Η ρύθμιση αφορά χρέη που προέκυψαν πριν από το 2024, πολλά από τα οποία συνδέονται με τις οικονομικές επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, και αναμένεται να προσφέρει σημαντική ανάσα σε χιλιάδες οφειλέτες. Ωστόσο, η ένταξη στο πρόγραμμα θα συνοδεύεται από συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις.

Παρότι το σχετικό νομοσχέδιο βρίσκεται ακόμη σε στάδιο διαβούλευσης έως τις 15 Ιουνίου, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο τροποποιήσεων πριν από την ψήφισή του, οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να προετοιμαστούν εγκαίρως.

Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, δεν θα αρκεί μόνο η υποβολή αίτησης, καθώς οι οφειλέτες θα πρέπει να διαθέτουν άμεσα το ποσό της πρώτης δόσης, το οποίο θα καθορίζεται ανάλογα με τον αριθμό των δόσεων που θα επιλέξουν.

Η διαδικασία ένταξης θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω των πλατφορμών της ΑΑΔΕ και του ΚΕΑΟ, ενώ η προθεσμία υποβολής αιτήσεων αναμένεται να παραμείνει ανοιχτή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, δίνοντας στους δικαιούχους αρκετό χρόνο για να αξιοποιήσουν τη ρύθμιση.

Τα οφέλη της ρύθμισης

Η νέα ρύθμιση θα προσφέρει τριπλάσιο χρόνο αποπληρωμής -έως και έξι χρόνια αντί για δύο- αλλά και πολύ χαμηλότερες δόσεις από την «πάγια» ρύθμιση των 24 δόσεων.

Ωστόσο για μικρά χρέη (κάτω των 2.200 ευρώ) οι 72 δόσεις περιορίζονται, καθώς προβλέπονται ως ελάχιστο ποσό δόσης τα 30 ευρώ. Για παράδειγμα, για βασική οφειλή 1.800 ευρώ προκύπτουν έως 60 δόσεις. Ενώ η υπαγωγή δεν θα είναι αυτόματη, αλλά θα απαιτείται αίτηση και τήρηση των προβλεπόμενων προϋποθέσεων.

Τα οφέλη πάντως για όσους ενταχθούν και παραμείνουν συνεπείς είναι σημαντικά. Με την υπαγωγή στη ρύθμιση και εφόσον τηρούνται οι όροι, χορηγείται αποδεικτικό φορολογικής ή ασφαλιστικής ενημερότητας (αναλόγως πού χρωστά ο οφειλέτης), αναστέλλεται η ποινική δίωξη για μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών (ή η εκτέλεση ποινής όπου τυχόν έχει ήδη επιβληθεί) και «παγώνουν» τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος της περιουσίας του οφειλέτη.

Παράλληλα, όμως, αναστέλλεται ο χρόνος παραγραφής των οφειλών για όσο διαρκεί η ρύθμιση, σε περίπτωση που δεν την εγκαταλείψει πρόωρα ο οφειλέτης. Ενώ, ακόμη και μετά την υπαγωγή, το Δημόσιο και οι ασφαλιστικοί φορείς διατηρούν ορισμένα δικαιώματα, όπως: εγγραφή υποθήκης, μη χορήγηση ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου όταν η οφειλή δεν είναι διασφαλισμένη, ή και συμψηφισμό τυχόν απαιτήσεων του οφειλέτη με τις υποχρεώσεις του.

Τι απαιτείται

Βασικές προϋποθέσεις για να υπαχθεί στη ρύθμιση ο οφειλέτης για τα χρέη του, είναι οι εξής:

1. να εντάξει υποχρεωτικά το σύνολο των προ του 2024 οφειλών του -και όχι επιλέγοντας ένα μέρος αυτών μόνον- εφόσον δεν τελούν σε αναστολή πληρωμής. Αν το επιθυμεί ο ίδιος, πάντως, μπορεί να εντάξει και οφειλές που τελούν σε αναστολή, εφόσον εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης (δηλαδή κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως 31.12.2023)
2. οι συγκεκριμένες οφειλές (προ του 2024) να μην τελούσαν κατά την κρίσιμη ημερομηνία της 21ης Απριλίου 2026, σε καμία ενεργή ρύθμιση. Δεν επιτρέπεται δηλαδή «μεταπήδηση» στις 72 δόσεις, από άλλη ρύθμιση. Όποια ρύθμιση τυχόν ήταν ενεργή, πρέπει να συνεχίσει να εξυπηρετείται.
3. ο οφειλέτης θα πρέπει να μην δημιουργήσει άλλες εκκρεμείς ληξιπρόθεσμες οφειλές μετά το 2024. Αν τυχόν έχει και νέες οφειλές πρέπει, πριν την αίτηση υπαγωγής, είτε να τις εξοφλήσει άμεσα , είτε να τις τακτοποιήσει νόμιμα με την πάγια ρύθμιση (24 ή 48 δόσεων, ανάλογα με το είδος των οφειλών αυτών).
4. πριν την αίτηση υπαγωγής στις 72 δόσεις, θα πρέπει να έχει υποβάλει και όλες τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε ετών, για τις οποίες η προθεσμία έχει λήξει έως 31 Δεκεμβρίου 2025. Αν τις υποβάλει εκπρόθεσμα πριν την αίτηση προκειμένου να ενταχθεί στη ρύθμιση, θα πρέπει να τακτοποιήσει ή ρυθμίσει και τις τυχόν οφειλές που θα προκύψουν από τις δηλώσεις αυτές.
5. η υπαγωγή δεν ολοκληρώνεται απλά με την υποβολή της αίτησης, αλλά μόνο εφόσον ολοκληρωθεί και η πληρωμή της πρώτης δόσης η οποία, στην περίπτωση της εφορίας, πρέπει να καταβληθεί άμεσα -εντός τριών εργάσιμων ημερών από την αίτηση.
6. ο οφειλέτης πρέπει να μην έχει αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

Από την ημερομηνία υπαγωγής η βασική οφειλή κεφαλαιοποιείται και διαγράφονται τυχόν πρόσθετα τέλη και προσαυξήσεις. Ωστόσο επιβαρύνεται με τόκο (5,84% για φορολογικές οφειλές).

Σε περίπτωση καθυστέρησης δόσης, ενεργοποιείται πρόσθετη επιβάρυνση. Η ρύθμιση χάνεται και αναβιώνουν μέτρα είσπραξης και προσαυξήσεις, αν δεν καταβληθούν δύο συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις, ή αν υπάρξει καθυστέρηση άνω των δύο μηνών στις δύο τελευταίες δόσεις. Χάνεται επίσης αν δεν εξοφλούνται -ή δεν τακτοποιηθούν- και οι τυχόν άλλες τρέχουσες οφειλές προς εφορία και φορείς κοινωνικής ασφάλισης, μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες.

Αντίστοιχη ρύθμιση προβλέπεται και για τα χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ. Και στην περίπτωση αυτή, η ρύθμιση αφορά οφειλές που σχετίζονται με χρονικές περιόδους έως 31 Δεκεμβρίου 2023, με ελάχιστη δόση 30 ευρώ. Η αίτηση για τις ασφαλιστικές οφειλές θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά έως 31 Δεκεμβρίου 2026 στο ΚΕΑΟ για τις βεβαιωμένες οφειλές και για όσες υπάγονται στην αρμοδιότητά του. Ενώ για οφειλές του πρώην ΝΑΤ ή άλλων φορέων, όπου η είσπραξη δεν ανήκει αποκλειστικά στο ΚΕΑΟ, η διαδικασία θα γίνεται στον αρμόδιο φορέα. Για τις ασφαλιστικές εισφορές, η πρώτη δόση θα καταβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα υποβολής της αίτησης.

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του e-ΕΦΚΑ, η ρύθμιση αφορά οφειλές που δημιουργήθηκαν, λόγω των μέτρων για την αντιμετώπιση των αρνητικών συνεπειών της εμφάνισης του κορονοϊού εντός της χρονικής περιόδου Φεβρουαρίου 2020 έως Ιουνίου 2021, με την προϋπόθεση να έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες και να έχουν διαβιβαστεί στο Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ).

Σημειώνεται ότι έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία προσδιορισμού των οφειλών για 767.645 μη μισθωτούς για το χρονικό διάστημα από 01.01.2020 έως 30.09.2021, η ένταξη των οποίων στο ΚΕΑΟ ξεκίνησε επίσης από 01.12.2021. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι οφειλές Φεβρουαρίου-Μαρτίου-Απριλίου-Μαΐου 2020, που είχαν τεθεί σε αναστολή είσπραξης, δεν εντάσσονται στην εν λόγω ρύθμιση, καθώς δεν θεωρούνται ληξιπρόθεσμες. Η περίοδος αναστολής είσπραξης αυτών των οφειλών λήγει στις 31/12/2021.

«Ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης ρύθμισης είναι ότι παρακολουθείται αυτοτελώς, χωρίς να επηρεάζεται από την ύπαρξη τρεχουσών οφειλών ή την τήρηση άλλων παράλληλων ρυθμίσεων του ίδιου οφειλέτη. Για τον λόγο αυτό, έχει δημιουργηθεί ξεχωριστός ειδικός κωδικός πληρωμής, ο οποίος συνδέεται αποκλειστικά με τη συγκεκριμένη ρύθμιση και θα πρέπει να χρησιμοποιείται από τους οφειλέτες για την καταβολή των δόσεων», επισημαίνει ο e-ΕΦΚΑ.

Η αίτηση για την υπαγωγή στη ρύθμιση υποβάλλεται, μέχρι την 31η Ιανουαρίου 2022, στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες ΚΕΑΟ. Για οφειλέτες που τυχόν εξαιρούνται από την πιστοποίηση στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες ΚΕΑΟ η αίτηση θα μπορεί να υποβάλλεται στις αρμόδιες υπηρεσίες του ΚΕΑΟ, κλείνοντας ένα ηλεκτρονικό ραντεβού μέσα από τον ιστότοπο του e-ΕΦΚΑ.