Οπως σημειώνει το CNN, οι πρώτες λεπτομέρειες της διπλωματικής προσπάθειας δεν γεννούν πολλούς λόγους για αισιοδοξία.

Η «πλήρης και ολοκληρωτική νίκη», όπως χαρακτήρισε την εξέλιξη ο Τραμπ, η οποία κρίθηκε κυριολεκτικά την ύστατη στιγμή, θα συμβάλει στη διάσωση αμέτρητων ανθρώπινων ζωών, θα ανακουφίσει τις αγορές εν μέσω παγκόσμιου ενεργειακού κλονισμού διαρκείας και αναμένεται να δώσει μια πρόσκαιρη ανάσα στον ίδιο τον Τραμπ, εν μέσω δημοσκοπικής «βουτιάς», εσωκομματικών επικρίσεων και ενεργειακού πληθωρισμού, λίγους μήνες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές στην Αμερική.

Ωστόσο, σύμφωνα με τους New York Times, προς το παρόν δεν φαίνεται να λύνει κανένα από τα θεμελιώδη ζητήματα που οδήγησαν στον πόλεμο.

Η θεοκρατική κυβέρνηση της Τεχεράνης, υποστηριζόμενη από το σκληρό σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, παραμένει, ενώ εκφράζονται φόβοι πως οι εκπρόσωποί της φέρονται πιο ριζοσπαστικοποιημένοι απ’ ό,τι πριν.

Τα πυρηνικά αποθέματα του Ιράν, μεταξύ αυτών τα 440 κιλά υλικού υψηλού εμπλουτισμού, που –θεωρητικά– αποτέλεσαν την αιτία του πολέμου, παραμένουν άθικτα και αποθηκευμένα.

Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται ακόμη υπό τον έλεγχο του Ιράν και η προοπτική να εξακολουθήσει να ελέγχει επ’αόριστον τον κρίσιμο αυτό ενεργειακό κόμβο αποτελεί για πολλούς χειρότερη εξέλιξη από αυτήν που ίσχυε πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών.

Οπως επισημαίνουν οι ΝΥΤ, ο Τραμπ πλέον βρίσκεται ενώπιον της πρόκλησης όχι μόνο να εξαφαλίσει μία πιο μόνιμη λύση, αλλά και να αποδείξει –τόσο εσωτερικά όσο και στη διεθνή κοινότητα– πως η εμπλοκή των ΗΠΑ σε αυτήν τη σύγκρουση άξιζε τον κόπο.

Και, για να το πετύχει αυτό, θα πρέπει να περιορίσει τον ασφυκτικό έλεγχο της Τεχεράνης στα Στενά του Ορμούζ, εξασφαλίζοντας ανεμπόδιστη πρόσβαση στη διεθνή εμπορική ναυσιπλοΐα, αλλά και να εξαλείψει κάθε πυρηνική φιλοδοξία του Ιράν.

Δεν είναι σαφές αν η πρωτοφανής απειλή διά στόματος Αμερικανού προέδρου περί «αφανισμού» αποτέλεσε μοχλό πίεσης προς το Ιράν, για να αποδεχτεί το είδος της εκεχειρίας που είχε προηγουμένως απορρίψει.

Αυτό που είναι σαφές, σημειώνει ανάλυση του BBC, είναι ότι η άνευ προηγουμένου εμπρηστική απειλή του Τραμπ –η οποία διαδέχτηκε μία εξίσου αμετροεπή, απρεπούς λεξιλογίου προειδοποίηση το Σαββατοκύριακο– υπερέβη τα ηθικώς εσκαμμένα, δεν έχει προηγούμενο, ακόμη και εν είδει υπαινιγμού, στη διπλωματική φαρέτρα Αμερικανού προέδρου της σύγχρονης ιστορίας των ΗΠΑ.

Οπως το θέτει το CNN, η απειλή αυτή ήγειρε ένα σιωπηρό ερώτημα στις ΗΠΑ και στον κόσμο: Είναι αυτή αποδεκτή συμπεριφορά για τον «αρχιστράτηγο» της πιο ισχυρής υπερδύναμης στον κόσμο;

• Ακόμη κι αν η εκεχειρία δύο εβδομάδων οδηγήσει τελικά σε μόνιμη ειρήνη, ο πόλεμος με το Ιράν και η στάση του Τραμπ ενδέχεται να έχουν αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ο υπόλοιπος κόσμος βλέπει τις ΗΠΑ.

«Μια χώρα που κάποτε αυτοπροβαλλόταν ως πυλώντας σταθερότητας σε παγκόσμιο επίπεδο, τώρα κλονίζει τα θεμέλια της διεθνούς τάξης. Ενας πρόεδρος που φαινόταν να απολαμβάνει να καταστρέφει κανόνες και παραδόσεις στην εσωτερική πολιτική, τώρα κάνει το ίδιο στη διεθνή σκηνή», σχολιάζει το BBC.

«Τα λόγια του Τραμπ υπογραμμίζουν το πώς οι ΗΠΑ, που για δεκαετίες θεωρούνταν πυλώνας σταθερότητας, αποτελούν πλέον –όπως προσωποποιείται από τον πρόεδρό τους– την πιο ασταθή δύναμη στον κόσμο», αναφέρει το CNN.

Οι Δημοκρατικοί έσπευσαν να καταδικάσουν τις δηλώσεις του Τραμπ τη Μεγάλη Τρίτη, ενώ ορισμένοι έφτασαν στο σημείο να ζητήσουν την απομάκρυνσή του.

Αντιστοίχως, στο στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών, αν και πολλοί συντάχθηκαν δημοσίως στο πλευρό του Τραμπ, η υποστήριξη που συνήθιζε να απολαμβάνει εντός κόμματος κάθε άλλο παρά καθολική είναι.

«Τα σχόλια του προέδρου είναι αντιπαραγωγικά, δεν συμφωνώ μαζί του», δήλωσε ο Οστιν Σκοτ, μέλος του Κογκρέσου στην Τζόρτζια.

Ο γερουσιαστής του Ουισκόνσιν, Ρον Τζόνσον, συνήθως πιστός υποστηρικτής του Τραμπ, δήλωσε ότι θα ήταν «τεράστιο λάθος» αν ο Τραμπ προχωρούσε στην εκστρατεία βομβαρδισμών του. «Δεν είμαστε αυτοί εμείς», έγραψε ο βουλευτής Ναθάνιελ Μοράν από το Τέξας, διαφωνώντας ευθέως με την απειλή Τραμπ περί αφανισμού ενός ολόκληρου πολιτισμού. «Και αυτό δεν συνάδει με τις αρχές που καθοδηγούν από καιρό την Αμερική».

Η γερουσιαστής Λίζα Μουρκόφσκι από την Αλάσκα σημείωσε πως η απειλή αυτή «δεν μπορεί να δικαιολογηθεί ως μια προσπάθεια να αποκτήσουν οι ΗΠΑ πλεονέκτημα στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν». «Αυτού του είδους η ρητορική αποτελεί προσβολή στα ιδανικά που η χώρα μας υπερασπίζεται και προωθεί σε όλο τον κόσμο εδώ και σχεδόν 250 χρόνια», δήλωσε η ίδια.

Οπως, πάντως, σημειώνουν αναλυτές, ο Λευκός Οίκος πιθανότατα θα αντιτάξει ότι η πίεση που άσκησε στο Ιράν απέδωσε καρπούς. Και πως η τακτική του Τραμπ να κλιμακώνει τη ρητορική του σε αστρονομικά επίπεδα μπορεί να ενισχύσει την πεποίθησή του ότι οι τακτικές που έμαθε στον κόσμο των ακινήτων της Νέας Υόρκης –να αγνοεί τις παλιές συμβάσεις, να διατυπώνει απαιτήσεις που φτάνουν στα άκρα– λειτουργούν και στη γεωπολιτική.

Η επίσημη τελετή υποδοχής του ζεύγους Τραμπ θα γίνει σήμερα Τετάρτη στο κάστρο του Ουίνδσορ. Εκεί θα τους περιμένουν ο βασιλιάς Κάρολος με τη βασίλισσα Καμίλα, καθώς και ο πρίγκιπας και η πριγκίπισσα της Ουαλίας.

Η τελετή μεταξύ άλλων θα περιλαμβάνει κανονιοβολισμούς, πομπή με άμαξες και στρατιωτικές τιμές από τις ένοπλες δυνάμεις του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ ο πρόεδρος Τραμπ αναμένεται να επιθεωρήσει την τιμητική φρουρά.

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, το προεδρικό ζεύγος των ΗΠΑ θα καταθέσει στεφάνι στον τάφο της βασίλισσας Ελισάβετ Β‘ που βρίσκεται στο παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου εντός του κάστρου του Ουίνδσορ. Το βράδυ, ο βασιλιάς Κάρολος θα παραθέσει επίσημο δείπνο προς τιμήν τους.

Την Πέμπτη, ο Πρόεδρος Τραμπ θα μεταβεί στο Τσέκερς, την εξοχική κατοικία του Βρετανού πρωθυπουργού. Εκεί θα έχει διμερείς συνομιλίες με τον βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ. Οι δύο ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν θέματα που αφορούν και τα δύο κράτη, όπως το εμπόριο, η άμυνα και η ασφάλεια, αλλά και διεθνή ζητήματα, όπως η κατάσταση στην Ουκρανία και την Μέση Ανατολή.

Εν μέσω σοβαρών διεθνών κρίσεων, όπως αυτή της κατάρριψης των ρωσικών drones στην Πολωνία, της αδιάλλακτης στάσης της Ρωσίας, όπως την χαρακτηρίζουν οι αναλυτές, της δολοφονίας του Τσάρλι Κερκ στις ΗΠΑ, η οποία ανησυχεί πολλούς για την άνοδο της ακροδεξιάς διεθνώς, αλλά και της οικονομικής – πολιτικής κρίσης που μαστίζει την Γαλλία, η οποία δημιουργεί σοβαρά ζητήματα σε όλη την ευρωζώνη, η επίσκεψη Τραμπ στην Βρετανία χαρακτηρίζεται εξαιρετικά σημαντική από πολλούς αναλυτές. Άλλωστε Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ θα υπογράψουν συμφωνία με στόχο την επιτάχυνση της ανάπτυξης της πυρηνικής ενέργειας, η οποία από τη μια αναμένεται να δημιουργήσει ενεργειακή ασφάλεια και από την άλλη χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.

Στο περιθώριο των συνομιλιών οι δύο ηγέτες θα δουν αρχεία του Ουίνστον Τσώρτσιλ, ενώ αργότερα θα συμμετάσχουν σε επιχειρηματική εκδήλωση με τον Υπουργό Οικονομικών, πριν παραχωρήσουν κοινή συνέντευξη Τύπου.

Παράλληλα, η Μελάνια Τραμπ θα συμμετάσχει σε ξεχωριστό πρόγραμμα με τη βασίλισσα Καμίλα και την πριγκίπισσα της Ουαλίας. Σε αυτήν συμπεριλαμβάνεται επίσκεψη στη βασιλική Βιβλιοθήκη και στους κήπους Φρόγκμορ. Η επίσκεψη του προεδρικού ζεύγους των ΗΠΑ θα ολοκληρωθεί το απόγευμα της Πέμπτης.

Σπύρος Σιδέρης

Όσον αφορά τις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις με την Κίνα, οι παρατηρητές αναμένουν ότι ο Τραμπ θα υιοθετήσει παρόμοιες πρακτικές όπως και κατά την προηγούμενη θητεία του, όπως η ανέγερση εμπορικών φραγμών, η επιβολή περιορισμών στην τεχνολογία και η υιοθέτηση ελέγχων στις εξαγωγές, ενώ αναμένονται οικονομικοί πόλεμοι και περιορισμοί στις επενδύσεις.

Ο Ντινγκ Τζιγιούν, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Διεθνών Σπουδών στη Σαγκάη, δήλωσε στο Al Jazeera ότι ο Τραμπ δεν θα αυξήσει το ανώτατο όριο των κυρώσεων από αυτό που ήταν κατά την πρώτη του θητεία για δύο λόγους:

• Πρώτον λόγω του απότομου διπλασιασμού της πίεσης στην αλυσίδα εφοδιασμού, γεγονός που θα καταστήσει δύσκολο για τις αμερικανικές εταιρείες να βρουν εναλλακτικούς προμηθευτές χαμηλού κόστους σε σύντομο χρονικό διάστημα, γεγονός που θα οδηγήσει σε υψηλότερο κόστος παραγωγής και θα αυξήσει τις πληθωριστικές πιέσεις στην αμερικανική αγορά.
• Δεύτερον στις αντι-πιέσεις από τη διεθνή αγορά. Το 2018, οι αγρότες των ΗΠΑ αντιμετώπισαν μεγαλύτερες πιέσεις στην αγορά μετά την επιβολή αντιτίμων από την Κίνα.

Ο Τραμπ είχε προτείνει κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας να επιβάλει δασμούς έως και 60% στα κινεζικά προϊόντα.

Αυτή η ρητορική κλιμάκωση συνέπεσε με την πρώτη επίσκεψη στο Πεκίνο του συμβούλου εθνικής ασφάλειας του Αμερικανού προέδρου Τζέικ Σάλιβαν, ο οποίος δήλωσε ότι «πιστεύουμε ότι οι δύο χώρες θα πρέπει να συνυπάρχουν ειρηνικά για μεγάλο χρονικό διάστημα».

Αυτό επαναλήφθηκε από τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ σε συγχαρητήριο τηλεγράφημα προς τον Τραμπ, ο οποίος δήλωσε ότι «οι ΗΠΑ και η Κίνα θα πρέπει να ενισχύσουν τον διάλογό τους».

Ο Σουν Σιντζιγιέ, αναπληρωτής κοσμήτορας της Σχολής Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Sun Yat-sen, πιστεύει ότι η πολιτική του Τραμπ έναντι της Κίνας μπορεί να λάβει νέες μορφές, αλλά οι δασμοί και ο εμπορικός πόλεμος δεν θα είναι τόσο έντονοι όσο ήταν κατά την πρώτη θητεία του.

• Ο Τραμπ θεωρεί κάθε χώρα με εμπορικό πλεόνασμα με τις ΗΠΑ ως άμεσο αντίπαλο, αλλά η Κίνα έχει διολισθήσει και έχει γίνει το τρίτο μεγαλύτερο εμπορικό έθνος για την Ουάσινγκτον, εξήγησε ο Σουν σε συνέντευξή του στον κινεζικό ιστότοπο «Live News», Qi Xinwen.

Το άμεσο εμπόριο της Κίνας με τις Ηνωμένες Πολιτείες μειώνεται, αλλά το εμπόριό της με χώρες που έχουν στενές εμπορικές σχέσεις με την Ουάσινγκτον, όπως το Μεξικό και το Βιετνάμ, αυξάνεται, σύμφωνα με στοιχεία της Γενικής Διοίκησης Τελωνείων της Κίνας για το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους.

Αφού οι ΗΠΑ επέβαλαν πρόσθετους δασμούς το 2018, το μερίδιο αγοράς των κινεζικών προϊόντων στις ΗΠΑ μειώθηκε από 22% το 2017 σε 14% πέρυσι.

• Ωστόσο, ο όγκος του διμερούς εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών παρέμεινε υψηλός στα 457,7 δισ. δολάρια και το εμπορικό έλλειμμα Κίνας-ΗΠΑ παρέμεινε υψηλό στα 310,4 δισ. δολάρια.

Ο Σουν λέει ότι η επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία θα μπορούσε να αλλάξει τη μορφή των πολιτικών σχέσεων στην περιοχή και μπορεί να βοηθήσει λίγο στην ειρήνευση της περιφέρειας της Κίνας «επειδή οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον πρόθυμες να παίξουν το ρόλο του φρουρού ασφαλείας» και οι σύμμαχοί της δεν μπορούν πλέον να κάνουν πολλά από τα πράγματα που συνήθιζαν να κάνουν με την Ουάσινγκτον να τους προστατεύει.

• Βλέπει την πιθανότητα νέων ευκαιριών για συνεργασία μεταξύ Κίνας και Ευρώπης, δεδομένης της δασμολογικής πολιτικής του Τραμπ κατά του Πεκίνου και άλλων χωρών.

Σε άρθρο που δημοσίευσε ο Λίαν Μπινγκ, πρόεδρος του Φόρουμ Κορυφαίων Οικονομολόγων της Κίνας, προχωρά πέρα από τον εμπορικό πόλεμο και τους αντιτίμους και υποστηρίζει ότι το εμπόριο μεταξύ Πεκίνου και ΗΠΑ κινδυνεύει να πέσει στον γκρεμό.

Το άρθρο που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του φόρουμ εξηγεί ότι ελλείψει σαφών κοινών συμφερόντων μεταξύ των δύο χωρών, δεν μπορεί να αποκλειστεί ο κίνδυνος μιας «αποσύνδεσης» στο μέλλον.

Η εξωτερική πολιτική του Τραμπ δείχνει σαφή απομονωτισμό, καθώς όχι μόνο επιδιώκει να επιβάλει εμπορικό και τεχνολογικό προστατευτισμό και να αποκλείσει εφαρμογές καθαρής ενέργειας, αλλά και δεν εστιάζει στη διεθνή συνεργασία στους τομείς της ιατρικής περίθαλψης, της προστασίας του περιβάλλοντος και του ελέγχου της εγκληματικότητας.

Εάν η διπλωματία υψηλού επιπέδου μεταξύ των δύο πλευρών δεν διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο στην από κοινού αντιμετώπιση των οικονομικών προκλήσεων μέσω του διαλόγου, αυτό θα περιορίσει τον χώρο για συνεργασία μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ τα επόμενα τέσσερα χρόνια, ή ακόμη και θα προκαλέσει μια de facto «αποσύνδεση» μεταξύ των δύο πλευρών.

Αμερικανικά όπλα και πυρομαχικά θα αρχίσουν να ρέουν στην Ουκρανία εντός των επόμενων ημερών, εάν το νομοσχέδιο εγκριθεί από τη Γερουσία των ΗΠΑ αυτή την εβδομάδα, όπως αναμένεται.

«Θα έχουμε μια ευκαιρία για νίκη εάν η Ουκρανία αποκτήσει πραγματικά τα οπλικά συστήματα που χρειαζόμαστε τόσο πολύ… αυτό είναι κρίσιμο. Αυτές είναι προτεραιότητες τώρα», δήλωσε ο πρόεδρος Βολόντιμιρ Ζελένσκι στην εκπομπή Meet the Press του NBC την Κυριακή.

Δυτικοί και Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι μέρος της βοήθειας, συμπεριλαμβανομένων όπλων και πυρομαχικών, είναι ήδη συσκευασμένο σε αποθήκες στην Πολωνία και αλλού στην Ευρώπη και έτοιμη να μεταφερθεί. Ωστόσο, η παράδοση της αμερικανικής βοήθειας είναι απίθανο να αλλάξει δραματικά την κατάσταση του Κιέβου στην πρώτη γραμμή, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, στρατιώτες και στρατιωτικούς αναλυτές.

• Ο αρχιστράτηγος Oleksandr Syrsky προειδοποίησε αυτόν τον μήνα ότι η κατάσταση «επιδεινώθηκε σημαντικά» αφού οι ρωσικές δυνάμεις ενίσχυσαν τις επιθετικές ενέργειες κατά μήκος πολλών σημείων στην πρώτη γραμμή των 1.000 χιλιομέτρων από τότε που κατέλαβαν την Avdiivka τον Φεβρουάριο.

Ενώ οι ακροδεξιοί Ρεπουμπλικάνοι στη Βουλή απέτρεψαν την έγκριση ενός πακέτου στρατιωτικής βοήθειας τους τελευταίους μήνες, ο ρωσικός στρατός μπόρεσε να πάρει την πρωτοβουλία στο πεδίο της μάχης. Στρατιώτες στην πρώτη γραμμή είπαν στους Financial Times κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης αυτόν τον μήνα ότι μετά βίας κρατούσαν τις ανελέητες ρωσικές επιθέσεις στις οποίες δεν ήταν σε θέση να απαντήσουν με τον ίδιο τρόπο.

«Ελπίζω ότι θα γυρίσει σελίδα υπέρ μας σε αυτόν τον πόλεμο», είπε ο Υπολοχαγός Ivan Skuratovsky, του οποίου η μονάδα χειρίζεται αμερικανικά συστήματα πυροβολικού στην πρώτη γραμμή στην ανατολική περιοχή του Ντόνετσκ, αλλά έχει έλλειψη πυρομαχικών.

• Ωστόσο, η εισροή όπλων, ιδιαίτερα βλημάτων πυροβολικού και πυρομαχικών για συστήματα αεράμυνας «θα βοηθήσει στην επιβράδυνση της ρωσικής προέλασης, αλλά δεν θα τη σταματήσει», είπε ένας ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος στους FT υπό τον όρο της ανωνυμίας για να μιλήσει ειλικρινά για την κατάσταση στο πεδίο της μάχης.

Και οι Ουκρανοί δεν έχουν αυταπάτες ότι η αμερικανική βοήθεια θα διαρκέσει μέχρι το τέλος του πολέμου. «Ένα τόσο μεγάλο πακέτο βοήθειας μπορεί να είναι το τελευταίο φέτος. Επιπλέον, υπάρχει μια αρκετά μεγάλη πιθανότητα όλα τα επόμενα πακέτα βοήθειας για την Ουκρανία να είναι πολύ μικρότερα σε μέγεθος», δήλωσε ένας πρώην Ουκρανός αξιωματικός που διευθύνει την αναλυτική ομάδα Frontelligence Insight.

«Η βοήθεια που παρέχεται από τις ΗΠΑ αγοράζει σε εμάς και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περίπου ένα χρόνο», ανέφερε η αξιολόγηση του ομίλου.

Ο Rob Lee, στρατιωτικός αναλυτής και ανώτερος συνεργάτης στο Πρόγραμμα Ευρασίας του Ινστιτούτου Ερευνών Εξωτερικής Πολιτικής, είπε ότι ακόμη και με τη νέα αμερικανική βοήθεια, «η Ρωσία θα έχει πλεονέκτημα στο πυροβολικό, απλώς δεν θα είναι τόσο σπουδαίο».

Ο Ruslan Pukhov, διευθυντής του Κέντρου Ανάλυσης Στρατηγικών και Τεχνολογιών, μιας ομάδας σκέψης της Μόσχας, επεσήμανε στους Financial Τimes ότι το όφελος για την Ουκρανία από τα προηγμένα αμερικανικά όπλα θα εξαρτηθεί από την ποσότητα των όπλων που παρέχονται.

• Το νομοσχέδιο των ΗΠΑ αναφέρει μόνο τη χρηματοδότηση για την αγορά των όπλων, όχι ποια συστήματα θα διαθέσει η Ουάσιγκτον.

«Οι επιτυχημένες συνδυασμένες επιχειρήσεις με μαχητικά και αντιαεροπορικά θα μπορούσαν να ακυρώσουν σημαντικά την εκστρατεία μαζικών βομβαρδισμών της Ρωσίας. Εάν η Ουκρανία δεν χρησιμοποιήσει μαζικά τα κρίσιμα συστήματα, δεν θα υπάρξει σημαντική επιρροή στην πρώτη γραμμή», είπε ο Pukhov.

Ο Ζελένσκι είπε νωρίτερα αυτό το μήνα ότι τα στρατεύματά του ήταν πλέον σε θέση να χρησιμοποιήσουν μόνο ένα βλήμα πυροβολικού για περίπου κάθε 10 που εκτοξεύονταν από τον εχθρό τους. Αυτό το χάσμα θα καλυφθεί τώρα εν μέρει αλλά όχι πλήρως, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους.

Το πακέτο βοήθειας των ΗΠΑ, το οποίο είναι βέβαιο ότι θα παρέχει βλήματα πυροβολικού, είπε ο ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος, «δεν περιέχει “ασημένια σφαίρα”».

Ωστόσο, ο Andriy Zagorodnyuk, διευθυντής του κέντρου αμυντικών στρατηγικών που εδρεύει στο Κίεβο και πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, είπε ότι πιστεύει ότι η αμερικανική βοήθεια είναι «αρκετή» για να σταματήσει την ορμή της Ρωσίας.

Το πακέτο όμως, καλύπτει μόνο μια σημαντική πρόκληση που αντιμετωπίζει η Ουκρανία. Το Κίεβο αντιμετωπίζει μια άλλη μεγάλη πρόκληση: το ανθρώπινο δυναμικό. «Νομίζω ότι το ανθρώπινο δυναμικό μπορεί να είναι το κλειδί για το πώς θα εξελιχθεί ο πόλεμος το 2025», είπε ο Lee.

• Η Ρωσία είναι επί του παρόντος σε θέση να κινητοποιεί περίπου 30.000 στρατιώτες κάθε μήνα, σύμφωνα με εκτιμήσεις των ΗΠΑ και της Ουκρανίας, ή αρκετούς για να καλύψει τουλάχιστον τις μαζικές απώλειες στο πεδίο της μάχης.

Η Ουκρανία έχει λάβει μέτρα για να προσπαθήσει να μετριάσει την κατάσταση. Αυτόν τον μήνα, ο Ζελένσκι υπέγραψε νόμο που μειώνει την ηλικία επιστράτευσης στα 25 από 27, ενώ το κοινοβούλιο της Ουκρανίας ψήφισε νέο νομοσχέδιο για τη στράτευση που στοχεύει στην αναπλήρωση των εξαντλημένων και λιγοστών δυνάμεών του. Το πακέτο βοήθειας των ΗΠΑ θα αγοράσει λίγο χρόνο για την αντιμετώπιση της έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού, είπαν οι αναλυτές.

Τα αμερικανικά πυρομαχικά που ενδέχεται να παραδοθούν τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες μπορεί επίσης να βοηθήσουν στην καλύτερη άμυνα κρίσιμων υποδομών της Ουκρανίας που έχει υποστεί σοβαρές ζημιές ή καταστράφηκε από ρωσικούς πυραύλους και drones τις τελευταίες εβδομάδες, αφού το Κίεβο τελείωσε από αναχαιτιστές, είπε ο αξιωματούχος.

Οι πύραυλοι Patriot θα βοηθήσουν στην άμυνα από τις αεροπορικές επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας της Ρωσίας, ενώ θα μπορούσαν επίσης να σταλούν φορητά συστήματα αεράμυνας ή MANPADS, όπως το αμερικανικό σύστημα Stinger για να καλυφθούν τα στρατεύματα κατά μήκος της πρώτης γραμμής όπου τα ρωσικά αεροσκάφη επιτίθενται όλο και περισσότερο σε ουκρανικές θέσεις και ισοπεδώνουν κτίρια κατοικιών για να προχωρήσουν.

«Είναι δίκαιο να ρωτήσουμε εάν αυτά τα πυρομαχικά θα φτάσουν εγκαίρως για να βοηθήσουν την Ουκρανία να κρατήσει το Chasiv Yar», είπε ο Λι, αναφερόμενος στη στρατηγική ανατολική πόλη που βρίσκεται σε μια πλαγιά μόλις 15 χιλιόμετρα δυτικά του Bakhmut, της πόλης που κατέλαβαν οι ρωσικές δυνάμεις τον περασμένο Μάιο.

Ο Syrsky είπε ότι ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν είναι πιθανό να διέταξε τις δυνάμεις του να καταλάβουν το Chasiv Yar πριν από τις 9 Μαΐου, όταν η Μόσχα γιορτάζει παραδοσιακά τη νίκη της Σοβιετικής Ένωσης επί της ναζιστικής Γερμανίας.

Η απώλεια του Chasiv Yar από την Ουκρανία θα επιτρέψει στα ρωσικά στρατεύματα να έχουν «έλεγχο πυρός» τις κοντινές στρατηγικές πόλεις και θα τους έδινε ένα έρεισμα από το οποίο θα μπορούσαν να εξαπολύσουν νέες επιθέσεις βαθύτερα στην Ουκρανία, δήλωσαν Ουκρανοί διοικητές.

• Ο Πούτιν δεν έχει δείξει καμία πρόθεση να σταματήσει την εισβολή της χώρας του να προχωρήσει βαθύτερα στην Ουκρανία, ακόμη και με τη βοήθεια της Ουάσιγκτον να το κάνει.

Ερωτηθείς την Κυριακή πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος και πόσο θα πρέπει να αναμένεται από τους Αμερικανούς να χρηματοδοτήσουν την άμυνα της Ουκρανίας, ο Ζελένσκι παραδέχτηκε ότι ο στρατός του «έχασε την πρωτοβουλία» τους τελευταίους μήνες. «Από τη στιγμή που θα πάρουμε στα χέρια μας αυτά τα οπλικά συστήματα, λοιπόν, από εκείνη τη στιγμή, μπορούμε να μιλήσουμε για το χρονοδιάγραμμα», είπε.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους τους οποίους επικαλούνται πολλά αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα, οι εκρήξεις κοντά σε στρατιωτική βάση στην Καχτζαβαρεστάν, στο κέντρο της χώρας, έχουν σχέση με μια ισραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν σε αντίποινα για τα ιρανικά πλήγματα το περασμένο Σαββατοκύριακο.

Αυτές οι νέες εξελίξεις σημειώνονται καθώς το Ισραήλ είχε απειλήσει να απαντήσει στην επίθεση εναντίον του εδάφους του και παρά τις προειδοποιήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, του πιο πιστού συμμάχου του.

#Israel’s attack on #Iran, facts: AAA fired in #Isfahan, not STA 🚀. 💥 and 🔥 have been heard and videoed,confirmed by credible media. Can’t be AAA hence target(s) hit in 8th airforce base of Isfahan. IRGC keeps downplaying, which means no re/“sponse expected. #IsraelAttackIran pic.twitter.com/TnXLpgpcQG

— IRANIAN MEME FORCES (@sano_polo) April 19, 2024

Η Τεχεράνη φαινόταν ωστόσο σήμερα να μετριάζει την κατάσταση, κάνοντας λόγο για μια επίθεση χωρίς πυραύλους και πυρηνικές εγκαταστάσεις σε ασφάλεια.

«Μοιάζει να είμαστε σε μια στιγμή όπου οι δύο πλευρές επιδιώκουν να βγουν από τον τρέχοντα κύκλο κλιμάκωσης, με το Ισραήλ να εξαπολύει μια πολύ περιορισμένη επίθεση προκειμένου να δείξει ότι απαντά στα ιρανικά πλήγματα και την Τεχεράνη να υποβαθμίζει γρήγορα το συμβάν ώστε να μην είναι υποχρεωμένη να απαντήσει», εκτιμά ο Ζιλιέν Μπαρνς-Ντέισι του European Council on Foreign Relations.

Ο Χάσνι Αμπίντι, του Study and Research Centre for the Arab and Mediterranean World με έδρα τη Γενεύη, υπογραμμίζει από την πλευρά του τη σχεδόν απόλυτη «συμμετρία» των επιθέσεων του Ιράν και του Ισραήλ, κάτι που μπορεί να τα οδηγήσει να εκτιμήσουν ότι μπορούν να μείνουν εκεί.

«Το ισραηλινό πλήγμα χτύπησε μια αεροπορική βάση που είχε χρησιμοποιηθεί ως πλατφόρμα για την εκτόξευση πυραύλων και drones εναντίον του Ισραήλ» την περασμένη εβδομάδα, λέει. Και «οι Ισραηλινοί φρόντισαν να μην αγγίξουν σημαντικές πυρηνικές θέσεις που βρίσκονται στην ίδια επαρχία, στο Ισφαχάν».

Μια κατάσταση ώστε να κατευναστεί η Τεχεράνη, η οποία δεν έχει «κανένα συμφέρον να διαρκέσει αυτή η κρίση», επειδή η ύψιστη προτεραιότητά της είναι να συνεχίσει το πυρηνικό πρόγραμμά της, όρος επιβίωσης του καθεστώτος, εκτιμά ο ειδικός στη Μέση Ανατολή.

• Στην επίθεσή του κατά του Ισραήλ το περασμένο Σαββατοκύριακο, το Ιράν μπόρεσε εξάλλου να μετρήσει «την ικανότητα του Ισραήλ στον τομέα της αεροπορικής άμυνας» καθώς την «χωρίς προηγούμενο» κινητοποίηση των Ηνωμένων Πολιτειών, του δυτικού στρατοπέδου ευρύτερα στο οποίο εντάχθηκε η Ιορδανία, σημειώνει.

Το Ιράν εξαπέλυσε περισσότερα από 350 βλήματα -πυραύλους και drones- προς την κατεύθυνση του Ισραήλ, το σύνολο σχεδόν των οποίων αναχαιτίστηκε.

Παρά τα αντικειμενικά στοιχεία που συνηγορούν υπέρ της αποκλιμάκωσης, οι ειδικοί παραμένουν ιδιαίτερα συγκρατημένοι, λόγω της αβεβαιότητας που περιβάλλει τους σκοπούς του Ισραήλ.

«Για μένα, το Ισραήλ είναι σε μια λογική κλιμάκωσης και καθόλου σε μια λογική αποκλιμάκωσης», εκτιμά η Ανιές Λεβαλουά του Institut de recherche et d’etudes sur la Mediterranee et le Moyen-Orient.

«Η επίθεση στο Ιράν είναι ένας τρόπος να έχει πολύ περισσότερη υποστήριξη από ό,τι στην υπόθεση της Γάζας», λέει, αναφερόμενη στο ότι οι αραβικές χώρες θεωρούν πως η Τεχεράνη και το πυρηνικό πρόγραμμά της είναι από μόνα τους παράγοντας περιφερειακής αποσταθεροποίησης.

• Οι Ισραηλινοί επέλεξαν ωστόσο να απαντήσουν στην επίθεση της Τεχεράνης χωρίς να λάβουν υπόψη τις προειδοποιήσεις της Ουάσινγκτον, παρατηρεί, υπογραμμίζοντας τον απρόβλεπτο χαρακτήρα του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος είναι μάλλον απρόσβλητος στις πιέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Υπάρχει το προφανές και λογικό, όμως επί του πεδίου, έχουμε έναν παίκτη (…) ο οποίος παίρνει αποφάσεις που μοιάζουν να πηγαίνουν αντίθετα στα συμφέροντα του Ισραήλ», παρατηρεί η Ανιές Λεβαλουά.

Το Ισραήλ ενέτεινε εξάλλου τις επιδρομές του στον νότιο Λίβανο εναντίον της λιβανικής Χεζμπολάχ -που υποστηρίζεται από την Τεχεράνη-, κάτι που μπορεί να ωθήσει την τελευταία να «καθαρίσει» την ντροπή του Ιράν», του οποίου το Ισραήλ έχει σκοτώσει τελευταία αρκετούς αξιωματούχους. «Η περιφερειακή κατάσταση στο σύνολό της παραμένει εξαιρετικά πυρετώδης με την αντιπαράθεση ανάμεσα σε αυτές τις δύο χώρες να είναι πιο άμεση από ποτέ», λέει ο Ζιλιέν Μπαρνς-Ντέισι.

Σε ένα λιγότερο απαισιόδοξο σενάριο, οι Ηνωμένες Πολιτείες ίσως μπόρεσαν να δεχθούν πως το Ισραήλ θα ανταπέδιδε με αντάλλαγμα να μείνει εκεί, λέει η Ανιές Λαβαλουά. Επειδή, σημειώνει, «οι κίνδυνοι είναι πολύ μεγάλοι» για τις ΗΠΑ, τις χώρες του Κόλπου και για το ίδιο το Ισραήλ.

• Το βρετανικό δίκτυο Guardian με μακροσκελή ανάλυσή του επιχειρεί να σκιαγραφήσει τόσο το τι συμβαίνει στη διπλωματική σκακιέρα αλλά και στο ίδιο το πεδίο.

Ένας Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε ότι δεν έχει «άμεσο» σχέδιο για αντίποινα, και οι εκκλήσεις αυξάνονται διεθνώς προς το Ισραήλ και το Ιράν να αποκλιμακώσουν την αντιπαράθεσή τους. Οι παγκόσμιοι ηγέτες κάλεσαν σε ψυχραιμία, μιας και πλέον η άλλοτε κόκκινη γραμμή έχει ξεπεραστεί κατά πολύ μετά την πυραυλική επίθεση του Ιράν και την απάντηση του Ισραήλ.

Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών της Ιταλίας, Αντόνιο Ταγιάνι, ο οποίος μίλησε αργότερα την Παρασκευή, οι ΗΠΑ δήλωσαν στη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της G7 στο Κάπρι ότι έλαβαν πληροφορίες της “τελευταίας στιγμής” από το Ισραήλ σχετικά με μια δράση μη επανδρωμένου αεροσκάφους στο Ιράν. Το ειδησεογραφικό κανάλι N12 του Ισραήλ μετέδωσε ότι το Ισραήλ είχε επίσης πλήξει στόχους στο Ιράκ και τη Συρία και αναφέρθηκαν εκρήξεις και στις δύο αυτές χώρες.

• Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Χοσεΐν Αμιραμπντολαχιάν, δήλωσε ότι η επίθεση στο Ισφαχάν αφορούσε μικροσκοπικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και δεν είχε προκαλέσει ζημιές ή θύματα.

Τόσο η G7 όσο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απηύθυναν εκκλήσεις για την εκτόνωση της υποβόσκουσας σύγκρουσης. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, σε δική του παρέμβαση, δήλωσε ότι είναι “καιρός να σταματήσει ο επικίνδυνος κύκλος των αντιποίνων στη Μέση Ανατολή”.

Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ανησυχούσαν ότι το σπάσιμο του ταμπού για άμεσες επιθέσεις μεταξύ των δύο δυνάμεων άφησε την περιοχή σε πολύ πιο επισφαλή θέση τους επόμενους μήνες και χρόνια, καθώς το Ισραήλ σχεδιάζει να συνεχίσει την αδυσώπητη εκστρατεία του στη Γάζα, βαθαίνοντας την ανθρωπιστική καταστροφή εκεί, και ζυγίζει ανοιχτά έναν πόλεμο στο Λίβανο με τη Χεζμπολάχ, στενό σύμμαχο του Ιράν.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας επιβεβαίωσε ότι δεν υπήρξαν ζημιές στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν στην επαρχία Ισφαχάν. Κάτοικοι της περιοχής έστειλαν στο BBC Persian πλάνα στα οποία ακούγεται έκρηξη και φαίνονται λάμψεις στον νυχτερινό ουρανό.

Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης και αξιωματούχοι αναφέρθηκαν στο περιστατικό ως επίθεση από «διεισδυτές» και όχι από το Ισραήλ, αποφεύγοντας την ανάγκη για αντίποινα. Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης έδειξαν πλάνα από συστήματα αεράμυνας στο Ισφαχάν την Παρασκευή σε μια εκπομπή που τόνισε την έλλειψη ζημιών από την επίθεση.

• Ισραηλινοί αξιωματούχοι αρνήθηκαν να σχολιάσουν δημοσίως, αλλά αρκετοί που αναφέρθηκαν ανεπίσημα δήλωσαν ότι το Ισραήλ ήταν υπεύθυνο.

Το Reuters επικαλέστηκε πηγή που γνωρίζει τις εκτιμήσεις των δυτικών μυστικών υπηρεσιών, η οποία συμφωνεί με τον ιρανικό ισχυρισμό ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη είχαν απογειωθεί εντός του ιρανικού εδάφους, γεγονός που υποδηλώνει ότι εμπλέκονται είτε ειδικές δυνάμεις είτε μια ιρανική παράταξη που έχει συμμαχήσει με το Ισραήλ. Η περιορισμένη ισραηλινή δράση και ο υποτονικός χαρακτήρας της απάντησης του Ιράν μπορεί να υποδηλώνουν μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης και από τις δύο πλευρές.

• Το Ισφαχάν είναι σημαντικό για τις στρατιωτικοβιομηχανικές εγκαταστάσεις του, τις τοποθεσίες που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και μια μεγάλη αεροπορική βάση που φιλοξενεί τον γερασμένο στόλο των F-14 Tomcats της χώρας. Μεταξύ των πυρηνικών εγκαταστάσεων στο Ισφαχάν είναι ο υπόγειος χώρος εμπλουτισμού Νατάνζ, ο οποίος έχει επανειλημμένα αποτελέσει στόχο ύποπτων ισραηλινών επιθέσεων δολιοφθοράς. Αυτή η δορυφορική εικόνα από την Planet Labs δείχνει το πολιτικό αεροδρόμιο διπλής χρήσης και την αεροπορική βάση στο Ισφαχάν την Πέμπτη.

Τα κρατικά μέσα της κυβέρνησης της Τεχεράνης, όπως και τα social media, έδειχναν φωτογραφίες από μία ήρεμη και ειρηνική πόλη με την ιρανική κυβέρνηση να προσπαθεί να υποβαθμίσει την επίθεση του Ισραήλ. Η Ισφαχάν βρίσκεται περίπου 350 χιλιόμετρα νότια της πρωτεύουσας του Ιράν, σχεδόν στο κέντρο της χώρας και σε ίση σχεδόν απόσταση από την Κασπία Θάλασσα και τον Περσικό Κόλπο.

Είναι η τρίτη παλαιότερη πόλη της χώρας, στην οποία μια εβραϊκή αποικία εγκαταστάθηκε πριν από περίπου 2.500 – 2.700 χρόνια. Μετά την Τεχεράνη και το Μασχάντ, είναι η τρίτη σε πληθυσμό πόλη του Ιράν. Σύμφωνα με τα τοπικά μέσα, ο πληθυσμός της φθάνει ξεπερνά τα 1,9 εκατομμύρια.

Πάντως η παράδοση στην ελληνική Αεροπορία των πρώτων ζευγών F35 δεν θα σημαίνει και προσγείωση στην Ελλάδα. Όπως έγινε η διαδικασία εκπαίδευσης των Ελλήνων ιπτάμενων στα Rafale, έτσι θα γίνει και στα F35, τα οποία θα παραμείνουν για όσο χρειαστεί στις ΗΠΑ για να εκπαιδευτούν οι πρώτοι Έλληνες ιπτάμενοι πάνω στα stealth αεροσκάφη.

Η ίδια διαδικασία τηρείται από τους Αμερικανούς για όλα τα κράτη που εισέρχονται στο πρόγραμμα του F-35.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η ποιοτική διαφορά ανάμεσα στα F35 και τα F16 είναι τεράστια καθώς «τα F-35 μας δίνουν στρατηγική υπεροχή και η ελληνική αεροπορία γίνεται μια από τις ισχυρότερες στην περιοχή της Μεσογείου και του Αιγαίου, μαζί με το Ισραήλ», λέει μιλώντας στο OPΕΝ o Κων. Ιατρίδης, Πτέραρχος εν αποστρατεία και αμυντικός αναλυτής.

«Είναι ένα κινητό στρατηγείο και μπορεί να καθορίζει τις επιχειρήσεις μόνο του μεταφέροντας τις απειλές στα άλλα αεροσκάφη και να προσδιορίζει ποια απειλή είναι ποιο επικίνδυνη έτσι ώστε να την καταρρίπτουν ή να την αποφεύγουν», προσθέτει.

Το F-35 είναι ένα πολεμικό αεροσκάφος πέμπτης γενιάς, αόρατο, τύπου stealth με προηγμένα συστήματα πλοήγησης. Το σύγχρονο μαχητικό αεροσκάφος της Lockheed Martin μπορεί να φέρει πυραύλους αέρος, αέρος και αέρος εδάφους και κατευθυνόμενες βόμβες λέιζερ, ενώ έχει και τη δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης.

Πάντως το μεγάλο στοίχημα για τη νέα ηγεσία αποτελεί η προετοιμασία για την είσοδο στο πρόγραμμα των υπερσύγχρονων μαχητικών 5ης γενιάς F-35, με τα οποία η Πολεμική Αεροπορία θα περάσει σε νέα αεροπορική πραγματικότητα.

Όπως είπε ο αντιπτέραρχος Δ. Γρηγοριάδης στην πρώτη του ημερήσια διαταγή: «Θα πρέπει να σχεδιάσουμε και να προετοιμαστούμε για την επόμενη ημέρα και την εποχή που θα περάσουμε στην 5η γενιά αεροσκαφών. Επιβάλλεται και θα δώσω όλες μου τις δυνάμεις ώστε η Πολεμική Αεροπορία, ως κατ’ εξοχήν τεχνολογικό όπλο, να παρακολουθεί και να πρωταγωνιστεί στις τεχνολογικές εξελίξεις».

• Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές η επίσημη αποδοχή του ελληνικού αιτήματος για την προμήθεια των F-35, μαζί με την ταυτόχρονη παραχώρηση ενός πολύ σημαντικού πακέτου δωρεάν στρατιωτικού υλικού από το αμερικανικό απόθεμα – που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τέσσερις φρεγάτες LCS, δύο μεταγωγικά C-130, 60 θωρακισμένα άρματα μάχης, περιπολικά πλοία – προς την Ελλάδα αποτελεί «ψήφο εμπιστοσύνης» προς την Ελλάδα.

Παράλληλα, όπως σημειώνουν «αποτελεί έμπρακτη αναγνώριση του ηγετικού ρόλου της Ελλάδας στην περιοχή, του ρόλου της ως πυλώνα σταθερότητας, ειρήνης και ασφάλειας, καθώς και ενός απαραίτητου και αξιόπιστου εταίρου και συμμάχου που επέδειξε σοβαρότητα, συνέπεια και συμμαχικό πνεύμα στην αντιμετώπιση όλων των μεγάλων κρίσεων των τελευταίων ετών».

«Η επιστολή Μπλίνκεν δικαιώνει το διπλωματικό κεφάλαιο που έχτισε η κυβέρνηση και την πολιτική που ακολούθησε στις γεωπολιτικές κρίσεις στην περιοχή, από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την επίτευξη ενεργειακής ασφάλειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, μέχρι την κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή» σημειώνουν χαρακτηριστικά.

Ο Αλέξης Τσίπρας επισημοποίησε το θέμα των παρακολουθήσεων και ο Κ. Μητσοτάκης αναζήτησε καταφύγιο στην ασφάλεια των συμψηφισμών της «δικής του» τετραετίας που ολοκληρώνεται σε λίγους μήνες και εκείνης του προκατόχου του που ο πρωθυπουργός περιέγραψε λίγο έως πολύ αποτυχημένη.

Χρόνης Διαμαντόπουλος

Τι έμεινε όμως από τις υποκλοπές της ΕΥΠ και του predator;

Σύμφωνα με τον πολιτικό επιστήμονα Λευτέρη Κουσούλη «το ζήτημα των παρακολουθήσεων, όπως αυτό εξελίχθηκε τους τελευταίους μήνες, αλλά και τις τελευταίες ημέρες, προσθέτει φθορά στο κυβερνητικό σχήμα.

Η φθορά αυτή, που μοιάζει επιφανειακή, έχει και μια διάσταση αόρατη, μια πλευρά που δεν καταγράφεται αμέσως και δεν είναι εν τέλει δυνατή η καταγραφή της. Ανήκει στα θέματα που «εργάζονται» διαβρωτικά, υπονομεύουν την εμπιστοσύνη και αφαιρούν από τον ενδιαφερόμενο πρωταγωνιστή αίγλη και πειστικότητα. Όπως και αν έχει το πράγμα, δεν είναι οι παρακολουθήσεις, ως αυτόνομο θέμα, που θα βαρύνουν στο εκλογικό αποτέλεσμα. Έρχονται να προστεθούν στο συνολικό ζύγισμα, που σιγά – σιγά αναπόφευκτα συντελείται, βαδίζοντας προς τις εκλογές. Η πορεία αυτή έχει πλέον ενδιαφέρον. Η ως τώρα κυρίαρχη αριθμητικά θέση του κυβερνητικού κόμματος, όπως δημοσκοπικά προκύπτει, μοιάζει να έχει αντοχή.

Προς το τέλος της θητείας της και η Κυβέρνηση διατηρεί μια αποδοχή, σε βαθμό που μπορεί βάσιμα να επιδιώκει ακόμη και την αυτοδυναμία. Αυτό είναι το ζήτημα γύρω από το οποίο θα αναπτυχθεί η προεκλογική αντιπαράθεση. Ο στόχος της αυτοδυναμίας. Όλα τα άλλα θα καταστούν επιμέρους θέματα και θα ‘‘αφομοιωθούν’’ μέσα του. Οι παρακολουθήσεις και η φθορά που γεννούν – μικρή ή μεγάλη, δεν μπορεί να μετρηθεί – έχουν ενδιαφέρον επειδή η ενόχληση που προκαλούν σε μερίδα των ψηφοφόρων συνδέεται με τον συγκεκριμένο πολιτικό στόχο».

Στο ερώτημα πόσο θα επηρεάσουν τις εκλογές ο κ. Κουσούλης πιστεύει ότι «ως θεσμικό ζήτημα δημοκρατίας, οι παρακολουθήσεις επηρεάζουν μια κατηγορία ψηφοφόρων, που κινούνται στην αθόρυβη  ζώνη. Είναι εκτός άμεσου κομματικού ‘‘ελέγχου’’, βλέπουν τα πράγματα από απόσταση, παραμένουν αυστηρά κριτικοί απέναντι στην εξουσία, διατηρούν ένα πνεύμα απόρριψης των πράξεων της εξουσίας, όταν μπορεί αυτές  να κυοφορούν απειλές κατά των ατομικών δικαιωμάτων».

Επιστρέφοντας όμως στη συζήτηση στη Βουλή, ο αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Γιάννης Κωνσταντινίδης λέει:

• «Η ισχύς της κυβέρνησης, ή ακόμα καλύτερα του Πρωθυπουργού και του στενού περιβάλλοντός του, στο ελληνικό πολιτικό σύστημα είναι τόσο ασύμμετρα μεγάλη σε σύγκριση με τους άλλους θεσμούς, και ιδιαιτέρως σε σύγκριση με την κατ’ όνομα ‘‘νομοθετική εξουσία’‘, που η οποιαδήποτε κοινοβουλευτική λειτουργία μετατρέπεται σε μια στυλιζαρισμένη θεατρική παράσταση με ένα προβλέψιμο αποτέλεσμα. Και φοβάμαι ότι το χειρότερο σε μια τέτοια παράσταση δεν είναι ότι είναι στυλιζαρισμένη, αλλά ότι το αποτέλεσμα είναι προβλέψιμο».

Για τον ίδιο «η τριήμερη συζήτηση επί της τελευταίας πρότασης δυσπιστίας σε βάρος της κυβέρνησης ήταν στυλιζαρισμένη. Επιστρατεύθηκαν αρχαία κείμενα, αποφθέγματα και αστικοί μύθοι της νεώτερης ιστορίας προκειμένου να κερδηθεί η μάχη της ατάκας, να προκληθεί το χειροκρότημα των ‘‘δικών μας’’ και οι ενοχλημένες φωνές των ‘‘απέναντι’’. Τη δυσχερή ούτως ή άλλως αναζήτηση ενός κάποιου συλλογισμού μέσα στη συρραφή των ευρηματικών διατυπώσεων των ομιλιών ήρθαν –ιδιαιτέρως σήμερα – να αποτελειώσουν οι συνεχείς παρεμβάσεις του Προέδρου της Βουλής που ζητούσε από τους παριστάμενους να σιωπήσουν. Ποια είναι η πιθανότητα να κερδίσει ένας πολίτης πληροφορίες ή ερμηνείες υπό αυτές τις συνθήκες;».

Όπως λέει ο κ. Κωνσταντινίδης «το χειρότερο όμως με κάθε τέτοια παράσταση είναι ότι το αποτέλεσμα ήταν προβλέψιμο. Στο ελληνικό πολιτικό σύστημα, ο Πρωθυπουργός ελέγχει με τον έναν ή τον άλλον τρόπο τα πάντα: υπουργούς, βουλευτές, δημόσια διοίκηση, δικαιοσύνη, ανεξάρτητες αρχές. Για αυτό και τα χειροκροτήματα στο τέλος κάθε πρωθυπουργικής ομιλίας είναι δεδομένα. Αυτό δεν ισχύει μόνο για τον σημερινό Πρωθυπουργό, αν και ισχύει σίγουρα και για αυτόν. Κάθε Πρωθυπουργός στην Ελλάδα μπορεί να είναι σίγουρος ότι θα κάνει πράξη οτιδήποτε έχει στο καθαρό ή βρώμικο μυαλό τους. Και είναι ακριβώς αυτή η σχέση υποτέλειας των άλλων θεσμών έναντι του Πρωθυπουργού που θα πρέπει να συζητηθεί στη δημόσια σφαίρα με την ευκαιρία των εκλογών. Το θέμα της πρότασης δυσπιστίας που συζητήθηκε τις μέρες αυτές ακουμπούσε, με έναν τρόπο, το ζήτημα της ευρύτερης θεσμικής αρχιτεκτονικής του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Για αυτό και είναι διπλό το κρίμα για αυτή τη συζήτηση που δεν έφτασε ποτέ στην προφανή αποδοχή από όλους της αξίας που έχει η ύπαρξη μηχανισμών ελέγχου και εξισορρόπησης της εξουσίας του πρωθυπουργού».  

• Αυτό που απομένει μετά από όλα αυτά είναι οι εκλογές που θα γίνουν σε λίγους μήνες. Όπου τα πράγματα σύμφωνα με τον κ. Κουσούλη θα είναι «οριακά». Δηλαδή, «οριακή θα είναι η αυτοδυναμία αν επιτευχθεί, οριακά θα χαθεί, αν αποδειχθεί αδύνατη».

«Σε λίγες μέρες θα προκηρυχθούν και τυπικά οι εκλογές, ο χρόνος θα μετράει διαφορετικά, το ζύγισμα των πραγμάτων θα γίνεται με εκλογικά κριτήρια, η αξιολόγηση της περιόδου θα λάβει για κόμματα  και Κυβέρνηση τελικό χαρακτήρα. Δεν απομένουν και μετά τη σημερινή συζήτηση στη Βουλή μεγάλα περιθώρια εκπλήξεων», εξηγεί ο κ. Κουσούλης και καταλήγει: «Το βράδυ της Κυριακής του ‘‘πρώτου γύρου’’, των εκλογών με απλή αναλογική, θα έχουμε τις απαντήσεις και για τον «δεύτερο γύρο», της επαναληπτικής εκλογής. Αν έχουμε αυτοδυναμία ή αν η απόφαση του λαού γίνει η δύναμη κίνησης εξόδου από μια αυτάρεσκη στασιμότητα, που τρέφει κάθε αυτοδυναμία». 

Ένα ανησυχητικό στοιχείο είναι οι παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου και σε θρησκευτικές εορτές. Ανήμερα των Χριστουγέννων και παρά το γεγονός ότι ήταν Κυριακή, ημέρα που σπάνια οι γείτονες απογειώνουν μαχητικά, τρία τουρκικά F-16 παραβίασαν 11 φορές τον Εθνικό Εναέριο Χώρο, ανεβάζοντας και πάλι την ένταση στο «κόκκινο». Το ίδιο «σκηνικό» επαναλήφθηκε και τη δεύτερη ημέρα των Χριστουγέννων με ένα αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας CN-235 να παραβιάζει τον ΕΕΧ στο Νοτιοανατολικό Αιγαίο.

Και όλα αυτά ενώ την περασμένη εβδομάδα είχε προηγηθεί ένα μπαράζ υπερπτήσεων που θύμισε στα Στελέχη του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας την 27η Απριλίου, όταν τουρκικά αεροσκάφη πέταξαν 42 φορές πάνω από 21 ελληνικά νησιά, τα περισσότερα εκ των οποίων κατοικημένα.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, η Τουρκία απογείωσε περισσότερα από 2.500 μαχητικά αεροσκάφη F-16, F-4, ναυτικής συνεργασίας CN-235, ελικόπτερα αλλά και Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη με σκοπό να προβάλει τις παράνομες διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και να υπηρετήσει το αναθεωρητικό αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας, περισσότερες από 270 φορές, τα τουρκικά μαχητικά αρνήθηκαν να αποχωρήσουν από τον Εθνικό Εναέριο Χώρο με αποτέλεσμα να εμπλακούν σε εικονικές αερομαχίες με τα αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας που έσπευσαν να υπερασπιστούν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

• Στην Τουρκία οι αναλυτές παίρνοντας τη σκυτάλη από τους αξιωματούχους απειλούν με πόλεμο την Ελλάδα εάν επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια ακόμα και νότια της Κρήτης.

Ο τούρκος αναλυτής Αμπντουλάχ Αγάρ μιλά στον τηλεοπτικό σταθμό CNNTuRK για το ενδεχόμενο η Ελλάδα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα νότια της Κρήτης και, μεταξύ άλλων, λέει:

• «Εμείς με απόλυτο τρόπο την επέκταση ακόμα και για ένα μέτρο πέραν των έξι μιλίων τη θεωρούμε ως παραβίαση της κυριαρχίας της Τουρκίας. Για την ακρίβεια αποτελεί βιασμό της κυριαρχίας».

Τονίζει ότι «Από τη σκοπιά μας, αυτό αποτελεί κόκκινη γραμμή και η Τουρκία στο παρελθόν έχει δείξει τη βούλησή της».

Και προσθέτει:

• «Προσέξτε, η Ελλάδα δεν είναι μία χώρα η οποία κινείται με βάση τη δική της ελεύθερη βούληση. Αυτό είναι και η επικίνδυνη πλευρά αυτής της ιστορίας».

Στο ίδιο θέμα αναφέρεται και ρεπορτάζ του τουρκικού τηλεοπτικού σταθμού Haber Global:

«Η ένταση στις σχέσεις με την Ελλάδα πάντοτε ήταν υψηλή, αλλά μπορεί να φτάσει σε απίστευτο σημείο. Διότι υπάρχει ο ισχυρισμός για σχέδιο επέκτασης των χωρικών υδάτων της Ελλάδας».

Τονίζει ότι «Σύμφωνα με την είδηση, η κυβέρνηση Μητσοτάκη τον Μάρτιο θα επεκτείνει τα χωρικά ύδατα στα νότια και στα δυτικά της Κρήτης στα 12 μίλια».

Και υπενθυμίζει: «Γνωρίζετε πως σε περίπτωση που η Ελλάδα κάνει αυτό το βήμα, υπάρχει απόφαση της Βουλής του 1995, πως η Τουρκία θα το θεωρήσει ως αιτία πολέμου».

Στη συνέχεια, η Ελλάδα εμφανίζεται ως επιτιθέμενη, με βάση τα τετελεσμένα που επιχειρεί να διαμορφώσει η τουρκική κυβέρνηση.

• «Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Μητσοτάκης έχει βλέψεις στη Γαλάζια Πατρίδα. Θέλει να παίξει το χαρτί των 12 μιλίων που αποτελεί αιτία πολέμου», σημειώνει.

Για ν’ «αποκαλύψει» στους τούρκους τηλεθεατές ότι «Στόχος είναι να περιοριστεί η αποκλειστική οικονομική ζώνη όπως αυτή καθορίστηκε από το μνημόνιο μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας».

Πηγή: tourkikanea.gr

Εξάλλου, ο βασικός διαπραγματευτής της Μόσχας στις συνομιλίες με την Ουκρανία, Βλαντιμίρ Μεντίνσκι, είπε ότι η υπόσχεση της Ρωσίας να «μειώσει δραστικά» τις στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν σημαίνει και κατάπαυση του πυρός. Σε συνέντευξή του στο ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Tass, ο Μεντίνσκι είπε ότι υπάρχει ακόμη «πολύς δρόμος να διανυθεί» για να επιτευχθεί μια αμοιβαία συμφωνία με την Ουκρανία.

Παρά το γεγονός ότι οι συνομιλίες μεταξύ ρωσικών και ουκρανικών αντιπροσωπειών στην Κωνσταντινούπολη έληξαν με έναν αισιόδοξο τόνο, οι ειδικοί διχάζονται για το αν θα τερματιστούν τελικά τις εχθροπραξίες.

Η Ρωσία δήλωσε ότι θα «μειώσει δραστικά» τις πολεμικές επιχειρήσεις κοντά στο Κίεβο, ενώ η Ουκρανία δήλωσε ότι αποδέχεται ένα «ουδέτερο» καθεστώς σε αντάλλαγμα τις εγγυήσεις ασφαλείας που ζητά.

Ωστόσο, ο πολιτικός επιστήμονας Γκριγκόρι Γκολόσοφ δήλωσε στο ρωσικό BBC, ότι δεν βλέπει «κανένα πραγματικό αποτέλεσμα» από τις συνομιλίες.

«Και οι δύο πλευρές μπορούν να ισχυριστούν ότι κέρδισαν (στις συνομιλίες)», υποστήριξε. «Και οι δύο πλευρές προσπαθούν να επιδείξουν δέσμευση στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων», θεωρώντας ότι η Ρωσία είναι «πιο δυνατή» στις διαπραγματεύσεις σε μια προσπάθεια να αποφύγει τις περαιτέρω κυρώσεις.

Ένας άλλος πολιτικός επιστήμονας, ο Κίριλ Ρόγκοφ, πάντως, πιστεύει ότι οι συνομιλίες αποτελούν «σημείο καμπής» στον πόλεμο. «(Αυτή) είναι η αρχή της αποκλιμάκωσης από τη ρωσική πλευρά», επισήμανε.

Ξεκάθαρη θέση για την έκβαση των διαπραγματεύσεων πήραν οι ΗΠΑ, προειδοποιώντας ότι πρόκειται για έναν ελιγμό από πλευράς Βλαντιμίρ Πούτιν και όχι πραγματική υποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων.

Μάλιστα το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ εκτιμά ότι η μετακίνηση των ρωσικών στρατευμάτων κοντά στο Κίεβο είναι στην πραγματικότητα ανασύνταξη/επανατοποθέτηση προς τα ανατολικά και όχι πραγματική απόσυρση, όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου Τζον Κέρμπι.

«Πιστεύουμε ότι αυτό που πιθανώς έχουν στο μυαλό τους είναι μια επανατοποθέτηση για να δώσουν προτεραιότητα αλλού (σ.σ. Ντονμπάς)», δήλωσε ο Κέρμπι. «Θα πρέπει όλοι να είμαστε έτοιμοι να παρακολουθήσουμε μια μεγάλη επίθεση εναντίον άλλων περιοχών της Ουκρανίας», προειδοποίησε.

Ο Κέρμπι πρόσθεσε ότι ένας «μικρός αριθμός» στρατευμάτων φεύγει από την ουκρανική πρωτεύουσα και μετακινείται βόρεια για να χρησιμοποιηθεί σε άλλα μέρη της χώρας και προειδοποίησε πως θα δούμε σφοδρές επιθέσεις σε άλλες περιοχές. Κανείς δεν πρέπει να ξεγελαστεί από τον ισχυρισμό της Μόσχας ότι θα αποσύρει δυνάμεις ή θα μειώσει τις επιθέσεις στο Κίεβο, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Πενταγώνου.

Οι κινήσεις αυτές δεν σημαίνουν ότι ο κίνδυνος για το Κίεβο έχει περάσει, πρόσθεσε, και είπε ότι η Ρωσία απέτυχε στον στόχο της να καταλάβει την ουκρανική πρωτεύουσα και έχει αποτύχει στον στόχο της να υποτάξει την Ουκρανία. Αλλά μπορεί ακόμα να προκαλέσει τεράστια βαρβαρότητα στη χώρα, τόνισε ο Κέρμπι.

«Είναι νωρίς για να κρίνουμε τι άλλες ενέργειες θα κάνει το Κρεμλίνο», συμπληρώνει ο Κίρμπι.

Από τη μεριά της, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κέιτ Μπέντινγκφιλντ, μίλησε για ανασύνταξη των στρατευμάτων της Ρωσίας στην Ουκρανία και απέρριψε τους ισχυρισμούς περί απόσυρσης των δυνάμεων από τα ουκρανικά εδάφη.

Σε παρόμοιες εκτιμήσεις προχώρησαν και άλλοι Αμερικανοί αξιωματούχοι, ενώ και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ αμφισβήτησε τις προθέσεις της Μόσχας, λίγη ώρα μετά τις ανακοινώσεις για αποκλιμάκωση.

Στο μεταξύ, η τελευταία ενημέρωση από το Γενικό Επιτελείο των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας φανερώνει την ίδια εκτίμηση.

Οτι δηλαδή τα ρωσικά στρατεύματα ανασυντάσσονται για να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους στην ανατολική κατεύθυνση.

Οπως υποστηρίζει χαρακτηριστικά το Γενικό Επιτελείο της Ουκρανίας, πιθανότατα πρόκειται ουσιαστικά για ένα «τέχνασμα» από πλευράς Ρωσίας, ώστε να δώσει «λανθασμένη αντίληψη» για την ανάπτυξη των δυνάμεών της στη συνέχεια.

Πανομοιότυπη αντίδραση και από τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος στα πρώτα του σχόλια για τις διαπραγματεύσεις που έλαβαν χώρα στην Κωνσταντινούπολη είπε ότι υπάρχουν κάποιες ενδείξεις που μπορούν να χαρακτηριστούν μεν θετικές, αλλά τόνισε ότι «αυτές οι ενδείξεις δεν πνίγουν τις εκρήξεις των ρωσικών βομβαρδισμών».

• Με μια σειρά αναρτήσεων στον λογαριασμό του στο Twitter, ο Τούρκος δημοσιογράφος Ραγκίπ Σοϊλού αποκάλυψε τα πέντε σημεία-κλειδιά των προτάσεων της Ουκρανίας, μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών.

• Το πρώτο και βασικότερο, σύμφωνα με τον Σοϊλού, είναι η επέμβαση των εγγυητριών δυνάμεων σε περίπτωση επίθεσης της Ρωσίας έπειτα από τρεις ημέρες διαβουλεύσεων. «Μπορεί να παρέχουν όπλα ή να επιβάλλουν ζώνη απαγόρευσης πτήσεων πάνω από την Ουκρανία», εξηγεί ο δημοσιογράφος.
• Σε αντάλλαγμα των εγγυήσεων ασφαλείας που της δίνονται, η Ουκρανία γίνεται ένα αδέσμευτο, μη πυρηνικό κράτος, χωρίς ξένες βάσεις αλλά με δυνατότητα ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
• Τρίτο σημείο των προτάσεων της Ουκρανίας, κατά τον Σοϊγκού, είναι η συζήτηση του καθεστώτος της Κριμαίας για τα επόμενα 15 χρόνια, με την προϋπόθεση της μη χρήσης βίας από την ουκρανική πλευρά για την επίλυση του ζητήματος.
• Επιπρόσθετα, η ουκρανική πλευρά θέτει ως μείζον ζήτημα το τετ α τετ διάλογο των δύο αρχηγών κρατών, Πούτιν και Ζελένσκι, για το ζήτημα του Ντονμπάς, με τον δημοσιογράφο να σχολιάζει πως η Ρωσία ισχυρίζεται ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας δεν θα καλύπτουν την Κριμαία και το Ντονμπάς.
• Τέλος, ο Σοϊγκού αναλύει τον τρόπο με τον οποίο πρόκειται να επικυρωθεί η συμφωνία, λέγοντας ότι η Ουκρανία θα διεξαγάγει δημοψήφισμα.

«Εάν ο κόσμος το εγκρίνει, τότε οι εγγυήτριες δυνάμεις θα το περάσουν από τα κοινοβούλιά τους», καταλήγει ο Τούρκος δημοσιογράφος.

Από την πλευρά τους, οι Ουκρανοί διαπραγματευτές έθεσαν στο τραπέζι των συνομιλιών την υιοθέτηση ενός ουδέτερου καθεστώτος για τη χώρα, με αντάλλαγμα τις εγγυήσεις ασφαλείας. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η Ουκρανία θα παραιτηθεί -και επίσημα πλέον- του αιτήματός της να ενταχθεί σε στρατιωτικές συμμαχίες (ΝΑΤΟ) ή να φιλοξενήσει στρατιωτικές βάσεις.

Οι προτάσεις θα περιλαμβάνουν, επίσης, μια 15ετή περίοδο διαβούλευσης για το καθεστώς της προσαρτημένης Κριμαίας και θα μπορούσαν να τεθούν σε ισχύ μόνο σε περίπτωση πλήρους κατάπαυσης του πυρός, σύμφωνα με τα όσα δήλωσαν οι διαπραγματευτές στους δημοσιογράφους μετά το πέρας των συνομιλιών στην Κωνσταντινούπολη.

Ο διαπραγματευτής Oleksander Chaly είπε σε σχόλια που μεταδόθηκαν στην ουκρανική εθνική τηλεόραση: «Εάν καταφέρουμε να παγιώσουμε αυτές τις βασικές διατάξεις, και για εμάς αυτό είναι το πιο θεμελιώδες, τότε η Ουκρανία θα είναι σε θέση να καθορίσει πραγματικά το καθεστώς της από εδώ και στο εξής ως μη συμμετέχουσα σε κάποια συμμαχία και ως μη πυρηνικό κράτος, με τη μορφή μόνιμης ουδετερότητας».

Ξεκαθάρισε, μάλιστα, πως η Ουκρανία δεν πρόκειται να φιλοξενήσει ξένες στρατιωτικές βάσεις στο έδαφός της, δεν θα αναπτύξει στρατιωτικά σώματα και δεν θα συνάψει στρατιωτικοπολιτικές συμμαχίες. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι τυχόν στρατιωτικές ασκήσεις στο ουκρανικό έδαφος θα πραγματοποιηθούν με τη συγκατάθεση των εγγυήτριων χωρών.

Από την πλευρά του, ο Μιχαήλ Ποντόλιακ, επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας και σύμβουλος του προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε με ανάρτησή του στο Twitter ότι κατά τη διάρκεια των σημερινών συνομιλιών με τη Ρωσία στην Κωνσταντινούπολη συζητήθηκε μια συνθήκη «εγγυήσεων ασφαλείας» με «ενισχυμένο ανάλογο» της ρήτρας συλλογικής άμυνας του «Άρθρου 5» του ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με τις δηλώσεις Ποντόλιακ, τις επόμενες δύο εβδομάδες η Ουκρανία θα συνεχίσει τις συνομιλίες με τη Ρωσία. Όπως είπε, η Ουκρανία έχει ήδη μιλήσει με τις εγγυήτριες χώρες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Μήνυμα Μάας στην Άγκυρα λίγο πριν έρθει στην Αθήνα: Η Τουρκία να μείνει ανοιχτή σε διάλογο

Όλες οι εξελίξεις – Oruc Reis στο Καστελόριζο: Οι εντολές στον ελληνικό στόλο – Κρίσιμη μέρα για το όριο των 6,5 μιλίων

ΤΩΡΑ: Δύσκολες ώρες στο Καστελόριζο

Από την πρώτη στιγμή που υπεγράφησαν τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Ρ. Τ. Ερντογάν δεν έκρυψε τη δυσφορία του για αυτά, είτε με δημόσιες τοποθετήσεις, δικές του ή συνεργατών είτε στην τηλεφωνική συνομιλία που είχε με την Α. Μέρκελ.

Και σήμερα, η αποστολή του «Ορούτς Ρέις» σε απόσταση 6,5 ναυτικών μιλίων από το Καστελλόριζο -παρότι για να ακριβολογούμε καλά ενημερωμένη στρατιωτική πηγή κάνει λόγο, μιλώντας στο libre, για 6,2 ν.μ.- είναι «μια κίνηση ακριβώς στο όριο», σημείωνε η ίδια πηγή.

Έρχεται δε, να αμφισβητήσει το δικαίωμα της χώρας μας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ν.μ. κατά την πάγια διεθνή πρακτική, επιδιώκοντας προφανώς να καταστήσει και αυτό το θέμα μέρος των ελληνοτουρκικών διερευνητικών επαφών. Για να υπάρχει μάλιστα ένα μέτρο σύγκρισης, μία από τις προηγούμενες navtex, η 1093/20 είχε φθάσει στα 35 ν.μ. νοτίως του Καστελλόριζου, καμία πιο κοντά.  

Μιλώντας για την ουσία της υπόθεσης που πάει να ανοίξει από το βράδυ της Κυριακής, ο επίτιμος Α/ΓΕΕΘΑ, πτέραρχος Χρήστος Χριστοδούλου ξεκαθάριζε -στη συνέντευξή του στο libre κατά την αυγουστιάτικη κρίση- ότι «υπάρχει μόνο μία διαφορά και αυτή είναι η οριοθέτηση πλέον της ΑΟΖ.

Η χώρα μας πρέπει και είναι υποχρεωμένη να εφαρμόσει το διεθνές δίκαιο για την Ελλάδα, δηλαδή:

• Επέκταση χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια
• Κλείσιμο κόλπων
• Καθορισμό των γραμμών βάσης σε ό,τι αφορά κυρίως στη γεωγραφία των νησιών μας
• Οριοθέτηση της ΑΟΖ σύμφωνα με Montego Bay 1982».

Και στο «δια ταύτα», όπως ο Χρ. Χριστοδούλου επεσήμαινε -προφητικά θα έλεγε κανείς- «με χωρικά ύδατα 12 μιλίων, το 72% των θαλασσίων περιοχών του Αιγαίου περιέρχεται στην Ελλάδα και το  8,5% στην Τουρκία. Το 19,5% που απομένει προς οριοθέτηση, μπορεί να διευθετηθεί. Αυτή είναι και η πραγματική μας διαφορά με την Τουρκία».

Από την πλευρά της η Τουρκία ζητά πολλά (!) και, σύμφωνα με τον επ. Α/ΓΕΕΘΑ -σε άλλη δημόσια παρέμβασή του, στην ιστοσελίδα «Ανοιχτό Παράθυρο»- η τουρκική ατζέντα περιλαμβάνει τα εξής θέματα:

• Αποστρατιωτικοποίηση των ανατολικών νησιών του Αιγαίου
• Οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας
• Όρια του FIR Αθηνών
• Μη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων πέραν των 6 ν.μ.
• Εύρος εναέριου χώρου 10 ν.μ.
• Όρια της Ζώνης Έρευνας και Διάσωσης
• «Γκρίζες ζώνες» κυριαρχίας απροσδιόριστου αριθμού ελληνικών νησιών
• Μη αναγνώριση υφαλοκρηπίδας στα νησιά του συμπλέγματος του Καστελλόριζου
• Μη αναγνώριση υφαλοκρηπίδας σε Ρόδο, Κάρπαθο, Κάσο και Κρήτη.

Η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών είναι το μοναδικό θέμα προς συζήτηση, διαμηνύει προς φίλους και εχθρούς η ελληνική κυβέρνηση και για το ζήτημα αυτό μπορεί να εξακολουθεί να πιστεύει ότι «η μόνη λύση είναι η συζήτηση, αλλά συζήτηση υπό όρους εκβίασης και απειλής δεν πρόκειται να ανεχθεί η Ελληνική Δημοκρατία», ήταν το σαφές μήνυμα που έστειλε στην άλλη πλευρά το Μέγαρο Μαξίμου, δια του υπουργού Επικρατείας Γ. Γεραπετρίτη (χθες το βράδυ στην ΕΡΤ 1).

Αναπόφευκτα το θέμα θα θέσει στη νέα Σύνοδο Κορυφής (15 και 16 Οκτωβρίου) ο Κ. Μητσοτάκης, καθώς οι εξελίξεις είναι και προιωνίζονται ραγδαίες, και ο ερχόμενος Δεκέμβριος -οπότε οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν συμφωνήσει να επανεξετάσουν τη στάση της Άγκυρας- φαντάζει πολύ μακρινός.

Εκ των πραγμάτων όλα αυτά θα συζητηθούν με τον Χ. Μάας, κατά την σημερινή του επίσκεψη – αστραπή σε Αθήνα και Λευκωσία, και ενώ το πάντα φλεγματικό Βερολίνο ακύρωσε την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών στην Άγκυρα, σε μια ηχηρή εκδήλωση της δικής τους δυσαρέσκειας για τη νέα μονομερή και αιφνιδιαστική τουρκική κίνηση.

Όμως, οι κ. Μητσοτάκης και Δένδιας θα έχουν σήμερα και μία ακόμη συνάντηση, με τον Καναδό υπουργό Εξωτερικών, Φ. Σαμπάν. Στην αρχή, η επίσκεψη ενός Καναδού πολιτικού, εν μέσω ελληνοτουρκικής κρίσης, ακούσθηκε ως η… άχρηστη πληροφορία της ημέρας. Κι όμως, ο υπουργός Εξωτερικών της σπουδαίας αυτής χώρας έρχεται να παίξει ρόλο «έντιμου μεσολαβητή» μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, όπως ο ίδιος επισημαίνει σε συνέντευξή του σήμερα στην «Καθημερινή» και τον Αθ. Έλλις, ενώ έχει προηγηθεί σχετική συνεννόηση και με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ.

Εξελίξεις προ των πυλών…

Νίκος Παπαδημητρίου