Σχέδιο υπό αμερικανική πρωτοβουλία

Το σχέδιο φέρεται να κατατέθηκε από ομάδα που συνδέεται με τον πρόεδρο των Ηνωμένες Πολιτείες Ντόναλντ Τραμπ και περιλαμβάνει τη σταδιακή αποστρατιωτικοποίηση της περιοχής, υπό την εποπτεία παλαιστινιακής τεχνοκρατικής επιτροπής.

Η διαδικασία ξεκινά με την ανάληψη του ελέγχου της ασφάλειας στη Γάζα από την αποκαλούμενη «Εθνική Επιτροπή Διοίκησης της Γάζας» και ολοκληρώνεται με πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, εφόσον επιβεβαιωθεί ότι η περιοχή δεν διαθέτει πλέον οπλισμό.

«Μία αρχή, ένας νόμος, ένα όπλο»

Το σχέδιο προβλέπει ότι όλες οι ένοπλες οργανώσεις στη Γάζα, συμπεριλαμβανομένης της Ισλαμικός Τζιχάντ, θα συμμετάσχουν στον αφοπλισμό.

Η βασική αρχή που τίθεται είναι «μία αρχή, ένας νόμος, ένα όπλο», δηλαδή μόνο οι εξουσιοδοτημένες δυνάμεις θα μπορούν να φέρουν οπλισμό, ενώ όλες οι ένοπλες δραστηριότητες θα τερματιστούν.

Η διαδικασία θα ελέγχεται από ειδική επιτροπή επαλήθευσης, ενώ η ανοικοδόμηση της περιοχής θα επιτρέπεται μόνο σε αποστρατιωτικοποιημένες ζώνες.

Πέντε στάδια σε οκτώ μήνες

Το σχέδιο περιλαμβάνει πέντε φάσεις:

• 1η φάση (0–15 ημέρες): Ανάληψη διοίκησης και προετοιμασία συλλογής όπλων
• 2η φάση (16–60 ημέρες): Απομάκρυνση βαρέων όπλων από το Ισραήλ και ανάπτυξη διεθνούς δύναμης
• 3η φάση (30–90 ημέρες): Παράδοση βαρέος οπλισμού από τη Χαμάς και καταστροφή τούνελ και στρατιωτικών υποδομών
• 4η φάση (91–250 ημέρες): Συλλογή και καταγραφή ελαφρών όπλων, σταδιακή αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων
• 5η φάση: Τελική επαλήθευση και πλήρης αποχώρηση του Ισραήλ, με έναρξη ευρείας ανοικοδόμησης

Αντιδράσεις και αμφισβήτηση

Η Χαμάς έχει απορρίψει δημόσια κάθε ενδεχόμενο αφοπλισμού, αν και σύμφωνα με πληροφορίες εξετάζει το σχέδιο υπό τον όρο πολιτικής λύσης που θα οδηγεί σε παλαιστινιακό κράτος — κάτι που δεν περιλαμβάνεται στο παρόν κείμενο.

Τρεις παλαιστινιακές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων και η Ισλαμικός Τζιχάντ, άσκησαν κριτική στο σχέδιο, υποστηρίζοντας ότι δίνει προτεραιότητα στον αφοπλισμό αντί για την ανοικοδόμηση και την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων.

Σε ομιλία του σήμερα στη Ντόχα, ο Χαλέντ Μεσάαλ, πρώην επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της Χαμάς και υπεύθυνος για το γραφείο διασποράς της οργάνωσης, δήλωσε ότι η Χαμάς δεν θα παραδώσει τα όπλα της και θα απορρίψει οποιαδήποτε ξένη κυριαρχία στη Λωρίδα της Γάζας.

«Η ποινικοποίηση της αντίστασης και των όπλων της και αυτών που την πραγματοποιούν είναι κάτι που δεν πρέπει να δεχθούμε», τόνισε ο Μεσάαλ, προσθέτοντας ότι η οργάνωση θεωρεί τον οπλισμό της αναπόσπαστο μέρος της αντίστασης κατά του Ισραήλ. «Όσο υπάρχει κατοχή, υπάρχει αντίσταση. Η αντίσταση είναι το δικαίωμα των λαών υπό κατοχή… Είναι κάτι για το οποίο τα έθνη είναι περήφανα», δήλωσε.

Μετά την εκεχειρία της 10ης Οκτωβρίου, οι ΗΠΑ, υπό τον τότε πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, προώθησαν σχέδιο που προβλέπει την προοδευτική απόσυρση του ισραηλινού στρατού από τη Γάζα και τον αφοπλισμό της Χαμάς. Ωστόσο, η οργάνωση, που κυβερνά τον θύλακα από το 2007, έχει καταστήσει τον αφοπλισμό της «κόκκινη γραμμή». Σήμερα υπολογίζεται ότι η Χαμάς διαθέτει περίπου 20.000 μαχητές και δεκάδες χιλιάδες όπλα στη Γάζα.

Ο Μεσάαλ κάλεσε το «Συμβούλιο Ειρήνης» να εφαρμόσει μια «ισορροπημένη προσέγγιση», που θα επιτρέψει την ανοικοδόμηση της Γάζας και την εισροή ανθρωπιστικής βοήθειας, υπογραμμίζοντας όμως ότι η Χαμάς δεν θα αποδεχθεί ξένη κυριαρχία. «Οι Παλαιστίνιοι πρέπει να κυβερνώνται από Παλαιστίνιους. Η Γάζα ανήκει στον λαό της Γάζας και στην Παλαιστίνη», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η Χαμάς φαίνεται να παραμένει σταθερή στην πολιτική της γραμμή, επιμένοντας ότι η αντίσταση είναι θεμελιώδες δικαίωμα και ότι η οργάνωση δεν πρόκειται να αφοπλιστεί μέχρι να υπάρξει πλήρης αναγνώριση των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων στη Γάζα.

Η δήλωση του Μεσάαλ έρχεται σε μια περίοδο έντονης διεθνούς πίεσης για ειρήνευση και αφοπλισμό, ενώ παράλληλα η Χαμάς προσπαθεί να διατηρήσει τον έλεγχο και την αυτονομία της Λωρίδας της Γάζας, σε αντίθεση με τα σχέδια που προωθούνται από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.