Ρούλα Σκουρογιάννη

Σε ριζική αναδιάταξη της αγοράς των προϊόντων κάνναβης στην Ελλάδα προχωρά η κυβέρνηση, θεσπίζοντας ένα ιδιαίτερα αυστηρό πλαίσιο προστασίας της δημόσιας υγείας και των ανηλίκων. Με επείγουσα ανακοίνωσή του, ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) ξεκαθαρίζει το τοπίο γύρω από τις πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές, κηρύσσοντας το οριστικό τέλος στη λιανική πώληση και διακίνηση του ξηρού ανθού κάνναβης για το καταναλωτικό κοινό.

Η παρέμβαση του ΕΟΦ έρχεται ως άμεση απόρροια της ψήφισης και δημοσίευσης του νέου νόμου Ν.5302/2026 (ΦΕΚ Α΄78/20.05.2026). Ο εν λόγω νόμος, ο οποίος φέρει τον ευρύτερο τίτλο «Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας – Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες – Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας», περιλαμβάνει διατάξεις που αναμορφώνουν πλήρως τη διάθεση των προϊόντων καπνού και κάνναβης στη χώρα μας.

Απόλυτη απαγόρευση χωρίς εξαιρέσεις

Σύμφωνα με τα όσα ορίζει το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο (και συγκεκριμένα το άρθρο 43 παράγραφος 2 και το άρθρο 46 του νέου νόμου), εισάγεται καθολική απαγόρευση εντός της ελληνικής επικράτειας για:

• Κάθε μορφής λιανική πώληση, διακίνηση και διάθεση με οποιονδήποτε τρόπο προς το καταναλωτικό κοινό ξηρού άνθους κάνναβης.
• Η απαγόρευση ισχύει ανεξαρτήτως της περιεκτικότητας του φυτού σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) ή σε άλλα κανναβινοειδή (όπως η CBD).
• Καλύπτει το σύνολο των ποικιλιών του είδους Cannabis Sativa L, είτε αυτές βρίσκονται σε επεξεργασμένη είτε σε ακατέργαστη μορφή.

Η ρύθμιση αυτή ουσιαστικά βάζει «λουκέτο» στην ελεύθερη εμπορία των λεγόμενων «κλειστών συσκευασιών» ξηρού ανθού (συχνά αναφερόμενων στην αγορά ως “light” ή “τεχνική” κάνναβη), η οποία μέχρι πρότινος αποτελούσε γκρίζα ζώνη και σημείο τριβής μεταξύ επιχειρηματιών, καταναλωτών και ρυθμιστικών αρχών.

Το παρασκήνιο και οι αντιδράσεις της αγοράς

Η συγκεκριμένη νομοθετική επιλογή είχε αποτελέσει αντικείμενο έντονης συζήτησης κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης που προηγήθηκε της ψήφισης του νομοσχεδίου από το Υπουργείο Υγείας. Εκπρόσωποι της αγοράς και εγχώριοι παραγωγοί είχαν εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις, υποστηρίζοντας ότι ο ξηρός ανθός κάνναβης με περιεκτικότητα THC κάτω του 0,3% κυκλοφορεί νόμιμα ως γεωργικό και τεχνικό προϊόν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είχε μάλιστα επισημανθεί ο κίνδυνος η καθολική απαγόρευση της διακίνησης να πλήξει την εξαγωγική δραστηριότητα των ελληνικών επιχειρήσεων προς την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.

Ωστόσο, το Υπουργείο Υγείας προέταξε την ανάγκη για αυστηρό έλεγχο των ουσιών που διοχετεύονται στην εγχώρια λιανική, με κύριο γνώμονα την προστασία των ανηλίκων από την έκθεση σε προϊόντα κάνναβης, αλλά και τον περιορισμό της ανεξέλεγκτης χρήσης αμφίβολων σκευασμάτων.

Στο «μικροσκόπιο» των αρχών οι παραβάτες

Ο ΕΟΦ στην ανακοίνωσή του κρούει τον κώδωνα του κινδύνου προς όλους τους εμπλεκόμενους οικονομικούς φορείς (καταστήματα λιανικής, distributors, e-shops), ξεκαθαρίζοντας ότι το νέο πλαίσιο είναι άμεσης εφαρμογής. Οποιαδήποτε καθυστέρηση ή προσπάθεια παράκαμψης των περιορισμών θα επιφέρει αυστηρές κυρώσεις.

Παράλληλα, ο μηχανισμός ελέγχου ενεργοποιείται άμεσα. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, τις επόμενες ημέρες πρόκειται να ξεκινήσουν εκτεταμένοι επιτόπιοι έλεγχοι στην αγορά από τις καθ’ ύλην αρμόδιες Ελεγκτικές Αρχές. Στόχος των κλιμακίων είναι η πιστή και απαρέγκλιτη τήρηση των απαγορεύσεων, η κατάσχεση τυχόν παράνομων αποθεμάτων ξηρού ανθού που παραμένουν στα ράφια, και η επιβολή των προβλεπόμενων διοικητικών και ποινικών κυρώσεων στους παραβάτες.

Σε ένα περιβάλλον όπου η πολιτική υγείας μετατοπίζεται διεθνώς προς την αυστηρότερη ρύθμιση των εναλλακτικών μορφών καπνικών και κανναβινοειδών προϊόντων, η Ελλάδα επιλέγει τη γραμμή της μηδενικής ανοχής στη λιανική διάθεση του ξηρού ανθού, διαχωρίζοντας πλήρως την εμπορική δραστηριότητα από τη строго ελεγχόμενη διαδικασία παραγωγής και συνταγογράφησης της φαρμακευτικής κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς.