Ειδικότερα, στη σχετική ανακοίνωσή του ο ΑΔΜΗΕ αναφέρει πως τον Ιανουάριο το σύνολο των φορτίων του νησιού καλύφθηκε από τον συνδυασμό της διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής, η οποία είναι σε εμπορική λειτουργία από τις 17 Δεκεμβρίου 2025, της διασύνδεσης Κρήτης-Πελοποννήσου και τη συνδρομή των τοπικών σταθμών ΑΠΕ.

Την ίδια ώρα, η επιτυχής μεταφορά ηλεκτρικών φορτίων αυτής της κλίμακας από μία διασύνδεση -ακόμη και από την έναρξη της δοκιμαστικής λειτουργίας της- στην οποία μάλιστα έχουν χρησιμοποιηθεί σύγχρονες και ιδιαίτερα πολύπλοκες τεχνολογίες, συνιστά πρωτοφανή επίδοση για τα διεθνή δεδομένα, κατατάσσοντάς τη στην παγκόσμια πρωτοπορία ανάλογων έργων.

Σημαντική είναι επίσης και η απρόσκοπτη ηλέκτριση της διασύνδεσης και η ασφαλής ενσωμάτωση της Κρήτης στο διασυνδεδεμένο σύστημα χωρίς την παραμικρή διαταραχή για τους καταναλωτές του νησιού.

Τα περιβαλλοντικά οφέλη

Παράλληλα, εκτός της αναβάθμισης της ενεργειακής τροφοδοσίας της Κρήτης, η νέα ηλεκτρική διασύνδεση αναμένεται να προσφέρει επίσης σημαντικά οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη.

Μέχρι το 2035, η παύση λειτουργίας των ρυπογόνων και κοστοβόρων τοπικών μονάδων που χρησιμοποιούσαν πετρέλαιο, θα εξασφαλίσει συνολική εξοικονόμηση της τάξης των 5 δισ. ευρώ στους καταναλωτές όλης της χώρας, λόγω της μείωσης των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) στους λογαριασμούς ρεύματος.

Ο μηδενισμός των ρύπων που σχετίζονται με την τοπική ηλεκτροπαραγωγή, λόγω της λειτουργίας της διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής, οδηγεί σε περιορισμό των εκπομπών CO2 κατά 1.500.000 τόνους κάθε χρόνο, βελτιώνοντας άμεσα το τουριστικό προϊόν της Κρήτης, ειδικά σε περιοχές οι οποίες γειτνιάζουν με τις συμβατικές μονάδες, που μέχρι πρότινος στήριζαν την ηλεκτροδότηση του νησιού.

Στο πλαίσιο της επίσκεψής του, αντήλλαξε ευχές με τους εργαζόμενους του Κέντρου και τους ευχαρίστησε για τις προσπάθειες που καταβάλλουν τις εορταστικές αυτές ημέρες ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία του συστήματος ηλεκτροδότησης της χώρας. 

Με την ολοκλήρωση της επίσκεψης, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Σήμερα, παραμονή των Χριστουγέννων, επισκέφθηκα το Εθνικό Κέντρο Ελέγχου Ενέργειας, μία κρίσιμη εθνική υποδομή.  Τις Άγιες αυτές Ημέρες, οι εργαζόμενοι του ΑΔΜΗΕ, του ΔΕΔΔΗΕ και της ΡΑΑΕΥ υπηρετούν με αυταπάρνηση το καθήκον τους, διασφαλίζοντας την ομαλή και απρόσκοπτη λειτουργία του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας της Πατρίδας μας. Τους αξίζει ένα μεγάλο “ευχαριστώ”, όπως και στους γιατρούς, τους νοσοκόμους, τις νοσοκόμες, τα Σώματα Ασφαλείας, τους εργαζόμενους στις δημόσιες συγκοινωνίες, δηλαδή, όλους όσοι τις ημέρες αυτές είναι μακριά από τις οικογένειές τους για  να  υπηρετήσουν το κοινωνικό σύνολο και την Πατρίδα, όλους εμάς δηλαδή, ώστε να γιορτάζουμε με ασφάλεια. Καλά και ευλογημένα Χριστούγεννα σε όλες και όλους».

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης, ανέφερε τα εξής:

«Σήμερα υποδεχτήκαμε τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρο Παπασταύρου στο Εθνικό Κέντρο Ελέγχου Ενέργειας, όπου είδαμε ότι η διασύνδεση Αττικής-Κρήτης λειτουργεί ομαλά και τα φουγάρα των συμβατικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής του νησιού έχουν σβήσει. Είμαστε υπερήφανοι για αυτό το ιστορικό επίτευγμα. Πλέον προχωράμε στις νέες διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και των νησιών του Βορείου Αιγαίου, ώστε το ηλεκτρικό σύστημα να γίνει ακόμη πιο ισχυρό και η χώρα μας να καταστεί εξαγωγέας ενέργειας, που αποτελεί τον εθνικό μας στόχο».
 

Δηλαδή, οι πολίτες να πληρώσουν μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος τις ρήτρες για την καθυστέρηση ενός έργου, για το οποίο την ευθύνει φέρει η Πολιτεία, και, φυσικά, η κυβέρνηση που δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την προκλητικότητα της Τουρκίας που προβάλλει εμπόδια για την κατασκευή του. Την απαίτηση να πληρώσουν οι καταναλωτές το κόστος που έχει καταβάλλει ο ΑΔΜΗΕ επισημαίνει ο επικεφαλής της εταιρείας διαχείρισης του δικτύου Μάνος Μανουσάκης, κάτι που, όπως εξήγησε, σημαίνει να επιβαρύνει τους λογαριασμούς.

Όπως αναφέρει το διεθνές πρακτορείο Bloomberg (σχετικό δημοσίευμα έχει και η “Καθημερινή”), ο ελληνικός φορέας εκμετάλλευσης του ηλεκτρικού δικτύου ΑΔΜΗΕ Α.Ε. ζητά αποζημίωση για τις καθυστερήσεις στην απόκτηση αδειών για έρευνες βυθού, οι οποίες είναι απαραίτητες για την ολοκλήρωση αυτού που αναμένεται να είναι ένας από τους μεγαλύτερους ηλεκτρικούς συνδέσμους στον κόσμο.

Τα σχέδια για την ανάπτυξη της σύνδεσης που συνδέει την Κύπρο και το Ισραήλ με την ηπειρωτική Ευρώπη έχουν διαταραχθεί από τις συνεχιζόμενες διαφωνίες με την Τουρκία σχετικά με τα θαλάσσια σύνορα στην ανατολική Μεσόγειο, καθυστερώντας τις έρευνες. Τον περασμένο Ιούλιο, τουρκικά πολεμικά πλοία περικύκλωσαν ένα πλοίο που πραγματοποιούσε έρευνες σχετικά με το έργο μεταξύ των ελληνικών νησιών Καρπάθου και Κάσου, αναφέρει σχετικά το Bloomberg.

Το καλώδιο ηλεκτρικής ενέργειας Great Sea Interconnector, αξίας 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ (2,2 δισεκατομμύρια δολάρια) θα επιτρέψει στην Κύπρο να ενταχθεί στο σύστημα μεταφοράς της ηπειρωτικής Ευρώπης μέσω Ελλάδας, πράγμα που σημαίνει ότι όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συνδεθούν επιτέλους.

Ο ΑΔΜΗΕ είναι ο διαχειριστής του έργου και μέχρι στιγμής έχει επενδύσει 250 εκατομμύρια ευρώ. Έχει ολοκληρώσει περίπου το 60% της έρευνας του βυθού και έχει ενημερωθεί ότι οι άδειες για τη συνέχιση των ερευνών θα δοθούν «την κατάλληλη στιγμή», δήλωσε σε συνέντευξή του στην Αθήνα ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος Μανούσος Μανουσάκης .

«Είμαστε έτοιμοι, αλλά για να προχωρήσουμε και να διατηρήσουμε το έργο ζωντανό, οι ελληνικές και κυπριακές ρυθμιστικές αρχές πρέπει να αρχίσουν να καταβάλλουν αποζημιώσεις στην Admie για το 2024 και το 2025», είπε ο Διευθύνων Σύμβουλος, όμως δεν διευκρίνισε το ύψος της αποζημίωσης που ζητά η εταιρεία του.

Ο κ. Μανουσάκης είπε ότι οι αρχές πρέπει επίσης να εκδώσουν αποφάσεις που θα επιτρέψουν στον ΑΔΜΗΕ να ανακτήσει το κόστος για τα ίδια έτη.

Η εταιρεία επιδιώκει ένα πλαίσιο ανάκτησης εσόδων για να διασφαλίσει την απόδοση των επενδύσεων που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι στιγμής, είπε. Ένα τέτοιο πλαίσιο, όπως εξηγεί λεπτομερώς θα επιτρέψει την ανάκτηση του κόστους του έργου, κάτι που συχνά επιτυγχάνεται μέσω τιμολογίων ή άλλων χρεώσεων, πρόσθεσε.

Η αποτελεσματική ανάκτηση εσόδων «παίζει ζωτικό ρόλο στη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας», δήλωσε ο Μανουσάκης.

Τι ζητά ο ΑΔΜΗΕ

Όταν ο ΑΔΜΗΕ προσεγγίζει τράπεζες για να εξασφαλίσει δάνεια, οι δανειστές ζητούν να δουν τεκμηρίωση που να δείχνει ότι το κόστος θα ανακτηθεί και η αποζημίωση θα καταβληθεί, δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος. Καθώς η εταιρεία δεν διαθέτει αυτά τα έγγραφα, «δεν μπορούμε να λάβουμε δάνειο και το έργο δεν μπορεί να προχωρήσει», σύμφωνα με τον κ. Μανουσάκη.

Η ηλεκτρική σύνδεση περιλαμβάνεται στον κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος της ΕΕ και η ΕΕ έχει ήδη χορηγήσει επιχορήγηση ύψους 657 εκατομμυρίων ευρώ για το τμήμα Κύπρου-Κρήτης. Κατά τη διάρκεια του Ιουνίου, θα ολοκληρωθεί και θα παρουσιαστεί στις κυπριακές και ισραηλινές αρχές μια ανάλυση κόστους-οφέλους για το τμήμα Κύπρου-Ισραήλ στο τέλος του μήνα, δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος.

Πρόκειται για πάνω από 1.200 χιλιόμετρα (745 μίλια) καλωδίων υψηλής τάσης θα τοποθετηθούν σε βάθη έως και 3 χιλιομέτρων.
Ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ δήλωσε ότι ένα απαραίτητο προηγούμενο βήμα ήταν η ολοκλήρωση, τον Μάιο, μιας ηλεκτρικής σύνδεσης μεταξύ της Κρήτης, με την οποία θα συνδεθεί το έργο GSI, και της ηπειρωτικής χώρας.

Η πλήρης ενσωμάτωση της Κρήτης στο εθνικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας της Ελλάδας εξαλείφει την ανάγκη χρήσης ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας στο νησί, γεγονός που αντιπροσωπεύει ετήσια εξοικονόμηση 550 εκατομμυρίων ευρώ. Εξασφαλίζει αξιόπιστη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου του βασικού τουριστικού τομέα, και το έργο θα αποσβεστεί εντός περίπου τριών ετών, δήλωσε ο Μανουσάκης.

«Πριν από το έργο της Κρήτης, η Ελλάδα ως χώρα δεν διέθετε την τεχνογνωσία για να δημιουργήσει συνδέσεις συνεχούς ρεύματος», δήλωσε ο Μανουσάκης, προσθέτοντας ότι η εταιρεία του είναι πλέον πιο σίγουρη για άλλες σχεδιαζόμενες συνδέσεις.

Οι συμφωνίες

Ο ΑΔΜΗΕ υπέγραψε τον Μάιο συμφωνία με την ιταλική ομόλογό του Terna SpA για ένα έργο αξίας σχεδόν 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, με στόχο τον τριπλασιασμό της υποθαλάσσιας δυναμικότητας σύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των δύο χωρών. Το νέο έργο θα αποτελέσει κοινή επιχείρηση και των δύο φορέων εκμετάλλευσης δικτύων, με την κατασκευή να αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2031, δήλωσε ο Μανουσάκης.

Σύνδεση Σαουδικής Αραβίας

Πέρα από τις συνδέσεις στη Μεσόγειο, μια μελέτη βιωσιμότητας για τη σχεδιαζόμενη διασύνδεση Σαουδικής Αραβίας-Ελλάδας θα ολοκληρωθεί σε λίγους μήνες. Ο Διευθύνων Σύμβουλος δήλωσε επίσης ότι ο ΑΔΜΗΕ θα ήθελε να συναντηθεί με τη νέα ηγεσία του γερμανικού υπουργείου Ενέργειας για να επιδιώξει την έγκριση ενός σχεδίου εξαγωγής ανανεώσιμης ενέργειας από την Ελλάδα στη Γερμανία και την Αυστρία.

Αυτή η σύνδεση προτάθηκε για πρώτη φορά το 2022. Η Αυστρία, η Κροατία και η Σλοβενία ​​έχουν ήδη εκφράσει ενδιαφέρον για την παροχή ενέργειας από αυτήν τη σύνδεση, δήλωσε ο Μανουσάκης.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος προειδοποίησε κατά της «δαιμονοποίησης» των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όταν υπάρχουν προβλήματα με τα δίκτυα, αφού η παραγωγή ηλιακής και αιολικής ενέργειας υπερβεί τη ζήτηση. Αντίθετα, ζήτησε περισσότερες επενδύσεις σε δίκτυα για να βοηθήσουν στη διαχείριση της παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στη σταθεροποίηση των δικτύων.

«Με τα κλιματικά φαινόμενα που έχουμε, δεν μπορούμε να επιστρέψουμε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», είπε ο Μανουσάκης.

Όπως αναφέρει ο ΑΔΜΗΕ, η νέα διασύνδεση συνεχούς ρεύματος (DC) μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας που θα υποστηρίξει τις υφιστάμενες υποδομές αλλά και τη μελλοντική ανάπτυξη των δικτύων. Θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων απανθρακοποίησης, ενώ θα ενισχύσει τη θέση της Ελλάδας και της Ιταλίας ως ενεργειακών κόμβων στη Μεσόγειο.

«Η ηλεκτρική διασυνδεσιμότητα διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην προώθηση των κλιματικών στόχων της Ευρώπης και στην “πράσινη” ενεργειακή μετάβαση. Ο νέος ενεργειακός διάδρομος μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας θα επεκτείνει το περιθώριο ανταλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας ενώ θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού και την αποδοτικότερη λειτουργίατης ενοποιημένης ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρισμού, προσφέροντας απτά οφέλη στους καταναλωτές και των δύο χωρών. Ο ΑΔΜΗΕ και η Terna, αξιοποιώντας την εκτεταμένητους τεχνογνωσία και έχοντας εδραιώσει μία στενή συνεργασία, έχουν όλα τα εφόδια για να υλοποιήσουν επιτυχώς αυτό το στρατηγικής σημασίας έργο υποδομής», δήλωσε ο Μάνος Μανουσάκης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ.

«Η νέα υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια στη νότια Ιταλία και θα διευκολύνει την αποδοτική προμήθεια ενέργειας, επιτρέποντας την αξιοποίηση νέων πηγών και τη συνέχιση των ανταλλαγών ηλεκτρισμού μεταξύ των δύο χωρών. Λειτουργώντας παράλληλα με την υφιστάμενη διασύνδεση, που τέθηκε σε λειτουργία το 2002, το έργο αυτό θα αυξήσει περαιτέρω την αποτελεσματικότητα της μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας», τόνισε η Giuseppina Di Foggia, Διευθύνουσα Σύμβουλος και Γενική Διευθύντρια της Terna. «Πιστεύουμε ακράδαντα ότι ένα διασυνδεδεμένο ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας είναι το κλειδί για ένα αξιόπιστο και βιώσιμο δίκτυο».

Το έργο θα έχει μεταφορική ικανότητα 1.000 MW και συνολικό μήκος περίπου 300 χλμ. Το υποβρύχιο τμήμα θα εκτείνεται σε μήκος περίπου 240 χλμ. με μέγιστο βάθος πόντισης 1.000 μέτρων. Η νέα διασύνδεση θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υπάρχουσα, ισχύος 500 MW, που ξεκίνησε τη λειτουργία της το 2002. Τέλος, ο ΑΔΜΗΕ και η Terna αναμένεται να επενδύσουν στο έργο περίπου 1,9 δισ. ευρώ.

Στην ιταλική πλευρά, το υποθαλάσσιο καλώδιο θα καταλήγει στον δήμο Melendugno, ενώ ο νέος Σταθμός Μετατροπής θα κατασκευαστεί στον δήμο Galatina, οι οποίοι υπάγονται στην επαρχία Λέτσε.

Το τριετές Μνημόνιο Συνεργασίας θεσπίζει μια κοινή διοικητική δομή του έργου, με στόχο τον σχεδιασμό της συνολικής στρατηγικής και τον συντονισμό των δραστηριοτήτων. Ο ΑΔΜΗΕ και η Terna θα προχωρήσουν επίσης στη σύναψη συμφωνιών για την από κοινού διαχείριση των διαγωνιστικών διαδικασιών προμήθειας καλωδίων και Σταθμών Μετατροπής, καθώς και για την κατασκευή των υποδομών.

Το GRITA 2 έχει ήδη συμπεριληφθεί στο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύων (TYNDP) 2024 των Ευρωπαϊκών Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς και έχει προταθεί από κοινού για ένταξη στον δεύτερο κατάλογο Έργων Κοινού και Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος (PCI/PMI).

Πριν δύο εβδομάδες, και το άλλο ιταλικό ερευνητικό σκάφος NG WORKER είχε αποχωρήσει από την Ελλάδα και έχει ήδη φτάσει στη Μεσίνα.

Τα δύο ερευνητικά σκάφη είχαν πραγματοποιήσει έρευνες εντός και εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων βορείως της Κρήτης, όπου παρενέβη η Τουρκία με την αποστολή κορβέτας, η οποία δήλωσε ότι οι έρευνες πραγματοποιούνταν σε μη οριοθετημένη περιοχή, επαναφέροντας την αξίωση για περιορισμό της άσκησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας, ανατολικά του 25ου Μεσημβρινού.

Οι έρευνες, οι οποίες θα έπρεπε να προχωρήσουν ανατολικά προς την Κύπρο, έχουν διακοπεί από τον Ιούλιο εξαιτίας του επεισοδίου της Κάσου, όταν το IEVOLI RELUME ήρθε αντιμέτωπο με πέντε τουρκικά πολεμικά πλοία, τα οποία υποστήριξαν ότι οι έρευνες παραβιάζουν την τουρκική υφαλοκρηπίδα, οδηγώντας σε διακοπή των ερευνών.

Παρά τις προσπάθειες που έγιναν στη συνάντηση Γεραπετρίτη-Φιντάν, δεν φαίνεται να έχει βρεθεί λύση για την πραγματοποίηση των ερευνών χωρίς κίνδυνο σοβαρής κρίσης. Και έτσι, παρά τις δηλώσεις ότι το έργο θα συνεχιστεί κανονικά, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί αβεβαιότητα τόσο για την ομαλή ολοκλήρωση του έργου, όσο και για την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.