Νίκος Γιαννόπουλος

Τα παιδιά που κατέθεσαν έκαναν πραγματική υπέρβαση. Υπέρβαση ψυχολογική, ξεπέρασαν τον ίδιο τον εαυτό τους. Ολο αυτό το διάστημα οι απειλές από όσους “σημάδεψαν” οι αποκαλύψεις όχι μόνο δεν έλειψαν αλλά αντίθετα ήταν απροκάλυπτες. Τα πρωτοπαλίκαρα του Αντωνίου καλούσαν τους πάντες σε σιωπή. Μετέρχονταν όλων των μέσων, ακόμα και του ψυχολογικού εκβιασμού.

• Δεν ήταν βέβαια πολλά τα παιδιά που τελικά κατόρθωσαν να καταθέσουν στο δικαστήριο. Μερικά λύγισαν στην πορεία και αυτό είναι πλήρως κατανοητό. Μιλάμε άλλωστε για παιδιά με μεγάλα προβλήματα, ελάχιστη ή και ανύπαρκτη οικογενειακή υποστήριξη, παιδιά που βίωσαν από πολύ μικρή ηλικία την απόρριψη και τη βία.

Κάποια από τα αδικήματα είχαν παραγραφεί λόγω του χρόνου. Το αδίκημα της καταναγκαστικής εργασίας, παρά το γεγονός ότι περιγράφηκε με ακρίβεια, δεν αποδείχθηκε. Ομως και πάλι το δικαστήριο έκρινε ότι ο Αντώνιος θα πρέπει να φυλακιστεί για 51 μήνες.

Θα πουν πολλοί ότι πήρε αναστολή. Πράγματι αυτό ισχύει, αλλά σε κάθε περίπτωση μία ποινή φυλάκισης 51 μηνών αφενός καταγράφεται, αφετέρου δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη από την κοινωνία. Ο άνθρωπος που παρουσιαζόταν επί σειρά χρόνων ως ένα επί γης άγγελος, βρέθηκε ξαφνικά “γυμνός” και αντιμέτωπος με τις δεσποτικές και πολλές φορές βίαιες πράξεις του. Και τελικά κρίθηκε ένοχος μετά από μία δίκη που τράβηξε σε μάκρος και συγκέντρωσε τα φώτα της δημοσιότητας. Ενοχος για το δικαστήριο, ένοχος και για τον Εισαγγελέα ο οποίος πριν την ανακοίνωση της απόφασης είχε αγορεύσει σχετικά.

Ο Αντώνιος, λοιπόν, αποδομήθηκε. Αλλά, ακόμα επιχειρεί να εμφανιστεί ως θύμα: “Είμαι ο πατήρ Αντώνιος. Είμαι αθώος και παραμένω αθώος. Συνεχίζω των αγώνα μου, ανεβαίνω τον Γολγοθά μου, μέχρι την τελική δικαίωση. Σας κοιτώ στα μάτια γιατί μπορώ να σας κοιτάξω” δήλωσε μετά την ανακοίνωση της απόφασης. Και ο ίδιος ξέρει όμως ότι βρισκόμαστε μόλις στο μέσο μίας μακράς διαδικασίας. Αφενός τον περιμένει η δίκη της έφεσης, αφετέρου, και αυτό είναι το κυριότερο, τον ερχόμενο Μάρτιο αναμένεται να ξεκινήσει η δίκη για κακουργηματικές πράξεις και συγκεκριμένα για κατάχρηση ανηλίκων σε ασέλγεια κατά συρροή και κατ’ εξακολούθηση.

• Αν κάτι έδειξε όμως η νομική αυτή η διαδικασία αλλά και η ετυμηγορία του δικαστηρίου είναι ότι το βασίλειο της παιδικής προστασίας στην Ελλάδα είναι εν πολλοίς σάπιο. Ηρθαν στην επιφάνεια, με ορμή θα έλεγε κανείς, όλα τα προβλήματα τα οποία δεν επιτρέπουν στο σύστημα παιδικής προστασίας να ευθυγραμματιστεί με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και να παράξει αποτελέσματα.

Το προσωπικό στις δομές της Κιβωτού του Κόσμου, επί ημερών πατέρα Αντωνίου, δεν είχε καμία πιστοποίηση. Του έλειπε η επιστημονική αναγνώριση αλλά και η εξειδίκευση στο αντικείμενο. “Επιστήμονες ήταν οι μπράβοι του” είπε στο Libre πηγή που γνωρίζει άριστα την υπόθεση. Είναι δυνατόν επαγγελματίες χωρίς καμία επάρκεια να μπορούν να προσφέρουν ποτέ χρήσιμες υπηρεσίες σε παιδιά που έχουν εγκαταλεφθεί ουσιαστικά από τους γονείς τους και έχουν πολύ ιδιαίτερες συναισθηματικές ανάγκες; Το ερώτημα είναι, το δίχως άλλο, ρητορικό.

Είναι γνωστό ότι εντός των δομών της Κιβωτού είχε εγκαθιδρυθεί ένα σύστημα στο οποίο “βασίλευε” ο Αντώνιος. Είχε τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο, ήταν ο απόλυτος άρχων. Αυτό προφανώς δεν είναι το μοντέλο που χρειάζεται μία δομή παιδικής προστασίας για να πετύχει τον πρώτο και κύριο στόχο της που δεν είναι άλλο να προστατεύσει τα παιδιά. Να τα βοηθήσει να αποφύγουν τους κινδύνους, να χτίσουν το χαρακτήρα τους, να αποκτήσουν τα απαραίτητα εφόδια και όταν έρθει η ώρα να μπουν, έτοιμα και αποφασισμένα, στη μάχη της ζωής.

Αντίθετα, στην Κιβωτό τα παιδιά, όπως αποδείχθηκε, γίνονταν φοβικά, αποκτούσαν σχέσεις εξάρτησης με πράξεις  μικροπαρανομίας, βίωναν και πάλι την απόρριψη και τη βία ενώ την είχαν δεχθεί ήδη στο σπίτι τους πριν φτάσουν στη δομή.

“Οσοι δεν κατανόησαν τους μηχανισμούς της επιβολής της βίας σ’ αυτές τις δομές κατά τη διάρκεια της δίκης, είτε δεν θέλουν να καταλάβουν είτε ανήκουν στην άλλη πλευρά” τονίζει η ίδια πηγή στο Libre. Tα πράγματα, τελικά, είναι απλά. Χρειαζόμαστε ένα τελείως διαφορετικό μοντέλο παιδικής προστασίας, μακριά από επί γης “αγγέλους” και τιμωρητικές λογικές.

Αυτή την ώρα οι συνήγοροι των κατηγορουμένων αγορεύουν για τη χορήγηση ελαφρυντικών.

Την ενοχή του πατρός Αντώνιου για πέντε από τις πράξεις που κατηγορείται σχετικά με τις κακοποιήσεις σε δομές της «Κιβωτού του Κόσμου» είχε ζητήσει η εισαγγελέας της έδρας του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου της Αθήνας.

«Ήταν ιδρυτής της Κιβωτού, ήταν πνευματικός καθοδηγητής. Το μοντέλο λειτουργίας ήταν δικής του έμπνευσης. Παρά τον ισχυρισμό του ότι είχε πνευματικό ρόλο, συνάγεται ότι είχε ενεργό και κυρίαρχο ρόλο» είχε σημειώσει η εισαγγελέας αποδίδοντας του γνώση των ενεργειών των υφιστάμενων του.

«Ο πρώτος κατηγορούμενος είχε γνώση των ενεργειών που έλαβαν χώρα και δεν ήταν αμέτοχος. Τα δυο περιστατικά έλαβαν χώρα σε χώρο και χρόνο που ήταν παρών στη δομή. Αποδείχθηκε η ηθική αυτουργία στην επικίνδυνη σωματική βλάβη και την απλή σωματική βλάβη κατά συρροή».

Η εισαγγελική λειτουργός είχε προτείνει συνολικά την ενοχή έξι εκ των οκτώ κατηγορουμένων στην υπόθεση, ενώ πρότεινε την πλήρη απαλλαγή από τις κατηγορίες για δυο κατηγορούμενους.

Όπως ανέφερε στην αγόρευσή της, πείστηκε για πράξεις που φέρονται να έγιναν στις δομές του Βόλου και της Χίου, αλλά διατήρησε αμφιβολίες για πράξεις που φέρονται να έγιναν στις δομές της Καλαμάτας, της Αθήνας και της Πωγωνιανής.

O Πατέρας Αντώνιος θα ισχυριστεί ότι δεν κακοποίησε κανένα παιδί ούτε έδωσε εντολή σε κάποιον υπάλληλο να προχωρήσει σε τέτοιες πράξεις.

Η πρεσβυτέρα, που κατέθεσε την περασμένη εβδομάδα ως μάρτυρας υπεράσπισης, έχει ήδη δώσει απαντήσεις για τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο σύζυγός της.

«Έχουν πέσει τόνοι λάσπης για την Κιβωτό του Κόσμου», είπε στο δικαστήριο η κ. Γεωργαντή, αναφέροντας μεταξύ άλλων: «Είμαστε άνθρωποι της αγάπης και της προσφοράς. Όλα αυτά τα χρόνια, οι άνθρωποι αναγνώρισαν την “Κιβωτό” και αυτό που εγώ βίωσα ήταν η αγάπη και η φροντίδα».

Αρνήθηκε ότι υπήρξε κακοποιητική συμπεριφορά και, όταν ρωτήθηκε από τους δικαστές αν είχε διαπιστώσει σωματική βία, απάντησε: «Εμείς δίναμε αγάπη».

Για τον Πατέρα Αντώνιο υποστήριξε ότι είχε πάντα τον ρόλο του πνευματικού, τα παιδιά τον εμπιστεύονταν και ήταν κάτι σαν πατέρας για εκείνα.

Ο πρώην επικεφαλής της Κιβωτού του Κόσμου και οι πρώην συνεργάτες του κατηγορούνται για βαριά σωματική βλάβη ανηλίκου, επικίνδυνη σωματική βλάβη ανηλίκου, απλή σωματική βλάβη ανηλίκου, απειλή σε βάρος ανηλίκου, συνέργεια σε απλή σωματική βλάβη, έκθεση, βαριά σωματική βλάβη ανηλίκων που δεν μπορούσαν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, ηθική αυτουργία κατά συρροή σε επικίνδυνη σωματική βλάβη ανηλίκου, ηθική αυτουργία κατά συρροή σε απλή σωματική βλάβη ανηλίκου και ηθική αυτουργία κατά συρροή σε απειλή σε βάρος ανηλίκου.

Οι καταγγελίες αφορούν κυρίως τις δομές του Βόλου και της Χίου. Όσα έγιναν γνωστά προκάλεσαν σοκ, με όλους τους κατηγορουμένους, όμως, να αρνούνται τα αδικήματα. Για τη δομή του Βόλου, μία από τις καταγγελίες ανέφερε:

«Μέσω της παρατεταμένης απομόνωσης του ανηλίκου για περίπου δύο μήνες, για λόγους σωφρονισμού σε ένα σπιτάκι της δομής, ο ανήλικος ήταν διαρκώς κλειδωμένος και μόνος του. Του πήγαιναν μόνο φαγητό, ενώ τον ανάγκαζαν να πίνει νερό από την τουαλέτα του σπιτιού, παρόλο που το νερό αυτό δεν ήταν πόσιμο, και να πλένεται με το νερό αυτό, το οποίο ήταν κρύο».

Στην ίδια δομή υπάρχει καταγγελία για άλλη σωματική κακοποίηση σε ένα 17χρονο αγόρι, όπου γίνεται λόγος για «σωματική εξάντληση επικίνδυνη για την υγεία του και ψυχικό πόνο, ικανό να επιφέρει σοβαρή ψυχική βλάβη, επιβάλλοντας στο αγόρι να εργάζεται καθημερινά επί οκταώρου αντί του ποσού των 50 ευρώ μηνιαίως, κάνοντας βαριές χειρωνακτικές εργασίες».

Για τη δομή του Βόλου υπήρχε καταγγελία ακόμα για εγκλεισμό ανηλίκου σε περιστερώνα, ενώ περιστατικά σωματικής κακοποίησης καταγγέλλονται στη δομή της Χίου, όπου ανάγκαζαν – όπως αναφέρεται – ανήλικο να σπάει πέτρες πάνω σε ένα βουνό και μετά τον κρατούσαν διαρκώς κλειδωμένο μέσα σε ένα σπίτι στις εγκαταστάσεις της δομής.

Για τους συνεργάτες του Πατρός Αντωνίου υπάρχουν καταγγελίες ότι χτυπούσαν με γροθιές, κλωτσιές και σιδερένια αντικείμενα ανήλικους, ενώ ένας από αυτούς φέρεται να απειλούσε ανήλικο ότι θα τον στείλει στο νοσοκομείο.

Μάρτυρες έχουν καταθέσει στο δικαστήριο για τιμωρίες με σανίδες, ενώ πρώην εργαζόμενοι ανέφεραν ότι είχαν ενημερώσει τη διοίκηση με επιστολή τους για περιστατικά που τους είχαν αναφέρει τα παιδιά, χωρίς ωστόσο να λάβουν καμία απάντηση.