• Οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στην παραγωγή βασικών προϊόντων και κατά συνέπεια στη διαμόρφωση των διεθνών τιμών των πρώτων υλών είναι κάτι που, όπως φαίνεται, αποτελεί έναν απρόβλεπτο παράγοντα. Από τη μία πλευρά, έχουμε μία σειρά από προϊόντα στα οποία, και το νέο έτος, οι τιμές συνεχίζουν να ανεβαίνουν και από την άλλη, κανείς δεν είναι σε θέση να προβλέψει με ποιόν τρόπο και πότε, η κλιματική κρίση θα επηρεάσει τις τιμές.

Μετά το ελαιόλαδο που μας απασχόλησε έντονα κατά την προηγούμενη διετία, λόγω της ραγδαίας αύξησης της τιμής του, ως αποτέλεσμα της μειωμένης παραγωγής του, τη «σκυτάλη» πήραν πλέον, ο καφές και το κακάο.

Το κακάο, η τιμή του οποίου επηρεάζει μία σειρά από προϊόντα όπως, γλυκά, σοκολάτες, είδη πρωινού, μπισκότα, σνακ, «έκλεισε» το 2024 ως το σημαντικότερο εμπόρευμα με τις υψηλότερες επιδόσεις, εν μέσω της αβεβαιότητας που υπάρχει για την κάλυψη της παγκόσμιας ζήτησης. Το τελευταίο 12μηνο, βρίσκεται σε τροχιά ανόδου της τάξεως του 172%, εξαιτίας των απογοητευτικών συγκομιδών στην Ακτή Ελεφαντοστού και τη Γκάνα, δύο χώρες από τις οποίες προέρχονται σχεδόν τα 2/3 της διεθνούς παραγωγής.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα κια στην τιμή του καφέ. Είναι χαρακτηριστικό ότι η τιμή της premium ποικιλίας Αrabica «έκλεισε» το 2024 με άνοδο 65% στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, ξεπερνώντας τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 40 -και πλέον- ετών. Η ξηρασία σε Βραζιλία και Βιετνάμ, από τη μία πλευρά και οι ζημιές στη παραγωγή από τις έντονες βροχοπτώσεις στην Κόστα Ρίκα από την άλλη, δεν έφεραν την πολυπόθητη σταθεροποίηση στις διεθνείς τιμές του καφέ τον προηγούμενο χρόνο. Την ίδια στιγμή, οι ανησυχίες πως οι καιρικές συνθήκες θα πλήξουν και την επόμενη σοδειά στην Βραζιλία, παραμένουν έντονες.

Οι επιχειρήσεις του κλάδου έχουν ήδη προειδοποιήσει για ανατιμήσεις στον καφέ που πωλείται στο ράφι το επόμενο διάστημα.

Προβληματισμός υπάρχει και για την τιμή των χυμών που αποτελούν την πρώτη ύλη στην παραγωγή αναψυκτικών.

Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο η ακρίβεια στα τρόφιμα συνεχίζει να προβληματίζει τους καταναλωτές και το 2025, είναι ότι οι διαδοχικές αυξήσεις των προηγούμενων τριών ετών, έχουν διαμορφώσει τις τιμές ήδη σε υψηλά επίπεδα, στο σύνολο σχεδόν των προϊόντων διατροφής. Το αποτέλεσμα είναι, ακόμη κι αν πλέον καταγράφονται μειώσεις σε αρκετές κατηγορίες, προς το παρόν, να μην είναι ικανές να αντισταθμίσουν τη μεγάλη επιβάρυνση που είχε προηγηθεί.

• Έτσι, αν και ο πληθωρισμός στα τρόφιμα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον μήνα Νοέμβριο, διαμορφώθηκε στο 0,6% σε ετήσια βάση και στα σούπερ μάρκετ οι τιμές ήταν μειωμένες κατά -0,72%, σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, οι καταναλωτές εξακολουθούν να πιέζονται από τις υψηλές τιμές στα ράφια.

Την ίδια στιγμή, όπως έχουν επαναλάβει αρκετές φορές, παράγοντες της αγοράς αλλά και στελέχη της κυβέρνησης, παρά τις μειώσεις δεν θα πρέπει να αναμένουμε πως οι τιμές θα επανέλθουν στα επίπεδα που ήταν πριν από το ξέσπασμα της τελευταίας κρίσης.

Αυξήσεις στο ρεύμα λόγω της νέας ενεργειακής κρίσης

Παράλληλα έρχεται αύξηση των τιμών ενέργειας λόγω της νέας ανόδου της τιμής του φυσικού αερίου. Τις χρεώσεις για τα πράσινα τιμολόγια ρεύματος ανακοίνωσαν οι πάροχοι και η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων στις ιστοσελίδες τους.

Στα πράσινα τιμολόγια ρεύματος οι μεγάλοι πάροχοι ρεύματος προχώρησαν για τον Ιανουάριο ακόμη και σε μειώσεις έως 10%, ενώ οι μικροί προμηθευτές έκαναν αυξήσεις έως 17% σε σχέση με τον Δεκέμβριο 2024. Η σύγκριση των τιμολογίων γίνεται ανάμεσα στις χρεώσεις του Ιανουαρίου και του Δεκεμβρίου, χωρίς να ληφθούν υπόψη οι επιδοτήσεις του προηγούμενου μήνα.

• Σύμφωνα με πληροφορίες το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν έχει ακόμη αποφασίσει για το αν θα χορηγήσει επιδότηση στα πράσινα τιμολόγια ρεύματος

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν έχει ακόμη γνωστοποιήσει τις προθέσεις του αναφορικά με τη χορήγηση ή μη επιδοτήσεων στα τιμολόγια ρεύματος για τον μήνα Ιανουάριο.

Οι πληροφορίες λένε ότι έχει πέσει στο τραπέζι η πρόταση για επιδοτήσεις των οικιακών και επαγγελματικών τιμολογίων, αλλά η απόφαση αναμένεται να κλειδώσει μέχρι τις αρχές της επόμενης εβδομάδας.

Ανά πάροχο τα πράσινα τιμολόγια ρεύματος για τον Ιανουάριο 2025 διαμορφώνονται ως εξής:

ΔΕΗ
Για τα πράσινα οικιακά τιμολόγια ρεύματος, που αφορούν στην πλειονότητα των καταναλωτών, η τελική χρέωση διαμορφώνεται σε 0,15475 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

Η χρέωση αυτή αφορά σε καταναλώσεις μέχρι 500 κιλοβατώρες τον μήνα.

Για οικιακές καταναλώσεις πάνω από 500 κιλοβατώρες είναι στα 0,16399 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

Η νυχτερινή χρέωση ορίστηκε στα 0,13088ευρώ ανά κιλοβατώρα.

ΗΡΩΝ
Ο ΗΡΩΝ διαμόρφωσε το Basic Home, προχωρώντας σε έκπτωση συνέπειας 45% πάνω στη βασική χρέωση.

Πιο συγκεκριμένα, τον Ιανουάριο η τελική χρέωση είναι στα 0,15422 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

Protergia
Το πρόγραμμα Value Special είναι για την Protergia το ειδικό ή πράσινο τιμολόγιο ρεύματος.

Η εταιρεία διατήρησε σταθερή τη χρέωση στα 0,159 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

Ελίν
Η Ελίν διαμόρφωσε τον Ιανουάριο ελαφρώς χαμηλότερα τη χρέωση στο πράσινο τιμολόγιο ρεύματος.

Όπως ανακοίνωσε η χρέωση του για τον Ιανουάριο είναι στα 0,18308 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

NRG
Η NRG ανακοίνωσε χρέωση στα ειδικά ή πράσινα τιμολόγια ρεύματος στα 0,1695 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

Η χρέωση ισχύει για όσους έχουν ebill και εφόσον είναι συνεπείς στις πληρωμές των λογαριασμών.

Elpedison
H Elpedison για τους κατόχους του ειδικού ή πράσινου τιμολογίου ρεύματος διαμορφώνει ξεχωριστή χρέωση για καταναλώσεις έως 100 κιλοβατώρες τον μήνα.

Έτσι, η χρέωση διαμορφώνεται στα 0,15850 ευρώ ανά κιλοβατώρα. Για τις μεγαλύτερες καταναλώσεις η χρέωση είναι στα 0,19950 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

Φυσικό Αέριο Ελλάδος
Η Φυσικό Αέριο Ελλάδος με τη σειρά της ανακοίνωσε τη χρέωση για το ειδικό ή πράσινο τιμολόγιο ρεύματος.

Έτσι για τον Ιανουάριο η τιμή στους πελάτες της είναι στα 0,189 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

Volton
Η Volton με έκπτωση συνέπειας διαμόρφωσε την υψηλότερη χρέωση στο ειδικό ή πράσινο τιμολόγιο ρεύματος.

Η χρέωση για τον Ιανουάριο είναι στα 0,21102 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

ΖΕΝΙΘ
Η ΖΕΝΙΘ όρισε το ειδικό ή πράσινο τιμολόγιο ρεύματος για τον Ιανουάριο στα 0,1994 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

«Με τη ανάληψη των καθηκόντων σας περιμέναμε συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Μέχρι σήμερα όμως αδυνατώ να κατανοήσω κάποια πολιτική. Ούτε τα εποχιακά και εορταστικά καλάθια, ούτε οι έλεγχοι και οι εφήμερες εκπτώσεις δεν μπορούν να αλλάξουν μεγάλη εικόνα», είπε ο Γιώργος Βλάχος αναλύοντας την επίκαιρη ερώτησή του προς τον υπουργό Ανάπτυξης.

«Η διατήρηση περιθωρίου κέρδους δεν είναι πολιτική, δεν φτάνει. Αντί να ζητάμε από την ΕΕ να ξυπνήσει, να καταφεύγουμε σε συμφωνίες κυριών, πρέπει εμείς να πάρουμε μέτρα για την ομαλή λειτουργία της αγοράς», συνέχισε συμπληρώνοντας με νόημα πως «είναι λάθος να λέμε πως οι αυξήσεις εισοδημάτων θα αντισταθμίσουν τις αυξήσεις των τιμών».

Παίρνοντας τον λόγο, ο Τάκης Θεοδωρικάκος τόνισε πως «βασικός μας στόχος η μείωση τιμών» και πως «σαφέστατα έχει αποτελέσματα η πολιτική μας», στεκόμενος στα τελευταία στοιχεία της Εurostat. «Ο πληθωρισμός τροφίμων τον Νοέμβριο έκλεισε στο 0,8% και είναι ίσως ο μικρότερος στην Ευρώπη. Ο μέσος όρος των τιμών στα σούπερ μάρκετ είναι αρνητικός, είναι κάτω από το μηδέν το τελευταίο εξάμηνο», υπογράμμισε εν συνεχεία, ενώ σημείωσε πως το μεγαλύτερο πρόβλημα το έχουν τα νοικοκυριά που μένουν στο νοίκι.

«Έχω κάνει 20 χρόνια στο νοίκι και ξέρω πώς είναι», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως «η κυβέρνηση έχει να κάνει και άλλα πράγματα», ενώ μιλώντας για τις συνολικές παρεμβάσεις που αφορούν την «τσέπη» των νοικοκυρών είπε πως «μειώσαμε την ανεργία, αυξήσαμε τον κατώτατο μισθό και θα πιάσουμε το 950€ το 2027» και διεμήνυσε ότι «δεν μένουμε εδώ».

Ο Γιώργος Βλάχος επανήλθε στην δευτερολογία του, λέγοντας πως «δε σας ρώτησα για τα ενοίκια, το εισόδημα ή την ανεργία. Εγώ σας ρώτησα για λειτουργία αγοράς». Ο βουλευτής της ΝΔ υποστήριξε πως «ελεύθερη αγορά δεν σημαίνει ασύδοτη αγορά», εκτίμησε ότι «όσοι παρανομούν δε φοβούνται τα πρόστιμα» και αφού αμφισβήτησε ότι τα πρόστιμα αυτά έχουν εισπραχθεί ρώτησε τον Τάκη Θεοδωρικάκο αν «η κυβέρνηση έχει τη βούληση να συγκρουστεί με τα κακώς κείμενα και τα συμφέροντα;».

Ο υπουργός Ανάπτυξης επανήλθε αναφέροντας την ενίσχυση του εισοδήματος, με τον Γιώργο Βλάχο να παρεμβαίνει και να ακολουθεί ο παρακάτω διάλογος:

Τάκης Θεοδωρικάκος: Το διαθέσιμο εισόδημα…

Γιώργος Βλάχος: Δε σας μιλάω εγώ για το εισόδημα…

Τάκης Θεοδωρικάκος: Και εγώ δεν μπορούσα να μιλήσω όταν λέγατε αυτά που λέγατε.

Γιώργος Βλάχος: Εγώ σας ρώτησα για τη λειτουργία αγοράς…

Τάκης Θεοδωρικάκος: Θέλετε να σας απαντήσω ή θέλετε να μείνετε μονός σας; Δεν είμαι εδώ για εντυπώσεις. Πίστευα ότι θα είστε κι εσείς ικανοποιημένος. Όταν μειώνεις στο μισό την ανεργία…

Κλείνοντας ο υπουργός Ανάπτυξης, εκτόξευσε αιχμηρό καρφί στον συνομιλητή του, όταν θύμισε τα πεπραγμένα του Γιώργου Βλάχου, ως υφυπουργός Εμπορίου.

«Ανέτρεξα στην εποχή που ήσασταν υφυπουργός Εμπορίου κύριε Βλάχο. Τότε είχαμε πληθωρισμό 4,8%, τον Δεκέμβριο του 2007 και 3,9% τον Δεκέμβριο του 2008», είπε με νόημα για να καταλήξει σημειώνοντας ότι «είμαι εδώ με ανοιχτά ώτα να αξιοποιήσουμε κάθε πρόταση και κερδίζουμε κάθε μέρα πόντους για να κερδίσουμε στο τέλος τη μάχη».

«Λιγότερα επιδόματα -προφανώς, στα προνοιακά και στα αναπηρίας, στα μητρότητας, δεν θα κάνουμε καμία έκπτωση- και ακόμα περισσότερες μόνιμες παρεμβάσεις, όπως μόνιμη παρέμβαση ήταν η αύξηση του κατώτατου μισθού, το ξεπάγωμα των τριετιών και η αύξηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Μαρινάκης στον REAL FM.

«Η αισχροκέρδεια δεν αντιμετωπιζόταν μέχρι και το 2020. Η ΔΙΜΕΑ υπάρχει, ευτυχώς υπάρχει. Δυστυχώς δεν υπήρχε μέχρι το 2020. Τα πρόστιμα τα οποία μπαίνουν είναι πολλά, πρέπει να μπουν περισσότερα. Οι έλεγχοι είναι πάνω από 40.000 σε προϊόντα. Δεν είναι όλοι παράνομοι. Δεν σημαίνει ότι κάθε έλεγχος οδηγεί σε πρόστιμο, όμως τα πρόστιμα είναι πολλαπλάσια σε μέγεθος από το ποσό το οποίο εντοπίζει η αρμόδια Αρχή, οι υπάλληλοι οι οποίοι κάνουν τους ελέγχους».