση της κυβέρνησης

Τα αιτήματα των αγροτών παραμένουν τα ίδια αφού ζητούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για μείωση του κόστους παραγωγής, αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας και την διασφάλιση τιμών για τα προϊόντα τους. Επισημαίνουν πως η κυβέρνηση ψευδώς ισχυρίζεται πως έχει καλύψει μέρος αυτών των αιτημάτων. Στην βάση αυτή θεωρούν πως η οποιαδήποτε έναρξη διαλόγου με την πλευρά της κυβέρνησης προϋποθέτει την ύπαρξη δεσμεύσεων για νομοθετικές και άλλες ρυθμίσεις που θα διασφαλίσουν τα παραπάνω.

Μεταξύ άλλων -θυμίζουμε- οι αγρότες έχουν ζητήσει:

• Τιμές προϊόντων και εισόδημα με εγγυημένες τιμές που να καλύπτουν το κόστος παραγωγής και να αφήνουν εισόδημα για την κάλυψη των βιοποριστικών αναγκών και τη συνέχιση της καλλιέργειας.
• Άμεση καταβολή όλων των οφειλόμενων αποζημιώσεις, ενισχύσεις, προγράμματα) και σύνδεση της επιδότησης με την πραγματική παραγωγή (γεωργία) και το πραγματικό ζωικό κεφάλαιο (κτηνοτροφία).
• Αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος για το 2025 σε όλα τα προϊόντα που έχουν καταρρεύσει οι τιμές τους κάτω από το κόστος παραγωγής.
• Κούρεμα μεγάλου μέρους του κεφαλαίου των χρεών και ρυθμίσεις σε μακροχρόνια άτοκη περίοδο αποπληρωμής, ανάλογα με τη δυνατότητα του αγρότη για δάνεια και οφειλές στο δημόσιο.
• Προστασία από Φυσικές Καταστροφές με αποζημιώσεις που να καλύπτουν το 100% των ζημιών.

Από την πλευρά της κυβέρνησης πάντως επαναλαμβάνεται η πάγια θέση περί του ότι τα περισσότερα από τα αιτήματα έχουν ικανοποιηθεί. Επίσης, η πρόσκληση σε διάλογο με όρο το άμεσο σταμάτημα των κινητοποιήσεων.

«Πολλά μπορούν να αποφασιστούν πριν από την Πρωτοχρονιά», έγραψε ο Ζελένσκι σε ανάρτησή του στο Χ.

Ειδικότερα, ο Ζελένσκι γράφει στην ανάρτησή του: Ο Ρουστέμ Ουμέροφ έδωσε αναφορά για τις τελευταίες επαφές του με την αμερικανική πλευρά. Δεν χάνουμε ούτε μια μέρα. Συμφωνήσαμε για μια συνάντηση στο υψηλότερο επίπεδο – με τον Πρόεδρο Τραμπ στο εγγύς μέλλον. Πολλά μπορούν να αποφασιστούν πριν από την Πρωτοχρονιά. Δόξα στην Ουκρανία!».

Rustem Umerov reported on his latest contacts with the American side. We are not losing a single day. We have agreed on a meeting at the highest level – with President Trump in the near future. A lot can be decided before the New Year. Glory to Ukraine!

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) December 26, 2025

Σύμφωνα με τις αποφάσεις, αύριο στις 11:30 το πρωί οι αγρότες θα αναχωρήσουν από το μπλόκο της Νίκαιας και θα προχωρήσουν σε αποκλεισμό των σηράγγων στα Τέμπη για τη διέλευση των φορτηγών, παρατάσσοντας τα τρακτέρ τους. Την ίδια ώρα, ελεύθερη θα παραμείνει η διέλευση για Ι.Χ. αυτοκίνητα και λεωφορεία, ώστε να μην επηρεαστεί η μετακίνηση των πολιτών.

Παράλληλα, από την Τρίτη, οι αγρότες αποφάσισαν ότι –εκτός από τη Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ) που είναι ήδη ανοικτή– θα δοθεί στην κυκλοφορία μία ακόμη λωρίδα ανά κατεύθυνση για Ι.Χ. και λεωφορεία, διευκολύνοντας τους εκδρομείς ενόψει των ημερών αυξημένης κίνησης.

ΔΕΙΤΕ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΗΜΕΝΑ ΤΑ ΜΠΛΟΚΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ

Αντίθετα, η διέλευση των φορτηγών δεν θα επιτρέπεται, με τα βαρέα οχήματα να κατευθύνονται σε παρακαμπτήριους δρόμους, στο πλαίσιο της πίεσης προς την κυβέρνηση για την ικανοποίηση των αγροτικών αιτημάτων.

Τα βασικά αιτήματα των αγροτών περιλαμβάνουν:

• Αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ στο 100% για ζημιές σε καλλιέργειες και ζωικό κεφάλαιο.
• Πάγωμα οφειλών σε ασφαλιστικούς οργανισμούς και τράπεζες.
• Αναπλήρωση εισοδήματος για μελισσοκόμους και κτηνοτρόφους.
• Πλήρη αποζημίωση για θανάτωση κοπαδιών λόγω ασθενειών.
• Άλλα ζητήματα φορολογικού και γραφειοκρατικού χαρακτήρα που επηρεάζουν την αγροτική παραγωγή.

Μητσοτάκης σε αγρότες: Είμαστε ανοιχτοί στον διάλογο, αλλά όχι στο παράλογο

“Είμαστε ανοιχτοί στον διάλογο, αλλά όχι στο παράλογο” επισημαίνει ο πρωθυπουργός στην εβδομαδιαία ανασκόπηση και επισημαίνει: “Από τον κατάλογο με τα 27 αιτήματα των αγροτών, τα 16 ήδη έχουν ικανοποιηθεί ή αντιμετωπίζονται θετικά, 4 βρίσκονται υπό επεξεργασία ή συζήτηση προκειμένου να βρεθεί λύση και μόνο 7 δεν μπορούν να επιλυθούν είτε γιατί προσκρούουν σε βασικούς ευρωπαϊκούς κανόνες και στη λειτουργία της ΚΑΠ είτε γιατί είναι ανέφικτα δημοσιονομικά”.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσθέτει ότι “η επιμονή, επομένως σε μια στείρα άρνηση διαλόγου δεν ωφελεί κανέναν και είναι δείγμα μιας μη εποικοδομητικής στάσης”.

Αναφέρεται επίσης σε οικονομικές επιπτώσεις από τα μπλόκα “που είναι ήδη εμφανείς“. “Η διεκδίκηση αιτημάτων οφείλει να γίνεται πάντα με σεβασμό στο κοινωνικό σύνολο. Και αν αρνούνται οι αγρότες των μπλόκων να ακούσουν την κυβέρνηση, ας ακούσουν τους ξενοδόχους, τους εστιάτορες, τα επιμελητήρια της περιοχής τους” αναφέρει χαρακτηριστικά επισημαίνοντας: “Με αυτήν την πυξίδα του διαλόγου αλλά και της υπεράσπισης της κοινωνικής ενότητας και προόδου θα βαδίσει η κυβέρνηση στο εξής”.

Η σύσκεψη της Συντονιστικής Επιτροπής των αγροτών σχετικά με τη λειτουργία (ή μη) του αεροδρομίου έχει προγραμματιστεί για τις 10 σήμερα το πρωί, ώρα κατά την οποία θα έχουν φτάσει οι ενισχύσεις (διμοιρίες των ΜΑΤ) που στέλνει το αρχηγείο της ΕΛΑΣ στην Κρήτη μετά από τα χθεσινά επεισόδια.

Οι πτήσεις από και προς το Αεροδρόμιο Ηρακλείου, σταμάτησαν και πάλι στις 11 το βράδυ της Δευτέρας με αποτέλεσμα να ακυρωθούν τέσσερις από Ηράκλειο και μία από Αθήνα για Ηράκλειο.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι ήδη σχηματίζεται δικογραφία για τα χθεσινά έκτροπα στα Χανιά, σε τουλάχιστον 20 αγρότες κατά τα οποία πέταξαν πέτρες και τραυμάτισαν αστυνομικούς ενώ αναποδογύρισαν και ένα περιπολικό, στο οποίο προκάλεσαν φθορές.

Ανάμεσα στους εμπλεκόμενους λέγεται πως υπάρχουν και ποινικοί, υπόδικοι και κατάδικοι για διακίνηση ναρκωτικών, κατοχή όπλων και εκρηκτικών, εκβιάσεις, ζωοκλοπές και άλλα βαριά αδικήματα.

Σύμφωνα με την δικογραφία που σχηματίζεται οι κατηγορίες σε βάρος τους αφορούν απόπειρα ανθρωποκτονίας κατά συρροή και κατά συναυτουργία, οπλοφορία-οπλοχρησία, επικίνδυνες σωματικές βλάβες κατά συρροή και κατά συναυτουργία, φθορές κατά συρροή, διατάραξη κοινής ειρήνης και παρακώλυση συγκοινωνιών.

Συγγνώμη για όσα έγιναν ζήτησε εκ μέρους των αγροτών ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Χανίων, Γιάννης Βερυκάκης. «Εγώ από την πλευρά μου για όσα συνέβησαν σήμερα θέλω να ζητήσω μια μεγάλη συγγνώμη από τους αστυνομικούς που τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια των επεισοδίων. Δεν αποδοκιμάζω όσα έγιναν. Ο αγροτικός κόσμος αυτή τη στιγμή είναι οικονομικά πολύ δύσκολα λόγω της πληρωμής που δεν έγινε στις 30 Νοεμβρίου», είπε στο Action24.

Στο Ηράκλειο οι αγρότες κατέλαβαν με αιφνιδιασμό χθες την πίστα του αεροδρομίου και σταμάτησαν τις πτήσεις από και προς τον Αερολιμένα Νίκος Καζαντζάκης.

• Αμετακίνητοι παραμένουν οι αγρότες στα μπλόκα σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας, όπως σε Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα, Ήπειρο, Μακεδονία, Θράκη και Πελοπόννησο.

Σύμφωνα με τις εξαγγελίες των αγροτών, εκτός από τα μπλόκα στο κεντρικό οδικό δίκτυο, θα κλείσουν, εφόσον χρειαστεί, και τις παρακαμπτήριες οδούς. Σε αρκετές συνελεύσεις μάλιστα, υπάρχουν εισηγήσεις για κατάληψη αεροδρομίων, λιμανιών και άλλων κομβικών υποδομών.

Η εικόνα με τα μπλόκα σε όλη τη χώρα

• Στις Μικροθήβες και τη Μαγνησία υπάρχουν συντονισμένα μπλόκα, ενόψει του σχεδίου για τον αποκλεισμό του λιμανιού του Βόλου.
• Στη Λαμία οι αγρότες απέσυραν τα τρακτέρ από τους παραδρόμους στο μπλόκο του Μπράλου, στην Αθηνών – Λαμίας.
• Στην Κοζάνη, υπήρξε συγκέντρωση αγροτών στα γραφεία του ΕΛΓΑ με ισχυρή αστυνομική παρουσία.
• Κλειστά παραμένουν και τα δύο ρεύματα κυκλοφορίας για τα φορτηγά στον Προμαχώνα.
• Ανοιχτός είναι ο δρόμος στα Πράσινα Φανάρια, ενώ κλειστοί οι άξονες σε Μάλγαρα – Δερβένι–Χαλκηδόνα.
• Παραμένουν στο δρόμο οι αγρότες της Ροδόπης, ενώ νέο μπλόκο δημιουργήθηκε στα Βαφέικα Ξάνθης.
• Κλιμακώνονται οι αγροτικές κινητοποιήσεις με αποκλεισμούς δρόμων στην Ήπειρο.
• Οι αγρότες της Δυτικής Μακεδονίας παραμένουν στα μπλόκα, με πάνω από 700 τρακτέρ, ενώ καλούν σε γενική απεργία.
• Απετράπη η «επιδρομή» αγροτών της Αχαΐας στην πόλη της Πάτρας, ενώ έκλεισαν και τα δύο ρεύματα στον Κόμβο Γλαύκου.
• Αγρότες άνοιξαν ξανά τον Εθνικό δρόμο Καλαμάτας – Μεσσήνης.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Αυτή η λεπτή ισορροπία ήταν σαφής και στην χθεσινή πρώτη δημόσια παρέμβαση του ίδιου του πρωθυπουργού μετά το ξέσπασμα των κινητοποιήσεων (σ.σ: είχε παρέμβει, χωρίς αποτέλεσμα και λίγες ώρες πριν την έναρξή τους, μέσω της κυριακάτικης ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης). Ναι στον διάλογο, όχι σε ακραίες μορφές κινητοποιήσεων, ήταν  το μήνυμα του κ. Μητσοτάκη και μένει να φανεί τις αμέσως επόμενες ημέρες εάν αυτή η παρέμβαση μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη ως  απαρχή μίας πορείας προς αποκλιμάκωση. 

Ο πρωθυπουργός, αν και κινήθηκε σε χαμηλούς τόνους, έθεσε πάντως με σαφήνεια την “κόκκινη γραμμή” όσον αφορά “ακραίες” μορφές κινητοποιήσεων μιλώντας για ” παρατεταμένα κλεισίματα εθνικών οδών, κλεισίματα τελωνείων, κλεισίματα αεροδρομίων”. Κάτι που μέχρι τώρα δεν έχει γίνει από πλευράς αγροτών.

Για αύριο Παρασκευή έχει προγραμματιστεί στο Μέγαρο Μαξίμου συνάντηση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη με αντιπροσωπεία των αγροτών της Κρήτης, ενώ και ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας διαμήνυσε εκ νέου χθες ότι οι πόρτες του υπουργείου είναι ανοιχτές στον διάλογο. 

Τα μηνύματα από πλευράς αγροτών δεν δείχνουν πάντως να κινούνται σε κατεύθυνση αποκλιμάκωσης και σε περίπτωση που υπάρξει περαιτέρω σκλήρυνση της στάσης τους, το Μέγαρο Μαξίμου είναι βέβαιο ότι θα βρεθεί προ ενός μεγάλου διλήμματος όσον αφορά τις περαιτέρω αποφάσεις του. Διότι μπορεί να επιλέγει ήπια στάση και να αντιμετωπίζει με κατανόηση και διάθεση διαλόγου τα αιτήματα και τις κινητοποιήσεις των αγροτών, είναι όμως και μία κυβέρνηση που έχει κάνει “σημαία” την ατζέντα νόμου και τάξης και που δεν χάνει ευκαιρία να προβάλει τις πολιτικές της π.χ ενάντια σε καταλήψεις σε πανεπιστημιακούς ή άλλους χώρους ή τους κανόνες όσον αφορά διαδηλώσεις οι οποίες δημιουργούν δυσκολίες στην καθημερινότητα των πολιτών.

Ως εκ τούτου θα είναι μάλλον δύσκολο να εξηγήσει- πρωτίστως  στην λεγόμενη “σιωπηλή πλειοψηφία” που συχνά επικαλείται για να ασκήσει τις συγκεκριμένες πολιτικές–  μια ενδεχόμενη παρατεταμένη ανοχή σε κλείσιμο δρόμων και αποκλεισμούς κρίσιμων υποδομών. 

Με αυτή την έννοια οι επόμενες ημέρες θα είναι προφανώς καθοριστικές όσον αφορά την τροπή που θα λάβουν οι εξελίξεις και το εάν θα  οδεύσουμε προς μία κορύφωση πριν ξεκινήσει διάλογος και επέλθει εκτόνωση, κάτι που συνέβη πριν από δύο χρόνια μετά την έλευση των τρακτέρ στην Αθήνα.

Για την ώρα πάντως το  Μέγαρο Μαξίμου εξακολουθεί να προσπαθεί να κατευνάσει τους αγρότες υπενθυμίζοντας ότι φέτος θα λάβουν ενισχύσεις 3,7 δις έναντι 3,1 δις πέρυσι και επαναλαμβάνοντας δεσμεύσεις για καταβολή επιπλέον 1,2 δις ως το τέλος του χρόνου και διαβεβαιώσεις πως οι ειλικρινείς παραγωγοί θα λάβουν τελικά μεγαλύτερη ενίσχυση  από πέρυσι.

Παράλληλα τονίζει πως μετά την τρέχουσα δύσκολη μεταβατική περίοδο μετάβασης από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, το σύστημα θα είναι από το επόμενο έτος πιο λειτουργικό, πιο δίκαιο και πιο διαφανές. Ο πρωθυπουργός ζήτησε μάλιστα χθες βράδυ την κατανόηση του αγροτικού κόσμου σημειώνοντας πως είναι η πιο δύσκολη και σύνθετη μεταρρύθμιση που καλείται να κάνει η κυβέρνηση.

Ο κ. Μητσοτάκης  άνοιξε χθες και “παράθυρο” για παράταση της ρύθμισης για φθηνό ηλεκτρικό ρεύμα για τους αγρότες , κάνοντας μία ακόμη κίνηση καλής κίνησης μετά την πρόσφατη ανακοίνωση της αύξησης 50% στα όρια επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) για το αγροτικό πετρέλαιο.

Σε κάθε περίπτωση, προσδοκία της κυβέρνησης είναι το κλίμα να έχει εκτονωθεί πριν την έναρξη της συζήτησης για τον προϋπολογισμό, καθώς είναι σαφές πως σε διαφορετική περίπτωση αντί να επικεντρωθεί, όπως έχει σκοπό, στις θετικές επιδόσεις και  προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και στις μειώσεις φόρων και αυξήσεις μισθών και συντάξεων για το 2026, θα βρεθεί πολιτικά αμυνόμενη για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στο αγροτικό.