Σύμφωνα με στοιχεία που μεταφέρει η ΕΡΤ από τον Οργανισμό Κεντρικών Αγορών και Αλιείας, η μέση αύξηση τιμών των θαλασσινών από το 2025 έως το 2026 φτάνει περίπου το 15%, καθιστώντας φέτος τα προϊόντα πιο «αλμυρά» για τους καταναλωτές.

Aναλυτικότερα κατά προσσέγγιση οι τιμές κυμαίνονται ως εξής: 

• Το 2025 τα θράψαλα κόστιζαν 9,80 ευρώ το κιλό ενώ η τιμή το 2026 είναι 11,90 ευρώ το κιλό 
• Το καλαμάρι ανέρχεται στα 18,80 ευρώ το κιλό ενώ το 2026 έχει αγγίξει τα 22,80 ευρώ το κιλό 
• Η γαρίδα από 12 ευρώ το 2025, ανέβηκε στα 1 ευρώ το κιλό το 2026
• Το χταπόδι από 18,90 ευρώ το κιλό άγγιξε τα 19,90 ευρώ το κιλό

Πληροφορίες που επικαλείται το ΑΠΕ-ΜΠΕ από την αγορά, αναφέρουν ότι η αρχική τιμή της κιλοβατώρας για τον επόμενο μήνα μπορεί να κλιμακωθεί ακόμη και μέχρι τα 80 λεπτά αν και αναμένονται και χαμηλότερες χρεώσεις από επιμέρους προμηθευτές.

Υπενθυμίζεται ότι για τον Αύγουστο η αρχική τιμή από τους περισσότερους προμηθευτές κυμάνθηκε μεταξύ 48 και 50 λεπτών και «προσγειώθηκε» στα 15-17 λεπτά μετά την κρατική στήριξη που διαμορφώθηκε τον τρέχοντα μήνα στα 33,7 λεπτά ανά κιλοβατώρα.

Σβήνουν φώτα και κλιματιστικά για οικονομία

Την ίδια ώρα, πάντως, και εν μέσω καύσωνα, η ακρίβεια «στραγγαλίζει» νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Μάλιστα, οι επιχειρηματίες κλείνουν τα φώτα και τα κλιματιστικά προκειμένου να κάνουν όση οικονομία μπορούν. Τα έξοδα για την ενέργεια έχουν γίνει δυσβάσταχτα και αναζητούν τρόπους για να γλιτώσουν τις μεγάλες εκπλήξεις από τους λογαριασμούς ρεύματος στο τέλος του μήνα.

«Ανάβω κλιματιστικό αν μπει πελάτης» δήλωσε χθες στην κάμερα του OPEN μια επιχειρηματίας.

Αρκετοί επιχειρηματίες έχουν ξεκινήσει τις «εκπτώσεις» στην κατανάλωση ρεύματος, λέγοντας ότι «προσπαθούμε να επιβιώσουμε κάνοντας αλχημείες». «Ο λογαριασμός έρχεται τρεις φορές πάνω» παρά την οικονομία που κάνουν.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες έχουν προσπαθήσει να προστατεύσουν τα νοικοκυριά από την εκτίναξη του κόστους  της ενέργειας με ελέγχους τιμών, μειώσεις φόρων και επιδοτήσεις, «θα πρέπει να επιτρέψουν η πλήρης αύξηση του κόστους των καυσίμων να περάσει στους τελικούς χρήστες για να ενθαρρύνουν την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα», σημειώνει η υποδιευθύντρια στο ευρωπαϊκό τμήμα του ΔΝΤ, Όγια Κελάσουν.

Η μη μετακύλιση στις τιμές λιανικής, όπως επισημαίνει το στέλεχος του Ταμείου, απλώς καθυστερεί την αναγκαία προσαρμογή στο ενεργειακό σοκ, μειώνοντας τα κίνητρα για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις για την εξοικονόμηση ενέργειας. Επιπλέον,διατηρεί την παγκόσμια ζήτηση ενέργειας και τις τιμές υψηλότερες από ό,τι θα ήταν διαφορετικά.

Παράλληλα το αυξανόμενο κόστος των μέτρων στήριξης συμπιέζει τον περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο των οικονομιών, καθώς οι υψηλές τιμές παραμένουν. Σε πολλές χώρες το κόστος θα ξεπεράσει το 1,5% της οικονομικής παραγωγής φέτος, κυρίως λόγω των ευρέων μέτρων καταστολής των τιμών.

Μέτρα για την ανακούφιση των ευάλωτων νοικοκυριών

Γράφοντας σε ανάρτηση στο blog του ΔΝΤ την Τετάρτη, η Κελάσουν πρόσθεσε ότι την ίδια στιγμή οι κυβερνήσεις θα πρέπει να θέσουν σε εφαρμογή μέτρα ανακούφισης για τη στήριξη των νοικοκυριών με χαμηλό εισόδημα, τα οποία είναι λιγότερο ικανά να αντιμετωπίσουν την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας.

Οι τιμές ενέργειας αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό σχεδόν 40% στην ευρωζώνη και 57% στο Ηνωμένο Βασίλειο, αντανακλώντας την εκτίναξη των τιμών χονδρικής πώλησης του φυσικού αερίου και του πετρελαίου μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αυτό σημαίνει ότι τα νοικοκυριά βλέπουν το διαθέσιμο εισόδημά τους να μειώνεται δραστικά. Iδιαίτερα για τα φτωχότερα νοικοκυριά, τα οποία δαπανούν μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων τους για ηλεκτρικό ρεύμα και φυσικό αέριο.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΔΝΤ το μέσο ευρωπαϊκό νοικοκυριό θα δει αύξηση περίπου 7% στο κόστος ζωής του φέτος σε σχέση με τις εκτιμήσεις στις αρχές του 2021. Αυτό αντανακλά την άμεση επίδραση των υψηλότερων τιμών της ενέργειας καθώς και τη μετακύλισή τους σε άλλα αγαθά και υπηρεσίες. Οι μεγάλες διαφορές στον αντίκτυπο μεταξύ των χωρών αντανακλούν τις διαφορετικές ρυθμίσεις, τις πολιτικές αντιδράσεις, τις δομές της αγοράς και τις πρακτικές σύναψης συμβάσεων. Η εκτίναξη του κόστους ζωής θα μπορούσε να επιδεινωθεί σε περίπτωση διακοπής των προμηθειών φυσικού αερίου από τη Ρωσία.

Στοχευμένες πολιτικές ανακούφισης

Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να στραφούν αποφασιστικά από τα μέτρα ευρείας βάσης σε στοχευμένες πολιτικές ανακούφισης, εξηγεί η Κελάσουν, συμπεριλαμβανομένης της εισοδηματικής στήριξης για τους πιο ευάλωτους. Για παράδειγμα, η πλήρης αντιστάθμιση της αύξησης του κόστους διαβίωσης για το κατώτερο 20% των νοικοκυριών θα κόστιζε στις κυβερνήσεις 0,4% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο για ολόκληρο το 2022. Η πλήρης αντιστάθμιση του κατώτερου 40% θα κόστιζε 0,9 τοις εκατό του ΑΕΠ.

Ορισμένες κυβερνήσεις στηρίζουν επίσης τις επιχειρήσεις. Αυτό ενδείκνυται μόνο εάν μια βραχυπρόθεσμη αύξηση των τιμών θα οδηγούσε σε πτώχευση κατά τα άλλα βιώσιμες επιχειρήσεις. Μια σοβαρή περίπτωση στήριξης, όπως γράφει χαρακτηριστικά, θα ήταν εάν η Ευρώπη αντιμετώπιζε πλήρη διακοπή της ροής φυσικού αερίου και οι χώρες έπρεπε να χορηγήσουν προσωρινά δελτίο φυσικού αερίου στη βιομηχανία. Οι εταιρείες που διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην εισαγωγή και διανομή ενέργειας μπορεί επίσης να χρειάζονται στήριξη όταν οι τιμές εκτοξεύονται.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, καταλήγει, ωστόσο, είναι δύσκολο να εφαρμοστεί ένα καλά στοχευμένο σύστημα στήριξης των επιχειρήσεων χωρίς να δημιουργηθούν στρεβλώσεις και να αμβλυνθούν τα κίνητρα για εξοικονόμηση ενέργειας. Δεδομένου ότι οι τιμές αναμένεται να παραμείνουν υψηλές για αρκετά χρόνια, η περίπτωση στήριξης των επιχειρήσεων είναι γενικά αδύναμη.

Πηγή: ΟΤ