Η δράση εντάσσεται στο ευρύτερο πακέτο κυβερνητικών παρεμβάσεων για το στεγαστικό ζήτημα, συνολικού ύψους άνω των 6,5 δισ. ευρώ, και απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων. Στόχος είναι η αύξηση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος και η ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών μέσω εργασιών ανακαίνισης και ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης.

Επιδοτήσεις έως 95% και χρηματοδότηση 36.000 ευρώ

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν ιδιοκτήτες ή επικαρπωτές κλειστών κατοικιών, υπό την προϋπόθεση ότι μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων το ακίνητο θα χρησιμοποιηθεί ως κύρια κατοικία ή θα διατεθεί σε μακροχρόνια μίσθωση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, μπορούν να συμμετάσχουν ιδιοκτήτες, επικαρπωτές ή ψιλοί κύριοι ανοικτών κατοικιών που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία.

Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης ανέρχεται σε 36.000 ευρώ ανά κατοικία, ενώ προβλέπεται επιπλέον κάλυψη έως 2.500 ευρώ για μελέτες, άδειες και ελέγχους.

Η βασική επιδότηση φτάνει το 80% για τα νοικοκυριά χαμηλών εισοδημάτων και το 70% για τα μεσαία εισοδήματα. Το ποσοστό μπορεί να αυξηθεί έως και 95%, μέσω προσαυξήσεων για κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, για μονογονεϊκές, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και για άτομα με αναπηρία ή οικογένειες που περιλαμβάνουν μέλος με αναπηρία.

Επιλέξιμες θεωρούνται κατοικίες με οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, που υφίστανται νόμιμα, δεν έχουν χαρακτηριστεί κατεδαφιστέες, ανήκουν στην ενεργειακή κατηγορία Γ ή χαμηλότερη και διαθέτουν επιφάνεια έως 120 τ.μ., όριο που αυξάνεται στα 150 τ.μ. για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.

Πώς εκδίδεται η βεβαίωση επιλεξιμότητας

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να εκδώσουν τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας μέσω του gov.gr ή της ιστοσελίδας anakainisi.gov.gr έως και τις 31 Ιουλίου 2026. Η διαδικασία πραγματοποιείται με χρήση των κωδικών Taxisnet, ενώ το σύστημα αντλεί αυτόματα τα απαιτούμενα στοιχεία από την ΑΑΔΕ και τις διαλειτουργικές υπηρεσίες του Δημοσίου.

Μετά τον έλεγχο των εισοδηματικών κριτηρίων, η πλατφόρμα εμφανίζει τα ακίνητα που πληρούν τις προϋποθέσεις συμμετοχής. Ο πολίτης μπορεί να εκδώσει βεβαίωση για ένα ή περισσότερα ακίνητα, χωρίς αυτό να συνεπάγεται αυτόματη ένταξη στο πρόγραμμα ή έγκριση χρηματοδότησης.

Στο δεύτερο στάδιο της δράσης, οι κάτοχοι της βεβαίωσης θα υποβάλουν Αίτηση Χρηματοδότησης σε ξεχωριστή ηλεκτρονική πλατφόρμα. Κάθε νοικοκυριό θα μπορεί να αιτηθεί χρηματοδότηση για έως μία κλειστή και μία ανοικτή κατοικία, με ανώτατη επιχορήγηση 36.000 ευρώ.

Οι επιλέξιμες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν εργασίες ανακαίνισης σε ποσοστό 60%-80% του συνολικού προϋπολογισμού και ενεργειακής αναβάθμισης σε ποσοστό 20%-40%. Παράλληλα, οι κατοικίες που θα ενταχθούν στη δράση δεν θα μπορούν να διατεθούν για βραχυχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση των εργασιών.

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα αναπτύχθηκε από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ενώ η δράση φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα από τα βασικά εργαλεία αντιμετώπισης του στεγαστικού προβλήματος, αξιοποιώντας πόρους του ΕΣΠΑ 2021-2027 με έντονο κοινωνικό αποτύπωμα.

Όπως τόνισε, το στεγαστικό πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί άμεσα, καθώς η κατασκευή νέων κατοικιών απαιτεί χρόνο και επενδύσεις. Υπενθύμισε ότι η πολυετής οικονομική κρίση οδήγησε σε σημαντική μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας, περιορίζοντας την προσφορά ακινήτων στην αγορά.

«Πολλοί συμπολίτες μας επιθυμούν να αποκτήσουν τη δική τους κατοικία, ώστε να πληρώνουν μια δόση μικρότερη από το ενοίκιο που καταβάλλουν σήμερα. Η κυβέρνηση προσπαθεί να διευκολύνει αυτή τη μετάβαση, τόσο μέσω προγραμμάτων αγοράς κατοικίας όσο και μέσω δράσεων που επαναφέρουν στην αγορά κλειστά ακίνητα», ανέφερε.

Ο κ. Παπαθανάσης στάθηκε ιδιαίτερα στα προγράμματα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2», επισημαίνοντας ότι μέσω αυτών περίπου 23.000 πολίτες σε ολόκληρη τη χώρα έχουν αποκτήσει κατοικία. Όπως σημείωσε, το μέσο ετήσιο εισόδημα των δικαιούχων ανέρχεται σε 20.800 ευρώ, γεγονός που, όπως είπε, αποδεικνύει ότι τα προγράμματα απευθύνονται σε νοικοκυριά που δυσκολεύονταν να αποκτήσουν πρόσβαση στην αγορά κατοικίας.

Παράλληλα, υπενθύμισε ότι το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» παραμένει ανοιχτό έως τις 31 Αυγούστου, με επιδότηση επιτοκίου 50% για τους δικαιούχους και 75% για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.

Αναφερόμενος σε δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία χιλιάδες προεγκεκριμένοι δικαιούχοι δεν κατάφεραν να βρουν κατοικία, διευκρίνισε ότι οι προεγκρίσεις δεν αντιστοιχούν απαραίτητα σε μοναδικούς ενδιαφερόμενους, καθώς ένας πολίτης μπορεί να έχει λάβει έγκριση από περισσότερα του ενός τραπεζικά ιδρύματα. Όπως εξήγησε, η προέγκριση αποτελεί το πρώτο στάδιο της διαδικασίας και δεν συνεπάγεται ότι έχει ήδη εντοπιστεί το ακίνητο προς αγορά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, περίπου 14.000 δάνεια έχουν ήδη «κλειδώσει», ενώ περισσότερες από 12.500 συμβάσεις έχουν υπογραφεί.

Το νέο «Ανακαινίζω»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω», για το οποίο ανοίγει σήμερα η πλατφόρμα ελέγχου επιλεξιμότητας μέσω του gov.gr. Το πρόγραμμα αφορά κλειστές κατοικίες και αποσκοπεί στην επαναφορά τους στην αγορά, είτε για μίσθωση είτε για ιδιοκατοίκηση.

Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν αρχικά να διαπιστώσουν αν πληρούν τα κριτήρια ένταξης, ενώ οι αιτήσεις θα ξεκινήσουν την 1η Σεπτεμβρίου. Τα ακίνητα θα πρέπει να έχουν οικοδομική άδεια που εκδόθηκε έως το 1990 και να εμφανίζουν μηδενική ή πολύ χαμηλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, στοιχείο που θα ελέγχεται μέσω διασύνδεσης με τον ΔΕΔΔΗΕ.

Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό, οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι περίπου 400.000 ακίνητα σε όλη τη χώρα πληρούν τις βασικές προϋποθέσεις του προγράμματος. Στόχος είναι να επιδοτηθεί η ανακαίνιση περίπου 25.000 κατοικιών, με ποσοστά επιδότησης που θα κυμαίνονται από 70% έως 95%, ανάλογα με το εισόδημα του δικαιούχου και κοινωνικά κριτήρια, όπως η αναπηρία, η πολυτεκνία ή η γεωγραφική θέση του ακινήτου.

Ο κ. Παπαθανάσης χαρακτήρισε το πρόγραμμα «ιδιαίτερα γενναιόδωρο», επισημαίνοντας ότι, σε αντίθεση με άλλα προγράμματα, δεν περιορίζεται μόνο σε παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης αλλά καλύπτει και ευρύτερες εργασίες ανακαίνισης, όπως η ανακατασκευή μπάνιου, κουζίνας και λοιπών χώρων της κατοικίας.

Παράλληλα, διευκρίνισε ότι οι κατοικίες που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα μπορούν είτε να χρησιμοποιηθούν για ιδιοκατοίκηση είτε να μισθωθούν υποχρεωτικά για πέντε χρόνια. Στην περίπτωση της μίσθωσης, το ενοίκιο θα παραμένει σταθερό για τα τρία πρώτα χρόνια, ενώ απαγορεύεται η διάθεση των ακινήτων σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης. Σε περίπτωση παραβίασης των όρων, προβλέπεται ανάκτηση της επιδότησης και επιβολή κυρώσεων.

Κοινωνική Κατοικία

Αναφορικά με την κοινωνική κατοικία, ανακοίνωσε ότι μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και του Ταμείου Εκσυγχρονισμού έχει ήδη δρομολογηθεί η κατασκευή 2.500 νέων κατοικιών που θα διατεθούν σε ευάλωτα νοικοκυριά με χαμηλό ενοίκιο. Όπως ανέφερε, έχουν ήδη εξευρεθεί οι απαιτούμενοι χώροι και προχωρούν οι σχετικοί διαγωνισμοί.

Τέλος, ερωτηθείς για την εκτίναξη των ενοικίων, αναγνώρισε τη σοβαρότητα του προβλήματος, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι η επιβολή πλαφόν στις τιμές θα είχε αρνητικές συνέπειες για την αγορά, καθώς θα λειτουργούσε αποτρεπτικά για νέες κατασκευές και επενδύσεις στην κατοικία.

«Η λύση βρίσκεται στην αύξηση της προσφοράς και στη στήριξη των πολιτών ώστε να αποκτήσουν ή να εξασφαλίσουν προσιτή κατοικία», ανέφερε, προσθέτοντας ότι σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη στεγαστικά προγράμματα συνολικού ύψους 6,5 δισ. ευρώ.

Κλείνοντας, σημείωσε ότι η νέα πλατφόρμα του «Ανακαινίζω» θα επιτρέπει στους πολίτες να γνωρίζουν άμεσα το ποσοστό επιδότησης που δικαιούνται, το οποίο μπορεί να φτάνει έως και το 95%, ενώ διαβεβαίωσε ότι οι διαδικασίες έχουν απλοποιηθεί σημαντικά και οι πληρωμές θα πραγματοποιούνται ταχύτερα.

Το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» αφορά παλαιές κατοικίες έως 120 τετραγωνικά μέτρα, οι οποίες έχουν κατασκευαστεί έως το 1990. Προβλέπεται χρηματοδότηση έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία.

Το ποσοστό ενίσχυσης μπορεί να φτάσει έως το 90%-95%, ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του δικαιούχου, ενώ παρέχεται πρόσθετη ενίσχυση για κάθε παιδί.

Οι εργασίες, σε αντίθεση με προηγούμενα προγράμματα που εστίαζαν κυρίως στην ενεργειακή αναβάθμιση, δεν περιορίζονται μόνο σε αυτό, αλλά μπορούν να περιλαμβάνουν, αντικατάσταση κουφωμάτων, ανακαίνιση κουζίνας, ανακαίνιση μπάνιου, αντικατάσταση δαπέδων, επισκευές και αποκατάσταση φθορών, άλλες εργασίες λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης.

Το πρόγραμμα «Ανακαινίζω» για ιδιοκατοίκηση

Παράλληλα, σε δύο μήνες θα ανοίξει και το πρόγραμμα «Ανακαινίζω» για ιδιοκατοίκηση, το οποίο αφορά παλαιές κατοικίες που χρησιμοποιούνται ή πρόκειται να χρησιμοποιηθούν ως κύρια κατοικία.

Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται με περίπου 500 εκατ. ευρώ, τα οποία έχουν ήδη εξασφαλιστεί μέσω πόρων από 14 διαφορετικά προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027.

Η επιδότηση θα καλύπτει από 70% έως και 95% του κόστους για παλαιές κατοικίες, είτε είναι κενές είτε κατοικούνται ήδη.

Τα εισοδηματικά κριτήρια

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε νοικοκυριά με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα που δεν διαθέτουν τα απαραίτητα κεφάλαια για ανακαίνιση.

Αυξημένα ποσοστά ενίσχυσης προβλέπονται για ευάλωτες ομάδες, όπως άτομα με αναπηρία, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, μονογονεϊκά νοικοκυριά, νέους ηλικίας 25 έως 35 ετών, καθώς και για ακίνητα σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές.

Προβλέπεται η ανακαίνιση έως και 20.000 κατοικιών, με μέγιστη επιφάνεια 120 τ.μ. Από το συνολικό budget, περίπου το 80% θα διατεθεί για επισκευές και το υπόλοιπο για ενεργειακές αναβαθμίσεις.

Τα εισοδηματικά κριτήρια θα είναι αντίστοιχα με εκείνα του προγράμματος «Σπίτι μου 2». Για να λάβει κάποιος την επιδότηση, θα πρέπει είτε να ενοικιάσει το ανακαινισμένο ακίνητο για τουλάχιστον πέντε χρόνια είτε να το χρησιμοποιεί ως κύρια κατοικία για το ίδιο χρονικό διάστημα.

Η διαδικασία ένταξης στο νέο «Ανακαινίζω», ξεκινά με την έκδοση βεβαίωσης επιλεξιμότητας, ενώ σε δεύτερο στάδιο, θα ανοίξει η διαδικασία υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης. Αρχικά θα αφορά τα κλειστά ακίνητα, ενώ στη συνέχεια θα επεκταθεί και σε άλλες κατηγορίες κατοικιών.

Το πρόγραμμα αναμένεται να συμβάλει στην ανακαίνιση 20.000 έως 25.000 κατοικιών σε όλη τη χώρα. Μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να διαθέσουν τα ακίνητα, είτε για μίσθωση με σταθερό ενοίκιο κατά τα τρία πρώτα χρόνια είτε για ιδιοκατοίκηση.

Το ποσοστό της επιδότησης θα διαμορφώνεται από 70% έως 80%, ανάλογα με τα εισοδηματικά δεδομένα των δικαιούχων. Παράλληλα, προβλέπεται πρόσθετη ενίσχυση 5% για κατοικίες που βρίσκονται σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, καθώς και για συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις η συνολική επιχορήγηση να φτάνει ακόμη και το 95%.

Η χρηματοδότηση μπορεί να ανέλθει έως τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ανώτατο όριο τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Επιπλέον, καλύπτονται δαπάνες έως 2.500 ευρώ που αφορούν αμοιβές μηχανικών, έκδοση πιστοποιητικών και τις απαραίτητες αδειοδοτήσεις.

Για τη διευκόλυνση των ωφελούμενων προβλέπεται η καταβολή προκαταβολής ίσης με το 60% του εγκεκριμένου ποσού μέσω ειδικού λογαριασμού. Το υπόλοιπο ποσό θα εκταμιεύεται μετά την ολοκλήρωση των εργασιών και την πιστοποίηση των παρεμβάσεων.

Στο πρόγραμμα μπορούν να ενταχθούν παλαιές κατοικίες επιφάνειας έως 120 τετραγωνικών μέτρων, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχουν λάβει χρηματοδότηση από αντίστοιχες δράσεις στο παρελθόν. Η επιλεξιμότητα των ενδιαφερομένων θα καθορίζεται με βάση συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με την οικογενειακή τους κατάσταση.

Οι εργασίες ανακαίνισης θα πρέπει να ολοκληρωθούν μέσα σε διάστημα 18 μηνών από την ημερομηνία έγκρισης της αίτησης. Σε κάθε περίπτωση, το σύνολο των παρεμβάσεων θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο έως το τέλος του 2028.

Το πρόγραμμα θα επιδοτεί ευρύτερες εργασίες ανακαίνισης κατοικιών και όχι μόνο την ενεργειακή αναβάθμισή τους και εντάσσεται στη λογική της αύξησης της προσφοράς κατοικίας, καθώς έρευνες έχουν δείξει ότι αποτελεί τον αποτελεσματικότερο τρόπο για να αντιμετωπιστεί το έντονο στεγαστικό ζήτημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα και οι περισσότερες άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Τι προβλέπει – Τα κριτήρια

Το νέο “Ανακαινίζω” θα προβλέπει σημαντικά αυξημένη κάλυψη δαπανών συγκριτικά με προηγούμενα προγράμματα η οποία θα αυξάνεται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών της οικογένειας.

Επίσης θα προβλέπει αυξημένα εισοδηματικά όρια για την ένταξη σ’ αυτό.

Έτσι η επιδότηση θα μπορεί να φτάνει έως και το 90%-95% του κόστους ανακαίνισης με βασική χρηματοδότηση έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Σημειώνεται ότι στον προηγούμενο κύκλο του προγράμματος ανακαινίζω το ύψος των επιλέξιμων δαπανών ανέρχονταν στα 10.000 ευρώ.

Το ύψος της χρηματοδότησης θα προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί γεγονός που σημαίνει ότι για οικογένεια με δύο παιδιά θα ανέρχεται στις 46.000 ευρώ. Το πρόγραμμα σύμφωνα με τους σχεδιασμούς θα αφορά παλαιές κατοικίες έως 120 τμ. Το ύψος της χρηματοδότησης θα υπολογίζεται με ανώτατο όριο τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Οι δύο φάσεις του προγράμματος

Δύο θα είναι οι φάσεις υλοποίησης του προγράμματος. Στην πρώτη φάση που προβλέπεται να ξεκινήσει τον Ιούνιο θα διενεργηθεί ο έλεγχος για να επιλεγούν τα ακίνητα που πληρούν τις προϋποθέσεις ένταξης στο πρόγραμμα. Στη δεύτερη φάση που εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο θα υποβληθούν οι αιτήσεις ένταξης απο τους ιδιοκτήτες των ακινήτων που θα έχουν περάσει την πρώτη φάση.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ, κατά την πρώτη φάση του προγράμματος θα δοθεί προτεραιότητα στην αξιολόγηση της επιλεξιμότητας των κλειστών κατοικιών και στη συνέχεια θα εξεταστούν οι περιπτώσεις ακινήτων που ήδη κατοικούνται.

Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα το βάρος της κάλυψης θα πέφτει περισσότερο στις δαπάνες για εργασίες ανακαίνισης και λιγότερο σ αυτές που αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση καθώς βασικός στόχος είναι η άμεση ενίσχυση της προσφοράς κατάλληλων κατοικιών στην αγορά. Εκτιμάται ότι το 80% των παρεμβάσεων θα αφορά ανακαινίσεις και το 20% ενεργειακές αναβαθμίσεις

Στο σκέλος της ανακαίνισης περιλαμβάνονται όλες οι βασικές και λειτουργικές εργασίες που χρειάζεται ένα σπίτι για να καταστεί πλήρως κατοικήσιμο. Αυτό σημαίνει υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, ενίσχυση τοιχοποιίας, αποκατάσταση φθορών, αντικατάσταση δαπέδων, πλήρη ανακαίνιση μπάνιου και κουζίνας, καθώς και βαψίματα.

Παράλληλα, το σκέλος της ενεργειακής αναβάθμισης έρχεται να συμπληρώσει την εικόνα, αλλά με πιο ήπιους όρους σε σχέση με τα προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ». Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν αντικατάσταση κουφωμάτων με θερμομονωτικά, εγκατάσταση ή αντικατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα ή άλλων συστημάτων ΑΠΕ για ζεστό νερό, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης (όπως αντλίες θερμότητας ή λέβητες βιομάζας), καθώς και στοχευμένες εργασίες θερμομόνωσης. Από αυτές τις παρεμβάσεις, θα πρέπει να υλοποιούνται τουλάχιστον τρεις, εκ των οποίων οι δύο να ανήκουν στις βασικές, χαμηλής τεχνικής δυσκολίας, ώστε να διασφαλίζεται η ενεργειακή βελτίωση χωρίς υπερβολικό κόστος.

Η κατανομή του προϋπολογισμού μεταξύ των δύο σκελών είναι επίσης καθορισμένη. Η ανακαίνιση θα καλύπτει το 60%-80% της συνολικής δαπάνης, ενώ οι ενεργειακές παρεμβάσεις θα αντιστοιχούν στο 20%-40%. Με αυτόν τον τρόπο το πρόγραμμα δίνει σαφή προτεραιότητα στις βασικές εργασίες που καθιστούν ένα ακίνητο λειτουργικό, χωρίς όμως να αγνοεί την ανάγκη ενεργειακής αναβάθμισης.

Ενα ακόμα βασικό στοιχείο είναι η υποχρέωση ενεργειακής βελτίωσης. Το ακίνητο θα πρέπει, μετά τις παρεμβάσεις, να ανέβει τουλάχιστον μία ενεργειακή κλάση, από τις χαμηλότερες κατηγορίες (Γ έως Η). Για τον λόγο αυτόν απαιτείται η έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) πριν και μετά την ανακαίνιση, ώστε να αποδεικνύεται η βελτίωση.

Σε ό,τι αφορά τα οικονομικά, το νέο «Ανακαινίζω» είναι σαφώς πιο γενναίο. Ο συνολικός προϋπολογισμός φτάνει στα 500 εκατ. ευρώ, με στόχο να ανακαινιστούν από 15.000 έως 20.000 κατοικίες, κυρίως παλαιά διαμερίσματα των δεκαετιών του ’80 και του ’90. Η επιχορήγηση υπολογίζεται ανά τετραγωνικό μέτρο, με ανώτατο όριο τα 300 ευρώ/τ.μ., ενώ η συνολική ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως και στις 36.000 ευρώ ανά κατοικία.

Το βασικό ποσοστό επιδότησης διαμορφώνεται στο 80%, με δυνατότητα προσαυξήσεων. Συγκεκριμένα, προβλέπεται επιπλέον 5% για ακίνητα σε νησιωτικές και ορεινές περιοχές και επιπλέον 5% για ειδικές κατηγορίες νοικοκυριών, όπως τρίτεκνοι, πολύτεκνοι και άτομα με αναπηρία. Οι προσαυξήσεις είναι σωρευτικές, γεγονός που ανεβάζει την τελική επιδότηση έως και το 90%. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι σε πολλές περιπτώσεις ο ιδιοκτήτης καλύπτει μόλις το 10% του κόστους.

Σημαντική αλλαγή είναι και το εύρος των δικαιούχων. Το πρόγραμμα αφορά τόσο κλειστά όσο και ανοιχτά ακίνητα σε όλη τη χώρα. Στην περίπτωση των κλειστών ακινήτων, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται μετά την ανακαίνιση είτε να τα κατοικήσει είτε να τα εκμισθώσει με μακροχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Για τα ιδιοκατοικούμενα ακίνητα, υπάρχει αντίστοιχη υποχρέωση διατήρησης της χρήσης ως κύριας κατοικίας για το ίδιο χρονικό διάστημα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ρητή απαγόρευση για βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb για πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση της ανακαίνισης. Η πρόβλεψη αυτή αποσκοπεί στο να κατευθύνει τα ανακαινισμένα ακίνητα προς τη μακροχρόνια αγορά, ενισχύοντας την προσφορά κατοικιών για ενοικίαση.

Τα εισοδηματικά κριτήρια είναι επίσης πιο διευρυμένα. Το όριο φτάνει έως τις 25.000 ευρώ για άγαμο και έως τις 35.000 ευρώ για έγγαμο χωρίς παιδιά, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Υπάρχουν ειδικές προβλέψεις για μονογονεϊκά νοικοκυριά, ενώ τα όρια αφορούν το οικογενειακό εισόδημα. Με αυτόν τον τρόπο, το πρόγραμμα απευθύνεται σε μεγαλύτερο αριθμό δικαιούχων καλύπτοντας όχι μόνο τα χαμηλά αλλά και σημαντικό μέρος των μεσαίων εισοδημάτων.

Ενα ακόμη στοιχείο που διαφοροποιεί το νέο «Ανακαινίζω» είναι ότι δεν υπάρχει περιορισμός στον αριθμό αιτήσεων ανά ιδιοκτήτη, ούτε ηλικιακό όριο για τον αιτούντα. Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: να αυξηθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η προσφορά κατοικιών, χωρίς τεχνητούς περιορισμούς που θα μειώνουν τη συμμετοχή.

Το πρώτο αφορά το νέο πρόγραμμα “ Ανακαινίζω” για ενοικίαση και ιδιοκατοίκηση προϋπολογισμού 400 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο προγραμματίζεται να ξεκινήσει τον Μάιο, όπως προανήγγειλε αυτήν την εβδομάδα ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης.

Το πρόγραμμα θα επιδοτεί καταρχήν την ενεργειακή αναβάθμιση και ανακαίνιση κλειστών ακινήτων με προοπτική οι ιδιοκτήτες τους να τα ενοικιάσουν σε προσιτή τιμή σε νοικοκυριά. Επίσης, θα επιδοτεί την ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση ακινήτων που ήδη κατοικούνται από τους ιδιοκτήτες τους και θα συνεχίσουν να ιδιοκατοικούνται.

Το μεγαλύτερο ποσό του προγράμματος αυτού αναμένεται να αξιοποιηθεί για το σκέλος που θα αφορά την ανακαίνιση για ενοικίαση ενώ το υπόλοιπο για αυτό που αφορά την ιδιοκατοίκηση.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στόχος είναι ένα συγκεκριμένο ποσοστό της χρηματοδότησης να διατίθεται υποχρεωτικά για τον σκοπό της ενεργειακής αναβάθμισης και το υπόλοιπο για λόγους που σχετίζονται με την ευρύτερη έννοια της ανακαίνισης.

Σε ό,τι αφορά τα εισοδηματικά κριτήρια αναμένεται να κινούνται στα επίπεδα αυτών που αφορούν το πρόγραμμα “ Σπίτι μου ΙΙ”, τα οποία διευρύνθηκαν σημαντικά με απόφαση της κυβέρνησης προκειμένου να αυξηθούν οι δικαιούχοι και να συμπεριλάβουν και τα μεσαία εισοδηματικά στρώματα.

Υπενθυμίζεται ότι το εισοδηματικό όριο στο “ Σπίτι μου ΙΙ” που απευθύνεται σε άτομα ηλικίας 25 έως 50 ετών για άγαμους ανέρχεται στα 25.000 ευρώ, για ζευγάρι στα 35.000 ευρώ με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί, ενώ για μονογονεϊκές φτάνει τα 39.000 ευρώ με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί μετά το πρώτο.

Το δεύτερο πρόγραμμα αφορά την κατασκευή κατοικιών από κατασκευαστικές εταιρίες σε δημόσιες εκτάσεις που θα αναλάβουν να αξιοποιήσουν μετά από διαγωνισμό στο πλαίσιο της πολιτικής Κοινωνικής Αντιπαροχής που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση. Οι ιδιώτες κατασκευαστές θα αναλάβουν την υποχρέωση ένα ποσοστό (30%) των ακινήτων που θα κατασκευάσουν να το προσφέρουν στην αγορά για μακροχρόνια μίσθωση με χαμηλό ενοίκιο. Το υπόλοιπο απόθεμα κατοικιών θα μπορούν να το πουλήσουν. Το πρόγραμμα αυτό, σύμφωνα με το ισχύον χρονοδιάγραμμα, αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το καλοκαίρι.

Το πρόγραμμα, προϋπολογισμού 50 εκατ. ευρώ, προσφέρει επιδότηση που φτάνει έως το 60% της δαπάνης, με ανώτατο όριο δαπανών τα 13.500 ευρώ, και ανώτατο ποσό επιδότησης τα 8.000 ευρώ.

Ο νέος σχεδιασμός του προγράμματος αναμένεται να προσελκύσει μεγαλύτερο ενδιαφέρον, καθώς η επιδότηση έχει αυξηθεί σε σχέση με την προηγούμενη εκδοχή, η οποία δεν είχε σημειώσει τη ζητούμενη ανταπόκριση.

• Η βελτίωση των όρων έρχεται μετά από νομοθετική ρύθμιση και αφορά κυρίως την αύξηση του ποσοστού επιδότησης από 40% σε 60%, καθώς και την αύξηση του ορίου των δαπανών που μπορούν να καλυφθούν από το πρόγραμμα, από 10.000 ευρώ σε 13.500 ευρώ.

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ιδιοκτήτες κενών ακινήτων επιφάνειας έως 100 τ.μ., οι οποίοι επιθυμούν να τα ανακαινίσουν για να τα εκμεταλλευτούν μέσω ενοικίασης.

Οι αιτήσεις θα γίνονται δεκτές για ακίνητα που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, όπως το να μην είναι δηλωμένα ως πρώτη κατοικία ή μισθωμένα και να είναι καταχωρισμένα ως κενά στα έντυπα Ε2 των τελευταίων τριών ετών.