Όπως μετέδωσαν οι New York Times,σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει την υπόθεση, η εντολή περιορισμού της πρόσβασης στα νέα μοντέλα AI προήλθε από το υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ. Παραμένει ασαφές πόσο θα διαρκέσουν οι περιορισμοί, ενώ η Anthropic δεν σχολίασε πέραν της δημόσιας ανάρτησής της και ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.

Η εντολή φέρεται να εκδόθηκε στο πλαίσιο ελέγχων εξαγωγών, μεταφέροντας τη συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη σε μια νέα φάση: από τους περιορισμούς σε προηγμένα chips και υποδομές, στον περιορισμό πρόσβασης στα ίδια τα μοντέλα AI. Το Axios ανέφερε ότι η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε αυστηρούς περιορισμούς στα δύο ισχυρότερα μοντέλα της Anthropic, αντιμετωπίζοντάς τα ως τεχνολογίες με πιθανές επιπτώσεις στην εθνική ασφάλεια. Η απόφαση αφορά κυβερνήσεις, εταιρείες ακόμη και τους χρήστες.

Το Mythos 5 είχε ήδη προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον αλλά και ανησυχία στην Ουάσινγκτον και στη Silicon Valley, καθώς συνδέεται με προηγμένες δυνατότητες στον τομέα της κυβερνοασφάλειας. Η Anthropic είχε παρουσιάσει το Fable 5 ως πιο περιορισμένη εκδοχή του Mythos 5, με πρόσθετα φίλτρα ασφαλείας για ευαίσθητα πεδία, όπως η κυβερνοασφάλεια, η βιολογία και άλλα αντικείμενα υψηλού ρίσκου.

Η εταιρεία, πάντως, άφησε σαφείς αιχμές ότι θεωρεί την κυβερνητική απόφαση υπερβολική. «Ζητούμε συγγνώμη για αυτή την αναστάτωση στους πελάτες μας. Πιστεύουμε ότι πρόκειται για παρεξήγηση και εργαζόμαστε για να αποκαταστήσουμε την πρόσβαση το συντομότερο δυνατόν», ανέφερε στην ανακοίνωσή της.

Η απόφαση μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες τόσο για την εμπορική αξιοποίηση των νέων μοντέλων όσο και για την εσωτερική ανάπτυξη τεχνολογίας στην Anthropic, καθώς ο περιορισμός αφορά ακόμη και ξένους υπηκόους που εργάζονται στην εταιρεία. Πρόκειται για κίνηση πολύ ευρύτερη από τους συνήθεις περιορισμούς εξαγωγών σε προηγμένες τεχνολογίες, καθώς δεν περιορίζει μόνο τη διάθεση προϊόντος σε συγκεκριμένες χώρες, αλλά την πρόσβαση με βάση την υπηκοότητα των χρηστών.

Το μπλόκο έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική κυβέρνηση αναζητεί νέο πλαίσιο εποπτείας για τα πιο προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, μετά από μήνες έντονων συζητήσεων για το αν συστήματα με υψηλές δυνατότητες στον κυβερνοχώρο μπορούν να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο για άμυνα, αλλά και για επιθέσεις σε κρίσιμα δίκτυα. Ειδικοί διαφωνούν ως προς το αν τέτοιες τεχνολογίες πρέπει να περιορίζονται αυστηρά, καθώς τα ίδια εργαλεία μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο από χάκερ όσο και από οργανισμούς που επιχειρούν να εντοπίσουν και να διορθώσουν ευπάθειες πριν αυτές γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης.

Η υπόθεση ανοίγει πλέον ένα νέο μέτωπο στη σχέση της Ουάσινγκτον με τις μεγάλες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Μέχρι σήμερα, το επίκεντρο της αμερικανικής πολιτικής ήταν κυρίως ο έλεγχος των προηγμένων ημιαγωγών και η πρόσβαση χωρών όπως η Κίνα σε υπολογιστική ισχύ. Με την υπόθεση Anthropic, όμως, το αμερικανικό κράτος δείχνει ότι μπορεί να παρέμβει απευθείας και στη χρήση των ίδιων των μοντέλων, εφόσον κρίνει ότι οι δυνατότητές τους αγγίζουν τον πυρήνα της εθνικής ασφάλειας.

Νίκος Γιαννόπουλος

Οι ερευνητές λοιπόν εντόπισαν ότι πολλοί από τους εργαζόμενους που χρησιμοποιούσαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης εμφάνιζαν σειρά συμπτωμάτων που σχετίζονται μ’ αυτό το φαινόμενο που ονομάζεται γνωστική κόπωση.

Συμπτώματα… “ομίχλης”

Οι εργαζόμενοι δηλαδή παρουσίαζαν “ομίχλη” στο μυαλό (αυτή τη θολούρα που πολλές φορές έχουμε όταν ασχολούμαστε με πολλά πράγματα ταυτόχρονα), δυσκολία συγκέντρωσης, πονοκεφάλους και αδυναμία στο να λάβουν αποφάσεις.

Όπως είναι κατανοητό, οι εργαζόμενοι, κάτω από αυτή τη συνθήκη, εξαναγκάζονταν σε λάθη και προφανώς δεν είχαν την παραγωγικότητα που θα επιθυμούσαν (οι ίδιοι και οι ανώτεροί τους).

Πιο συγκεκριμένα, το 14% των συμμετοχόντων στην έρευνα ανέφεραν κάποιος είδους πνευματική εξάντληση, ένα burn out ή αυτό που λένε οι Αμερικανοί brain fry.  Στους δε εργαζόμενους στον τομέα του marketing, έναν ιδιαίτερο απαιτητικό κλάδο, το σχετικό ποσοστό έφτασε στο 26%, ήταν δηλαδή σχεδόν διπλάσιο.

Είναι, δε, τόσο σοβαρή η κατάσταση στην οποία βρέθηκαν οι εργαζόμενοι που παρατηρήθηκε μεγαλύτερη πρόθεση παραίτησης. Ταυτόχρονα, στους περισσότερους υπήρχε διάχυτη η αίσθηση ότι “δουλεύουν περισσότερο για να διαχειρίζονται τα εργαλεία παρά για να λύνουν το πρόβλημα” ενώ, υποτίθεται, ότι τα εργαλεία θα έλυναν το πρόβλημα.

Ποιες εταιρείες αφορούσε η έρευνα

Η πνευματική εξάντληση των εργαζόμενων, σε κάθε περίπτωση, ήρθε από τη συνεχή επίβλεψη των εργαλείων, του fact checking που έπρεπε να γίνει και την εναλλαγή από το ένα εργαλείο στο άλλο. Ολοι, βέβαια, μπορούμε να φανταστούμε το γιατί.

Οι συμμετέχοντες παρατήρησαν και κάτι άλλο σημαντικό. Μέχρι τη χρήση δύο των πολύ ΑΙ εργαλείων η παραγωγικότητα ανέβαινε. Από εκεί και πέρα όμως, όταν τα εργαλεία γίνονταν τρία και τέσσερα, άρχιζε και η κάμψη. Η κάμψη στη συνέχεια έφερνε τη μεγάλη κόπωση. 

Η γνωστική υπερφόρτωση προκαλεί συναισθηματική εξάντληση και η ομίχλη του μυαλού φέρνει επιπλέον άγχος που πολλές φορές μετατρέπεται σε κυνισμό. Χρειάζεται, άρα, μία πιο “χαλαρή” προσέγγιση και μέτρο στη χρήση των εργαλείων που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη.

Δεν έχουν γίνει, τέλος, γνωστές, οι εταιρίες στις οποίες δούλευαν οι εργαζόμενοι. Το μόνο που μπορεί να συμπεράνει κανείς είναι ότι πιθανότατα το δείγμα προήλθε από εταιρικά δίκτυα της Boston Consulting Group, επειδή η έρευνα έγινε από στελέχη/ερευνητές της BCG.

Full time εργαζόμενοι

Σε κάθε περίπτωση, όπως τονίστηκε και παραπάνω, επρόκειτο για full time εργαζόμενους, σε μεγάλες εταιρίες, πολλών κλάδων.

Συμπερασματικά, η AI αυξάνει την παραγωγικότητα μόνο όταν μειώνει την γνωστική πολυπλοκότητα· όταν την αυξάνει, αρχίζει να λειτουργεί σαν πηγή εξάντλησης αντί για εργαλείο βοήθειας. Λειτουργεί, δηλαδή, ως μπούμερανγκ έχει το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που προσδοκά κανείς.

Και ίσως το πρόβλημα δεν είναι τόσο η AI καθαυτή, αλλά η κακή ενσωμάτωσή της στην εργασία. Και αυτό είναι κάτι που χρειάζεται μεγάλη προσοχή. 

Καθώς οι συνομιλίες για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα δεν έχουν αποδώσει αποτελέσματα, ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει το ενδεχόμενο νέας επίθεσης, ενώ το Ισραήλ παραμένει σε ετοιμότητα, περιμένοντας την τελική του απόφαση.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι το Ιράν θα αντιμετωπίσει “πολύ δύσκολες στιγμές”, αν δεν υπάρξει σύντομα συμφωνία ειρήνης.

«Έχουν συμφέρον να καταλήξουν σε συμφωνία», δήλωσε στον γαλλικό τηλεοπτικό σταθμό BFMTV.

Τα ξημερώματα, με ανάρτησή του στο Truth Social, ανέβασε μία φωτογραφία κατασκευασμένη με τεχνητή νοημοσύνη, όπου εμφανίζεται να περιβάλλεται από πολεμικά πλοία εν μέσω θαλασσοταραχής και καταιγίδας και τη λεζάντα να γράφει το εξής μήνυμα: «Ήταν ήρεμα πριν τη καταιγίδα».

Το αεροπλανοφόρο Gerald Ford επέστρεψε στις ΗΠΑ

Το USS Gerald R. Ford (CVN-78), το οποίο είχε αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή λίγο πριν από την έναρξη του πολέμου εναντίον του Ιράν, επέστρεψε το Σάββατο στις ΗΠΑ, ολοκληρώνοντας τη μακροβιότερη αποστολή αμερικανικού αεροπλανοφόρου στα χρονικά, όπως ανακοίνωσε το Πεντάγωνο.

Το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο στον κόσμο επέστρεψε στην έδρα του στο Νόρφολκ, στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ, όπου το υποδέχτηκε ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.

Το USS Gerald R. Ford ολοκλήρωσε μια αποστολή 326 ημερών, τη μακροβιότερη για αεροπλανοφόρο από τον πόλεμο του Βιετνάμ, υπογραμμίζει το Πεντάγωνο.

Προτού αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή για τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν, το USS Gerald R. Ford συμμετείχε στις επιχειρήσεις των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στην Καραϊβική – όπου η Ουάσινγκτον διεξήγαγε μια εκστρατεία αεροπορικών επιδρομών εναντίον σκαφών που φέρονται να εμπλέκονταν σε διακίνηση ναρκωτικών, κατέσχεσε πετρελαιοφόρα που υπόκεινται σε κυρώσεις και, κυρίως, αιχμαλώτισε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο στις αρχές Ιανουαρίου.

Όταν η Judith Miller, 77 ετών από το Ουισκόνσιν, έλαβε τα αποτελέσματα μιας απεικονιστικής εξέτασης πέρυσι, έκανε αυτό που πλέον συνηθίζουν πολλοί ασθενείς: απευθύνθηκε στην τεχνητή νοημοσύνη για να της τα εξηγήσει. Το Claude, ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο της εταιρείας Anthropic, ανέλυσε τα ευρήματα και παρουσίασε πιθανές ερμηνείες.

Με τις πληροφορίες του chatbot στα χέρια της, η Miller ένιωσε προετοιμασμένη για μια πιο ουσιαστική συζήτηση με τον γιατρό της. Όπως λέει η ίδια, οι απαντήσεις του Claude «με βοήθησαν να κατανοήσω καλύτερα την υγεία μου και να συμμετέχω ενεργά στις αποφάσεις».

Ανάλογες σκηνές επαναλαμβάνονται πλέον σε ιατρεία σε όλη τη ΗΠΑ. Δύο πρόσφατες έρευνες διαπίστωσαν ότι το ένα τρίτο των Αμερικανών ενηλίκων έχει στραφεί σε μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs) για ιατρική πληροφόρηση—είτε για να ερμηνεύσουν εργαστηριακά αποτελέσματα, είτε για να διαγνώσουν συμπτώματα, να ερευνήσουν θεραπευτικές επιλογές ή να ρωτήσουν για φάρμακα.

«Η χρήση τέτοιων εργαλείων έχει διπλασιαστεί μέσα σε έναν χρόνο», αναφέρει ο Robert Wachter, γιατρός στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Σαν Φρανσίσκο. «Υποψιάζομαι ότι θα διπλασιαστεί ξανά του χρόνου».

Υποσχέσεις και κίνδυνοι στη χρήση της AI στην υγεία

Ωστόσο, αυτά τα chatbots μπορούν επίσης να παρέχουν παραπλανητικές ή λανθασμένες συμβουλές, με τους ειδικούς να συστήνουν προσοχή. Η ίδια η Anthropic παραδέχεται ότι το Claude «δεν έχει σχεδιαστεί ή προωθείται για κλινικές διαγνώσεις». Ο σωστός του ρόλος είναι «να βοηθά τους ανθρώπους να προετοιμαστούν για συζητήσεις με τους γιατρούς τους, όχι να τους αντικαθιστά».

Για πολλούς ασθενείς, η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί λύση στην πληθώρα προσωπικών ιατρικών δεδομένων που παρέχει ο νόμος 21st Century Cures Act, ο οποίος επιβάλλει άμεση διαδικτυακή πρόσβαση σε ιατρικά αρχεία όπως αποτελέσματα εξετάσεων και κλινικές σημειώσεις. «Αν έχετε δει ποτέ αυτά τα δεδομένα», λέει ο Dave deBronkart, blogger και ακτιβιστής στον χώρο της υγείας, «ξέρετε πόσο μεγάλο ερωτηματικό προκαλούν: Τι σημαίνουν όλα αυτά;».

Μέχρι πρόσφατα, η ερμηνεία των δεδομένων αυτών ήταν αποκλειστικό προνόμιο των γιατρών λόγω της εξειδικευμένης ορολογίας. Πλέον όμως, οι ασθενείς μπορούν να δουν τα αποτελέσματά τους διαδικτυακά πριν μιλήσουν με τον γιατρό, γεγονός που συχνά προκαλεί άγχος και αβεβαιότητα.

Σήμερα, γενικής χρήσης chatbots αλλά και εξειδικευμένα μοντέλα υγείας μεταφράζουν την ιατρική ορολογία σε απλή γλώσσα μέσα σε δευτερόλεπτα, συχνά καθησυχάζοντας αδικαιολόγητες ανησυχίες.

 Το ένα τρίτο των Αμερικανών ενηλίκων έχει στραφεί σε μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs) για ιατρική πληροφόρηση—είτε για να ερμηνεύσουν εργαστηριακά αποτελέσματα, είτε για να διαγνώσουν συμπτώματα, να ερευνήσουν θεραπευτικές επιλογές ή να ρωτήσουν για φάρμακα.

Λανθασμένες απαντήσεις και σοβαρά περιστατικά

Παρά τα πλεονεκτήματα, τα LLMs παραμένουν επιρρεπή σε λάθη. Μπορούν να παρουσιάσουν ανακρίβειες ως γεγονότα ή ακόμη και να ενισχύσουν λανθασμένες πεποιθήσεις των χρηστών. Παρότι αυτά τα προβλήματα ίσως μειωθούν με την εξέλιξη των μοντέλων, πολλοί ειδικοί εκφράζουν ανησυχίες για τους κινδύνους της σημερινής χρήσης στην υγεία.

«Δεν υπάρχουν πολλά προστατευτικά μέτρα ώστε να αποτρέπονται οι παραπλανητικές απαντήσεις», τονίζει η Cait DesRoches, εκτελεστική διευθύντρια του μη κερδοσκοπικού οργανισμού OpenNotes, που προωθεί την πρόσβαση των ασθενών στα ιατρικά αρχεία. Επιπλέον, όπως σημειώνει, υπάρχει ελάχιστη έρευνα σχετικά με το τι συμβαίνει όταν κάποιος εμπιστεύεται ένα LLM ως αυθεντία υγείας: «Δεν γνωρίζουμε κατά πόσο λειτουργεί καλά για τον μέσο ασθενή».

Έχουν ήδη καταγραφεί ακραίες περιπτώσεις. Τον Δεκέμβριο, ένας 75χρονος από το Σιάτλ πέθανε από θεραπεύσιμη μορφή λευχαιμίας επειδή αρνήθηκε θεραπεία βασιζόμενος σε λάθος συμπέρασμα που του παρείχε η AI. Προκαταρκτικές μελέτες είναι ανησυχητικές: Σε έρευνα του περιοδικού Nature Medicine, συμμετέχοντες διαγνώρισαν σωστά μια υποθετική πάθηση με τη βοήθεια LLMs μόνο στο ένα τρίτο των περιπτώσεων.

Προτάσεις ειδικών: Χρήση με μέτρο και στρατηγικές ασφαλείας

Παρόλα αυτά, οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι τα chatbots μπορούν να είναι χρήσιμα στους ασθενείς που αναζητούν πληροφορίες υγείας—αρκεί να χρησιμοποιούνται με κριτική σκέψη. «Δεν πιστεύω ότι πρέπει να αποφεύγουμε τη χρήση τους», αναφέρει η DesRoches, «αλλά πρέπει να έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά».

Ο Adam Rodman, παθολόγος στο Beth Israel Deaconess Medical Center, πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα: «Θεωρώ ότι τα LLMs—εφόσον χρησιμοποιούνται σωστά—είναι το καλύτερο εργαλείο ενδυνάμωσης των ασθενών που έχει υπάρξει ποτέ».

Για να αξιοποιηθεί η τεχνολογία χωρίς συμβιβασμούς στην ασφάλεια, ερευνητές έχουν αναπτύξει στρατηγικές αντιμετώπισης των αδυναμιών της AI. Προτείνουν, για παράδειγμα, να ζητούμε από το chatbot να υιοθετήσει τον ρόλο του γιατρού ώστε το μοντέλο να συλλέγει δεδομένα με πιο επιστημονικό τρόπο. Άλλες τακτικές περιλαμβάνουν την επαναξιολόγηση των απαντήσεων ή τη λήψη «δεύτερης γνώμης» από άλλο μοντέλο.

Ο Rodman τονίζει επίσης τη σημασία αφαίρεσης προσωπικών δεδομένων—όπως όνομα και αριθμός κοινωνικής ασφάλισης—από κάθε εισαγωγή στο chatbot για προστασία της ιδιωτικότητας.

«Γιατί το βλέμμα της Νέας Δημοκρατίας είναι στραμμένο στο μέλλον, στις προκλήσεις, στις ευκαιρίες και στις μεγάλες, θα έλεγα, δυσκολίες τις οποίες θα αντιμετωπίσουμε, όχι μόνο ως χώρα, αλλά και ως Ευρώπη, να χειριστούμε μια πρωτοφανή τεχνολογική επανάσταση που είναι η τεχνητή νοημοσύνη», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, συγκρίνοντας και την πρόοδο της Ευρώπης σε σχέση με Αμερική και Κίνα, τόνισε πως «αργούμε στην Ευρώπη και η Αμερική τρέχει πιο γρήγορα. Και η Κίνα τρέχει πολύ πιο γρήγορα σε πολλούς τομείς».

Στην ομιλία του, ο Πρωθυπουργός εστίασε στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και της τεχνολογίας για τη δημιουργία ενός «έξυπνου κράτους». Αναφέρθηκε σε ριζικές αλλαγές στην Υγεία, την Εκπαίδευση και τη Δημόσια Διοίκηση (με την αναβάθμιση του gov.gr), ενώ τονίζει την ανάγκη προστασίας των ανηλίκων από τα social media.

Παράλληλα, υπογραμμίζει την επιτυχία του brain gain (την επιστροφή των νέων επιστημόνων στην Ελλάδα) και προκρίνει μια νέα φιλοσοφία συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα και τις ελληνικές startups.Αυτό το μοντέλο εφαρμόζεται ήδη στην Εθνική Άμυνα (με εγχώρια παραγωγή τεχνολογίας και drones) αλλά και στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος μέσω συμπράξεων για κοινωνική κατοικία.

Κλείνοντας, επισημαίνει ότι η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί με μεγάλες ταχύτητες για να προλάβει τις διεθνείς εξελίξεις, εκφράζοντας την αυτοπεποίθηση ότι οι πολίτες θα εμπιστευτούν ξανά τη Νέα Δημοκρατία για να ηγηθεί αυτής της προσπάθειας.

Ακολουθούν οι τοποθετήσεις του Πρωθυπουργού:

Στην εισαγωγική του τοποθέτηση, ο Πρωθυπουργός ανέφερε:

Καταρχάς, καλημέρα και επιτρέψτε μου, εισαγωγικά, να επαναλάβω και αυτό το οποίο ειπώθηκε από τους Υπουργούς μας στις πολύ ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις τους εν είδει ερωτήματος: Υπάρχει κάποιο άλλο κόμμα στην Ελλάδα σήμερα, το οποίο θα μπορούσε ή θα έκανε, στα πλαίσια ενός συνεδριακού διαλόγου, μια συζήτηση αντίστοιχη με αυτή την οποία η Νέα Δημοκρατία κάνει σήμερα;

Γιατί το βλέμμα της Νέας Δημοκρατίας είναι στραμμένο στο μέλλον, στις προκλήσεις, στις ευκαιρίες και στις μεγάλες, θα έλεγα, δυσκολίες τις οποίες θα αντιμετωπίσουμε, όχι μόνο ως χώρα, αλλά και ως Ευρώπη, να χειριστούμε μια πρωτοφανή τεχνολογική επανάσταση που είναι η τεχνητή νοημοσύνη.

Διότι, πράγματι, ακούσατε και από τους Υπουργούς μας και νομίζω διαπιστώσατε ότι η χώρα έχει μια συγκεκριμένη και συγκροτημένη στρατηγική για το πώς μπορεί να αξιοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη προκειμένου να παρέχει καλύτερες, γρηγορότερες, φθηνότερες, φιλικότερες υπηρεσίες στους πολίτες και στις επιχειρήσεις.

Και νομίζω ότι τα παραδείγματα τα οποία είδατε αποτελούν ουσιαστικά μόνο την αρχή μιας μεγάλης προσπάθειας να αλλάξει συνολικά η κουλτούρα του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

Είτε μιλάμε για εφαρμογές στην υγεία, όπου η επίπτωση της τεχνητής νοημοσύνης θα είναι απολύτως συγκλονιστική και βασικά θετική.

Είτε μιλάμε για εφαρμογές στην εκπαίδευση, όπου βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή εισαγωγής εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για να βοηθήσουμε, παραδείγματος χάριν, τους καθηγητές μας να προγραμματίσουν καλύτερα τη δουλειά τους, να περνούν λιγότερο χρόνο σε γραφειοκρατικές εργασίες και περισσότερο χρόνο στην τάξη.

Είτε μιλάμε για τον πυρήνα των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης, για τις οποίες μας μίλησε ο Δημήτρης, για το πώς μετεξελίσσουμε το gov.gr, για τις μεγάλες υποδομές που χτίζουμε λίγο παρακάτω, εδώ στο Λαύριο, έναν υπερσύγχρονο υπερυπολογιστή ο οποίος θα μπορεί να τεθεί στη διάθεση όχι μόνο του δημοσίου αλλά και του ιδιωτικού τομέα, που χρειάζεται σήμερα υπολογιστική δύναμη.

Είτε μιλάμε για τις εντυπωσιακές εφαρμογές για τις οποίες μας μίλησε ο Κωνσταντίνος, το πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μας διευκολύνει, να μας κάνει καλύτερους, να εντοπίζει ανθρώπινα σφάλματα και να παρεμβαίνει προληπτικά.

Όλα αυτά είναι η εικόνα ενός κόσμου που ήδη είναι εδώ. Το ερώτημα είναι ποιο κόμμα, ποια κυβέρνηση, ποια χώρα θα μπορέσει να αξιοποιήσει αυτή τη δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης προς όφελος, τελικά, των πολιτών και της συλλογικής ευημερίας.

Ενώ, ταυτόχρονα, θα φροντίσει να ελέγξει και τις αρνητικές επιπτώσεις μιας επανάστασης η οποία είναι βέβαιον ότι θα αλλάξει τα πάντα.

Είτε μιλάμε για επιπτώσεις στην αγορά εργασίας, πώς θα μιλήσουμε -και αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία- στα σχολεία μας για τα επαγγέλματα του μέλλοντος, ποια είναι τα καινούργια επαγγέλματα τα οποία θα απαιτηθούν για να αξιοποιήσουμε αυτή την τεχνολογία, πώς θα στρέψουμε -και δεν θα κουραστώ να το λέω- τα παιδιά μας περισσότερο στην τεχνική εκπαίδευση, διότι τα επαγγέλματα της τεχνικής εκπαίδευσης είναι λιγότερο εκτεθειμένα στους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης.

Είτε θα μιλήσουμε για κρίσιμα ζητήματα όπως η ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων μας. Είμαι υπερήφανος που η Ελλάδα είναι στην πρώτη γραμμή της απαγόρευσης χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών. Είναι μία στοιχειώδης υποχρέωση που έχουμε για να προστατεύσουμε τα παιδιά μας από τις αρνητικές επιπτώσεις τεχνολογιών, που σήμερα ουσιαστικά εκμεταλλεύονται την προσοχή τους και βγάζουν χρήματα από το γεγονός ότι τα παιδιά μας περνούν πάρα πολύ χρόνο μπροστά στις οθόνες των κινητών.

Και για να κάνω και τη γέφυρα με τη συζήτηση την οποία θα κάνουμε, πώς θα δώσουμε χώρο στις νέες ελληνικές επιχειρήσεις που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη να μπορέσουν να μεγαλώσουν στην Ελλάδα, στην Ευρώπη θα έλεγα, διότι αυτή είναι μια ευρωπαϊκή πρόκληση. Ξέρετε, πολύ συχνά ακούμε ότι οι ελληνικές και οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις φτάνουν μέχρι ενός συγκεκριμένου μεγέθους και μετά έρχονται οι μεγάλες αμερικανικές επιχειρήσεις και τις αγοράζουν.

Θέλουμε να μπορέσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις να μεγαλώσουν, να χρηματοδοτηθούν εδώ, να φέρουν πίσω κόσμο από το εξωτερικό που θα μπορεί να εργαστεί γι’ αυτές. Και εκεί νομίζω ότι έχουμε αναλάβει πολύ σημαντικές πρωτοβουλίες για να δημιουργήσουμε ένα οικοσύστημα επιχειρήσεων -θα ακούσετε τρεις από αυτές σήμερα- που μπορούν και δημιουργούν, προσφέρουν καλές θέσεις εργασίας, παράγουν προϊόντα και υπηρεσίες, οι οποίες είναι απολύτως χρήσιμες -κάποιες εκ των οποίων ειδικά στον τομέα της άμυνας- και κρίσιμες για το μέλλον της χώρας και για την υπεράσπιση αυτής της έννοιας της στρατηγικής αυτονομίας, πώς μπορούμε μόνοι μας να είμαστε ασφαλείς χωρίς να είμαστε εξαρτημένοι από άλλους.

Οπότε, κλείνω αυτή την εισαγωγική μου τοποθέτηση, λέγοντας ότι αυτή είναι μια στρατηγική σημαντικότατη για την επόμενη κυβερνητική μας τετραετία. Το είπα και χθες. Η επόμενη περίοδος, μέχρι το 2030, είναι περίοδος κοσμοϊστορικών αλλαγών και κρίσιμη περίοδος για το αν η Ελλάδα θα μπορέσει να είναι πρωταγωνιστής των εξελίξεων. Αν θα μπορέσει να κάνει ένα άλμα και να αξιοποιήσει αυτή την τεχνολογία, για να ξεπεράσει άλλες χώρες που μπορεί να βρίσκονται πιο μπροστά από εμάς, και σε πολλούς τομείς το έχουμε πετύχει.

Βρέθηκα στη Γερμανία πριν από λίγες μέρες και πρέπει να σας πω ότι υπάρχει ένας τεράστιος σεβασμός και θαυμασμός, τολμώ να πω, της Γερμανίας για το ψηφιακό άλμα το οποίο έχει πετύχει η Ελλάδα. Γιατί πολλές από τις ψηφιακές εφαρμογές τις οποίες εμείς έχουμε και θεωρούμε πια αυτονόητες, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες δεν υπάρχουν. Αυτό το πιστώνεται αυτή η κυβέρνηση και το πιστώνεται αυτή η παράταξη.

Αναφερόμενος στο εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτει η Ελλάδα και το brain gain, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε:

Δύο παρατηρήσεις σε αυτά τα πολύ ενδιαφέροντα τα οποία ακούστηκαν.

Πρώτον, το ανθρώπινο ταλέντο. Με όποια εταιρεία, μεγάλη από το εξωτερικό, και αν μιλήσεις, όποιον Έλληνα startupper ρωτήσεις γιατί δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, θα σου πει, πρώτα και πάνω απ’ όλα: το ανθρώπινο δυναμικό το οποίο παράγεται από τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια. Και σε λίγο και από τα μη κρατικά πανεπιστήμια τα οποία δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα.

Πράγματι, έχουμε ανθρώπους εξαιρετικά προκομένους. Τα νέα παιδιά αυτά πέρασαν μια κρίση, έζησαν την κρίση της τελευταίας δεκαετίας, δεν θέλουν να γυρίσουν εκεί, έχουν φιλοδοξίες, έχουν οράματα, βλέπουν ότι σήμερα μπορούν να παίξουν έναν δημιουργικό και ουσιαστικό ρόλο, συμμετέχοντας σε εταιρίες που με τη σειρά τους έχουν τις δικές τους φιλοδοξίες.

Και έχουμε ένα ακόμα πολύ μεγάλο πλεονέκτημα: Έχουμε ακόμα, γιατί αρκετοί έχουν γυρίσει, εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες στο εξωτερικό, οι οποίοι πολλοί έφυγαν στα χρόνια της κρίσης και τώρα ενδιαφέρονται για πρώτη φορά να επιστρέψουν.

Μια από τις επιτυχίες, αγαπητά στελέχη της Νέας Δημοκρατίας, που δεν μιλάμε αρκετά γι’ αυτή, είναι το γεγονός ότι μπορέσαμε και αντιστρέψαμε το brain drain. Γυρίζουν σήμερα στην Ελλάδα περισσότερα νέα παιδιά απ’ όσα φεύγουν, ακριβώς γιατί μπορούν να δουν στην πατρίδα μας ένα μέλλον το οποίο, παρά τις δυσκολίες, είναι σίγουρα πιο αισιόδοξο από ό,τι ήταν πριν από κάποια χρόνια.

Για το δεύτερο, να επιμείνω και εγώ στην αίσθηση του κατεπείγοντος. Αυτό δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αφορά την Ευρώπη. Βρέθηκα πριν από δύο μέρες στη βράβευση του Mario Draghi, τιμήθηκε με το βραβείο «Καρλομάγνος», το πιο σημαντικό βραβείο αναγνώρισης ευρωπαϊκής προσφοράς στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αργούμε στην Ευρώπη και η Αμερική τρέχει πιο γρήγορα. Και η Κίνα τρέχει πολύ πιο γρήγορα σε πολλούς τομείς.

Αυτή, λοιπόν, η αίσθηση του κατεπείγοντος που πρέπει να διακρίνει την Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά, αλλά και την Ελλάδα θα έλεγα, νομίζω ότι είναι κάτι το οποίο πρέπει να μας απασχολήσει και ως κόμμα και ως κυβέρνηση. Και αυτό το οποίο ξέρουν οι Υπουργοί ότι τους το ζητώ συνέχεια, αν σήμερα τρέχουμε με ταχύτητα Χ, στην επόμενη τετραετία, εφόσον με το καλό μας εμπιστευτούν οι Έλληνες πολίτες, θα πρέπει να τρέχουμε με ταχύτητα 2Χ. Δεν μπορούμε να καθυστερούμε ούτε να βλέπουμε τις ευκαιρίες να περνούν.

Και αυτό σημαίνει μια διαφορετική αντίληψη, μια διαφορετική λογική, ένας διαφορετικός πόλεμος με αυτό το οποίο αποκαλούμε «βαθύ κράτος», ελληνική γραφειοκρατία.

Έχουμε κάνει βήματα αλλά έχουμε πολλά ακόμα να κάνουμε.

Για τη συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και την προσέλκυση νέων στελεχών στο Δημόσιο, καθώς και για τις πολιτικές της κυβέρνησης στους τομείς της άμυνας, της στέγασης και των νεοφυών επιχειρήσεων, ο Πρωθυπουργός επισήμανε:

Καταρχάς, να πάρω έναυσμα από αυτά τα οποία είπατε και οι δύο σας, λέγοντας ότι σήμερα το κράτος πρέπει να βλέπει τον ιδιωτικό τομέα ως σύμμαχο, ως συνέταιρο και ως υποστηρικτή και στην υλοποίηση δημόσιων πολιτικών, που μπορεί στο παρελθόν να θεωρούσαμε ότι είναι αποκλειστικό προνόμιο του ίδιου του κράτους.

Να κάνω μία αναφορά στο τι γίνεται στο ευρύτερο οικοσύστημα της άμυνας. Μέχρι και πρόσφατα θεωρούσαμε ότι τα αμυντικά εξοπλιστικά προγράμματα θα πρέπει να περιορίζονται στο να αγοράζουμε πολύ ακριβά εξοπλιστικά συστήματα από το εξωτερικό, μεγάλες πλατφόρμες, πλοία, αεροπλάνα, αντιπυραυλικά συστήματα, συνήθως με ελάχιστη ελληνική προστιθέμενη αξία.

Αυτό αλλάζει δραματικά, και αλλάζει δραματικά σε δύο επίπεδα. Πρώτον, διότι πια δεν είμαστε διατεθειμένοι να δαπανάμε χρήματα Ελλήνων φορολογούμενων για τέτοιες μεγάλες πλατφόρμες χωρίς προστιθέμενη ελληνική αξία, το οποίο σημαίνει ότι σε όλα τα μεγάλα προγράμματα θα πρέπει πια να υπάρχει τουλάχιστον 25% προστιθέμενη αξία.

Ανοίγω μία παρένθεση, δεν ξέρω πόσοι από εσάς γνωρίζετε ότι δύο από τα οκτώ τμήματα που συνθέτουν μία φρεγάτα Belharra -φανταστείτε τη σαν ένα μεγάλο lego, στο οποίο ένα τμήμα έρχεται και συνδέεται με το άλλο, έχει οκτώ τέτοια blogs η φρεγάτα Belharra-, δύο από τα οκτώ κατασκευάζονται στην Ελλάδα, στα ναυπηγεία της Σαλαμίνας. Και δεν κατασκευάζονται μόνο τα τμήματα που αφορούν τις ελληνικές Belharra, κατασκευάζονται και τα τμήματα τα οποία μπαίνουν στις γαλλικές Belharra.

Μεγεθύνετε αυτό, προβάλλετέ το ως το 2030, για να αντιληφθείτε πώς η ελληνική αμυντική βιομηχανία μπορεί να αποκτήσει έναν πολύ ουσιαστικό ρόλο πραγματικής προστιθέμενης αξίας, που να μην καλύπτει μόνο τις ανάγκες της Ελλάδος, αλλά και τις ανάγκες της Ευρώπης και -γιατί όχι;- άλλων χωρών συνολικά.

Η δεύτερη μεγάλη επανάσταση αφορά τις startup εταιρείες, τις μικρές εταιρείες, που έρχονται και παρέχουν τεχνολογικές λύσεις στις Ένοπλες Δυνάμεις, όχι μόνο τις ελληνικές, το ελληνικό κράτος, αλλά σίγουρα είναι πολύ πιο εύκολο για μια νέα εταιρεία να δοκιμάσει πρώτα ένα σύστημα στην Ελλάδα, εάν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν διάθεση να πειραματιστούν και να δώσουν ευκαιρίες και να αναλάβουν ρίσκο να δοκιμάσουν τέτοια συστήματα.

Ερχόμαστε, λοιπόν, και λέμε: «δεν θέλουμε ένα συγκεκριμένο προϊόν, έχουμε ένα πρόβλημα και ελάτε να μας δώσετε μια λύση». Και μέσα από το Ελληνικό Κέντρο Καινοτομίας πια, μπορούμε εμείς οι ίδιοι να δίνουμε ευκαιρίες σε ελληνικές εταιρείες να κατασκευάζουν γρήγορα και φθηνά, να το τονίσω αυτό, προϊόντα τα οποία θα μας είναι απολύτως χρήσιμα, εάν θέλουμε να φανταστούμε το 2030 μια χώρα η οποία θα είναι τεχνολογικά αυτόνομη και θα μπορεί να είναι συντονισμένη με τις προκλήσεις των καιρών και με ένα θέατρο επιχειρήσεων το οποίο αλλάζει δραματικά.

Δείτε τι γίνεται στην Ουκρανία. Για όσους δεν το γνωρίζουν, στην Ουκρανία πια υπάρχει μια ζώνη η οποία εκτείνεται από 30 έως 50 χιλιόμετρα, όπου δεν μπορεί ουσιαστικά να μπει άνθρωπος. Είναι μια ζώνη στην οποία ο πόλεμος διεξάγεται με drones ή με αυτόματα οχήματα, διότι οτιδήποτε εισέρχεται σε αυτή τη ζώνη αυτόματα θα εντοπιστεί και θα εξουδετερωθεί. Αυτό δεν είναι μια εικόνα επιστημονικής φαντασίας από το μέλλον, είναι αυτό το οποίο συμβαίνει σήμερα. Και εμείς πρέπει να είμαστε έτοιμοι γι’ αυτό το ενδεχόμενο.

Γι’ αυτό εταιρείες οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν καινοτόμα προϊόντα, τα οποία θα μπορούν σχετικά γρήγορα να ενταχθούν, να δοκιμαστούν από τις Ένοπλες Δυνάμεις, μπορούμε στη συνέχεια και αυτά τα προϊόντα να τα πουλήσουμε στο εξωτερικό.

Διότι αν έρθουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και πουν, «αυτό μου αρέσει και δίνω ένα πρώτο συμβόλαιο», μετά είναι πολύ πιο εύκολο για τις εταιρείες αυτές να πουλήσουν αντίστοιχα προϊόντα στην Ευρώπη. Και αυτό θέλουμε στο κάτω-κάτω της γραφής: να μπορούμε να αξιοποιήσουμε συνολικά μια ευρωπαϊκή αγορά.

Να πάρω και ένα δεύτερο παράδειγμα: αναφερθήκαμε λίγο στο μεγάλο πρόβλημα της στέγης. Για την επόμενη τετραετία το πρόβλημα της προσιτής στέγης θα αποτελεί κεντρική προτεραιότητα για την παράταξη μας.

Όμως, εμείς είμαστε μια φιλελεύθερη παράταξη, στην οποία δεν πιστεύουμε ότι το κράτος μπορεί και πρέπει να τα κάνει όλα. Αν πιστεύει κάποιος σήμερα στη χώρα ότι η λύση στο πρόβλημα της στέγης είναι να έρθει το κράτος να φτιάχνει εργατικές κατοικίες, όπως τις έφτιαχνε πριν από κάποια χρόνια, μόνο του, χωρίς τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, νομίζω ότι μάλλον σκέφτεται με όρους 20ου και όχι 21ου αιώνα.

Αλλά εμείς μπορούμε, ως κράτος, να έρθουμε και να πούμε, έχουμε ακίνητη περιουσία, μεγάλη. Έχουμε στρατόπεδα, για παράδειγμα. Έλα εδώ, ιδιωτικέ τομέα. Κάνε ένα είδος αντιπαροχής, για να το πω πολύ απλά. Πάρε τη γη, η οποία θα σου στοίχιζε ακριβά να την αγοράσεις. Φτιάξε αυτό το οποίο είναι να φτιάξεις, με κανόνες τους οποίους εμείς θα θέτουμε, και να κρατήσουμε ένα κομμάτι του κτιριακού αποθέματος, γι’ αυτό το οποίο αποκαλούμε «κοινωνική κατοικία». Αυτή είναι μία λύση, η οποία έρχεται και φέρνει το κράτος και τον ιδιωτικό τομέα πιο κοντά.

Αυτές είναι οι λύσεις οι οποίες έχουν δοκιμαστεί και εταιρείες όπως η δική σας, τι μπορούν να κάνουν; Να επιτρέψουν σε μια αγορά να λειτουργήσει καλύτερα.

Εάν σήμερα υπάρχουν προβλήματα στην αγορά των ακινήτων -έχουμε, ας πούμε, πολλά κλειστά διαμερίσματα, τα οποία πρέπει να βρούμε τρόπους να τα βάλουμε στην αγορά-, οποιοσδήποτε ιδιώτης διαμεσολαβητής μπορεί να βοηθήσει μια αγορά να δουλέψει καλύτερα, με τους κανόνες τους οποίους εμείς έχουμε βάλει, με θέματα τα οποία ξέρουμε ότι έχουμε, καθυστερήσεις ακόμα στη μεταβίβαση των ακινήτων. Αυτό διευκολύνει ουσιαστικά το πρόβλημα της στέγης, διότι πολύ απλά διευκολύνει στο να αυξηθεί η προσφορά.

Διότι σήμερα το πρόβλημά μας δεν είναι μόνο να στηρίξουμε τους νέους μας με πολιτικές στήριξης της ζήτησης. Ναι, αυτή η κυβέρνηση, πρώτη στην Ευρώπη, κρατήστε το αυτό, επέστρεψε ένα ενοίκιο πίσω σε όλους τους ενοικιαστές. Και θα το κάνουμε κάθε χρόνο. Όταν το λέω στους Ευρωπαίους συναδέλφους μου, αιφνιδιάζονται.

Αυτή η κυβέρνηση δρομολόγησε το πρόγραμμα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ», 22.000 δεν είναι μικρός αριθμός. Σκεφτείτε, 22.000 συμπολίτες μας αποκτούν το δικό τους σπίτι, πληρώνοντας ουσιαστικά ένα στεγαστικό δάνειο χαμηλότερης μηνιαίας αξίας από ό,τι θα πλήρωναν αν νοίκιαζαν ένα σπίτι αντίστοιχου επιπέδου. Και αυτές είναι πολιτικές «πιλότοι» και ενδεχομένως να μπορούμε να κάνουμε και περισσότερα ακόμα σε αυτή την κατεύθυνση.

Άρα, η Ελλάδα του 2030, πρωτίστως, για να κλείσω, προϋποθέτει ένα έξυπνο κράτος. Ένα κράτος το οποίο δεν θα τρέχει πίσω από τον ιδιωτικό τομέα, ενίοτε θα μπορεί και το ίδιο να καινοτομεί και να πρωτοπορεί.

Θέλω εδώ να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ στις υπηρεσίες του αρμόδιου Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, διότι πολλές από τις εφαρμογές τις οποίες βλέπετε, το gov.gr, έχουν φτιαχτεί από μηχανικούς οι οποίοι εργάζονται για το ελληνικό Δημόσιο. Δημόσιοι υπάλληλοι τα έφτιαξαν όλα αυτά. Προφανώς αναζητούμε και τη στήριξη εταιρειών.

Και να πω και κάτι τελευταίο, έχει σημασία: Στην Ελλάδα του 2030 το να μπορούμε να προσελκύουμε ικανούς και άξιους νέους στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, έχει πολύ μεγάλη σημασία. Έχουμε πρόβλημα σήμερα να προσελκύσουμε μηχανικούς, πληροφορικάριους. Πολύ απλά, δεν μπορούμε να πληρώσουμε εύκολα ανταγωνιστικούς μισθούς. Είναι κάτι το οποίο πρέπει να το δούμε.

Σίγουρα το Δημόσιο δεν θα μπορεί πάντα να ανταγωνίζεται τον ιδιωτικό τομέα ως προς τους μισθούς. Αν, όμως, παρέχει καλή ποιότητα εργασίας και κυρίως αίσθηση σκοπού, διότι σας διαβεβαιώνω ότι οι μηχανικοί μας που δούλεψαν για να αναπτύξουν αυτές τις εφαρμογές, μπορεί να πληρώνονται -και πληρώνονται- λιγότερο από ό,τι θα εισέπρατταν εάν πήγαιναν σε μια εταιρεία του ιδιωτικού τομέα. Θα τους προσλάμβαναν αύριο, μην έχετε καμία αμφιβολία.

Αισθάνονται μέσα τους, όμως, κάτι το οποίο δεν αποτιμάται εύκολα σε χρήμα, και αυτό είναι η υπερηφάνεια ότι κάνουν κάτι καλό για την πατρίδα τους και ότι αλλάζουν την εικόνα του δημόσιου τομέα.

Αυτοί είναι στην Ελλάδα του 2030 οι νέοι δημόσιοι υπάλληλοι, οι οποίοι θα μπορούν να συνομιλούν επί ίσοις όροις με τον ιδιωτικό τομέα και οι οποίοι θα έχουν επιμορφωθεί. Οι δάσκαλοί μας, οι καθηγητές μας που θα έχουν επιμορφωθεί σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης, τα στελέχη εδώ του Λιμενικού ή των Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίοι θα είναι πραγματικά στελέχη που ως προς τη γνώση τους για την τεχνολογία δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τα καλύτερα στελέχη του ιδιωτικού τομέα.

Και να κλείσω με μία εικόνα, συνδέοντας και πάλι αυτά τα οποία είπαμε με το ανθρώπινο δυναμικό και με την άμυνα. Αν μπείτε στην καρδιά μιας φρεγάτας Belharra -δεν θα μπείτε, γιατί δεν επιτρέπεται για λόγους αυτονόητους, ούτε θα δείτε ποτέ πολλές εικόνες-, αλλά θα σας περιγράψω μία εικόνα ενός κέντρου επιχειρήσεων, πλήρως ψηφιοποιημένου, με νέα στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού, άντρες και γυναίκες, να χειρίζονται τα πιο υπερσύγχρονα συστήματα επικοινωνίας, οπλικά συστήματα, συστήματα εντοπισμού υποβρυχίων και να αισθανόμαστε πραγματικά ότι, ναι, δεν είναι μόνο τα όπλα, είναι και οι άνθρωποι οι οποίοι συντονίζονται με την εποχή τους.

Όσο μεγάλη σημασία, λοιπόν, δίνουμε στα συστήματα, άλλο τόσο μεγάλη σημασία πρέπει να δίνουμε και στον ανθρώπινο παράγοντα, σε ένα «έξυπνο» Δημόσιο, σε στελέχη τα οποία θα είναι καταρτισμένα.

Τολμώ να πω σε βουλευτές και σε υπουργούς -έχουμε κάνει εμείς σεμινάρια τεχνητής νοημοσύνης για όλους τους Υπουργούς μας-, έχω ζητήσει απ’ όλους τους Υπουργούς μας, δεν το έχουν κάνει ακόμα πράξη όλοι, ότι πρέπει να έχουν ένα σύμβουλο τεχνητής νοημοσύνης στο γραφείο τους, διότι όλα αλλάζουν. Άρα, όσο σημαντικές είναι οι πολιτικές άλλο τόσο σημασία έχει το ανθρώπινο δυναμικό.

Και αυτή η παράταξη, η Νέα Δημοκρατία, ήταν και παραμένει μία παράταξη η οποία τιμά… Το είπα και χθες: κρατάμε από τις παραδόσεις μας αυτά τα οποία αξίζει να κρατήσουμε, αλλά ταυτόχρονα έχουμε και το θάρρος να ατενίζουμε τις προκλήσεις του μέλλοντος, να συντονιζόμαστε με τα αιτήματα των καιρών και να είμαστε πολύ συχνά μπροστά και από την εποχή μας.

Είναι χρέος μας, αν θέλουμε να είμαστε ηγέτες, να κατευθύνουμε την κοινωνία προς κατεύθυνση την οποία εμείς θεωρούμε ότι τελικά θα είναι σωστή και προς όφελος του γενικού καλού. Και ο συντονισμός της κοινωνίας και της χώρας με τις προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης, σας διαβεβαιώνω, θα αποτελέσει κεντρική προτεραιότητα για την επόμενη τετραετία.

Πιστεύω ότι και οι Έλληνες πολίτες, επειδή έχουν κρίση, γνώση και μνήμη και ακούν αυτά τα οποία λένε και βλέπουν τελικά -είμαστε πρακτικοί άνθρωποι στην Ελλάδα-, ποιος τελικά μπορεί να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις, γι’ αυτό και πάλι και στις επόμενες εκλογές θα εμπιστευτούν τη Νέα Δημοκρατία να συνεχίσει να ηγείται αυτής της μεγάλης προσπάθειας της χώρας.

Στην καταληκτική του τοποθέτηση, ο Πρωθυπουργός σημείωσε:

Η Νέα Δημοκρατία, όπως είπα και πριν, οφείλει να προχωράει, να εξελίσσεται. Και πετύχαμε μεγάλές εκλογικές νίκες, επειδή ακριβώς μπορέσαμε και συντονιστήκαμε με τα αιτήματα των καιρών και εκφράσαμε, νομίζω, τη σιωπηλή πλειοψηφία της κοινωνίας, που ήθελε μια καλύτερη Ελλάδα από αυτή που είχε, μέχρι τουλάχιστον τις μέρες που αναλάβαμε.

Και πάλι, όμως, ο πήχης των προσδοκιών είναι ψηλά. Πρέπει αυτό να το αντιμετωπίζουμε με θάρρος και με αυτοπεποίθηση.

Έχω πει πολλές φορές, και θα το επαναλάβω και σήμερα: προτιμώ να βάζω τον πήχη πολύ ψηλά και ενίοτε να περνάμε από κάτω και να διορθωνόμαστε και να καταλαβαίνουμε που είναι τα λάθη μας, από το να κρατάω τον πήχη χαμηλά.

Σήμερα είδατε τρεις ανθρώπους οι οποίοι νομίζω ότι συμβολίζουν αυτό το οποίο πρέπει να έχουμε πρώτα και πάνω απ’ όλα: εμπιστοσύνη και πίστη στις δυνατότητες της πατρίδας μας.

Μπορούμε να οραματιζόμαστε και να υλοποιούμε -συμφωνώ απόλυτα ότι πρέπει να δίνουμε μεγαλύτερη έμφαση στην υλοποίηση και λιγότερο στα αφηρημένα οράματα-, αλλά μπορούμε πραγματικά να δούμε την Ελλάδα του 2030, συγκριτικά τουλάχιστον με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, να είναι μια πατρίδα, μια χώρα η οποία θα είναι σε πολύ καλύτερη κατάσταση από ό,τι είναι σήμερα.

Γι’ αυτό αγωνιζόμαστε και με τη δική σας στήριξη θα τα καταφέρουμε.

Ευχαριστώ και πάλι πάρα πολύ που ήσασταν σήμερα μαζί μας.

 Μέσα από ένα Instagram Story, η παρουσιάστρια διευκρίνισε πως πρόκειται για προϊόν τεχνητής νοημοσύνης και ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να δείξει ποτέ το πρόσωπό του παιδιού της στα social media. Στο στιγμιότυπο, τόνισε, δεν εικονίζεται η δική της κόρη.  Αφού αποκάλεσε τρομακτικό το να κατασκευάζουν άλλοι μία ζωή για εκείνη, εν αγνοία της, η Κατερίνα Καινούργιου δήλωσε πως επιφυλάσσεται να ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά της.

«Είναι τρομακτικό το πόσο εύκολα μπορούν να φτιάξουν μια “ζωή” για σένα χωρίς εσένα. Αυτό δεν είναι δικό μου παιδί. Δεν είναι καν πραγματικό είναι όλο AI. Δεν έχω σκοπό να δείξω ποτέ δημόσια το πρόσωπο του παιδιού μου. Η εικόνα αυτή είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης και δημιουργήθηκε χωρίς τη συναίνεσή μου, με χρήση του προσώπου μου και συγγενών μου. Επιφυλάσσομαι ρητά παντός νομίμου δικαιώματός μου», έγραψε χαρακτηριστικά.

Η ανάρτηση της Κατερίνας Καινούργιου

«Λοιπόν, θα σας κάνω ένα δώρο αυτή τη στιγμή. Έχω ρεπορτάζ για την κ. Κοβέσι σε αποκλειστικότητα βεβαίως, θα το έχετε εσείς. Χθες το βράδυ κατά τις 9 βρέθηκα στο Γαλαξίδι με ένα φίλο να φάμε σε μία ωραία ψαροταβέρνα όπου έτυχε να είναι η κυρία Κοβέσι με μια παρέα που ήταν δύο άνθρωποι αλλοδαποί με τους οποίους συνεννοούνταν στην αγγλική γλώσσα.

Το ενδιαφέρον ξέρετε ποιο είναι; Παιδιά, δεν έχω δει μεγαλύτερη φρουρά. Δηλαδή όπως καθόταν σε αυτό το τραπεζάκι, ήταν δύο τραπέζια γεμάτα από ανθρώπους που φορούσαν κοστούμια και ακουστικά, καταλαβαίνετε τι λέω. Υπήρχαν απ’ έξω άλλοι πέντε, έξι και πήγα στην τουαλέτα για καθαρά προσωπικούς λόγους και ήταν κι εκεί ένας τύπος. Είναι τρομερό. Δεν έχω δει άνθρωπο, όπως ξέρεις είμαστε και παλιοί ας πούμε στην πιάτσα. Έχουμε δει κι αν έχουμε δει, αυτό, δηλαδή ανθρώπους τους οποίους τους φυλάνε επισήμους κ.τ.λ., αυτό δεν το έχω ξαναδεί. (…) Όταν μια εισαγγελέας φρουρείται τόσο, μάλλον σημαίνει ότι κάνει καλά τη δουλειά της» περιέγραψε με τον μοναδικό του τρόπο ο κ. Χωμενίδης.

Περιγράφοντας συνολικά το κλίμα που επικρατεί στο Φόρουμ, είπε χαρακτηριστικά «είναι χαρούμενοι. Είναι κάπως σαν πενθήμερη εκδρομή για μεγάλους.

Είναι μια ευκαιρία να φορέσουν τα καλά τους και τα κορίτσια και τα αγόρια οποιασδήποτε ηλικίας. Αυτό το οποίο πάντα με εντυπωσίαζε και εντυπωσιάζει, είναι ότι άνθρωποι οι οποίοι βρίσκονται ας πούμε υποτίθεται σε τρομερές αντιθέσεις μεταξύ τους κτλ. όταν είναι κάπου που δεν υπάρχουν κάμερες είναι μια χαρά, δηλαδή εγκαρδιότατοι. (…) Μπροστά στις κάμερες παίζουν ρόλους».

Σχετικά με την κουβέντα για την χρήση τεχνητής νοημοσύνης σε ξένα βιβλία, ερωτηθείς αν υπάρχει κάποια τέτοια ανησυχία στη χώρα μας και αν πράγματι πλήττεται το κύρος της λογοτεχνίας γενικά, ο κ. Χωμενίδης είπε χαρακτηριστικά «δεν νομίζω ότι είναι πολύ εφικτό. Ενα αισθητογράφημα που λέω εγώ, μπορεί να φτιαχτεί με την έννοια ότι παίρνει άλλα 50, τα ανακατεύει και λέει την ίδια ιστορία κάπως διαφορετικά, μία παραλλαγή της. Αλλά ένα βιβλίο, ένα διήγημα μυθιστόρημα το οποίο ξεκινάει από τις εμπειρίες ή από το στοχασμό ενός συγκεκριμένου ανθρώπου και αντανακλά την αγωνία του την υπαρξιακή ή την σκέψη του, δεν μπορεί να φτιαχτεί από το AI. Το AI αυτό που σου δίνει είναι παραλλαγές στο ίδιο θέμα. Είναι σαν απομίμηση. (…)

Ούτε η λογοτεχνία κινδυνεύει. Ούτε η δημοσιογραφία κινδυνεύει. Ούτε τα τραγούδια κινδυνεύουν».

Όσο για το κατά πόσο μειώνονται παγκοσμίως οι αναγνώστες, ο κ. Χωμενίδης είναι αισιόδοξος ότι η φιλαναγνωσία δεν κινδυνεύει να αντικατασταθεί.

«Η γενιά αυτή και η επόμενη, δηλαδή Gen Z και η A, έχει μεγαλώσει μέσα στο διαδίκτυο. Και όντως ίσως η διάρκεια προσοχής, η ικανότητα συγκέντρωσης δηλαδή σε ένα θέμα να έχει μειωθεί πάρα πολύ. Να πηδάνε από το ένα στο άλλο. Συνεπώς, να μην είναι σε θέση να διαβάσουν μια ιστορία με αρχή μέση τέλος, η οποία διαρκεί πάνω από πέντε σελίδες ή τρεις σελίδες. Αυτό θεωρητικά ισχύει. Από την άλλη μεριά, εγώ αυτό που βλέπω είναι ότι ούτε βιβλία έχουν πάψει να γράφονται, ούτε οι πωλήσεις, ούτε έχουν γίνει, ούτε έχουν πάει στα άχρηστα, ας πούμε.

Τι πιστεύω εγώ, ότι είναι μέσα στον πυρήνα του ανθρώπου, στον υπαρξιακό πυρήνα του ανθρώπου η ανάγκη να ακούει, να διαβάζει, να παρακολουθεί ιστορίες. Ιστορίες με αρχή, μέση, τέλος. Δηλαδή ο άνθρωπος έγινε άνθρωπος συν τοις άλλοις, όταν κάθισε ως πάρα πολύ πρωτόγονος γύρω από μια φωτιά και κάποιος από την κοινότητα εκεί στα βάθη του παρελθόντος είπε μια ιστορία ή ζωγράφισε μια ιστορία, αυτές οι τοιχογραφίες στους τοίχους, στα σπήλαια, που είναι τα κυνήγια κτλ. Χρειάζεσαι για την συγκρότησή σου την ψυχική να ακούς ιστορίες και να λες ιστορίες. Η ανάγκη της αφήγησης είναι τόσο βαθιά ριζωμένη μέσα μας, ώστε δεν κινδυνεύουμε. Δεν κινδυνεύει.  

Πόσες ιστορίες ακούτε την ημέρα και τι θα κάνατε αν δεν ακούγατε ιστορίες;».

Μιλώντας τέλος για το νέο του βιβλίο που κυκλοφορεί σε μια εβδομάδα, αποκάλυψε ότι πρόκειται για τις αναμνήσεις του τα 13 πρώτα χρόνια της ζωής του, από τότε τουλάχιστον που άρχισε να θυμάται.

«Εγώ έγραφα ένα άλλο βιβλίο το οποίο θα συνεχίσω τώρα. Και ξαφνικά τον Νοέμβριο μου ήρθε μία τρομερή έμπνευση, μία μανία με έπιασε και κάθισα και έγραψα δουλεύοντας δέκα ώρες την ημέρα ένα αφήγημα το οποίο είναι τα πρώτα 13 χρόνια της ζωής μου. Δηλαδή δεν είναι μυθιστόρημα, δεν υπάρχει μυθοπλασία.

Δεν είναι για μένα, όμως, δηλαδή δεν είμαι τρελός να επικεντρώσω στο πρόσωπό μου, σιγά, ένα παιδάκι γεννιέται στην Αθήνα το 1966. Είναι ότι θυμάμαι ακόμα τα πάντα. Έχω πάρα πολύ καλή μνήμη και δίνω αυτό το κλίμα, πώς ήταν που τα πρώτα πράγματα που θυμάμαι, το Πεδίον του Άρεως, το γεγονός ότι όταν ήμουν μικρός συλλάβανε τους όλους μου τους συγγενείς η χούντα. Μια από τις πρώτες μου αναμνήσεις ήταν που πήγα στις φυλακές Ωρωπού και είδα τον παππού μου, μετά που απολύσανε τη μητέρα μου από τη δουλειά της. Φτωχύναμε πάρα πολύ. Αλλάξαμε τρία διαμερίσματα και τελικά βρεθήκαμε σε ένα μικροσκοπικό σπίτι.

Και είναι όλο αυτό το κλίμα της Αθήνας της δεκαετίας, τέλη 60 μέχρι τέλη 70, το οποίο ήθελα πάρα πολύ να καταγράψω, ό, τι συνέβαινε μέσα μου. Και είναι ένα βιβλίο που λέγεται 13. Και είναι το περιβάλλον, η ατμόσφαιρα, τα πολιτικά γεγονότα. Αν θυμάστε, η πολιτική τότε έμπαινε μέσα στο σπίτι.

Πώς ένα παιδί μέχρι τις 22 Ιουλίου, θεωρεί ότι δεν του λένε πολλά πολλά. Και ξαφνικά στις 24 Ιουλίου του ανακοινώνουν ότι έζησε όλη τη ζωή του μέχρι τότε υπό καθεστώς στυγνής δικτατορίας και τώρα ήρθε η Δημοκρατία, είμαστε ελεύθεροι».

Ανώτερος ισραηλινός στρατιωτικός αξιωματούχος ανέφερε ότι η χρήση αυτών των τεχνολογιών θεωρείται κρίσιμη για το μέλλον των επιχειρήσεων, ενώ ήδη εφαρμόζεται σε διαβαθμισμένα συστήματα.

Συντονισμός εκατοντάδων ισραηλινών επιθέσεων σε Ιράν και Λίβανο

Η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της επιχείρησης «Βρυχώμενος Λέων» του ισραηλινού στρατού κατά του Ιράν, χαρακτηρίζεται ως πρωτοφανής. Τα συστήματα AI έχουν ενσωματωθεί σε όλη την ιεραρχία διοίκησης, από το Γενικό Επιτελείο μέχρι τις μονάδες πεδίου.

Η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία χρησιμοποιεί τα εργαλεία αυτά για τον σχεδιασμό και τον συγχρονισμό επιθέσεων σε Ιράν και Λίβανο, βελτιώνοντας την ταχύτητα, την ακρίβεια και τον όγκο των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, «η κλίμακα, η ταχύτητα και η ποιότητα των επιθέσεων δεν θα ήταν δυνατές χωρίς την ενσωμάτωση ανθρώπου και μηχανής», υπογραμμίζοντας ότι παρόμοιες επιχειρήσεις θα ήταν αδύνατες ακόμη και λίγους μήνες νωρίτερα.

Εντοπισμός εκτοξευτών και drones σε δευτερόλεπτα

Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι η ικανότητά της να επεξεργάζεται τεράστιους όγκους δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.

Σύστημα με την ονομασία «Tashan» επιτρέπει τον άμεσο εντοπισμό εκτοξευτών πυραύλων αμέσως μετά την εκτόξευση από χώρες όπως το Ιράν, ο Λίβανος και η Υεμένη. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στις ισραηλινές δυνάμεις να εντοπίζουν και να καταστρέφουν τους στόχους μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

Παράλληλα, το σύστημα «Rom» συνδέεται με αισθητήρες και ραντάρ, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη εικόνα του εναέριου χώρου. Με αυτόν τον τρόπο, μπορεί να εντοπίζει εχθρικά drones και να ειδοποιεί άμεσα τις δυνάμεις στο πεδίο.

Από το πεδίο μάχης στην προστασία των πολιτών

Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν περιορίζεται στις επιθετικές επιχειρήσεις. Αντίθετα, επεκτείνεται και στην άμυνα και την προστασία των Ισραηλινών πολιτών.

Η Διοίκηση Εσωτερικής Ασφάλειας του Ισραήλ αξιοποιεί την AI για να προβλέπει πιθανά σημεία πρόσκρουσης πυραύλων και να βελτιώνει τα συστήματα προειδοποίησης προς τον πληθυσμό.

Επιπλέον, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για στρατιωτικές μονάδες στο πεδίο επιτρέπουν στους στρατιώτες να λαμβάνουν κάλυψη πριν από επικείμενες επιθέσεις. Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, τέτοιες τεχνολογίες έχουν ήδη σώσει ζωές σε πρόσφατα περιστατικά στον Λίβανο.

Η νέα μονάδα «Bina» και η συνεργασία με εταιρείες

Η ανάπτυξη των τεχνολογιών αυτών συντονίζεται από τη νέα μονάδα «Bina», που υπάγεται στη διεύθυνση C4I του ισραηλινού στρατού, σε συνεργασία με ερευνητικά κέντρα δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης.

Στόχος είναι η περαιτέρω ενσωμάτωση της AI σε όλα τα επίπεδα επιχειρήσεων, από τη συλλογή πληροφοριών μέχρι τη λήψη αποφάσεων.

Παρά τις αλλαγές σε συνεργασίες με τεχνολογικούς κολοσσούς, όπως η Microsoft, ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει να αναπτύσσει τις δυνατότητές του σε συνεργασία με άλλες διεθνείς εταιρείες, τις οποίες θεωρεί στρατηγικούς εταίρους.

Ο πόλεμος του μέλλοντος είναι ήδη εδώ

Η αυξανόμενη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης από τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις  αναδεικνύει μια βαθιά αλλαγή στη φύση των συγκρούσεων.

Η δυνατότητα ταυτόχρονου συντονισμού εκατοντάδων επιθέσεων, η άμεση επεξεργασία δεδομένων και η ταχύτητα λήψης αποφάσεων δημιουργούν ένα νέο επιχειρησιακό περιβάλλον, όπου η τεχνολογία λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος.

Την ίδια στιγμή, εγείρονται νέα ερωτήματα για τον ρόλο του ανθρώπου στον πόλεμο, τα όρια της αυτοματοποίησης και τις ηθικές προεκτάσεις της χρήσης τέτοιων συστημάτων.

Σε κάθε περίπτωση, η εμπειρία του Ισραήλ δείχνει ότι ο «πόλεμος του μέλλοντος» δεν αποτελεί πλέον θεωρητικό σενάριο, αλλά μια πραγματικότητα που ήδη διαμορφώνει εδώ και τώρα τις εξελίξεις.

Το βίντεο, που δείχνει τον πρόεδρο της Τουρκίας, να λαμβάνει κάθιδρος τον «επόμενο αριθμό» για εξόντωση από τις IDF. Τούρκοι στα κοινωνικά δίκτυα κάνουν λόγο για «αναίσχυντο βίντεο», και αυτός είναι ο πιο… ελαφρύς χαρακτηρισμός, καθώς δεν λείπουν οι απειλές κατά του δημιουργού…

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Amir Moshe (@amirmoshe.ai)

Νίκος Γιαννόπουλος

Οι επιφυλάξεις και οι ανησυχίες είναι μάλλον λογικές. Οι χρήσεις της τεχνητής νοημοσύνης είναι πρακτικά απεριόριστες και σε κάθε περίπτωση θα έχουν επιπτώσεις και στην εργασία.

Όμως τα πράγματα ίσως να μην εξελιχθούν με τον απόλυτα δυσάρεστο τρόπο τον οποίο πολλοί αναμένουν.

Το υπέρ και το κατά   

Διεθνής μελέτη για την επιρροή της τεχνητής νοημοσύνης έδειξε ότι το AI θα δημιουργήσει, μέχρι το 2030 170εκ θέσεις εργασίας παγκοσμίως και την ίδια ώρα θα καταργήσει 92εκ. Φαίνεται ότι το ισοζύγιο δηλαδή θα είναι ξεκάθαρα θετικό (αν και αν οι άνθρωποι που θα χάσουν τη δουλειά τους πιθανώς να δυσκολευτούν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα).

Προκύπτει, από την ίδια έρευνα ότι οι θέσεις σε δουλειές ρουτίνας (π.χ. επαναλαμβανόμενα καθήκοντα) είναι πιθανό να αυτοματοποιηθούν περισσότερο από εκείνους που απαιτούν κοινωνικές ή δημιουργικές δεξιότητες. Έχουμε έτσι μία πρώτη ιδέα για το ποια κατεύθυνση θα πάρουν τα πράγματα.

Η Goldman Sachs, τρέχοντας, μία ανάλογη έρευνα, απέδειξε ότι από την εκτεταμένη χρήση των ΑΙ εφαρμογών, θα επηρεάσει και θα θέσει σε κίνδυνο το 2,5% των θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ. Το μοντέλο πρόβλεψης έδειξε μάλιστα ότι αυτές οι θέσεις θα χαθούν σταδιακά με το πέρασμα του χρόνου χωρίς να γίνουν αναγκαστικά μαζικές απολύσεις (οι οποίες, πάντως, δεν μπορούν να αποκλειστούν εντελώς).

Την ίδια ώρα φαίνεται ότι οι εργαζόμενοι χρησιμοποιούν ΑΙ στη δουλειά τους. Σε σχετική έρευνα της PwC το 54% όσων ρωτήθηκαν τόνισαν ότι είχαν ζητήσει τη βοήθεια ΑΙ εργαλείων κατά τη διάρκεια της εργασίας τους. Μάλιστα οι περισσότεροι από αυτούς ανέφεραν ότι αυτού του είδους τα εργαλεία βελτίωσε την παραγωγικότητά τους (χωρίς, ωστόσο, να γίνεται λόγος για την ποιότητα της εργασίας).

Είναι, άρα, προφανές ότι η AI επηρεάζει ήδη την καθημερινή εργασία πολλών ανθρώπων, ακόμα κι αν δεν αντικαθιστά μαζικά θέσεις εργασίας αυτή τη στιγμή.

Τα στοιχεία για την Ελλάδα δείχνουν μόνο περίπου το 10% των επιχειρήσεων χρησιμοποιούν ενεργά τεχνητή νοημοσύνη στις λειτουργίες τους, δείχνοντας ότι η υιοθέτηση είναι ακόμα σε πρώιμο στάδιο. Παράλληλα, πολλοί εργαζόμενοι δεν γνωρίζουν αν η εταιρεία τους χρησιμοποιεί AI για αξιολόγηση ή επίβλεψη.

Ως χώρα δείχνουμε να είμαστε πίσω αλλά η ΑΙ δεν είναι το μοναδικό τεχνολογικό εργαλείο που δεν το υιοθετούμε με την ταχύτητα της υπόλοιπης δύσης.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, όπως προβλέπει η Moody’s, η χρήση ΑΙ θα προσθέσει περίπου 2,2% ετησίως στην ελληνική παραγωγικότητα, κάτι σημαντικό ιδιαίτερα για χώρες με δημογραφική γήρανση.

Το σημείο-κλειδί και η πολιτική βούληση 

Όλα καταπληκτικά; Μάλλον όχι καθώς χωρίς πολιτική παρέμβαση και δράσεις, το ΑΙ μπορεί να εμβαθύνει τις εισοδηματικές ανισότητες και να επηρεάσει δυσανάλογα τις λιγότερο εξειδικευμένες θέσεις. Και σε μία χώρα, όπως η δική μας, στην οποία οι ανισότητες έχουν ήδη θεριέψει, αυτό θα πρέπει, πάση θυσία, να αποφευχθεί.

Για να αποφευχθεί αυτό, σε επίπεδο Ευρώπης πια, είναι απαραίτητο τα κράτη και οι οργανισμοί να υιοθετήσουν πολιτικές που διασφαλίζουν τη δίκαιη αξιοποίηση της τεχνολογίας.

Πρώτα απ’ όλα, είναι σημαντικό να επενδυθεί στην εκπαίδευση και στην απόκτηση ψηφιακών δεξιοτήτων, ώστε οι εργαζόμενοι να μπορούν να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις της αγοράς εργασίας.

Παράλληλα, πρέπει να δοθεί έμφαση σε προγράμματα επανεκπαίδευσης για όσους κινδυνεύουν να χάσουν τη δουλειά τους λόγω αυτοματοποίησης. Επιπλέον, η ύπαρξη σαφούς νομικού πλαισίου μπορεί να εξασφαλίσει ότι η τεχνολογία χρησιμοποιείται με υπευθυνότητα και προς όφελος του συνόλου της κοινωνίας.

Τέλος, η συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ίσων ευκαιριών για όλους, ώστε τα οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης να κατανέμονται δίκαια.

Τα εργαλεία, με λίγα λόγια, υπάρχουν. Φτάνει να υπάρξει και η πολιτική βούληση που μπορεί να έχει ως σπουδαιότερο κίνητρο την αποφυγή δημιουργίας κοινωνιών του 1/4.

Η τεχνητή νοημοσύνη προσφέρει τεράστιες δυνατότητες για την εργασία και την παραγωγικότητα, αλλά φέρνει μαζί της προκλήσεις και ανισότητες. Με σωστή εκπαίδευση, επανεκπαίδευση και υπεύθυνη πολιτική, η κοινωνία μπορεί να αξιοποιήσει τα οφέλη της AI χωρίς να αφήσει κανέναν πίσω, διασφαλίζοντας ένα μέλλον εργασίας πιο δίκαιο και συμπεριληπτικό.

Τίποτα όμως από τα παραπάνω δεν θα γίνει αν αυτοί που παίρνουν τις αποφάσεις δεν φροντίσουν γι’ αυτό και αν οι κυριαρχούμενοι δεν πιέσουν τουλάχιστον προς αυτήν την κατεύθυνση. Καμία κοινωνική μεταβολή δεν έρχεται έτσι και αλλιώς ως δια μαγείας.