Ρούλα Σκουρογιάννη

Το μήνυμα της πρωτοβουλίας «Αναγνώρισε το SOS»

Το κεντρικό μήνυμα της καμπάνιας είναι εύστοχο και άμεσο: «Όταν οι νεφροί εκπέμπουν SOS για την καρδιά σου, μην τους αγνοείς». Η πρωτοβουλία ξεκινά επίσημα την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου και θα αναπτυχθεί μέσα από ένα ολοκληρωμένο πλάνο ενημέρωσης, που περιλαμβάνει τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό σποτ, υπαίθρια προβολή, ψηφιακό περιεχόμενο, συνεργασίες με δημιουργούς περιεχομένου, δράσεις σε φαρμακεία και ειδικά ψηφιακά σημεία ενημέρωσης για ασθενείς και επαγγελματίες υγείας.

Την υλοποίησή της στηρίζουν επιστημονικά εφτά ιατρικές εταιρείες —η Ελληνική Νεφρολογική Εταιρεία, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, η Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης, η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία, η Ελληνική Εταιρεία Εσωτερικής Παθολογίας, το Ελληνικό Δίκτυο Διαβήτη στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και η Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης— καθώς και τέσσερις σύλλογοι ασθενών: η ΕΛΟΔΙ, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νεφροπαθών, η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ και ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Πασχόντων από Καρδιοπάθειες.

Τι είναι η αλβουμινουρία και γιατί έχει σημασία

Φυσιολογικά, οι νεφροί συγκρατούν την αλβουμίνη του αίματος και δεν την αφήνουν να περάσει στα ούρα. Όταν όμως το φίλτρο τους αρχίζει να επηρεάζεται —συχνά λόγω υπέρτασης, διαβήτη ή πρώιμης αθηροσκλήρωσης— μικρές ποσότητες αλβουμίνης «διαφεύγουν» στα ούρα, κατάσταση που ονομάζεται αλβουμινουρία. Ανιχνεύεται με μια απλή, μη επεμβατική εξέταση, τον λόγο αλβουμίνης προς κρεατινίνη ούρων (uACR).

Η αλβουμινουρία δεν είναι μόνο δείκτης νεφρικής βλάβης, αλλά αναγνωρίζεται πλέον, βάσει μεγάλων επιδημιολογικών μελετών, ως ένας από τους ισχυρότερους ανεξάρτητους προγνωστικούς δείκτες καρδιαγγειακού κινδύνου, με παθολογικές τιμές uACR να συνδέονται με καρδιαγγειακή θνησιμότητα έως και τρεις έως τέσσερις φορές υψηλότερη , ιδίως όταν συνυπάρχει με χαμηλό ρυθμό σπειραματικής διήθησης (eGFR) . Γι’ αυτό οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, που δημοσιεύθηκαν τον Αύγουστο του 2026, δίνουν πλέον έμφαση στον συνδυασμένο έλεγχο eGFR και αλβουμινουρίας σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο.

Το πρόβλημα έχει και μεγάλη διάσταση δημόσιας υγείας: στην Ελλάδα περίπου το 10% του ενήλικου πληθυσμού —περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι— πάσχει από χρόνια νεφρική νόσο , ενώ παγκοσμίως η νόσος επηρεάζει πάνω από 850 εκατομμύρια ανθρώπους, με τη συντριπτική πλειοψηφία να την αγνοεί .

Τι τονίζουν οι επιστημονικοί φορείς

Ο καθηγητής Ευάγγελος Παπαχρήστου, Πρόεδρος της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας, σημείωσε ότι «η Χρόνια Νεφρική Νόσος αποτελεί για το γενικό πληθυσμό ένα σημαντικό πρόβλημα υγείας και συνήθως εξελίσσεται σιωπηλά χωρίς να δίνει συμπτώματα. Σε ομάδες υψηλού κινδύνου είναι αναγκαίος ο πρώιμος έλεγχος της νόσου».

Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τούτουζας, Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, τόνισε: «Η καρδιά και οι νεφροί δεν λειτουργούν ως δύο ανεξάρτητα συστήματα. Η παρουσία αλβουμίνης στα ούρα μπορεί να αποτελεί ένα από τα πρώιμα σημάδια αυξημένου καρδιαγγειακού και νεφρικού κινδύνου. Γι’ αυτό έχει σημασία να μην εξετάζουμε μόνο τη νεφρική λειτουργία, αλλά και την αλβουμινουρία, μέσω του uACR».

Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τσιούφης, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης, εξήγησε ότι «η υπέρταση δεν είναι απλώς συνώνυμη των αυξημένων τιμών αρτηριακής πίεσης. Η ουσιαστική αντιμετώπισή της σημαίνει μείωση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου μέσω της προστασίας των οργάνων-στόχων».

Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, πρόσθεσε: «Στον διαβήτη δεν αρκεί πλέον να γνωρίζουμε μόνο το σάκχαρο και τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη. Πρέπει να γνωρίζουμε και την υγεία της καρδιάς και των νεφρών. Eδώ το μήνυμα αφορά και τους γιατρούς: eGFR και uACR πρέπει να αποτελούν μέρος του τακτικού, συστηματικού ελέγχου του ανθρώπου με διαβήτη».

Από την έγκαιρη ανίχνευση στην έγκαιρη δράση

Η πρωτοβουλία απευθύνεται κυρίως σε ανθρώπους με αρτηριακή υπέρταση ή σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και τους ενθαρρύνει να συζητήσουν με τον γιατρό τους για την εξέταση uACR. Η λογική είναι απλή: περισσότερη ενημέρωση οδηγεί σε περισσότερο έλεγχο, ο έλεγχος σε έγκαιρη διάγνωση, και η έγκαιρη διάγνωση, τελικά, σε μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.

Η δέσμευση της Boehringer Ingelheim

Ο Δημήτρης Αναγνωστάκης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Boehringer Ingelheim Ελλάς, αναφέρθηκε στη μακρόχρονη παρουσία της εταιρείας στη χώρα, στην παραγωγική μονάδα στο Κορωπί και στις πρόσφατες επενδύσεις που ενισχύουν τον διεθνή ρόλο της Ελλάδας εντός του ομίλου. Όπως τόνισε, «η καινοτομία έχει ουσιαστικό αντίκτυπο μόνο όταν ο κίνδυνος αναγνωρίζεται εγκαίρως», προσθέτοντας ότι η πρωτοβουλία «Αναγνώρισε το SOS» εντάσσεται στη συνολική φιλοσοφία της εταιρείας για ενημέρωση, πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση.