“Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να επιτύχουν ένα βιώσιμο τέλος του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας”, σύμφωνα με “το ισχυρό μήνυμα του προέδρου Τραμπ”, δήλωσε η Τάμι Μπρους, η εκπρόσωπος του υπουργού Εξωτερικών, η οποία είναι στη Ρώμη για να παραστεί στην εναρκτήρια λειτουργία του πάπα Λέοντα ΙΔ΄ αύριο, Κυριακή, στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου.

“Το ειρηνευτικό σχέδιο που πρότειναν οι Ηνωμένες Πολιτείες καθορίζει τον καλύτερο τρόπο για να υπάρξει πρόοδος”, τόνισε επιβεβαιώνοντας ότι νωρίτερα σήμερα πραγματοποιήθηκε τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ του Ρούμπιο και του Ρώσου ομολόγου του Σεργκέι Λαβρόφ, την οποία είχε ανακοινώσει προηγουμένως το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σήμερα ότι θα συνομιλήσει τηλεφωνικά τη Δευτέρα με τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν για τη σύγκρουση στην Ουκρανία, προτού συνομιλήσει με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και αρκετούς ηγέτες κρατών μελών του ΝΑΤΟ.

“Τα θέματα του τηλεφωνήματος θα είναι: να σταματήσει ‘το λουτρό αίματος'”, έγραψε στην πλατφόρμα του Truth Social, την επομένη των απευθείας ρωσο-ουκρανικών ειρηνευτικών συνομιλιών, των πρώτων από το 2022. Ο Τραμπ διευκρίνισε ότι ελπίζει σε “μια παραγωγική ημέρα, να σημειωθεί εκεχειρία και ότι αυτός ο πολύ βίαιος πόλεμος, ένας πόλεμος που δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί – να τελειώσει”.

Την Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη, η ουκρανική αντιπροσωπεία είχε ζητήσει κυρίως από τους Ρώσους “άνευ όρων” κατάπαυση του πυρός και μια συνάντηση μεταξύ των προέδρων των δύο χωρών τους.

Εξασφάλισε μόνο την ανταλλαγή 1.000 κρατουμένων από κάθε πλευρά, όπως επιβεβαίωσαν οι Ρώσοι διαπραγματευτές. Σήμερα, ο επικεφαλής των ουκρανικών υπηρεσιών πληροφοριών του στρατού (GUR) Κίριλο Μπουντάνοφ δήλωσε ότι “ελπίζει” αυτή η ανταλλαγή να πραγματοποιηθεί “την επόμενη εβδομάδα”.

Η Γιούλια Ναβάλναγια δήλωσε ότι ο σύζυγός της, εάν ζούσε, επρόκειτο να είναι μέρος της συμφωνίας με την οποία η Ρωσία παρέδωσε τους αντιφρονούντες, μαζί με Αμερικανούς και Γερμανούς υπηκόους, με αντάλλαγμα τον καταδικασμένο Ρώσο δολοφόνο Βαντίμ Κρασίκοφ και άλλους Ρώσους που κρατούνταν σε φυλακές της Δύσης.

Υποστηρικτές του Ναβάλνι δήλωσαν λίγο μετά τον θανατό του στις 16 Φεβρουαρίου ότι εκείνος ήταν πολύ κοντά στο να περιληφθεί σε μια ανταλλαγή με τον Κρασίκοφ, μέλος της υπηρεσίας ασφαλείας της Ρωσίας FSB που εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης στη Γερμανία για τη δολοφονία πρώην Τσετσένου μαχητή.

«Εκείνη την εποχή πολλοί θεώρησαν ότι ήταν αδύνατο, ότι το είχαμε επινοήσει. Αλλά τώρα τα πάντα είναι απολύτως ξεκάθαρα», δήλωσε η Ναβάλναγια σε βίντεο στο YouTube video.

«Ο Πούτιν πράγματι συμφώνησε να παραδώσει πολιτικούς κρατουμένους με αντάλλαγμα κατασκόπους και δολοφόνους, και αυτό συνέβη. Αλλά όχι για τον Αλεξέι».

Στο βίντεό της, η Ναβάλναγια εκφράζει τη χαρά της για την απελευθέρωση την 1η Αυγούστου των οκτώ Ρώσων αντιφρονούντων, ωστόσο δήλωσε ότι νιώθει και λύπη.

«Είχα πολύ καιρό να νιώσω τόση ανακούφιση και χαρά. Αλλά παράλληλα ένιωσα πολύ μεγάλη πικρία».

Η ίδια δήλωσε ότι η ανταλλαγή με τη συμμετοχή των ΗΠΑ και τη Γερμανίας έδειξε ότι η ρωσική αντιπολίτευση μπορεί να έχει σχέσεις με παγκόσμιους ηγέτες, οι οποίοι «δεν έχουν εγκαταλείψει τη Ρωσία».

Παράλληλα κατονόμασε τουλάχιστον 15 φυλακισμένους που συνεχίζουν να κρατούνται για κατηγορίες πολιτικού χαρακτήρα, όπως ο τεχνικός τηλεόρασης του Ναβάλνι, ο Ντάνιελ Χολόντνι, τρεις από τους δικηγόρους του Ναβάλνι καθώς και άλλοι πολιτικοί, ακτιβιστές και δημοσιογράφοι.

Στο πλαίσιο της ανταλλαγής, αφέθηκαν ελεύθεροι επίσης ο Βλαντίμιρ Καρά-Μουρζά και ο Ιλιά Γιασίν,το οποίο σημαίνει ότι οι πλέον επιφανείς αντίπαλοι του Κρεμλίνου βρίσκονται πλέον εκτός χώρας. Η ίδια η Ναβάλναγια επίσης δεν μπορεί να επιστρέψει στη Ρωσία, καθώς αυτή την εβδομάδα δικαστήριο επικύρωσε τη δικαστική απόφαση για τη σύλληψή της για συμμετοχή σε εξτρεμιστική οργάνωση, το οποίο σημαίνει ότι θα συλληφθεί εφόσον πατήσει το πόδι της σε ρωσικό έδαφος.

Παραμένει ασαφές κατά πόσο τα πρόσωπα που απελευθερώθηκαν και άλλα μέλη της ρωσικής αντιπολίτευσης θα καταφέρουν να εργαστούν από κοινού αποτελεσματικά και τι μπορούν να καταφέρουν.

Η Ναβάλναγια δήλωσε ότι θα απαιτηθεί τεράστια προσπάθεια και θυσίες, αλλά η απελευθέρωσή των κρατουμένων προσφέρει ελπίδα.

«Μόλις πριν από μία εβδομάδα βρίσκονταν στην φυλακή, κλειδωμένοι πίσω από ατσάλινες πόρτες…Σήμερα είναι ελεύθεροι», δήλωσε.

«Κάποια μέρα, το ίδιο θα συμβεί στη χώρα μας».

«Σε αντάλλαγμα για την απελευθέρωση ενός δολοφόνου (σ.σ. από τη Γερμανία, του πράκτορα της FSB Βαντίμ Κράσικοφ), αφέθηκαν ελεύθεροι 16 αθώοι. Είναι ένα δύσκολο δίλημμα. Υποκινεί τον Πούτιν να αρπάξει και άλλους ομήρους» είπε ο Ιλιά Γιάσιν μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Βόννη, στη δυτική Γερμανία.

Ο Γιάσιν διαβεβαίωσε ότι όλοι οι Ρώσοι αντιφρονούντες θα συνεχίσουν από το εξωτερικό την πολιτική δραστηριότητά τους και επέμεινε πολλές φορές ότι ο ίδιος δεν ήθελε να φύγει από τη χώρα του, τονίζοντας ότι «είναι πατριώτης». «Το είπα από την πρώτη ημέρα πίσω από τα κάγκελα της φυλακής ότι δεν ήμουν έτοιμος για ανταλλαγές. Αντιλαμβανόμουν τη φυλάκισή μου όχι μόνο σαν αγώνα κατά του πολέμου αλλά και σαν αγώνα για το δικαίωμά μου να ζω στη χώρα μου και να ακολουθώ μια ανεξάρτητη πολιτική», πρόσθεσε ο Γιάσιν, που είναι ακτιβιστής της φιλελεύθερης αντιπολίτευσης από τις αρχές της δεκαετίας του 2000.

Ο Γιάσιν, που καταδικάστηκε σε ποινή κάθειρξης επειδή αντιτάχθηκε στον πόλεμο στην Ουκρανία, είπε ότι δεν συγκατατέθηκε στην «απέλασή» του από τη Ρωσία. «Αυτό που συνέβη την 1η Αυγούστου δεν είναι ανταλλαγή. Ήταν η εκδίωξή μου από τη Ρωσία ενάντια στη θέλησή μου. Η πρώτη μου επιθυμία στην Άγκυρα (σ.σ. τον πρώτο σταθμό του αεροπλάνου που μετέφερε τους πρώην κρατουμένους εκτός Ρωσίας) ήταν να αγοράσω ένα εισιτήριο και να επιστρέψω στη Ρωσία», είπε.

Εμφανώς οργισμένος, ο Γιάσιν πρόσθεσε ότι αρνήθηκε να υπογράψει το αίτημα για απονομή χάρης από τον Πούτιν.

Υποστήριξε ότι του ξεκαθάρισαν πως αν γύριζε στη Ρωσία δεν θα υπήρχαν στο μέλλον άλλες ανταλλαγές κρατουμένων και ότι ένας αξιωματικός της υπηρεσίας ασφαλείας FSB του διαμήνυσε ότι «οι μέρες του θα τελείωναν σαν του Ναβάλνι».

Ο Αλεξέι Ναβάλνι, ο γνωστότερος πολιτικός αντίπαλος του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, έχασε τις αισθήσεις του και πέθανε στην αποικία κρατουμένων «Πολικός Λύκος» της Αρκτικής, όπου εξέτιε ποινή κάθειρξης 30 ετών, τον περασμένο Φεβρουάριο.

«Σώθηκαν 16 ζωές αθώων»

Ο Ρωσοβρετανός Βλαντίμιρ Καρά-Μουρζά, είπε στην ίδια συνέντευξη Τύπου ότι κατά τη δική του εκτίμηση «χθες σώθηκαν 16 ανθρώπινες ζωές».

«Δεν νομίζω ότι υπάρχει κάτι σημαντικότερο σ’ αυτόν τον κόσμο», συνέχισε. Η ανταλλαγή «δεν είναι παρά μόνο μια σταγόνα στον ωκεανό (…) επειδή τόσοι πολλοί αθώοι, που δεν διέπραξαν ποτέ κανένα έγκλημα, κρατούνται και υποβάλλονται σε βασανιστήρια, σωματικά ή ψυχολογικά ή και τα δύο, στις φυλακές του Πούτιν. Το μόνο έγκλημά τους ήταν ότι είπαν την αλήθεια, ότι διαφώνησαν με τον πόλεμο (σ.σ. στην Ουκρανία, ότι αντιτάχθηκαν σε έναν δικτάτορα», τόνισε.

Τόσο ο Καρά-Μουρζά όσο και ο Αντρέι Πιβοβάροφ, άλλος ακτιβιστής που απελευθερώθηκε, προέτρεψαν τον κόσμο να μη συγχέει τον ρωσικό λαό με τον πρόεδρο της Ρωσίας και ευχαρίστησαν όσους βοήθησαν να αφεθούν ελεύθεροι. «Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στη Ρωσία που τάσσονται κατά του πολέμου, που δεν πιστεύουν την προπαγάνδα του Κρεμλίνου», είπε ο Καρά-Μουρζά, ο οποίος συνελήφθη το 2022 και εξέτιε ποινή κάθειρξης 25 ετών.

«Είναι λάθος να συνδέουμε τον ρωσικό λαό με την κυβερνητική πολιτική», σημείωσε από την πλευρά του ο Πιβοβάροφ, προσθέτοντας ότι το δικό τους καθήκον είναι να εργαστούν για να γίνει η Ρωσία «ελεύθερη και δημοκρατική».

Ο Καρά-Μουρζά είπε ότι ο πρώτος άνθρωπος που του μίλησε τηλεφωνικά μετά την απελευθέρωσή του ήταν ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν.

Αναφερόμενος στα όσα πέρασε στις ρωσικές φυλακές, είπε ότι τόσο ο ίδιος όσο και άλλοι υπέστησαν παράνομα ψυχολογικά βασανιστήρια. Είπε ότι τα τελευταία δύο χρόνια του επιτράπηκε να μιλήσει με τη σύζυγό του μόνο μία φορά και με τα παιδιά του δύο. Του απαγορεύτηκε να παρακολουθεί τη λειτουργία, αν και δηλώνει χριστιανός και πέρασε 10 μήνες στην απομόνωση, διάστημα πολύ μεγαλύτερο απ’ όσο επιτρέπει ο νόμος.

Ο Πιβοβάροφ συμφώνησε ότι η ζωή ορισμένων κρατουμένων σώθηκε χάρη στην ανταλλαγή.

«Θα συνεχίσουμε τον αγώνα»

Ο Ιλιά Γιάσιν διαβεβαίωσε ότι όλοι τους θα συνεχίσουν την πολιτική δράση τους γιατί «κατανοούν την ευθύνη τους». «Δεν ξέρω πώς να κάνω ρωσική πολιτική εκτός της Ρωσίας, αλλά θα προσπαθήσω να μάθω», σχολίασε.

Ο Καρά-Μουρζά παραδέχτηκε πόσο δύσκολο ήταν για τη Γερμανία να συμφωνήσει στην απελευθέρωση του Βαντίμ Κράσικοφ, που είχε καταδικαστεί για τον φόνο ενός Τσετσένου στο Βερολίνο το 2019. Πιθανολόγησε όμως ότι αν η Δύση είχε συμφωνήσει νωρίτερα στην ανταλλαγή, ίσως να είχε σωθεί η ζωή του Ναβάλνι.

«Είναι δύσκολο να μην σκέφτομαι ότι, ίσως αν οι διαδικασίες αυτές είχαν γίνει γρηγορότερα… αν υπήρχε λιγότερη αντίσταση την οποία έπρεπε νε ξεπεράσει η κυβέρνηση Σολτς όσον αφορά την απελευθέρωση του Κράσικοφ, τότε ίσως ο Αλεξέι να ήταν εδώ, ελεύθερος», είπε.

Βγήκαν από το αεροπλάνο και κατέβηκαν τα σκαλοπάτια 10 άτομα, μεταξύ των οποίων κατάσκοποι, πράκτορες εν υπνώσει και ένας καταδικασμένος δολοφόνος.

«Συγχαρητήρια για την επιστροφή σας στην πατρίδα!» τους είπε.

Μπορούσες να καταλάβεις ότι το Κρεμλίνο πιστεύει ότι έχει κάτι να γιορτάσει.

Για τους Ρώσους που επέστρεφαν υπήρχε υποδοχή με κόκκινο χαλί και τιμητική φρουρά. Υπήρχαν ανθοδέσμες και -για κάποιους- αγκαλιές από τον πρόεδρο. Ο κ. Πούτιν αγκάλιασε τον Βαντίμ Κρασίκοφ, τον εκτελεστή της FSB που εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης στη Γερμανία για τη δολοφονία ενός γεωργιανής καταγωγής Τσετσένου αντιφρονούντα.

Ο πρόεδρος Πούτιν τους υποσχέθηκε σε όλους κρατικά βραβεία.

«Θα ήθελα να απευθυνθώ σε όσους από εσάς έχουν άμεση σχέση με τη στρατιωτική θητεία», συνέχισε. «Σας ευχαριστώ για την πίστη σας στον όρκο σας και το καθήκον σας προς την πατρίδα σας, η οποία δεν σας ξέχασε ούτε στιγμή».

Μια επιτυχία για το Κρεμλίνο

Υπάρχει ένα άλλο μήνυμα που ο φιλοκρεμλινικός Τύπος εκπέμπει αυτή τη στιγμή: καλά ξεμπερδέματα σε όσους η Ρωσία απελευθέρωσε από τις φυλακές της και οι οποίοι έχουν μεταφερθεί στο εξωτερικό.

«Οκτώ Ρώσοι που είχαν φυλακιστεί σε χώρες του ΝΑΤΟ επέστρεψαν στην πατρίδα σε αντάλλαγμα για άτομα που δρούσαν εις βάρος της εθνικής ασφάλειας της Ρωσίας», γράφει η φιλοκυβερνητική εφημερίδα.

Αναφερόμενη στους αντιφρονούντες που απελευθερώθηκαν από τη Μόσχα, η Komsomolskaya Pravda υποστηρίζει ότι «εγκατέλειψαν την πρώην πατρίδα τους και πέταξαν σε αυτούς που τους προσέλαβαν».

Προσπάθειες απαξίωσης των επικριτών και των αντιπάλων- πλουσιοπάροχοι έπαινοι για τους πιστούς υποστηρικτές που παρουσιάζονται ως αληθινοί πατριώτες. Όλα αυτά βοηθούν τις αρχές να πείσουν τον ρωσικό λαό ότι η ανταλλαγή κρατουμένων ήταν μια επιτυχία για το Κρεμλίνο.

Το μήνυμα που στέλνει ο Πούτιν στους πράκτορές του

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Κρεμλίνο θεωρεί την ανταλλαγή κρατουμένων ως νίκη για τη Μόσχα. Πήρε αυτό που ήθελε… πήρε πίσω τους πράκτορές του, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου που ήταν το νούμερο 1 στη λίστα των επιθυμιών του, τον Κράσικοφ. Οι γερμανικές αρχές δεν ήταν αρχικά πρόθυμες να απελευθερώσουν έναν καταδικασμένο δολοφόνο, για τον οποίο ένα γερμανικό δικαστήριο είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι είχε ενεργήσει για λογαριασμό των ρωσικών αρχών.

Αυτή η απροθυμία αμβλύνθηκε καθώς διαμορφωνόταν μια ευρύτερη συμφωνία.

Αλλά γιατί ήταν τόσο σημαντικό για το Κρεμλίνο να εξασφαλίσει την απελευθέρωση του Βαντίμ Κρασικοφ και να τον φέρει στην πατρίδα του;

Οι σημερινές ρωσικές εφημερίδες παρέχουν μια ένδειξη.

«Επιστρέφουμε τους δικούς μας» είναι ο τίτλος της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Rossiyskaya Gazeta,

«Δεν εγκαταλείπουμε τους δικούς μας!» δηλώνει η φιλοπουτινική ταμπλόιντ Komsomolskaya Pravda.

Αυτό ακριβώς είναι το μήνυμα που θέλει να στείλει το Κρεμλίνο στους πράκτορες και τους κατασκόπους του: αν σας στείλουμε σε αποστολές στο εξωτερικό και τα πράγματα πάνε στραβά, θα βρούμε έναν τρόπο να σας φέρουμε πίσω.

Η ανταλλαγή κρατουμένων ήταν “νίκη για τον Πούτιν”, δηλώνει ο Τραμπ

Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επέκρινε δριμύτατα σήμερα την ανταλλαγή κρατουμένων μεταξύ της Ρωσίας και Δυτικών χωρών, χαρακτηρίζοντάς την «νίκη για τον Πούτιν», σε μια συνέντευξη που μεταδόθηκε σήμερα το πρωί.

«Οι Ρώσοι πέτυχαν μια καλή δοσοληψία», είπε ο Ρεπουμπλικάνος υποψήφιος για την προεδρία, αναφερόμενος στη συμφωνία για τη μεγαλύτερη ανταλλαγή κρατουμένων από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Μεταξύ των 26 ανθρώπων που ανταλλάγησαν ήταν και ο Αμερικανός δημοσιογράφος της εφημερίδας Wall Street Journal Έβαν Γκέρσκοβιτς.

«Πιστεύω ότι είναι θαυμάσιο που γύρισε ο Έβαν. Αλλά αυτές οι συμφωνίες είναι φρικτές, θα οδηγήσουν σε σημαντικό αριθμό απαγωγών», είπε ο Τραμπ μιλώντας στο τηλεοπτικό κανάλι Fox Business.

Εκτός από τον Γκέρσκοβιτς, απελευθερώθηκε και ο πρώην πεζοναύτης Πολ Γουίλαν, που ήταν κρατούμενος στη Ρωσία από τα τέλη του 2018, κατηγορούμενος για κατασκοπεία.

«Δεν θα κριτικάρω» τη συμφωνία, διαβεβαίωσε ο Τραμπ τονίζοντας ότι «είναι καλό που γύρισαν». Αλλά οι Ρώσοι «έκαναν μια καταπληκτική δοσοληψία και αυτό δημιουργεί πολύ κακό προηγούμενο. Είναι μια νίκη για τον Πούτιν», συνέχισε.

Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν και η αντιπρόεδρος Κάμαλα Χάρις, η νέα αντίπαλός του στις προεδρικές εκλογές, «δεν χαίρουν σεβασμού» στη διεθνή σκηνή.

Όταν του ζητήθηκε την Πέμπτη να σχολιάσει τις δηλώσεις του Τραμπ που εδώ και μήνες λέει ότι θα μπορούσε πολύ εύκολα να επιτύχει μια συμφωνία για την απελευθέρωση των Αμερικανών κρατουμένων, ο Μπάιντεν απάντησε με ερώτηση: «Γιατί δεν το έκανε όταν ήταν πρόεδρος;»

Του Σπύρου Σιδέρη

Όμως πέρα από την ΜΙΤ και το ρόλο της στην ολοκλήρωση της διαδικασίας, η ανταλλαγή των κρατουμένων είχε μια αριθμητική ιδιαιτερότητα που προκαλεί απορίες, καθώς η Ρωσία έδωσε 16 κρατουμένους ενώ η Μόσχα πήρε πίσω 10.  

Μια τέτοια ανταλλαγή μεγάλης κλίμακας, έχει ήδη προκαλέσει την πεποίθηση ότι αποτελεί προάγγελο κάποιων σοβαρών αλλαγών στις σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Δύσης, μέχρι και συμφωνιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Κάτι που αυτή τη στιγμή οι φήμες δίνουν και παίρνουν για αυτή την εξέλιξη.

• Ταυτόχρονα, η ίδια η ανταλλαγή δεν σημαίνει περισσότερες παγκόσμιες εξελίξεις. Υπήρχαν ανταλλαγές κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, και υπάρχουν τακτικές ανταλλαγές κατά τη διάρκεια του τρέχοντος πολέμου στην Ουκρανία, αλλά είχαν ελάχιστο αντίκτυπο στη φύση των σχέσεων μεταξύ των εμπόλεμων χωρών.

Από την άλλη πλευρά, όμως, θα πρέπει να σημειώσουμε την άνιση αξία της ανταλλαγής.

Η Ρωσία έχει μεταφέρει περισσότερους ανθρώπους στη Δύση από ό,τι η Δύση στη Ρωσία. Επιπλέον, όσον αφορά την πληροφόρηση, πολλοί κρατούμενοι που μεταφέρθηκαν από τη Ρωσία είναι πολύ διάσημοι άνθρωποι. Αμερικανοί πολίτες για τους οποίους ειπώθηκαν και γράφτηκαν πολλά στα μέσα ενημέρωσης, γνωστοί αντιπολιτευόμενοι. Από την άλλη πλευρά, πρόκειται κυρίως για μέλη των ρωσικών υπηρεσιών ασφαλείας. Πολύ λιγότερο γνωστοί σε παγκόσμια κλίμακα. Φυσικά, το Κρεμλίνο θα το εξηγήσει αυτό με τη θέση «οι Ρώσοι δεν εγκαταλείπουν τους δικούς τους στον πόλεμο» όπως σχολιάζουν ήδη φιλοκυβερνητικά ρωσικά μέσα και δημοσιεύματα την ανταλλαγή.

• Αλλά σε γενικές γραμμές, το επικοινωνιακό αποτέλεσμα της ανταλλαγής είναι σαφώς υπέρ της Δύσης.

Αξιοσημείωτη είναι επίσης η χρονική στιγμή της ανταλλαγής, πριν από τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ. Αν κρίνουμε από δηλώσεις στελεχών της ρωσικής αντιπολίτευσης, η ανταλλαγή ήταν στα σκαριά εδώ και πολύ καιρό – από τα τέλη του περασμένου έτους – όπου συμπεριλαμβάνονταν και ο Ναβάλνι σύμφωνα με πληροφορίες.

Έτσι τίποτα δεν εμπόδιζε τον Πούτιν να το τραβήξει για μερικούς μήνες ακόμη και να πραγματοποιήσει την ανταλλαγή μετά τις εκλογές. Ωστόσο, αποφάσισαν να πραγματοποιήσουν την ανταλλαγή τώρα. Κάτι που μοιάζει με «πάσα» από το Κρεμλίνο προς το Δημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ, το οποίο θα μπορέσει να χρησιμοποιήσει την ανταλλαγή αυτή στην προεκλογική του εκστρατεία και ταυτόχρονα να ακυρώσει μια από τις θέσεις του Τραμπ, ο οποίος υποσχέθηκε να απελευθερώσει πολύ γρήγορα τους Αμερικανούς κρατούμενους στη Ρωσία αν γίνει πρόεδρος, κατηγορώντας τον Μπάιντεν για την αδυναμία του να τους επιστρέψει στην πατρίδα.

• Με άλλα λόγια, η χτεσινή ανταλλαγή αποτελεί μια πολύ μεγαλόψυχη χειρονομία του Πούτιν προς τη Δύση και κυρίως προς τη σημερινή κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Το για ποιο λόγο αποφάσισε να κάνει ο Πούτιν μια τέτοια χειρονομία κι αν αυτή σχετίζεται με την προετοιμασία κάποιων συμφωνιών μεγάλης κλίμακας μεταξύ της Δύσης και της Ρωσικής Ομοσπονδίας, οι οποίες θα περιλαμβάνουν και την Ουκρανία, παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα.

Παρεμπιπτόντως, οι δηλώσεις που προέρχονται από το Κίεβο τον τελευταίο καιρό δίνουν επίσης πρόσθετο έδαφος για φήμες περί κάποιου είδους προόδου στην ειρηνευτική διαδικασία.

• Για παράδειγμα, σε συνέντευξή του στη Le Monde προχθές, ο Ζελένσκι παραδέχτηκε και πάλι την έναρξη διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία χωρίς την προϋπόθεση της επιστροφής εδαφών. Και δήλωσε ότι το θέμα των πιθανών εδαφικών παραχωρήσεων προς τη Ρωσία θα πρέπει να επιλυθεί μέσω δημοψηφίσματος.

Τέτοιου είδους δηλώσεις κάνει πολλές το τελευταίο διάστημα ο Ουκρανός Πρόεδρος κι αυτό ερμηνεύεται ήδη από ορισμένους παρατηρητές ως μήνυμα για την ετοιμότητα της Ουκρανικής ηγεσίας να τερματίσει τον πόλεμο με το ένα ή το άλλο σενάριο συμβιβασμού.

Ωστόσο, υπάρχει και μια εναλλακτική εκδοχή. Ότι οι ουκρανικές αρχές δεν σκοπεύουν να κάνουν συμβιβασμούς και σκοπεύουν να συνεχίσουν τον πόλεμο, και η «ειρηνική» ρητορική είναι απαραίτητη, πρώτον, για να δείξουν στη διεθνή κοινότητα, και πρώτα απ’ όλα, στην Κίνα και σε άλλες χώρες του παγκόσμιου Νότου, ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη για διαπραγματεύσεις και καλεί τη Ρωσία στη σύνοδο κορυφής, αλλά η Μόσχα αρνείται να πάει εκεί, οπότε όλα τα ζητήματα σχετικά με τον τερματισμό του πολέμου ανήκουν τώρα στον Πούτιν.

Δεύτερον, οι δηλώσεις περί διαπραγματεύσεων μπορεί να οφείλονται στις προσδοκίες για το αποτέλεσμα των εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου μπορεί να κερδίσει ο Τραμπ, ο οποίος υπόσχεται να «τελειώσει τον πόλεμο σε 24 ώρες». Δεν είναι τυχαίο ότι ο Ζελένσκι αναφέρεται συνεχώς στον Νοέμβριο, δηλαδή μετά τις Αμερικανικές εκλογές, ως τον χρόνο της δεύτερης ειρηνευτικής συνόδου κορυφής, όπου μέχρι τότε οι ουκρανικές αρχές θα προετοιμάσουν το νέο σχέδιο «ειρηνευτικού σχεδίου». Και ίσως, με βάση τα αποτελέσματα των εκλογών, το Κίεβο να αποφασίσει τι ακριβώς θα γράψει σε αυτό το σχέδιο και να αποφασίσει αν είναι απαραίτητο να συμβιβαστεί με τη Ρωσική Ομοσπονδία. 

Ανάμεσά τους είναι οι δημοσιογράφοι της WSJ Έβαν Γκέρσκοβιτς και του RFE/RL Αλσού Κουρμάσεβα, καθώς και ο πρώην πεζοναύτης Πολ Γουίλαν.

Το αεροσκάφος που τους μετέφερε προσγειώθηκε περί τις 23:40 (06:40 ώρα Ελλάδας) και τους αποφυλακισθέντες υποδέχθηκαν προσωπικά ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν και η αντιπρόεδρός του Κάμαλα Χάρις.

Η συμφωνία ανταλλαγής κλείστηκε έπειτα από διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν πάνω από έναν χρόνο ανάμεσα στις ΗΠΑ, τη Γερμανία και άλλες τρεις χώρες από τη μια και τη Ρωσία από την άλλη.

Οι σκηνές στο αεροδρόμιο ήταν συγκινητικές, με τις οικογένειές τους και τους συναδέλφους τους να αγκαλιάζουν.

Ανάμεσα στους κρατούμενους που απελευθερώθηκαν είναι ο 32χρονος Αμερικανός Έβαν Γκέρσκοβιτς, δημοσιογράφος της εφημερίδας Wall Street Journal, ο οποίος ήταν ο πρώτος Δυτικός δημοσιογράφος που κατηγορήθηκε στη Ρωσία για κατασκοπεία, μετά τη σοβιετική εποχή. Καταδικάστηκε στις 19 Ιουλίου σε κάθειρξη 16 ετών, έπειτα από μια δίκη κεκλεισμένων των θυρών και με ταχείες διαδικασίες, αφού κρίθηκε ένοχος ότι συνέλεγε πληροφορίες για ένα εργοστάσιο ρωσικών αρμάτων μάχης, για λογαριασμό της CIA, κάτι που ο ίδιος και οι ΗΠΑ διέψευδαν κατηγορηματικά.

Ο Γκέρσκοβιτς, που μεγάλωσε στο Νιου Τζέρσεϊ, κατάγεται από μια οικογένεια Εβραίων που έφυγαν από την ΕΣΣΔ στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Σε αντίθεση με πολλούς άλλους Αμερικανούς συναδέλφους του που έφυγαν από τη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία, επέλεξε να συνεχίσει να εργάζεται στη χώρα.

Ο πρώην πεζοναύτης Πολ Γουίλαν, 54 ετών, (έχει τέσσερις υπηκοότητες, ΗΠΑ, Βρετανίας, Ιρλανδίας και Καναδά), ήταν κρατούμενος στη Ρωσία από τον Δεκέμβριο του 2018, κατηγορούμενος για κατασκοπεία.

Τον Ιούνιο του 2020 καταδικάστηκε σε κάθειρξη 16 ετών. Συνελήφθη από τη ρωσική υπηρεσία ασφαλείας (FSB) σε ένα ξενοδοχείο στο κέντρο της Μόσχας, την εποχή που ήταν διευθυντής ασφαλείας του αμερικανικού ομίλου BorgWarner, που δραστηριοποιείται στην κατασκευή ανταλλακτικών αυτοκινήτων.

Ο Ολέγκ Ορλόφ, 71 ετών, ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα, καταδικάστηκε στα τέλη Φεβρουαρίου σε φυλάκιση 2,5 ετών επειδή κατήγγειλε κατ’ επανάληψη τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Ο Ορλόφ σπούδασε βιολόγος και στα τέλη της δεκαετίας του 1980 εντάχθηκε στη μη κυβερνητική οργάνωση Memorial, στόχος της οποίας ήταν να αποκαλυφθεί η αλήθεια για τα εγκλήματα της ΕΣΣΔ και να προασπιστεί τα ανθρώπινα δικαιώματα στη μετασοβιετική Ρωσία.

Η Λίλια Τσανίτσεβα, 42 ετών, πρώην συντονίστρια της ομάδας του αντιφρονούντα Αλεξέι Ναβάλνι στα Ουράλια, είχε καταδικαστεί σε κάθειρξη 9,5 ετών για «εξτρεμισμό». Ήταν ορκωτή λογίστρια στην πόλη Ούφα, στα Ουράλια, μέχρι το 2017, όταν παραιτήθηκε από τη δουλειά της για να ενταχθεί στο Ταμείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς (FBK) του Ναβάλνι και συμμετείχε ενεργά στο κίνημα κατά της διαφθοράς στην περιοχή αυτή. Συνελήφθη τον Νοέμβριο του 2021 αφού τέθηκαν εκτός νόμου οι οργανώσεις του Ναβάλνι και ο ίδιος φυλακίστηκε.

Μια άλλη σύμμαχος του Αλεξέι Ναβάλνι, η Ξένια Φαντέγεβα, 32 ετών, εξελέγη το 2020 στο δημοτικό συμβούλιο του Τομσκ, στη Σιβηρία, μαζί με άλλους ανεξάρτητους ακτιβιστές – γεγονός σπάνιο για τη ρωσική αντιπολίτευση. Αφού απαγορεύτηκε το κίνημα του Ναβάλνι, το 2021, η Φαντέγεβα αρνήθηκε να αυτοεξοριστεί, παρά τους κινδύνους που αντιμετώπιζε. Τον Δεκέμβριο του 2023 καταδικάστηκε και αυτή σε κάθειρξη 9 ετών για «εξτρεμισμό».

Ο Ρωσοβρετανός Βλαντίμιρ Καρά-Μουρζά, 42 ετών, σφοδρός επικριτής του Κρεμλίνου, καταδικάστηκε τον Απρίλιο του 2023 σε κάθειρξη 25 ετών για «προδοσία» και διάδοση «ψευδών πληροφοριών» για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ποινή ιδιαίτερα σκληρή ακόμη και στο πλαίσιο της εντεινόμενης καταστολής στη Ρωσία. Σύμφωνα με πολλά μέσα ερευνητικής δημοσιογραφίας, όπως τα Bellingcat, The Insider και Der Spiegel, οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες εμπλέκονται σε δύο δηλητηριάσεις που υπέστη το 2015 και το 2017. Δεν ανέρρωσε ποτέ πλήρως και αντιμετωπίζει νευρομυικά προβλήματα. Τον Μάιο τιμήθηκε με το βραβείο Πούλιτζερ για τα άρθρα που έγραψε με κίνδυνο της ζωής του από το κελί του στη φυλακή».

Ακτιβιστής της φιλελεύθερης αντιπολίτευσης στη Ρωσία από το 2000, ο Ιλιά Γιασίν, 41 ετών, καταδικάστηκε στα τέλη του 2022 σε κάθειρξη 8,5 ετών επειδή κατήγγειλε «τους φόνους πολιτών» στην ουκρανική κωμόπολη Μπούτσα. Ήταν μέλος του δημοτικού συμβουλίου της Μόσχας όταν συνελήφθη και αγωνίστηκε στο πλευρό του Αλεξέι Ναβάλνι, που πέθανε στη φυλακή φέτος τον Φεβρουάριο και του Μπόρις Νεμτσόφ, που δολοφονήθηκε το 2015.

Η Αλεξάντρα Σκοτσιλένκο, μια 33χρονη καλλιτέχνιδα, συνελήφθη στη Ρωσία τον Απρίλιο του 2022 επειδή αντικατέστησε τα ταμπελάκια με τις τιμές των προϊόντων σε ένα σουπερμάρκετ με μηνύματα κατά του πολέμου στην Ουκρανία. Τον Νοέμβριο του 2023 καταδικάστηκε σε κάθειρξη 7 ετών.

Η Ρωσοαμερικανίδα δημοσιογράφος του Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL) Αλσού Κουρμάσεβα καταδικάστηκε στις 19 Ιουλίου σε κάθειρξη 6,5 ετών για τα άρθρα της γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η 47χρονη, που κατοικούσε μόνιμα στην Πράγα, συνελήφθη τον Οκτώβριο του 2023, όταν επισκέφθηκε τη Ρωσία για προσωπικούς της λόγους.

Ο Ρώσος αντιφρονών Αντρέι Πιβοβάροφ, 42 ετών, συνελήφθη στη Ρωσία το 2021 και καταδικάστηκε έναν χρόνο αργότερα σε φυλάκιση 4 ετών επειδή δρούσε για λογαριασμό μιας απαγορευμένης οργάνωσης, της Otkritaïa Rossia («Ανοιχτή Ρωσία»), που συνδέεται με τον πρώην ολιγάρχη, τον εξόριστο Μιχαήλ Χοντορκόφσκι. Από το κελί του, κατέβηκε στις βουλευτικές εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2021, με σύνθημα «Πιο δυνατοί από τον φόβο». Οι συνεργάτες του τον παρουσίαζαν ως τον «υποψήφιο με χειροπέδες».

Ο σύμμαχος του Αλεξέι Ναβάλνι Βαντίμ Οστάνιν, 47 ετών, καταδικάστηκε σε κάθειρξη 9 ετών για «εξτρεμισμό» επειδή ήταν ο διευθυντής του γραφείου του αντιφρονούντα πολιτικού στο Μπίισκ.

Ο Ρωσογερμανός πολιτικός επιστήμονας Ντίτερ Βορονίν καταδικάστηκε τον Μάρτιο του 2023 σε κάθειρξη 13 ετών για «εσχάτη προδοσία», ως εμπλεκόμενος στην υπόθεση του Ρώσου δημοσιογράφου Ιβάν Σαφρόνοφ, που ειδικεύεται σε στρατιωτικά θέματα. Ο Σαφρόνοφ καταδικάστηκε σε κάθειρξη 22 ετών για την ίδια κατηγορία και παραμένει ακόμη στη φυλακή.

Ο Κέβιν Λικ, ένας νεαρός Ρωσογερμανός 19 ετών, συνελήφθη στη Ρωσία τον Φεβρουάριο του 2023 και τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς καταδικάστηκε σε φυλάκιση 4 ετών για «υψίστη προδοσία».

Ο Ρωσογερμανός Χέρμαν Μόιγες συνελήφθη στα τέλη Μαΐου 2024 στην Αγία Πετρούπολη, κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία και ήταν σε αναμονή της δίκης του.

Ο Γερμανός Πάτρικ Σέμπελ συνελήφθη στα τέλη Ιανουαρίου 2024 στο αεροδρόμιο της Αγίας Πετρούπολης και κατηγορήθηκε για λαθρεμπόριο ναρκωτικών επειδή είχε μαζί του τσίχλες κάνναβης.

Ο Γερμανός Ρίκο Κρίγκερ, στρατιωτικός γιατρός ηλικίας 30 ετών, καταδικάστηκε σε θάνατο στη Λευκορωσία στις 24 Ιουνίου ως «τρομοκράτης» και «μισθοφόρος». Πρόσφατα του έδωσε χάρη ο πρόεδρος Αλεξάντερ Λουκασένκο. Φέρεται ότι φωτογράφιζε στρατιωτικές εγκαταστάσεις τον Οκτώβριο του 2023 για λογαριασμό των ουκρανικών μυστικών υπηρεσιών (SBU) και ότι τοποθέτησε κατ΄εντολή τους έναν εκρηκτικό μηχανισμό σε σιδηροδρομική γραμμή κοντά στο Μινσκ. Σύμφωνα με το προφίλ του στο LinkedIn, ο Κρίγκερ εργαζόταν ως νοσηλευτής για τον γερμανικό Ερυθρό Σταυρό και παλαιότερα είχε εργαστεί ως φύλακας ασφαλείας στην πρεσβεία των ΗΠΑ στο Βερολίνο.

Οι Ρώσοι κρατούμενοι που απελευθερώθηκαν

Ο Βαντίμ Κράσικοφ, που φέρεται ότι στρατολογήθηκε από τη ρωσική FSB, καταδικάστηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2021 στο Βερολίνο σε ισόβια κάθειρξη για τον φόνο ενός Γεωργιανού τσετσενικής καταγωγής που είχε πολεμήσει εναντίον των ρωσικών δυνάμεων μεταξύ 2000-2004.

Οι Ρώσοι Λούντβιγκ Γκις και Μαρία Ρόζα Μάγιερ Μούνιος, περίπου 40 ετών και οι δύο, συνελήφθησαν στα τέλη του 2022 στη Σλοβενία και χθες καταδικάστηκαν σε φυλάκιση 1,5 έτους για «κατασκοπεία και πλαστογραφία», ποινή ίση με το χρονικό διάστημα που παρέμειναν προφυλακισμένοι. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, το ζευγάρι εγκαταστάθηκε στη Σλοβενία το 2017 και είχε στην κατοχή του διαβατήρια Αργεντινής. Ζούσαν στη Λιουμπλιάνα μέχρι τη σύλληψή τους, μαζί με τα δύο ανήλικα παιδιά τους.

Ο Πάβελ Ρουμπτσόφ συνελήφθη από τις υπηρεσίες πληροφοριών της Πολωνίας κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 και κατηγορήθηκε ότι είναι κατάσκοπος της Μόσχας. Έχει επίσης ισπανική υπηκοότητα –με το όνομα Πάμπλο Γκονθάλεθ– και εργαζόταν ως δημοσιογράφος για το διαδικτυακό μέσο Público και το κανάλι La Sexta.

Ο Μιχαήλ Μικούσιν, γεννημένος το 1978, συνελήφθη από τη νορβηγική αστυνομία το 2022. Δήλωνε Βραζιλιάνος και χρησιμοποιούσε το όνομα Ζοσέ Ασίς Τζιαμαρία, μολονότι δεν μιλάει πορτογαλικά. Πέρυσι έγινε δεκτός ως ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Τρόμσο, όπου εργαζόταν με αντικείμενο την πολιτική της Νορβηγίας στον Μεγάλο Βορρά και τις υβριδικές απειλές. Σύμφωνα με έναν ερευνητή του Bellingcat, στην πραγματικότητα ήταν αξιωματικός της ρωσικής υπηρεσίας στρατιωτικών πληροφοριών (GRU).

Ο χάκερ Ρομάν Σελεζνιόφ συνελήφθη το 2014 στις Μαλδίβες και εκδόθηκε στις ΗΠΑ. Καταδικάστηκε το 2017 σε κάθειρξη 27 ετών για τραπεζικές απάτες που εκτιμάται ότι έφτασαν σε ύψος τα 169 εκατομμύρια δολάρια.

Ο επιχειρηματίας Βλαντισλάβ Κλιούσιν συνελήφθη στην Ελβετία το 2021 και εκδόθηκε στις ΗΠΑ. Καταδικάστηκε το 2023 από δικαστήριο της Βοστόνης σε κάθειρξη 9 ετών για τη συμμετοχή του σε μαζικές κλοπές απόρρητων δεδομένων από αμερικανικές εταιρείες.

Ο Ρώσος Βαντίμ Κονετσένοκ συνελήφθη στην Εσθονία και εκδόθηκε τον Ιούλιο του 2023 στις ΗΠΑ. Οι αμερικανικές αρχές πιστεύουν ότι έχει διασυνδέσεις με την FSB και ότι παρέδωσε στη ρωσική αμυντική βιομηχανία τεχνολογίες και πυρομαχικά προερχόμενα από αμερικανικές επιχειρήσεις.

• Ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα εξέφρασε “ανακούφιση” μετά την απελευθέρωση από τη Ρωσία δημοσιογράφων και ακτιβιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ζητώντας την απελευθέρωση και άλλων κρατουμένων.

Ο Φόλκερ Τουρκ “εκφράζει ανακούφιση μετά την απελευθέρωση του Έβαν Γκέρσκοβιτς, του Βλαντίμιρ Καρά-Μουρζά, της Άλσου Κουρμάσεβα και του Ολεγκ Ορλόφ, μεταξύ άλλων. Όλοι οι δημοσιογράφοι και υπέρμαχοι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που κρατούνται μόνο και μόνο γιατί έκαναν τη δουλειά τους πρέπει να απελευθερωθούν. Πρέπει να μπορούν να εργάζονται με πλήρη ασφάλεια, χωρίς φόβο”, δήλωσε ο Ύπατος Αρμοστής σε μήνυμά του στην πλατφόρμα Χ.

• Παράλληλα, το ΝΑΤΟ χαιρέτισε την απελευθέρωση φυλακισμένων από τη Ρωσία στο πλαίσιο μιας μεγάλης ανταλλαγής με δυτικές χώρες, διαβεβαιώνοντας ότι μέλη της Συμμαχίας διαπραγματεύτηκαν τη συμφωνία.

“Χαιρετίζουμε την απελευθέρωση σήμερα από τη Ρωσία αρκετών φυλακισμένων. Τη συμφωνία, η οποία κατέληξε στην απελευθέρωση τους, διαπραγματεύτηκαν αρκετοί σύμμαχοι του ΝΑΤΟ”, εξήγησε η εκπρόσωπος της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας Φάραχ Νταχλάλα.

• Η απελευθέρωση “κατάδικων εγκληματιών”, εκ των οποίων ο φερόμενος ως πράκτορας της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ρωσίας (FSB) Βαντίμ Κράσικοφ, στο πλαίσιο της μεγάλης ανταλλαγής κρατουμένων που ανακοινώθηκε σήμερα, αφήνει “μια πικρή γεύση”, επικρίνει σήμερα το γερμανικό σκέλος της Διεθνούς Αμνηστίας.

Κατήγγειλε επίσης “ένα βήμα προς την παράταση της (δικαστικής) ατιμωρησίας”.

“Ένας δολοφόνος και άλλοι εγκληματίες που καταδικάστηκαν στο πλαίσιο μιας δίκαιης δίκης, έχουν πλέον απελευθερωθεί, κατά τη διάρκεια μιας ανταλλαγής προσώπων οι οποίοι το μόνο που έκαναν ήταν να ασκήσουν το δικαίωμά τους στην ελευθερία της έκφρασης”, αποδοκίμασε ο Κρίστιαν Μιχρ, αναπληρωτής γενικός γραμματέας της Αμνηστίας Γερμανίας, σύμφωνα με ανακοίνωση.

Ο Βαντίμ Κράσικοφ καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη για τη δολοφονία ενός Τσετσένου πρώην αυτονομιστή διοικητή στη γερμανική πρωτεύουσα, με εντολές της FSB, σύμφωνα με τη γερμανική δικαιοσύνη.

Κατήγγειλε επίσης “ένα βήμα προς την παράταση της (δικαστικής) ατιμωρησίας”.

Είκοσι έξι φυλακισμένοι ανταλλάχθηκαν μεταξύ της Ρωσίας και αρκετών δυτικών χωρών, εκ των οποίων ο άνδρας αυτός που εξέτιε ποινή φυλάκισης στη Γερμανία μετά την καταδίκη του για φόνο στο Βερολίνο.

“Ένας δολοφόνος και άλλοι εγκληματίες που καταδικάστηκαν στο πλαίσιο μιας δίκαιης δίκης, έχουν πλέον απελευθερωθεί, κατά τη διάρκεια μιας ανταλλαγής προσώπων οι οποίοι το μόνο που έκαναν ήταν να ασκήσουν το δικαίωμά τους στην ελευθερία της έκφρασης”, αποδοκίμασε ο Κρίστιαν Μιχρ, αναπληρωτής γενικός γραμματέας της Αμνηστίας Γερμανίας, σύμφωνα με ανακοίνωση.

Ο Βαντίμ Κράσικοφ καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη για τη δολοφονία ενός Τσετσένου πρώην αυτονομιστή διοικητή στη γερμανική πρωτεύουσα, με εντολές της FSB, σύμφωνα με τη γερμανική δικαιοσύνη.

Μεταξύ των δυτικών πολιτών που απελευθερώθηκαν από τη Μόσχα είναι ο Αμερικανός δημοσιογράφος Έβαν Γκέρσκοβιτς και ο πρώην πεζοναύτης Πολ Γουίλαν, που ήταν φυλακισμένος στη Ρωσία από τα τέλη του 2018.

BREAKING: The first pictures have been released of the Americans who are involved in the prisoner swap between the West and Russia.https://t.co/o6zIPfl5yb

📺 Sky 501, Virgin 602, Freeview 233 and YouTube pic.twitter.com/hqdAQpY3we

— Sky News (@SkyNews) August 1, 2024

Παρά το γεγονός ότι η Αμνηστία εκφράζει “ανακούφιση” για τις απελευθερώσεις αυτές, η συγκεκριμένη συμφωνία μπορεί, σύμφωνα με την οργάνωση, να ενθαρρύνει τη ρωσική κυβέρνηση σε “νέες πολιτικές συλλήψεις και παραβιάσεις των ανθρωπίνων διωμάτων, χωρίς τον φόβο των συνεπειών“.

Καθώς οι φυλακισμένοι “χρησιμοποιούνται από τον Βλαντίμιρ Πούτιν ως διαπραγματευτικό χαρτί για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά του”, συνεχίζει η οργάνωση.

Η ανταλλαγή κρατουμένων μεταξύ της Ρωσίας και των δυτικών χωρών είναι μια από τις μεγαλύτερες μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, προηγούμενες έγιναν το 2022 και το 2010.

Σύμφωνα με το CNN Turk πρόκειται για ανταλλαγή 26 ατόμων που κρατούνται στις φυλακές των ΗΠΑ, της Πολωνίας, της Σλοβενίας, της Νορβηγίας, της Ρωσίας και της Λευκορωσίας.

Στο πλαίσιο της επιχείρησης ανταλλαγής, 10 κρατούμενοι, εκ των οποίων 2 παιδιά, θα μεταφερθούν στη Ρωσία, 13 κρατούμενοι θα μεταφερθούν στη Γερμανία και άλλοι τρεις θα μεταφερθούν στις ΗΠΑ. Για την ανταλλαγή των κρατουμένων έφθασαν στην ‘Αγκυρα συνολικά επτά αεροπλάνα, δύο από τις ΗΠΑ και από ένα από τη Γερμανία, την Πολωνία, τη Σλοβενία, τη Νορβηγία και τη Ρωσία.

Çok önemli gerçekten 👇

🔴 Soğuk Savaş’tan bu yana Rusya ile ABD başta olmak üzere Batılı ülkeler arasında gerçekleşen “en büyük tutuklu takası” bugün MİT’in koordinesinde Ankara’da yapıldı.

Tam 26 kişi karşılıklı takas edildi.

10’u Rusya, 13’ü Almanya, 3’ü de ABD’ye… pic.twitter.com/XzLwuu0CrZ

— Kerim HAS (@Kerim_HAS) August 1, 2024

Όπως μεταδίδουν τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των κρατουμένων που ανταλλάχθηκαν είναι ο δημοσιογράφος της Wall Street Journal, Έβαν Γκέρσκοβιτς, ο Αμερικανός πεζοναύτης Πολ Γουίλαν, αμφότεροι κρατούμενοι στη Ρωσική Ομοσπονδία, ο φυλακισμένος στη Λευκορωσία Γερμανός, Ρίκο Κρίγκερ, ο Ρώσος αντιφρονούντας Ιλιά Γιάσιν και ο αξιωματικός της ρωσικής υπηρεσίας πληροφοριών FSB Βαντίμ Κράσικοφ, φυλακισμένος στη Γερμανία.

Ποιοι Δυτικοί έφυγαν από τη Ρωσία

Ο πλήρης κατάλογος των απελευθερωμένων:

Ντίτερ Βορόνιν
Ίλια Γιασίν
Έβαν Γκέρσκοβιτς
Πολ Γουίλαν
Βλαντίμιρ Καρά-Μούρζα
Ρίκο Κρίγκερ
Αλσού Κουρμάσεβα
Κέβιν Λικ
Τζέρμαν Μόιζες
Ολέγκ Ορλόφ
Βαντίμ Οσταντίν
Αντρέι Πιβοβάροφ
Αλεξάντρα Σκοτσιλένκο
Πάτρικ Σόμπελ
Λιλίγια Τσανίσεβα
Ξένια Φαντέγεβα

Ο δημοσιογράφος της Wall Street Journal Έβαν Γκέρσκοβιτς, είχε συλληφθεί πέρυσι, ενώ έκανε ρεπορτάζ στο Γεκατερίνεμπουργκ, ανατολικά της Μόσχας.

Οι ρωσικές αρχές τον κατηγόρησαν για κατασκοπεία υπέρ της CIA και τον καταδικάστηκε σε κάθειρξη 16 ετών σε σωφρονιστική αποικία υψίστης ασφαλείας. Ήταν η πρώτη καταδίκη Αμερικανού δημοσιογράφου για κατασκοπεία εδώ και τρεις δεκαετίες.

Ο 54χρονος Πολ Γουίλαν, πρώην πεζοναύτης και πολίτης των ΗΠΑ, του Καναδά, της Βρετανίας και της Ιρλανδίας, είχε καταδικαστεί το 2020 σε κάθειρξη 16 ετών μετά τη σύλληψή του, δύο χρόνια νωρίτερα, με την κατηγορία της κατασκοπείας.

Μετά την απόταξή του από το στράτευμα λόγω κακής διαγωγής, είχε εργαστεί ως σύμβουλος ασφαλείας και ταξίδευε συχνά στη Ρωσία. Συνελήφθη στη Μόσχα χωρίς να αποδεχτεί καμία κατηγορία.

Ο Ρίκο Κρίγκερ, Γερμανός υπήκοος που καταδικάστηκε σε θάνατο στη Λευκορωσία για υπόθεση τρομοκρατίας, αλλά απροσδόκητα έλαβε χάρη αυτή την εβδομάδα, είναι και αυτός μεταξύ εκείνων που απελευθερώνονται.

Εργαζόταν παλαιότερα για τον Γερμανικό Ερυθρό Σταυρό, καταδικάστηκε στη Λευκορωσία τον Ιούνιο σε δίκη χωρίς ανεξάρτητη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης ή παρουσίαση οποιουδήποτε αποδεικτικού στοιχείου.

Μετά την καταδίκη του, έδωσε υπό πίεση συνέντευξη σε κρατικό τηλεοπτικό κανάλι όπου «ομολογεί» ότι τοποθέτησε εκρηκτικά κοντά σε σιδηροδρομική γραμμή με εντολή της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας.

Την Τρίτη, ο Κρίγκερ έλαβε χάρη σε μια αιφνιδιαστική κίνηση από τον Αλεξάντερ Λουκασένκο.

Άλλη μία δημοσιογράφος είναι η Ρωσοαμερικανίδα Αλσού Κουρμάσεβα που είχε καταδικαστεί σε φυλάκιση 6,5 ετών για τη μετάδοση ψευδών πληροφοριών για τον ρωσικό στρατό.

Εργάζεται στο Radio Free Europe/Radio Liberty, που χρηματοδοτείται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Ένας από τους πιο θαρραλέους εκπροσώπους της ρωσικής αντιπολίτευσης, ο Βλαντίμιρ Καρά-Μούρζα επέστρεψε στη Ρωσία τον Απρίλιο του 2022, αν και οι φίλοι του τον παρακάλεσαν να μην το κάνει.

Ο αρθρογράφος της Washington Post συνελήφθη μετά την επιστροφή του επειδή τάχθηκε κατά του πολέμου στην Ουκρανία σε ομιλίες του στις Ηνωμένες Πολιτείες και κατηγορήθηκε για προδοσία.

Στη Γερμανία θα μεταβεί η 42χρονη Λίλιγια Τσανίσεβα, επικεφαλής του περιφερειακού γραφείου του ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι στο Μπασκορτοστάν.

Καταδικάστηκε πέρυσι σε δίκη κεκλεισμένων των θυρών με την κατηγορία του εξτρεμισμού και καταδικάστηκε σε 7,5 χρόνια που αργότερα έγιναν 9,5 χρόνια.

Η 32χρονη Φαντέγεβα εντάχθηκε στην ομάδα του Ναβάλνι. Καταδικάστηκε πέρυσι σε εννέα έτη για εξτερμισμό.

Στα 71 του ο Ορλόφ είναι ένας από τους παλαιότερους πολιτικούς κρατούμενους της Ρωσίας.

Πρόκειται για έναν αντιφρονούντα από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης, όταν τύπωνε και διένειμε φυλλάδια κατά του πολέμου της ΕΣΣΔ στο Αφγανιστάν. Είναι συμπρόεδρος μιας από τις ιστορικές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Ρωσίας, της Memorial, στην οποία απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης το 2022.

Ο Γιάσιν διατηρούσε σχέσεις με τον Ναβάλντι και τον Μπόρις Νεμτσόφ που δολοφονήθηκε το 2015. Καταδικάστηκε σε 8,5 έτη για την αντίρρησή του στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.

Ο μόλις 19 ετών Κέβιν Λικ είχε καταδικαστεί σε 4,5 έτη για προδοσία επειδή φωτογράφιζε στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Πολιτικός επιστήμονας με διπλή ρωσογερμανική υπηκοότητα, ο Βορόνιν συνελήφθη το 2021 από Ρώσους αξιωματικούς ασφαλείας σε σχέση με υπόθεση προδοσίας κατά του δημοσιογράφου και πρώην συμβούλου του επικεφαλής της ρωσικής διαστημικής υπηρεσίας Ιβάν Σαφρόνοφ. Πέρυσι καταδικάστηκε σε 13 έτη και ο Σαφρόνοφ 22 χρόνια.

Ο γερμανικής υπηκοότητας Σόμπελ συνελήφθη στο αεροδρόμιο της Αγίας Πετρούπολης όταν οι τελωνειακοί υπάλληλοι βρήκαν στις αποσκευές του έξι καραμέλες με κάνναβη.

Ο Μόιζες είναι δικηγόρος που ήταν διευθύνων σύμβουλος μιας εταιρείας συμβούλων. Συνελήφθη στην Αγία Πετρούπολη στα τέλη Μαΐου και κατηγορήθηκε για προδοσία.

Άλλο ένα στέλεχος κοντά στον Ναβάλνι ήταν και ο Οστάνιν.

Με την κατηγορία της διεύθυνσης ενός «ανεπιθύμητου οργανισμού» καταδικάστηκε ο Πιβοβάροφ σε φυλάκιση 4 ετών.

Η Αλεξάντρα Σκοτσιλένκο, Ρωσίδα καλλιτέχνης και μουσικός χωρίς προηγούμενο ιστορικό πολιτικού ακτιβισμού, καταδικάστηκε σε επτά χρόνια φυλάκισης από δικαστήριο της Αγίας Πετρούπολης τον Νοέμβριο του 2023, γιατί κάλυψε πέντε ετικέτες τιμών σούπερ μάρκετ με αυτοκόλλητα που έδιναν πληροφορίες για τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Οι Ρώσοι που επαναπατρίζονται

Πρόκειται για οκτώ άτομα:

Βλάντισλαβ Κλιούσιν από τις ΗΠΑ
Βαντίμ Κονοστσενόκ από τις ΗΠΑ
Βαντίμ Κρασίκοφ από τη Γερμανία
Μιχαήλ Μικούσιν από τη Νορβηγία
Αρτέμ Ντούλτσεφ από τη Σλοβενία
Άννα Ντούλτσεβα από τη Σλοβενία
Πάβελ Ρούμπτσοφ από τη Πολωνία
Ρόμαν Σελέζνεφ από τις ΗΠΑ

Ο Βαντίμ Κρασίκοφ είναι ένα πρόσωπο που πάντα η Ρωσία ήθελε να ανταλλάξει με δυτικού ενδιαφέροντος κρατούμενος.

Γερμανικό δικαστήριο κατηγόρησε τον Κρασίκοφ για τη δολοφονία ενός Γεωργιανού τον Αύγουστο του 2019 σε πάρκο του Βερολίνου. Ο Κρασίκογ, που φέρεται να είναι πράκτορας της μυστικής υπηρεσίας FSB καταδικάστηκε το 2021 για την «πολιτική δολοφονία» που «διέταξε το Κρεμλίνο».

Ο Αρτέμ Ντούλτσεφ και η Άννα Ντούλτσεβα, ζευγάρι Ρώσων που παρίστανε τους Αργεντινούς ομογενείς στη Σλοβενία, καταδικάστηκαν σε 19 μήνες αφού δήλωσαν ένοχοι για κατασκοπεία.

Ο Κλιούσιν είναι Ρώσος επιχειρηματίας με δεσμούς με το Κρεμλίνο. Τον Σεπτέμβριο του 2023, καταδικάστηκε σε εννέα χρόνια φυλάκισης σε φυλακή των ΗΠΑ, αφού καταδικάστηκε για συμμετοχή σε κύκλωμα εσωτερικής πληροφόρησης ύψους 93 εκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο περιελάμβανε παραβίαση εταιρικών δικτύων υπολογιστών.

Γιος Ρώσου βουλευπή, ο Σελέζνεφ καταδικάστηκε το 2016 από ομοσπονδιακό δικαστήριο των ΗΠΑ στην πολιτεία της Ουάσινγκτον για την οργάνωση κυβερνοεπίθεσης σε χιλιάδες αμερικανικές επιχειρήσεις. Διείσδυσε σε συστήματα σημείων πώλησης για να κλέψει και να πουλήσει πληροφορίες πιστωτικών καρτών, οδηγώντας σε απώλεια 169 εκατομμυρίων δολαρίων για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Ο Βαντίμ Κονοστσενόκ, Ρώσος πολίτης με φερόμενες διασυνδέσεις με την FSB συνελήφθη στην Εσθονία και εκδόθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 13 Ιουλίου 2023. Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι έκανε λαθρεμπόριο ηλεκτρονικών ειδών και πυρομαχικών αμερικανικής κατασκευής για να υποστηρίξει τις πολεμικές προσπάθειες της Μόσχας στην Ουκρανία.

Οι πολωνικές αρχές συνέλαβαν τον Ισπανό και Ρώσο υπήκοο Πάμπλο Γκονζάλες ή Πάβελ Ρούμπτσοφ, δημοσιογράφο που κάλυπτε τον πόλεμο στην Ουκρανία για ισπανικά μέσα ενημέρωσης ως ύποπτο για διεξαγωγή «δραστηριοτήτων πληροφοριών» το 2022.

Τέλος, ο Μικούσιν συνελήφθη τον Οκτώβριο του 2022 στη Νορβηγία. Εισήλθε στη χώρα ισχυριζόμενος ότι είναι Βραζιλιάνος πανεπιστημιακός που εργάζεται σε θέματα ασφάλειας της Αρκτικής. Θεωρείται ότι ασκούσε κατασκοπευτική δραστηριότητα.

Διεθνής Αμνηστία: Η ανταλλαγή κρατουμένων με τη Ρωσία αφήνει “μια πικρή γεύση”

Η απελευθέρωση “κατάδικων εγκληματιών”, εκ των οποίων ο φερόμενος ως πράκτορας της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ρωσίας (FSB) Βαντίμ Κράσικοφ, στο πλαίσιο της μεγάλης ανταλλαγής κρατουμένων που ανακοινώθηκε σήμερα, αφήνει “μια πικρή γεύση”, επικρίνει σήμερα το γερμανικό σκέλος της Διεθνούς Αμνηστίας.

Κατήγγειλε επίσης “ένα βήμα προς την παράταση της (δικαστικής) ατιμωρησίας”.

Είκοσι έξι φυλακισμένοι ανταλλάχθηκαν μεταξύ της Ρωσίας και αρκετών δυτικών χωρών, εκ των οποίων ο άνδρας αυτός που εξέτιε ποινή φυλάκισης στη Γερμανία μετά την καταδίκη του για φόνο στο Βερολίνο.

“Ένας δολοφόνος και άλλοι εγκληματίες που καταδικάστηκαν στο πλαίσιο μιας δίκαιης δίκης, έχουν πλέον απελευθερωθεί, κατά τη διάρκεια μιας ανταλλαγής προσώπων οι οποίοι το μόνο που έκαναν ήταν να ασκήσουν το δικαίωμά τους στην ελευθερία της έκφρασης”, αποδοκίμασε ο Κρίστιαν Μιχρ, αναπληρωτής γενικός γραμματέας της Αμνηστίας Γερμανίας, σύμφωνα με ανακοίνωση.

Ο Βαντίμ Κράσικοφ καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη για τη δολοφονία ενός Τσετσένου πρώην αυτονομιστή διοικητή στη γερμανική πρωτεύουσα, με εντολές της FSB, σύμφωνα με τη γερμανική δικαιοσύνη.

Μεταξύ των δυτικών πολιτών που απελευθερώθηκαν από τη Μόσχα είναι ο Αμερικανός δημοσιογράφος Έβαν Γκέρσκοβιτς και ο πρώην πεζοναύτης Πολ Γουίλαν, που ήταν φυλακισμένος στη Ρωσία από τα τέλη του 2018.

Παρά το γεγονός ότι η Αμνηστία εκφράζει “ανακούφιση” για τις απελευθερώσεις αυτές, η συγκεκριμένη συμφωνία μπορεί, σύμφωνα με την οργάνωση, να ενθαρρύνει τη ρωσική κυβέρνηση σε “νέες πολιτικές συλλήψεις και παραβιάσεις των ανθρωπίνων διωμάτων, χωρίς τον φόβο των συνεπειών”.

Καθώς οι φυλακισμένοι “χρησιμοποιούνται από τον Βλαντίμιρ Πούτιν ως διαπραγματευτικό χαρτί για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά του”, συνεχίζει η οργάνωση.

Η ανταλλαγή κρατουμένων μεταξύ της Ρωσίας και των δυτικών χωρών είναι μια από τις μεγαλύτερες μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, προηγούμενες έγιναν το 2022 και το 2010.