Η Σερβία θα συνεχίσει να πουλά όπλα σε άλλες χώρες, ανεξάρτητα από την συντριβή στην Ελλάδα του ουκρανικού αεροσκάφους που μετέφερε σερβικά πυρομαχικά για το Μπαγκλαντές, δήλωσε σήμερα ο πρόεδρος τη Δημοκρατίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

«Πουλάμε όπλα για να έχουμε υψηλότερους μισθούς και συντάξεις και θα συνεχίσουμε να πουλάμε και στο Μπαγκλαντές και στην Κύπρο και στο Τόγκο και στη Σενεγάλη και σε οποιονδήποτε έχει άδεια τελικού χρήστη» ανέφερε ο Βούτσιτς κατά την παρουσίαση σερβικών οπλικών συστημάτων στον πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ Ελ Σίσι ο οποίος πραγματοποιεί από χθες διήμερη επίσκεψη στην Σερβία.

Ο Βούτσιτς χαρακτήρισε «αεροπορικό δυστύχημα» την συντριβή του Αντόνοφ το περασμένο Σάββατο κοντά στην Καβάλα και εξέφρασε την απορία του «γιατί τίθεται θέμα για τις εξαγωγές σερβικών όπλων».

Σημειώνεται ότι ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς σε συνέντευξη Τύπου την περασμένη Δευτέρα (18/7) αναφερόμενος στην συντριβή του Αντόνοφ ισχυρίστηκε ότι η σερβική πλευρά τήρησε όλα τα προαπαιτούμενα κατά την εξαγωγή των πυρομαχικών που μετέφερε το μοιραίο ουκρανικό μεταγωγικό αεροσκάφος.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών πραγματοποίησε διάβημα στο σερβικό ΥΠΕΞ, μέσω του Πρέσβη της Ελλάδας στο Βελιγράδι, διότι δεν υπήρξε πρότερη ενημέρωση των ελληνικών αρχών για την επικινδυνότητα του φορτίου που μετέφερε το Αντόνοφ.

Επισήμως, ιδιοκτήτης και διευθυντής αυτής της εταιρείας, η οποία ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 2019, είναι ο Μλάντεν Μπογντάνοβιτς, ο οποίος επιβεβαίωσε στα σερβικά ΜΜΕ ότι η αποστολή στο αεροπλάνο ήταν δική τους. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, πρόκειται για τις λεγόμενες «σχολικές ποδιές», των οποίων η εξαγωγή συμφωνήθηκε και υπογράφηκε σύμβαση το 2021 με το Υπουργείο Άμυνας του Μπαγκλαντές, και υποτίθεται ότι θα χρησιμοποιηθούν για την εκπαίδευση μελών του στρατού του Μπαγκλαντές.

Σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες του portal M, ο Μπογκτάνοβιτς φιγουράρει μόνο ως ιδιοκτήτης της Valir d.o.o., ενώ ο Σλόμπονταν Τέσιτς, ένας από τους μεγαλύτερους εμπόρους όπλων στα Βαλκάνια, ο οποίος βρισκόταν εδώ και χρόνια υπό τις κυρώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, και που εξέδωσε ένταλμα εναντίον του το 2021, στέκεται ανεπίσημα πίσω από την εταιρεία και η Ιντερπόλ, κατόπιν αιτήματος της Τυνησίας, λόγω υποψιών ότι συμμετείχε σε ξέπλυμα βρώμικου χρήματος.

Επίσης, ο Σλόμπονταν Τέσιτς, σύμφωνα με την αντιπολιτευόμενη σερβική εφημερίδα Danas, φημίζεται ότι είναι ένας από τους επιχειρηματίες πολύ κοντά στο κυβερνών Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) του Σέρβου προέδρου Αλέξανταρ Βούτσιτς και σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες της πύλης M, ο Τέσιτς χρησιμοποίησε τα χρήματά του για να χρηματοδοτήσει ένα μεγάλο μέρος του Δημοκρατικού Μετώπου στην εκστρατεία για τις τοπικές εκλογές στο Νίκσιτς, όταν το κόμμα της αντιπολίτευσης ανέλαβε την εξουσία και με τη βοήθεια των Δημοκρατικών και του URA εξέλεξε τον Μάρκο Κοβάσεβιτς ως πρόεδρο του δήμου Νίκσιτς.

Η “Valir d.o.o.” ιδρύθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2019, μόλις δεκαπέντε ημέρες αφότου οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ενίσχυσαν τις προηγούμενες κυρώσεις κατά του Τέσιτς, μιας ομάδας στενών συνεργατών του και εταιρειών που συνδέονται με αυτόν.

Η εταιρεία «Valir», σύμφωνα με τα στοιχεία του Σερβικού Οργανισμού Μητρώων Επιχειρήσεων, ιδρύθηκε με ιδρυτική εισφορά 100 δηναρίων (σημερινά 85 λεπτά του ευρώ). Ήδη το 2020, λίγους μόλις μήνες μετά την ίδρυση του, η “Valir” έχει εκατομμύρια πωλήσεις, κάτι που είναι ασυνήθιστο για μια νέα εταιρεία σε μια μάλλον κλειστή επιχείρηση όπως το εμπόριο όπλων, στην οποία η κύρια σύσταση είναι η προηγουμένως αποκτηθείσα «φήμη» μεταξύ των ίδιων των εμπόρων, όπως σημειώνει η Danas.

Πέρα από τη δήλωση που έκανε με αφορμή το αεροπορικό δυστύχημα στην Ελλάδα, σχεδόν τίποτα δεν είναι γνωστό για τον επίσημο διευθυντή της Valir, Μλάντεν Μπογκντάνοβιτς. Γι’ αυτό και υπάρχουν πολλές πληροφορίες για τον «σιωπηλό σύντροφό» του Σλόμπονταν Τέσιτς.

Το 2017, οι Ηνωμένες Πολιτείες, με απόφαση του τότε Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, επέβαλαν κυρώσεις στον Τέσιτς με βάση τον νόμο Magnitsky – τον νόμο με τον οποίο η Αμερική τιμωρεί όσους παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Στη συνέχεια χαρακτηρίστηκε ως «ένας από τους μεγαλύτερους εμπόρους όπλων και πυρομαχικών στα Βαλκάνια», ο οποίος βρισκόταν υπό κυρώσεις του ΟΗΕ για σχεδόν μια δεκαετία για εξαγωγή όπλων στη Λιβερία. Στο δελτίο Τύπου της Γραμματείας Οικονομικών εκείνη την εποχή, αναφέρεται ότι ο Τέσιτς προχώρησε στην εξαγωγή όπλων δωροδοκώντας πελάτες, ότι τους πήγαινε σε ακριβές διακοπές και πλήρωνε για την εκπαίδευση των παιδιών τους σε δυτικά πανεπιστήμια.

Η σερβική πύλη KRIK ερεύνησε λεπτομερώς τις επιχειρηματικές διασυνδέσεις του Τέσιτς, ώστε να βρει πληροφορίες ότι αυτός αφαιρέθηκε από τη «μαύρη λίστα» του ΟΗΕ την ίδια στιγμή που το κόμμα του Βούτσιτς SNS ανέλαβε την εξουσία στη Σερβία.

Αμέσως μετά έλαβε διπλωματικό διαβατήριο από τον Υπουργό Εξωτερικών, Ιβάν Μρκiτς, το οποίο συνήθως δίνεται σε κρατικούς αξιωματούχους. Ο Μρκιτς απασχολούσε επίσης την κόρη του Τέσιτς, Ντανιέλα, η οποία ήταν προηγουμένως στη λίστα του SNS στις βουλευτικές εκλογές, στο υπουργείο που ηγήθηκε.

Ο Τέσιτς είχε και άλλα προνόμια στη Σερβία.

Οι εταιρείες του, όπως αποκάλυψε ο πληροφοριοδότης του “Κρούσικ” Αλεξάντας Ομπράντοβιτς, είχαν προνομιακή θέση σε αυτήν την κρατική εταιρεία σε σύγκριση με άλλους εμπόρους όπλων – αγόραζαν όπλα σε προνομιακές, χαμηλότερες τιμές.

Ο Ομπράντοβιτς συνελήφθη επειδή δημοσίευσε αυτή και άλλες πληροφορίες σχετικά με την επιχείρηση του “Κρούσικ” και κινήθηκαν διαδικασίες εναντίον του.

Επιπλέον, ο Τέσιτς μίσθωσε από το κράτος μια βίλα στην ελίτ γειτονιά Ντέντινιε του Βελιγραδίου, όπως είχε αποκαλύψει προηγουμένως το Συμβούλιο για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς, και κατέβαλε δωρεές στο ίδρυμα του πρώην προέδρου του κράτους Τόμισλαβ Νίκολιτς», λέει ο KRIK.

Ήδη δύο χρόνια αργότερα, στις 9 Δεκεμβρίου 2019, οι ΗΠΑ ενίσχυσαν και επέκτειναν τις κυρώσεις κατά του Τέσιτς, με αποτέλεσμα άνθρωποι και εταιρείες που συνδέονται μαζί του να βρίσκονται στη «μαύρη λίστα».

Στην ανακοίνωση της τότε αμερικανικής διοίκησης γράφει ότι ο Τέσιτς, ο οποίος τελεί υπό κυρώσεις εδώ και δύο χρόνια, συνέχιζε να ασχολείται με το εμπόριο όπλων ως «σιωπηλός εταίρος» σε αρκετές εταιρείες, δηλαδή διηύθυνε εταιρείες στις οποίες δεν ήταν ούτε ιδιοκτήτης ούτε διευθυντής.

Ο Τέσιτς ελέγχει ακόμα πολλές – αν όχι όλες – πτυχές των καθημερινών λειτουργιών της εταιρείας, συμπεριλαμβανομένων των διαπραγματεύσεων και της αναζήτησης νέων επιχειρηματικών ευκαιριών, αλλά βασίζεται σε έμπιστους συνεργάτες για να υπογράφουν συμβόλαια και να εμφανίζονται σε όλα τα δημόσια έγγραφα.

Εξαιτίας αυτού, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, επιβλήθηκαν κυρώσεις σε εννέα από τους συνεργάτες του Τέσιτς: Γκόραν Άντριτς, Εσάντ Κάπιτζιτς, Νεμπόισα Σάρενατς, Ζόραν Πέτροβιτς, Νίκολα Μπρκιτς, Μίλαν Σούμποτιτς, Ζέλιμιρ Πέτροβιτς, Σρέτεν Τσβέτκοβιτς και Λιούμπο Μάριτσιτς.

Εταιρείες που ελέγχονται άμεσα ή έμμεσα από τον Τέσιτς, οι οποίες ήταν επίσης στη λίστα, είναι οι «Moonstorm Enterprises» και «Tardigrade Limited», αμφότερες από την Κύπρο, καθώς και η «Business Diversity Limited», με έδρα το Χονγκ Κονγκ.

Ερωτηθείς σχετικά με την διαρροή της ελληνικής κυβέρνησης την Δευτέρα περί διαβήματος προς την Σερβία για την μη ενημέρωση σε σχέση με τα ακριβή χαρακτηριστικά του φορτίου του «Αντόνοφ» που συνετρίβη στην Καβάλα, ο Σέρβος πρόεδρος απάντησε, επίσης την Δευτέρα, ότι «δεν έχω γνώση για το διάβημα του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, δεν καταλαβαίνω τον λόγο γιατί θα έπρατταν κάτι τέτοιο, αφού η Σερβία τήρησε όλες τις διαδικασίες. Όλα ήταν καθαρά σαν το δάκρυ».

«Οι σερβικές Αρχές θα περιμένουν να δουν τι γράφει η ελληνική διακοίνωση για να μπορέσουν να πάρουν θέση», πρόσθεσε.

Πάντως την Τρίτη ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου επανέλαβε ότι «χτες ύστερα από εντολή του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια ο πρέσβης της Ελλάδας στο Βελιγράδι πραγματοποίησε διάβημα σχετικά με την ανάγκη πρότερης ενημέρωσης της ελληνικής πλευράς από τη σερβική για τη φύση του φορτίου του αεροσκάφους. Παράλληλα, ο ΓΓ κ. Δεμίρης πραγματοποίησε διάβημα για το ίδιο θέμα στον Ουκρανό πρέσβη στην Αθήνα».

Στο μεταξύ, τα σερβικά ΜΜΕ διατυπώνουν σημαντικές αμφιβολίες για την επίσημη περιγραφή της υπόθεσης συντριβής του ουκρανικού «Antonov 12BK» στην περιοχή της Καβάλας, ειδικά όσον αφορά το τι μετέφερε.

Όπως σημειώνεται η Σερβία για περισσότερα από 20 χρόνια εξάγει όπλα και πυρομαχικά στο Μπαγκλαντές και ήταν σύνηθες η μεταφορά τους να γίνεται μέσω θαλάσσης, με πλοίο. Ιδιαίτερα όταν επρόκειτο για εκπαιδευτικά βλήματα τα οποία είναι έως και τέσσερεις φορές φθηνότερα από τα κανονικά πάντα επιλέγονταν η μεταφορά τους με πλοίο διότι η αερομεταφορά, εξαιτίας του υψηλού κόστους, ήταν ασύμφορη.

Το ερώτημα που τίθεται, όπως αναφέρει σε σχετικό θέμα του το Αθηναϊκό Πρακτορείο, είναι «Γιατί τώρα η ιδιωτική εταιρία Valir που φέρεται ως εξαγωγέας επέλεξε μια ασύμφορη οικονομικά οδό για την μεταφορά των εκπαιδευτικών βλημάτων;».

Ο Γιώργος Ζαλίδης, καθηγητής Γεωπονίας ΑΠΘ με αντικείμενο τη ρύπανση και την υποβάθμιση εδαφικών πόρων, μιλώντας στο ThessToday.gr, τόνισε ότι οι πρώτες χημικές μετρήσεις δεν εμπνέουν ανησυχία, ενώ επεσήμανε το στοίχημα με τον χρόνο και της επιτακτικής ανάγκης για άμεση χαρτογράφηση όλης της περιοχής.

Για αυτόν τον λόγο, όπως αναφέρει ο ίδιος, θα χρησιμοποιηθεί ακόμη και η καινούρια υπερφασματική κάμερα του εργαστηρίου, η οποία δυνητικά θα μπορεί να ανιχνεύσει τα βαρέα μέταλλα που έχουν σκορπιστεί σε ακτίνα 1.000 στρεμμάτων.

«Συνήθως και αν και εφόσον τα υλικά είναι συμβατικά βλήματα, αυτό που περιμένουμε είναι να έχουμε κάποια υπολείμματα από βαριά μέταλλα μετά τη συγκομιδή των βλημάτων που θα γίνει από τον Στρατό στην περιοχή».

Ο κ. Ζαλίδης τόνισε επίσης ότι θα ξεκινήσει συστηματική παρακολούθηση της περιοχής, τόσο στο έδαφος όσο και στους φυτικούς ιστούς:

«Στην περιοχή που θα ανιχνεύσουμε δυνητικά υπάρχει η ρύπανση και είναι μεγάλο στοίχημα να κρατήσουμε τη γύρω περιοχή των Τεναγών των Φιλίππων καθαρή, γιατί είναι ακόμα καθαρή, η ρύπανση είναι σημειακή, περιορισμένη σε μια ακτίνα περίπου δύο χιλιομέτρων γύρω από την περιοχή». 

«Φόβος οι βροχοπτώσεις»

Σύμφωνα με τον έμπειρο καθηγητή, οι φόβοι εστιάζονται κυρίως στις καιρικές συνθήκες.

«Ο φόβος είναι οι βροχοπτώσεις για να μην ξεπλυθεί η ρύπανση προς τον υπόγειο υδροφορέα και μετακινηθεί και σε παρακείμενα χωράφια. Και αυτό γιατί ο κάμπος είναι ενιαίος, άρα θα πρέπει οι ενέργειες παρακολούθησης και το σχέδιο αποκατάστασης του εδαφικού υποσυστήματος που θα προταθεί να εφαρμοστεί άμεσα» τόνισε χαρακτηριστικά και επεσήμανε ότι «πρέπει να προλάβουμε το φθινόπωρο και να γίνουν άμεσα οι ενέργειες για να αποκατασταθούν τα εδάφη, είναι θέμα ταχύτητας λοιπόν».

Πολύ σύντομα, σύμφωνα με τον κ. Ζαλίδη, αναμένεται να πραγματοποιήσει πτήση η υπερφασματική κάμερα, η οποία είναι η μοναδική με τόσο προηγμένο τεχνολογικό σύστημα στην Ελλάδα.

«Σήμερα μιλήσαμε και με την γεωγραφική υπηρεσία στρατού, για την σχεδιασμένη πτήση. Πρέπει να είναι σε γνώση του Στρατού, θα αδειοδοτηθούμε για αυτό και φυσικά τα δεδομένα θα είναι και σε γνώση του Στρατού γιατί είναι η μόνη υπερφασματική κάμερα που υπάρχει στη χώρα. Ελπίζουμε μέσα στο επόμενο τριήμερο να έχουμε ολοκληρώσει τις διαδικασίες αδειοδότησης και να γίνει και η πτήση οπότε θα έχουμε και μια πλήρη χαρτογράφηση της περιοχής», σημείωσε ο ίδιος, συμπληρώνοντας ότι »σήμερα κατεβάζουμε τις πρώτες δορυφορικές εικόνες για να εντοπίσουμε χωρικά την έκταση του προβλήματος»

Τις επόμενες ημέρες αναμένονται τα αποτελέσματα από τα δείγματα, ενώ ο καθηγητής του ΑΠΘ εξέφρασε την ανάγκη να μην ανησυχεί ο κόσμος:

«Ο κόσμος δεν πρέπει να ανησυχεί, δεν υπάρχουν δηλαδή αυτή τη στιγμή για την περιοχή ενδείξεις ότι τα πράγματα είναι τραγικά, είναι μια συνήθης περίπτωση, θα είναι μια συνήθης περίπτωση ρύπανσης βαρέων μετάλλων. Απλώς θα πρέπει να δούμε άμεσα τις ενέργειες. Δεν υπάρχει κίνδυνος στην περιοχή, ας καθησυχάσουμε τον κόσμο, είμαστε σε επαγρύπνηση όλοι».

Το μοιραίο Antonov είχε προσγειωθεί δύο φορές τον τελευταίο μήνα σε ελληνικό αεροδρόμιο, συγκεκριμένα του Ηρακλείου στην Κρήτη σύμφωνα με όσα αναφέρει το news247.gr.

Αυτό προκύπτει από τη συνδρομητική βάση δεδομένων flightradar24.com, η οποία καταγράφει σε πραγματικό χρόνο το στίγμα χιλιάδων αεροσκαφών ανά την υφήλιο.

Ο λόγος της παρουσίας του Antonov στην Κρήτη παραμένει άγνωστος, το ίδιο και το φορτίο του. Και τις δύο φορές παρέμεινε για περίπου μία ώρα στο Ηράκλειο, το οποίο φαίνεται πως ήταν τράνζιτ σταθμός του ταξιδιού του. Ωστόσο, και τις δύο φορές το στίγμα της πτήσης χάνεται, με αποτέλεσμα να μην είναι σαφής η διαδρομή του, πριν και μετά το πέρασμα από την Ελλάδα.

Σύμφωνα με το flightradar24, το ουκρανικό αεροσκάφος προσγειώθηκε στο Ηράκλειο στις 7.06 πμ. της 7 Ιουνίου 2022. Πριν από αυτό, εμφανίζεται να πετά πάνω από τα σύνορα Αλγερίας – Τυνησίας, χωρίς να προκύπτει το αεροδρόμιο από το οποίο είχε ξεκινήσει. Το Antonov παράμεινε στην Κρήτη για περίπου μία ώρα.

Απογειώθηκε στις 8.01 πμ. και προσγειώθηκε στις 10.07 πμ. στο Τελ Αβίβ, που ήταν ο τελικός προορισμός της πτήσης με κωδικό MEM3077.

Η δεύτερη φορά που το Antonov βρέθηκε στην Ελλάδα ήταν στις 17 Ιουνίου 2022. Προκύπτει ότι απογειώθηκε στις 5.02 μμ. από το Παρίσι κι έφτασε στο Ηράκλειο στις 10.22 μμ, ως ενδιάμεσο σταθμό της πτήσης ΜΕΜ5001. Μία ώρα μετά, στις 11.18 μμ. βρίσκεται ξανά στον αέρα. Πετά νοτιοανατολικά, όμως το τελευταίο στίγμα του είναι πάνω από το Λιβυκό πέλαγος, κάπου μεταξύ της Κρήτης και των ακτών της Βόρειας Αφρικής…

Το αεροσκάφος, επομένως, δεν ήταν άγνωστο στις ελληνικές Αρχές.

Η Αθήνα δεν ήταν ενήμερη για το περιεχόμενο και έκανε χθες διάβημα πρώτα στο σερβικό ΥΠΕΞ και ακολούθως στον Ουκρανό πρέσβη στην Αθήνα θέτοντας και στους δύο θέμα πρότερης ενημέρωσης για το φορτίο που κουβαλούσε το Antonov.

Πάντως χθες το βράδυ ο Σέρβος πρόεδρος, Αλεξάνταρ Βούτσιτς δήλωνε σύμφωνα με δημοσίευμα στην ιστοσελίδα Telegraf με τον τίτλο: «Βούτσις: Τηρήθηκαν όλες οι διαδικασίες, θα δούμε τι γράφεται στη διακοίνωση της Ελλάδας», ότι δεν είχε λάβει ακόμη τη διακοίνωση της Αθήνας αλλά ότι σε κάθε περίπτωση σε ότι αφορά στην μοιραία πτήση τηρήθηκαν όλα τα προβλεπόμενα.

«Δεν έχω γνώση, δεν είμαι στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, διάβασα ότι πρόκειται να υποβάλλουν διάβημα διαμαρτυρίας στην πρεσβεία μας στην Ελλάδα, αλλά δεν ξέρω για ποιον λόγο», είπε σε ότι αφορά στο διάβημα ενώ σημείωσε ότι ο υπουργός Αμυνας τον ενημέρωσε για το Antonov και το φορτίο του λέγοντας ότι τηρήθηκαν όλα τα προβλεπόμενα μέχρι την τελευταία διαδικασία και ότι όλα ήταν διαφανή. «Θα περιμένουμε λοιπόν να δούμε τι γράφεται στη διακοίνωση», πρόσθεσε.

Η ανακοίνωση του σερβικού ΥΠΑΜ:

«Λόγω των πολυάριθμων ψευδών και κατασκευασμένων δημοσιευμάτων σε σχέση με τη συντριβή του αεροπλάνου στην Ελλάδα, το οποίο απογειώθηκε από τη Νις και μετέφερε προϊόντα της σερβικής αμυντικής βιομηχανίας, το Υπουργείο Άμυνας ανακοινώνει ότι η Δημοκρατία της Σερβίας έχει εκπληρώσει όλα τα διεθνείς υποχρεώσεις και ενήργησε σύμφωνα με όλους τους ισχύοντες διεθνείς κανονισμούς.

Αν και έχουμε ήδη ενημερώσει το κοινό για τα πάντα λεπτομερώς, θα επαναλάβουμε ορισμένα από τα γεγονότα λόγω των χειρισμών με τους οποίους ορισμένοι κύκλοι βλάπτουν τη φήμη της Δημοκρατίας της Σερβίας:

Το αεροπλάνο Antonov-12, το οποίο ανήκει στην ουκρανική εταιρεία «Meridian LTD», μετέφερε περίπου 11,5 τόνους προϊόντων της αποκλειστικής μας βιομηχανίας, ενώ ιδιοκτήτης των αναφερόμενων εμπορευμάτων ήταν η ιδιωτική εταιρεία «Valir» από τη Σερβία. Η Δημοκρατία της Σερβίας εξέδωσε άδεια για την εξαγωγή όπλων, ο εξουσιοδοτημένος τελικός χρήστης της οποίας ήταν το Υπουργείο Άμυνας του Μπαγκλαντές.

Η οργάνωση της πτήσης, η οποία είχε δρομολόγιο Νις, με τεχνικές προσγειώσεις σε Αμμάν, Ριάντ, Αχμενταμπάντ και τελικό προορισμό τη Ντάκα, αλλά και η επιλογή της μεταφορικής εταιρείας, δεν ήταν στην αρμοδιότητα της Δημοκρατίας της Σερβίας. Επίσης, η Δημοκρατία της Σερβίας δεν είναι υπεύθυνη για τις άδειες πτήσης πάνω από ξένα εδάφη, διότι αποτελεί κυρίαρχη απόφαση κάθε χώρας, στην οποία ο αερομεταφορέας σε τέτοιες περιπτώσεις υποβάλλει αίτηση για άδεια πτήσης.

Όπως έχουμε ήδη ανακοινώσει, η χώρα μας έχει εγκρίνει την εξαγωγή και μεταφορά ναρκών εκπαίδευσης και ελαφρού όλμου. Δεδομένου ότι έχουμε εκδώσει άδεια για την εξαγωγή αυτών των όπλων στον τελικό πελάτη, το Υπουργείο Άμυνας του Μπαγκλαντές, σίγουρα δεν μπορεί να πρόκειται για παράνομο εμπόριο, αλλά για εξαγωγή σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Σημειώνουμε επίσης ότι η άδεια θα εκδίδονταν ακόμη και αν ήταν για πραγματικά πυρομαχικά ή οποιοδήποτε άλλο είδος όπλου, λαμβάνοντας υπόψη ότι το Μπαγκλαντές είναι ο επιτρεπόμενος τελικός χρήστης και ότι η εξαγωγή σε αυτή τη χώρα είναι απολύτως σύμφωνη με το νόμο και όλους τους διεθνείς κανονισμούς, γιατί δεν υπόκειται σε διεθνείς κυρώσεις. Το επισημαίνουμε αυτό γιατί η Σερβία είναι πολύ διαφανής σε αυτό το θέμα, ενώ σε ορισμένους εγχώριους κύκλους επαναλαμβάνεται συνεχώς η αφήγηση ότι επιτρέπεται η εξαγωγή όπλων σε όλους, συμπεριλαμβανομένων των πλουσιότερων χωρών του κόσμου, αλλά όχι στη Σερβία.

Και είναι προφανές ότι ορισμένοι εγχώριοι και ξένοι κύκλοι είναι απογοητευμένοι που το αρχικό ψέμα ότι η Σερβία μετέφερε όπλα στην Ουκρανία καταρρίφθηκε και συνεχίζουν να κυκλοφορούν νέες κατασκευές. Αλλά είμαστε πεπεισμένοι ότι θα απογοητευτούν ξανά, γιατί και σε αυτή την περίπτωση, η Δημοκρατία της Σερβίας σεβάστηκε με συνέπεια το διεθνές δίκαιο και εκπλήρωσε όλες τις διεθνείς υποχρεώσεις και υποστηρίζουμε ειρηνικά τις ελληνικές αρχές να διεξαγάγουν λεπτομερή έρευνα και να ενημερώσουν το κοινό».

Το βίντεο από κάμερα ασφαλείας κλειστού κυκλώματος επιχείρησης με δομικά υλικά στην περιοχή, λίγα μόλις μέτρα από το σημείο της συντριβής, δείχνει καρέ-καρέ τη συγκλονιστική πτώση του αεροσκάφους.

Το Antonov An-12 έπεσε σε απόσταση αναπνοής από κατοικίες και επιχειρήσεις στην περιοχή του Παλαιοχωρίου.

Στα πρώτα δευτερόλεπτα του βίντεο καταγράφεται η καθοδική πορεία του Antonov, ενώ μερικά δευτερόλεπτα αργότερα σημειώνεται τεράστια έκρηξη.

Υπενθυμίζεται ότι από την πτώση του αεροσκάφους σκοτώθηκε το οκταμελές πλήρωμα που επέβαινε σε αυτό, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η έρευνα για τα αίτια της πτώσης.

Δείτε το βίντεο:

Η εφημερίδα Danas κυκλοφορεί με τον πρωτοσέλιδο τίτλο: «Ποια είναι η αιτία της συντριβής του Antonov An-12 που απογειώθηκε από τη Νις και συνετρίβη κοντά στην Καβάλα στην Ελλάδα. Το ουκρανικό αεροπλάνο μετέφερε σερβικά πυρομαχικά στο Μπαγκλαντές».

Το ρεπορτάζ αναφέρεται στο χρονικό του δυστυχήματος, στη συνέντευξη Τύπου της Κυριακής, του Σέρβου υπουργού Άμυνας, Νεμπόζσα Σταφένοβιτς, ενώ φιλοξενεί και δηλώσεις ειδικών.

«Εξωπραγματικά σενάρια περί Ουκρανίας»

Ο πολιτικός αναλυτής, Ντράγκομιρ Αντελκόβιτς, χαρακτήρισε εξωπραγματικές τις εικασίες ότι το φορτίο του αεροπλάνου που συνετρίβη προοριζόταν για την Ουκρανία. Όπως επισημαίνει, οι σερβικές αρχές δεν θα τολμούσαν να συμμετάσχουν σε παραδόσεις όπλων στην Ουκρανία γιατί κάτι τέτοιο θα εκλαμβανόταν από τη Μόσχα ως εχθρική ενέργεια. Η Ρωσία θα έπαιρνε θέση κατά της σερβικής κυβέρνησης και αυτό θα προκαλούσε πολιτικό σεισμό στη Σερβία, αφού η συντριπτική πλειοψηφία των Σέρβων τάσσεται υπέρ της Ρωσίας.

Ομοίως, και ο Αλεκσάνταρ Ράντιτς εκτιμά πως το ότι το αεροπλάνο ήταν ουκρανικό δεν έχει καμία σημασία και ότι οι ουκρανικές εταιρείες παλεύουν για την επιβίωση στην αγορά και προσπαθούν να κερδίσουν κάποια χρήματα. Το μόνο που είναι συγκλονιστικό, είπε, είναι ότι το ίδιο μοντέλο αεροπλάνου εξακολουθεί να πετά.

«Νόμιμη η διαδικασία»

Πρωτοσέλιδο είναι και το σχετικό ρεπορτάζ της εφημερίδας Politika με τίτλο: «Αεροσκάφος που μετέφερε πυρομαχικά από τη Σερβία συνετρίβη στην Ελλάδα».

Η Politica δίνει έμφαση επίσης στις δηλώσεις του Σέρβου υπουργού Άμυνας ο οποίος διαβεβαίωσε ότι η διαδικασία εξαγωγής των πυρομαχικών ήταν νόμιμη και είχε όλες τις απαιτούμενες άδειες.

Το άρθρο επισημαίνει πως κατά τον προηγούμενο χρόνο από τη Σερβία εξήχθησαν όπλα αξίας περίπου μισού δισ. δολαρίων και ότι στην αμυντική βιομηχανία της χώρας απασχολούνται περίπου 22.000 εργαζόμενοι, οι οποίοι συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη της χώρας.

«Πανικός στην Καβάλα»

Σε ανταπόκριση με τίτλο: «Πανικός στην Καβάλα, απαγορευμένη η πρόσβαση το σημείο της καταστροφής», γίνεται αναφορά και στην κάλυψη του δυστυχήματος από τα ελληνικά ΜΜΕ και στις δηλώσεις των τοπικών αρχών της Καβάλας.

Η εφημερίδα Kurir κυκλοφορεί και αυτή με πρωτοσέλιδο τίτλο: «Αεροπλάνο κατέπεσε κοντά στην Καβάλα. Τραγωδία – αεροπλάνο που μετέφερε όπλα από τη Σερβία συνετρίβη, όλο το πλήρωμα χάθηκε».

«Πήγαινε στην αμερικανική βάση;»

Ρεπορτάζ της ιστοσελίδας nova s έχει τίτλο: «Η μυστηριώδης διαδρομή του ‘Antonov’: Πήγαινε το ουκρανικό αεροπλάνο στην αμερικανική βάση;». Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα σχετικά με τη συντριβή του ουκρανικού αεροσκάφους δόθηκαν την Κυριακή, ωστόσο ένα κομμάτι της διαδρομής του «Antonov» παρέμεινε μυστήριο, όμως η απάντηση μπορεί να κρύβεται στη στρατιωτική βάση που βρίσκεται στην Αλεξανδρούπολη.

«Άγνωστο γιατί έκανε την απρόσμενη στροφή»

Ο διευθυντής της εταιρείας «Valir», Mladen Bogdanović, είπε την Κυριακή στο nova s ότι το «Antonov» μετέφερε εκπαιδευτικά βλήματα για την εκπαίδευση του στρατού του Μπαγκλαντές, και ότι οι υποχρεώσεις της εταιρείας έληξαν με την παράδοση της αποστολής στο αεροδρόμιο της Νις.

«Τι έγινε μετά από αυτό;» είναι το ερώτημα που θέτει το ρεπορτάζ και συνεχίζει αναφέροντας ότι το αεροσκάφος πέταξε στην Ελλάδα μέσω Βόρειας Μακεδονίας, αλλά κάποια στιγμή έκανε μια απρόσμενη στροφή. Ο πιλότος στη συνέχεια κατευθύνθηκε πάλι πίσω στην Ελλάδα, αλλά δεν είναι ακόμη γνωστό για ποιον λόγο. Πάντως, εάν και είναι γνωστό ότι το αεροσκάφος συνετρίβη κοντά στην Καβάλα, η Αλεξανδρούπολη βρίσκεται, επίσης, κοντά στην περιοχή.

Το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης

Όπως επισημαίνεται, το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης παίζει ζωτικό ρόλο στη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην χώρα αυτή, καθώς η συμφωνία συνεργασίας και χρήσης αυτού του λιμανιού υπεγράφη στις αρχές του έτους από τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Αντονι Μπλίνκεν, και τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, Νίκο Δένδια. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για την κίνηση του «Antonov», γράφει η ιστοσελίδα και σημειώνει ότι είναι γνωστό το τι συνέβη αφότου ο πιλότος άλλαξε πορεία.

Τα διεθνή ΜΜΕ

Η είδηση της συντριβής του Antonov έκανε, όπως ήταν φυσικό το γύρο του κόσμου, με τα διεθνή ΜΜΕ και πέραν της Σερβίας που είχε άμεση σύνδεση με την ιστορία, να αναφέρονται στις εξελίξεις.

BBC

Το BBC αναφέρεται σε συντριβή αεροσκάφους στην Ελλάδα, το οποίο μετέφερε όπλα στο Μπαγκλαντές. Γίνεται αναφορά στις οδηγίες που δόθηκαν στους κατοίκους της Καβάλας να μείνουν στα σπίτια τους, ενώ σημειώνεται και η προσπάθεια εντοπισμού του πληρώματος. Αναφορά γίνεται και στις δηλώσεις του σέρβου υπουργού Άμυνας.

France24

Με τίτλο «και τα οκτώ μέλη του πληρώματος νεκρά στο αεροπλάνο που συνετρίβη στην Ελλάδα», το ρεπορτάζ της ιστοσελίδας france24. Η γαλλική ιστοσελίδα σημειώνει επίσης τις δηλώσεις του σέρβου υπουργού άμυνας, καθώς και τα στοιχεία ότι το Antonov μετέφερε 11 τόνους όπλων στο Μπαγκλαντές.

Washington Post

Το θέμα καλύπτει και η Washington Post με αναφορές στο φορτίο 12 τόνων επικίνδυνων υλικών.

Daily Sabah

Θέμα και στα τουρκικά ΜΜΕ έγινε το Antonov. Η Daily Sabah σημειώνει ότι το αεροσκ΄φος που μετέφερε 11 τόνους στρατιωτικού υλικού και εκρηκτικών συνετρίβη στη βόρεια Ελλάδα εγείροντας ανησυχίες για πιθανή έκθεση των κατοίκων σε επικίνδυνα υλικά.

Σύμφωνα με κύκλους του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ο κυβερνήτης του αεροσκάφους έχασε πολύτιμο χρόνο, αφού αντί να κατευθυνθεί αμέσως προς το αεροδρόμιο της Χρυσούπολης, το οποίο είχε ενημερωθεί για τη βλάβη που αντιμετώπιζε και τον περίμενε, κινήθηκε αρχικά προς τη θάλασσα φθάνοντας σχεδόν μέχρι την άκρη του όρους Άθως στη Χαλκιδική και εν συνεχεία έκανε στροφή 180 μοιρών προς την Καβάλα, χωρίς ποτέ ωστόσο να φτάσει εκεί, αφού κατέπεσε λίγο έξω από το Παλαιοχώρι.

Ο πιλότος είχε στη διάθεσή του 12 λεπτά και του πήρε σχεδόν 20 να κάνει αναστροφή

«Με βάση τον κατασκευαστή, το συγκεκριμένο αεροσκάφος από τη στιγμή που θα παρουσιάσει βλάβη στον κινητήρα του, ο πιλότος έχει στη διάθεσή του περίπου 12 λεπτά για να κατευθυνθεί στο κοντινότερο αεροδρόμιο και να το προσγειώσει. Στην προκειμένη περίπτωση όμως ο κυβερνήτης του Antonov, παρά το γεγονός ότι όταν του παρουσιάστηκε η βλάβη ήταν εντός των χρονικών ορίων για να κατεβάσει το αεροσκάφος στη Χρυσούπολη, επέλεξε να κάνει ένα σχετικά μεγάλο κύκλο με αποτέλεσμα να μην φτάσει ποτέ στο αεροδρόμιο και να συντριβεί. Εκτιμάται ότι ο κύκλος αυτός του κόστισε σε χρόνο, αφού από τη στιγμή που παρουσιάστηκε η βλάβη στον κινητήρα, του πήρε σχεδόν 20 λεπτά μέχρι να κάνει αναστροφή στην πορεία του για μπορέσει να προσεγγίσει την περιοχή του αεροδρομίου, κάτι το οποίο τελικά δεν κατάφερε να κάνει» τονίζουν χαρακτηριστικά οι ίδιοι κύκλοι.

Από την άλλη πλευρά πάντως, έμπειροι πιλότοι της Πολεμικής Αεροπορίας επισημαίνουν πως το πλήρωμα του αεροσκάφους, έχοντας επίγνωση της έκτακτης κατάστασης που αντιμετώπιζε, δεν θα μπορούσε να λάβει μία τόσο άκαιρη απόφαση, να κατευθυνθεί δηλαδή προς τη θάλασσα και όχι προς το αεροδρόμιο, εκτός και εάν «μετέφερε κάτι το οποίο επειδή ίσως δεν είχε δηλωθεί, θα έπρεπε με κάποιον τρόπο να το πετάξει κάπου που δεν θα βρισκόταν ποτέ, δεδομένου ότι μετά την προσγείωσή του οι αρμόδιες αρχές θα έλεγχαν το φορτίου του…».

Σύμφωνα με την ενημέρωση των σερβικών Αρχών, το αεροπλάνο μετέφερε τα εξής πυρομαχικά, τα οποία αποτελούσαν νόμιμο φορτίο:

• εκπαιδευτικά βλήματα όλμων 60mm M62
• εκπαιδευτικά βλήματα όλμων 82mm M62
• φωτιστικά βλήματα όλμων 82mm M67

Η Αθήνα κάνει λόγο για ελλιπή ενημέρωση από την πλευρά του Βελιγραδίου, πραγματοποιώντας μάλιστα και σχετικό διάβημα.

Το διάβημα θα γίνει μετά από σχετική εντολή του υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, αναφορικά με την ανάγκη πρότερης ενημέρωσης της ελληνικής πλευράς για τη φύση του φορτίου του αεροσκάφους που κατέπεσε κοντά στην Καβάλα το βράδυ του Σαββάτου.

Οι ελληνικές Αρχές δεν είχαν ενημερωθεί για το φορτίο που μετέφερε το Antonov και αυτό γιατί η Σερβία, από όπου ξεκίνησε το δρομολόγιο αλλά και όπου εδρεύει η εταιρεία που το ναύλωσε, όφειλε να έχει ενημερώσει την πρεσβεία της στην Αθήνα ότι το συγκεκριμένο αεροσκάφος μετέφερε «ευαίσθητο» φορτίο.

Η σερβική πρεσβεία στην Αθήνα, από την πλευρά της, έπρεπε να έχει ενημερώσει το υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο με τη σειρά του θα ενημέρωνε βάσει της συγκεκριμένης διαδικασίας την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, η οποία και θα έδινε τη σχετική άδεια διέλευσης από τον ελληνικό εναέριο χώρο.

Ετσι, τα στοιχεία δείχνουν πως το Βελιγράδι δεν ακολούθησε την ενδεδειγμένη διαδικασία. 

Λαθρεμπόριο όπλων;

Μέχρι να διαλευκανθεί πλήρως η υπόθεση, δεν λείπουν και εκτιμήσεις –χωρίς βέβαια να επιβεβαιώνονται– ότι πρόκειται για υπόθεση λαθρεμπορίου όπλων. Δεν αποκλείεται, δε, το ενδεχόμενο τα πυρομαχικά 12 τόνων να προέρχονται από τη δυτική βοήθεια προς την Ουκρανία.

Αξίζει να σημειωθεί πως δεν υπάρχει μηχανισμός ελέγχου για την τύχη των όπλων που αποστέλλει η Δύση στην Ουκρανία είτε απευθείας στην ίδια την χώρα ή μέσω τρίτων όμορων χωρών.

Για τον λόγο αυτό, προσφάτων, η ΕΕ ενίσχυσε τη συνεργασία της με τη Μολδαβία προκειμένου να τη βοηθήσει να ελέγξει τα σύνορά της με την Ουκρανία για να αποφευχθεί ο κίνδυνος λαθρεμπορίου όπλων από την εμπόλεμη χώρα.

Όλα θα ξεκαθαρίσουν μέσω των επισήμων διαδικασιών που καθορίζουν οι διεθνείς διαδικασίες και κανόνες ασφαλείας που διέπουν διακρατικές συμφωνίες αγοραπωλησίας πυρομαχικών και όπλων.

Εάν πράγματι το Antonov μετέφερε εκπαιδευτικά πυρομαχικά μπορεί να διαπιστωθεί από τα ευρήματα στα συντρίμμια του αεροσκάφους. Κάθε όπλο είναι μαρκαρισμένο και άρα μπορεί να διαπιστωθεί η ταυτότητα του ακόμη και μετά την χρήση – έκρηξη του. 

Τι λένε οι Αρχές του Μπαγκλαντές

Παραλήπτης, σε κάθε περίπτωση, φέρεται να ήταν οι Ένοπλες Δυνάμεις του Μπαγκλαντές, οι οποίες με τη σειρά τους έδωσαν τα δικά τους στοιχεία για το φορτίο.

Οπως αναφέρουν τα Μέσα Ενημέρωσης της χώρας, ο εκπρόσωπος του αρχηγείου της BGB (η υπηρεσία συνοριοφυλάκων), Αντισυνταγματάρχης Fayzur Rahman ανέφερε πως ήταν εκπαιδευτικό υλικό, βόμβες για όλμους, το οποίο ο προμηθευτής έπρεπε να τις μεταφέρει στο λιμάνι της Ντάκα.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση των Αρχών, η αποστολή ήταν ασφαλισμένη. 

Μιλώντας στην ιστοσελίδα New Age, ωστόσο, απέρριψαν δημοσιεύματα που έλεγαν ότι το αεροπλάνο μετέφερε νάρκες για το Μπαγκλαντές.

«Δεν χρησιμοποιούμε νάρκες» ισχυρίστηκε ο Fayzur Rahman. Οπως σημειώνεται, πρόκειται για εκπαιδευτικά όπλα για τους συνοριοφύλακες του Μπαγκλαντές.

Ο υπουργός Εξωτερικών, Masud Bin Momen, ανέφερε μεταξύ άλλων πως «μέχρι στιγμής γνωρίζουμε ότι πρόκειται για ατύχημα. Η αποστολή ήταν ασφαλισμένη» και προσέθεσε ότι το Μπαγκλαντές προμηθεύεται συχνά προϊόντα από τη Σερβία, μεταξύ άλλων χωρών.

Ερωτηθείς για τη χρήση ουκρανικού αεροσκάφους εν μέσω του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, ο υπουργός Εξωτερικών είπε ότι οι προμηθευτές συνήθως κανονίζουν τη μεταφορά σε τέτοιες περιπτώσεις, προσθέτοντας ότι δεν θα μπορούσε να σχολιάσει χωρίς να ελέγξει λεπτομέρειες.