Στόχος είναι η καθολική πρόσβαση και η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των ασθενών που πάσχουν από σοβαρές και χρόνιες ή απειλητικές για τη ζωή ασθένειες, όπως ανέφεραν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης και ο υφυπουργός, Μάριος Θεμιστοκλέους.

Ο υπουργός Υγείας σημείωσε ότι είναι ζήτημα αξιοπρέπειας προσθέτοντας πως σήμερα υπάρχουν ελάχιστες δομές με αποτέλεσμα ασθενείς να παραμένουν στα νοσοκομεία για μεγάλο διάστημα.

«Η Ελλάδα χρειάζεται 500 κλίνες ανακουφιστικής φροντίδας και σταδιακά θα ξεκινήσει η ανάπτυξη τους. Στο πλαίσιο της δημιουργίας μονάδων ανακουφιστικής φροντίδας περιλαμβάνεται η ανάπτυξη τεσσάρων κλινών στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης “Σταύρος, Νιάρχος”, η ολοκλήρωση κατασκευής του οποίου εκτιμάται τον Ιανουάριο του 2027. Επίσης, θα αναπτυχθουν 40 κλίνες στο Θεαγένειο Ογκολογικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης και η πρώτη μονάδα Δημόσιας Ανακουφιστικής Φροντίδας στην Αττική», τόνισε κ. Γεωργιάδης και συμπλήρωσε ότι αναμένονται ανακοινώσεις το επόμενο διάστημα.

Από την πλευρά του, ο κ. Θεμιστοκλεους επεσήμανε «ότι το Εθνικό Σχέδιο Δράσης περιλαμβάνει οκτώ άξονες και ο οδικός χάρτης αφορά κλίνες εντός των νοσοκομείων, δημιουργία μονάδων ανακουφιστικής φροντίδας και κατ’ οίκον υπηρεσίες. Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης αποτελεί την πρώτη προσπάθεια στην ιστορία του συστήματος υγείας της χώρας για να αποκτήσει μια εθνική στρατηγική για την ανακουφιστική φροντίδα με ορίζοντα το 2030».

«Το Σχέδιο Δράσης στοχεύει στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος υποστήριξης των ανθρώπων και των οικογενειών τους από τη στιγμή της διάγνωσης μιας σοβαρής χρόνιας εξελικτικής και απειλητικής για τη ζωή νόσου μέχρι το θάνατο και το πένθος. Η ανάπτυξη μονάδων αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην αξιοπρεπή διαβίωση των ασθενών, διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν θα στερείται την απαραίτητη υποστήριξη στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής του. Η ανακουφιστική φροντίδα δεν αφορά μόνο το τέλος της ζωής. Αφορά τη διαχείριση του πόνου, των συμπτωμάτων, της ψυχολογικής επιβάρυνσης και τη διατήρηση της αξιοπρέπειας σε όλη τη διάρκεια της πορείας της νόσου», υπογράμμισε ο υφυπουργός Υγείας.

Ειδικότερα, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανακουφιστική Φροντίδα αποτελεί τον οδικό χάρτη για την αναγνώριση κρίσιμων στόχων και την ιεράρχηση προτεραιοτήτων για τη βελτίωση της φροντίδας, την ενσωμάτωση της ανακουφιστικής φροντίδας σε όλα τα επίπεδα του υγειονομικού περιβάλλοντος, την εκπαίδευση των επαγγελματιών, την ευαισθητοποίηση και ενδυνάμωση της κοινωνίας, τη διαμόρφωση πολιτικών και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του συστήματος ανακουφιστικής φροντίδας, στο πλαίσιο της επίτευξης καθολικής κάλυψης της υγείας.

Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανακουφιστική Φροντίδα 2025-2030 εκπονήθηκε από την Εθνική Επιτροπή για την Ανάπτυξη της Ανακουφιστικής Φροντίδας και διαρθρώνεται γύρω από οκτώ άξονες και 27 δράσεις που περιλαμβάνουν περιγραφή, στόχους, ενέργειες, εμπλεκόμενους φορείς, χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και προϋπολογισμό.

Οι οκτώ στρατηγικοί άξονες περιλαμβάνουν:

– Εκπαίδευση και έρευνα στην ανακουφιστική φροντίδα.

– Ευαισθητοποίηση και ενδυνάμωση ατόμων και κοινοτήτων.

– Ανάπτυξη και διαχείριση πόρων.

– Ανάπτυξη και οργάνωση υπηρεσιών ανακουφιστικής φροντίδας.

– Προσδιορισμός δεδομένων, ειδικών και ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.

– Πολιτικές και θεσμικό πλαίσιο για την ανακουφιστική φροντίδα.

– Ψηφιοποίηση, καινοτομία, πρότυπα λειτουργίας, εργαλεία και πρωτόκολλα.

– Διασφάλιση βιωσιμότητας και έλεγχος της ανάπτυξης της ανακουφιστικής φροντίδας.

Νίκος Γιαννόπουλος

Αυτά τα λόγια καρδιάς της Λένας Παπαληγούρα στην κηδεία του πατέρα της Αναστάση Παπαληγούρα το Σάββατο έθιξαν ένα πολύ σοβαρό ζήτημα το οποίο συνήθως το προσπερνάμε αβασάνιστα. Τι είδους φροντίδα έχουν οι άνθρωποι όταν είναι σοβαρά άρρωστοι και το μοιραίο μοιάζει αναπόδραστο; Και επίσης τι συμβαίνει όταν αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν συγγενείς να τους φροντίσουν;

Ο (πρώην βουλευτής και Υπουργός) Αναστάσης Παπαληγούρας ήταν τρόπο τινά τυχερός. Είχε μέχρι την τελευταία ώρα στο πλευρό του την αγαπημένη του σύντροφο. Αλλοι και άλλες δυστυχώς δεν έχουν την ίδια τύχη.

Τι γίνεται στην Ελλάδα και στην Ευρώπη

Ιατρικά μιλώντας η ανακουφιστική φροντίδα είναι μια ολοκληρωμένη προσέγγιση φροντίδας για ανθρώπους με σοβαρές ή απειλητικές για τη ζωή ασθένειες, με βασικό στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και όχι την ίαση της νόσου.

Συνήθως περιλαμβάνει τον έλεγχο πόνου και των συμπτωμάτων, αλλά και ψυχολογική, κοινωνική και πνευματική υποστήριξη. Απευθύνεται όχι μόνο στον ασθενή αλλά και στην οικογένεια, ακόμη και στην περίοδο πένθους.

Η Ελλάδα, δυστυχώς, βρίσκεται πολύ χαμηλά στην παροχή υπηρεσίων υγείας τέτοιου είδους. Οι στατιστικές των τελευταίων χρόνων έχουν καταγράψει 0,04 εξειδικευμένες υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας ανά 100.000 κατοίκους όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 0,96. Η διαφορά είναι μεγάλη αν και κανείς δεν μπορεί να πει ότι η Ευρώπη κάνει καλή δουλειά.

Και όμως οι υπηρεσίες αυτές είναι άκρως σημαντικές τόσο για τον πάσχοντα όσο και για την οικογένειά του. Εχει υπολογιστεί ότι το 80% των ανθρώπων που πεθαίνουν στην Ευρώπη χρειάζεται τέτοιου είδους φροντίδα. Παγκοσμίως όμως καλύπτεται μόνο το 14% της συνολικής ανάγκης. Εννοείται ότι το σχετικό ποσοστό είναι πολύ μεγαλύτερο στις χώρες με υψηλά εισοδήματα και σχετική οικονομική άνεση.

Σε ότι αφορά ειδικά την Ελλάδα υπολογίζεται ότι ανακουφιστική φροντίδα χρειάζονται 120.000 με 135.000 ασθενείς ετησίως. Το 95% θα μπορούσαν να λαμβάνουν τη σχετική φροντίδα στο σπίτι χωρίς να επιβαρύνουν τα νοσοκομεία καθώς μόνο το 3,5% των περιπτώσεων χρειάζεται νοσηλεία σε εσωτερική δομή.

Ομως η κάλυψη που προσφέρει το σύστημα είναι τρομερά φτωχή. Υπάρχουν μόνο 3 εξειδικευμένα προγράμματα ανακουφιστικής φροντίδας στη χώρα που εξυπηρετούν μόλις 600 ασθενείς ετησίως. Για να καλυφθούν οι σημερινές ανάγκες χρειάζονται, 500 κλίνες ανακουφιστικής νοσηλείας και 300 ομάδες κατ’ οίκον φροντίδας. Προς το παρόν όμως είμαστε λίγο πιο πάνω από το μηδέν.

Την ίδια ώρα η εικόνα της ανακουφιστικής φροντίδας στην Ελλάδα αποτυπώνει μια έντονη αντίθεση: από τη μία, η ανάγκη αυξάνεται λόγω γήρανσης πληθυσμού και αύξησης χρόνιων νοσημάτων· από την άλλη, η διαθεσιμότητα υπηρεσιών παραμένει, όπως τονίστηκε, εξαιρετικά περιορισμένη.

Η εφαρμογή εθνικής στρατηγικής από το Υπουργείο Υγείας μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό βήμα. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι αν χρειάζεται ανάπτυξη της ανακουφιστικής φροντίδας, αλλά πόσο γρήγορα μπορεί να υλοποιηθεί, ώστε να διασφαλιστεί αξιοπρεπής φροντίδα για χιλιάδες ασθενείς και οικογένειες.

Κεντρικοί άξονές της περιλαμβάνουν τη βελτίωση της διακυβέρνησης και του συντονισμού μεταξύ φορέων, την ενσωμάτωση τεκμηριωμένων πρακτικών και καινοτομιών, καθώς και την ενεργή συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων για τη φροντίδα τους.

Η στρατηγική προβλέπει ανάπτυξη εξειδικευμένων δομών, κατ’ οίκον υπηρεσιών και διεπιστημονικών ομάδων, με στόχο τη διασφάλιση ποιότητας ζωής για τους ασθενείς και στήριξη των οικογενειών τους.

Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην εκπαίδευση του προσωπικού, στην αξιολόγηση αποτελεσμάτων και στην προώθηση μιας κουλτούρας ασφάλειας και συνεχούς βελτίωσης των υπηρεσιών, ώστε η ανακουφιστική φροντίδα να καταστεί προσβάσιμη, ολιστική και βιώσιμη σε όλη τη χώρα.

Αυτά ως προς τη θεωρία. Ως προς την πράξη, αναμένουμε τα αποτελέσματα.