«Σ΄ όλο τον κόσμο μας, ο έλεγχος και η εκμετάλλευση των φυσικών πόρων αλλοιώνουν δραματικά τα αίτια, τη δυναμική και τα αποτελέσματα των συγκρούσεων», δήλωσε ο Γκουτέρες στην ανοιχτή συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ με τίτλο:  «Διακυβέρνηση Φυσικών Πόρων: Το Θεμέλιο της Ειρήνης, της Ασφάλειας και της Ευημερίας», ανέφερε, σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο Ανατολή.

Είπε ότι τα κρίσιμα ορυκτά, όπως το λίθιο, το κοβάλτιο, το νικέλιο και τα στοιχεία σπανίων γαιών, αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία, καθώς η παγκόσμια ζήτηση δημιουργεί ευκαιρίες ανάπτυξης για τις χώρες παραγωγής, ενώ παράλληλα εντείνει τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό και ασκεί πίεση στις συγκεντρωμένες αλυσίδες εφοδιασμού.

«Ωστόσο, οδηγεί επίσης σε έντονο γεωπολιτικό ανταγωνισμό, ασκώντας πίεση στις συγκεντρωμένες αλυσίδες εφοδιασμού και τροφοδοτώντας συγκρούσεις — με τρομερές ανθρωπιστικές συνέπειες», είπε.

Ο Γκουτιέρες προειδοποίησε ότι τα έσοδα από την παράνομη εκμετάλλευση φυσικών πόρων ωθούν την ειρήνη ακόμη πιο μακριά από τις δυνατότητες.

Είπε ότι τα έσοδα ενισχύουν τις ένοπλες ομάδες και τα εγκληματικά δίκτυα, συνδέουν την τοπική βία με περιφερειακά και διεθνή δίκτυα και αποδυναμώνουν τα κίνητρα για πολιτικό συμβιβασμό.

«Παντού, το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στους λιγότερο ισχυρούς: στις γυναίκες και τα παιδιά, και στις κοινότητες που έχουν εκτοπιστεί από τη γη που κατέχει τον πλούτο», είπε.

Ο Γκουτιέρες περιέγραψε τέσσερις προτεραιότητες – δικαιοσύνη, πρόληψη, ειρηνική επίλυση διαφορών και δράση για το κλίμα.

Απηύθυνε έκκληση για την ανάπτυξη των ορυκτών πόρων με στόχο την επίτευξη δίκαιων και βιώσιμων αποτελεσμάτων για χώρες και κοινότητες πλούσιες σε πόρους.

«Ήρθε η ώρα να σπάσουμε το παλιό μοτίβο — όπου οι πόροι εξορύσσονται, η αξία αποκομίζεται αλλού και οι φτωχές κοινότητες μένουν πίσω για να αντιμετωπίσουν τις περιβαλλοντικές και κοινωνικοοικονομικές ζημιές», είπε.

Ο γ.γ. του ΟΗΕ ζήτησε μεγαλύτερη διαφάνεια

Ο Γκουτιέρες ζήτησε μεγαλύτερη διαφάνεια και ισχυρότερες προσπάθειες για τον περιορισμό των παράνομων ροών στις αλυσίδες εφοδιασμού ορυκτών. Είπε ότι η συνεργασία μεταξύ των κρατών παραγωγής, διαμετακόμισης και κατανάλωσης είναι απαραίτητη για την κάλυψη των κενών στη ρύθμιση και την επιβολή της νομοθεσίας.

Επιπλέον, τόνισε πως οι διαφωνίες σχετικά με την πρόσβαση, την ιδιοκτησία, τον εδαφικό έλεγχο, την κατανομή των εσόδων και τα τοπικά οφέλη είναι συχνά πολιτικά ζητήματα που απαιτούν ειρηνικές λύσεις.

Προειδοποιήσεις για το κλίμα

Προειδοποίησε ότι η ξηρασία, οι πλημμύρες, η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και η απώλεια οικοσυστημάτων μπορούν να μειώσουν την πρόσβαση σε γη, νερό και ορυκτά, να επιβαρύνουν τους θεσμούς και να αυξήσουν τις εντάσεις.

«Η πρόκληση είναι να μεταμορφώσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι φυσικοί πόροι εξορύσσονται, υποβάλλονται σε επεξεργασία, διατίθενται στην αγορά και χρησιμοποιούνται», είπε.

Ο Γκουτιέρες δήλωσε ότι οι χώρες παραγωγής και οι πληγείσες κοινότητες θα πρέπει να διατηρήσουν μεγαλύτερο μέρος της αξίας που παράγεται από τους φυσικούς πόρους.

«Τέλος η εκμετάλλευση. Τέλος η λεηλασία», είπε.

Προέτρεψε για δράση ώστε να στερηθούν οι ένοπλες ομάδες και τα εγκληματικά δίκτυα τα έσοδα που τροφοδοτούν παρατεταμένες συγκρούσεις.

Οι προτροπές Γκουτιέρες

Ο Γκουτιέρες δήλωσε ότι οι φυσικοί πόροι θα πρέπει αντ’ αυτού να χρηματοδοτούν την,χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμη ανάπτυξη, να ενισχύουν τους θεσμούς και να προάγουν την ειρήνη και την ευημερία.