Της Ρούλα Σκουρογιάννη

Τι ερώτημα πάντως παραμένει 4^η δόση τώρα ή να περιμένουμε τα νέα εμβόλια; 

Η αύξηση των κρουσμάτων καταγράφεται διεθνώς, αλλά, ευτυχώς, με λιγότερες νοσηλείες. Στην Ελλάδα, ένα σημαντικά υψηλό ποσοστό του πληθυσμού είναι πλήρως εμβολιασμένο, αν και οι ειδικοί έχουν επισημάνει κατ’ επανάληψη (αυτό που και τα νούμερα μαρτυρούν) ότι η ανοσιακή κάλυψη ασθενεί μετά από λίγους μήνες. Έτσι, με τη νέα έξαρση του ιού, η συζήτηση για επικαιροποίηση του εμβολιασμού με αναμνηστική δόση έρχεται και πάλι στο προσκήνιο. 

Στο πλαίσιο αυτό, έγινε και η πρόσφατη έκτακτη ενημέρωση από την πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών σχετικά με την 4η δόση, τη 2η δηλαδή αναμνηστική δόση του εμβολίου κατά της COVID-19. «Η Επιτροπή συνιστά την 4η δόση σε άτομα άνω των 70 ετών, άνω των 60 ετών με υποκείμενα νοσήματα ή όσους διαμένουν σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων», ανέφερε η κ. Θεοδωρίδου, τονίζοντας ότι η τέταρτη δόση δεν απευθύνεται στον γενικό, υγιή πληθυσμό, ούτε θα καταστεί υποχρεωτική. Για όσους είναι κάτω των 60 ετών η απόφαση για τον εμβολιασμό καλό είναι να λαμβάνεται εξατομικευμένα, σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό τους και εφόσον συντρέχουν λόγοι υγείας. Υπενθυμίζεται ότι μεταξύ 3ης και 4ης δόσης πρέπει να έχουν μεσολαβήσει τέσσερις μήνες. «Όσοι έχουν κάνει ήδη τις τρεις δόσεις και έχουν νοσήσει, δε χρειάζεται να κάνουν την 4η», σημείωσε η κ. Θεοδωρίδου.

Σχετικά με τη γενικευμένη προσδοκία ότι το φθινόπωρο θα έρθουν τα ενισχυμένα για τις νέες υποπαραλλαγές εμβόλια, και το γεγονός ότι πολλοί, ακόμα και ηλικιωμένοι, αναβάλλουν την 4η δόση έως τότε, η κα Θεοδωρίδου τόνισε: «Είναι ακόμα στο στάδιο κλινικής μελέτης και υπάρχει προβληματισμός για το ποια θα είναι πιο κατάλληλα και αν θα ανταποκριθούν στις προσδοκίες», και πρόσθεσε ότι «μέχρι να γίνουν και να εφαρμοστούν, απαιτείται χρόνος και αν έχουμε στα χέρια μας ένα εμβόλιο που προστατεύει σε μεγάλο ποσοστό είναι λάθος να περιμένουμε για ένα καλύτερο εμβόλιο. Μακάρι, βέβαια, να το έχουμε».

Για το θέμα του εμβολιασμού τώρα με το υπάρχον εμβόλιο ή της αναμονής των νέων εμβολίων, μίλησε στο libre, o καθηγητής Πνευμονολογίας, Εντατικής θεραπείας, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος.

«Συνεδρίασε την Τρίτη (28/6) η επιτροπή εμπειρογνωμόνων του FDA για τα επικαιροποιημένα εμβόλια και αποφάσισε με ψήφους 19-2 υπέρ της επικαιροποίησης των εμβολίων και θα εξεταστούν πιο αναλυτικά τα υπάρχοντα δεδομένα για να δουν τι θα περιλαμβάνουν ακριβώς αυτά τα επικαιροποιημένα εμβόλια. Να πούμε εδώ ότι η Moderna και η Pfizer έχουν ήδη έτοιμα νέα εμβόλια και επί αυτών έγινε η συζήτηση στην επιτροπή του FDA. Άρα, το πρώτο βήμα για την έγκριση των επικαιροποιημένων εμβολίων έχει ήδη γίνει».

·         Πολλοί από όσους δεν έχουν κάνει την τέταρτη δόση θα περιμένουν να εμβολιαστούν με τα νέα εμβόλια

«Αυτό θα ήταν μεγάλο λάθος, κατά τη γνώμη μου! Να περιμένει κάποιος το επικαιροποιημένο εμβόλιο το φθινόπωρο και να μείνει ακόμα τρεις μήνες περίπου (ή και τέσσερις) απροστάτευτος!
Θα φέρω ένα προσωπικό παράδειγμα: έχω εμβολιαστεί με την τρίτη δόση τον Νοέμβριο. Δεν είναι σωστό να καθυστερήσω τον εμβολιασμό μου, αναμένοντας τα επικαιροποιημένα. Εννοείται ότι εγώ θα εμβολιαστώ για να είμαι προστατευμένος καλοκαιρινούς μήνες.

Αν έχουν περάσει τέσσερις με πέντε μήνες από την τρίτη δόση του εμβολιασμού, καλό θα ήταν κάποιος να κάνει την τέταρτη δόση. Οι αναμνηστικές δόσεις πρέπει να πούμε ότι δεν έχουν επιπλοκές. Στις μελέτες που έχουν γίνει, φαίνεται ότι δεν αυξάνεται στο παραμικρό ο κίνδυνος επιπλοκών από τα εμβόλια στην αναμνηστική, στην τέταρτη δόση. Είναι απόλυτα ασφαλές να εμβολιαστούμε!»._

Η κα Μαρία Θεοδωρίδου παίρνοντας τον λόγο είπε ότι στις 03/05/2022 η επιτροπή εμβολιασμού είχε διατυπώσει την σύσταση για δεύτερη αναμνηστική δόση σε άτομα ηλικίας 70 ετών και άνω και σε όσους έχουν υποκείμενα νοσήματα και μένουν σε μονάδες φιλοξενίας ηλικιωμένων.  

Είπε ακόμα ότι λόγω της μεγαλύτερης μεταδοτικότητας και της ανοσοδιαφυγής του ιού αλλά και των νέων παραλλαγών της Όμικρον και της χαλάρωσης των περιοριστικών μέτρων παρατηρούμε διεθνώς έναν αυξημένο αριθμό μολύνσεων οι οποίες ευτυχώς λόγω κυρίως του εμβολιασμού οδηγούν σε μικρότερο αριθμό νοσηλειών.

Για τον λόγο αυτό η επιτροπή επανήλθε στην σύστασή της που είναι αμετάβλητη. Η δόση αυτή θα μειώσει την πιθανότητα νοσηλειών. Αναφορικά με τα άτομα του γενικού πληθυσμού κάτω των 60 ετών η επιτροπή επισημαίνει ότι τα δεδομένα για το πρόσθετο όφελος είναι προσωρινώς περιορισμένα.

Αλλά συνεκτιμώντας την ασφάλεια των εμβολίων συνιστά να παρέχεται η δυνατότητα 4ης δόσης εξατομικευμένα αν το επιλέξουν με σύμφωνη ιατρική γνώμη. Ο κύριος λόγος του εμβολιασμού, τόνισε, είναι η προστασία από σοβαρή νόσηση.

Ο Μάριος Θεμιστοκλέους είπε ότι έχουν γίνει 332.000 εμβολιασμοί σε άτομα άνω των 60 ετών. 

Για τα νέας γενιάς εμβόλια και σε ποια φάση βρίσκονται η κα Θεοδωρίδου απάντησε: «Υπάρχει μια προσδοκία και πεποίθηση ότι τον Σεπτέμβριο θα έχουμε τα νέας γενιάς εμβόλια. Είναι ακόμα στο στάδιο κλινικής μελέτης και υπάρχει προβληματισμός για το ποια θα είναι πιο κατάλληλα και αν θα ανταποκριθούν στις προσδοκίες. Μέχρι να γίνουν και να εφαρμοστούν απαιτείται χρόνος και αν έχουμε στα χέρια μας ένα εμβόλιο που προστατεύει σε μεγάλο ποσοστό είναι λάθος να περιμένουν για ένα καλύτερο εμβόλιο του Φθινοπώρου ή του Χειμώνα. Μακάρι να το έχουμε».

Είπε ακόμα ότι αδικήθηκε η επιτροπή γιατί οι συστάσεις γίνονται εν κενώ. Υπάρχουν μελέτες και εργασίες από το Ισραήλ και τον Καναδά που δείχνουν ότι επιτυγχάνεται ενίσχυση της ανοσιακής αντίδρασης. Τόνισε ότι αισθανόμαστε πιο σταθερά όταν έχουμε αποτελέσματα μετά από μεγαλύτερης διάρκειας παρατήρηση των εμβολίων. Ίσως αναλογιζόμενοι ότι πιο νωρίς από τους άλλους αρχίσαμε την 3η δόση που αποδείχθηκε σωτήρια αυτή σας την αναστολή να εμπιστευθείτε την επιτροπή να την επανεξετάσετε. 

Δεν θα γίνει υποχρεωτική η 4η δόση ούτε από το φθινόπωρο, είπε απαντώντας σε σχετική ερώτηση.

Μάλιστα, ο υπουργός Υγείας είπε, σε ότι αφορά την προτεραιότητα εμβολιασμού, ότι θα γίνει όπως και στη γρίπη, θα ξεκινήσει με βάση την ηλικία, θα επεκταθεί στις ευάλωτες ομάδες και στη συνέχεια στον γενικό πληθυσμό. Ωστόσο, επισήμανε ότι «αν θα είναι υποχρεωτική η τέταρτη δόση θα εξαρτηθεί από την πορεία της πανδημίας». 

Ο υπουργός Υγείας άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναφοράς κάποιων περιοριστικών μέτρων, ανάλογα με την πορεία της πανδημίας, εξηγώντας ότι αναμένεται να υπάρξει μια πίεση το φθινόπωρο, με βαριές λοιμώξεις.

Εξήγησε ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει μια ύφεση τονίζοντας ότι στους σκληρούς δείκτες βρισκόμαστε σε πολύ χαμηλή πληρότητα τις κλίνες ΜΕΘ και αντίστοιχα τα κρούσματα έχουν μια μειούμενη πορεία. «Αυτό μας δείχνει ότι το καλοκαίρι φαίνεται ότι δε θα μας πιέσει η πανδημία, ωστόσο όλη η επιστημονική κοινότητα λέει ότι θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί γιατί ακόμα και με αυτές τις συνθήκες, ακόμα και με την Όμικρον το φθινόπωρο θα έχουμε μια πίεση. Περιμένουμε ότι τον Σεπτέμβριο ακόμα και με τα χαρακτηριστικά που έχουν οι βαριές λοιμώξεις του αναπνευστικού προ Covid, θα υπάρξει μια πίεση».

Σε αυτό το πλαίσιο είπε ότι «κάποια μέτρα μπορεί να επανέλθουν, αλλά ευελπιστούμε ότι θα πάμε καλύτερα. Σίγουρα, η μάσκα που είναι και το τελευταίο μέτρο που φεύγει, είναι ένα μέτρο που έχει ήπια χαρακτηριστικά και σίγουρα τους χειμερινούς μήνες υπάρχουν χώροι που δε βρίσκω λόγο να μη διατηρήσουμε τη μάσκα».

Πρόσθεσε δε ότι η Επιτροπή των Λοιμωξιολόγων αυτή την εβδομάδα θα συζητήσει το πρωτόκολλο των πλοίων. «Όπου έχουμε αριθμημένες θέσεις, υπάρχει δυνατότητα να μείνουμε στη σύσταση. Σε άλλα ΜΜΜ, που δεν υπάρχουν τέτοιες θέσεις, η μάσκα είναι υποχρεωτική», εξήγησε. 

Σχετικά με την κατάσταση στο ΕΣΥ, ο κ. Πλεύρης ανέφερε ότι λόγω της πανδημίας πολλά τακτικά χειρουργεία είχαν μείνει πίσω και πολλοί άνθρωποι δεν είχαν πάει στο ΕΣΥ για να κάνουν ιατρικές πράξεις και τώρα που υπάρχει κενό «δημιουργούνται συνθήκες πίεσης στα non covid περιστατικά».

«Αυτό προσπαθούμε να το αντιμετωπίσουμε με τρεις τρόπους: Ο πρώτος είναι ότι παίρνουμε επικουρικό προσωπικό, ενώ θα βγουν και οι προκηρύξεις για το μόνιμο προσωπικό που αφορούν σε 4.000 νοσηλευτές και 700 γιατροί). Δεύτερον, είμαστε σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα σε τέτοια περιστατικά, όπου υπάρχουν μεγάλες λίστες, να μπορούν να μεταφέρονται και να γίνονται χειρουργεία χωρίς να πληρώνει ο πολίτης. Και τρίτον, συζητάμε, όπου έχουμε κενά στο σύστημα που δεν καλύπτονται από άγονες προκηρύξεις, θα υπάρχει και υποχρεωτικότητα σε ιδιώτες, οι οποίοι συμβάλλονται με τον ΕΟΠΠΥ», επισήμανε.  

Της Ρούλα Σκουρογιάννη

Για αυτά τα παιδιά αυτής της ηλικιακής κατηγορίας εγκρίθηκε η χορήγηση 4^ης δόσης, ανάλογα με τους ενήλικες, η οποία θα πρέπει να χορηγείται 3 μήνες μετά από τη χορήγηση της 3^ης δόσης.

Επίσης, σε παιδιά και εφήβους ηλικίας 12 έως 17 ετών που ανήκουν στην ομάδα αυξημένου κίνδυνου(η ομάδα αυτή περιλαμβάνει παιδιά παχύσαρκα, με διαβήτη, με καρδιοαγγειακά νοσήματα) χορηγείται τρίτη δόση μετά από 6 μήνες από την προηγούμενη χορήγηση της δεύτερης δόσης.

Σχετικά με τους εμβολιασμούς των παιδιών μικρότερων ηλικιών, η κυρία Θεοδωρίδου ενημέρωσε ότι οι μελέτες εμβολιασμού παιδιών ηλικίας κάτω των 5 ετών είναι σε εξέλιξη, χωρίς να έχουμε κάτι νεότερο να αναφέρουμε.

Διεύρυνση του μεσοδιαστήματος μεταξύ των δύο δόσεων στις 8 εβδομάδες

Για το επίσης σοβαρό ζήτημα της διεύρυνσης του μεσοδιαστήματος μεταξύ των δύο δόσεων του βασικού εμβολιασμού με mRNA εμβόλια Pfizer και Moderna έναντι του κορονοϊού στον γενικό πληθυσμό, η κα Θεοδωρίδου ανακοίνωσε ότι από 3 εβδομάδες για το Pfizer και 4 εβδομάδες για το Moderna, το μεσοδιάστημα επεκτείνεται στις 8 εβδομάδες.

Πρόσθεσε ότι το πιο σύντομο μεσοδιάστημα εξακολουθεί να συστήνεται, όμως, αυτών των 3 δηλαδή εβδομάδων, για άτομα με μέτρια ή σοβαρή ανοσοκαταστολή και άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών και εκείνων που έχουν ανάγκη ταχείας ανοσοποίησης.

Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, η ανοσογονικότητα και η αποτελεσματικότητα των εμβολίων αυξάνεται όταν το μεσοδιάστημα υπερβαίνει τις 4 εβδομάδες, ενώ παράλληλα φαίνεται ότι μειώνεται ο μικρός σχετικά, αλλά υπαρκτός κίνδυνος της μυοκαρδίτιδας ιδιαίτερα σε άρρενες ηλικίες 12 έως 39 ετών.

Υπογράμμισε, επίσης, ότι η αναμνηστική δόση, η τρίτη δόση, εξακολουθεί να συστήνεται τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση του βασικού εμβολιασμού.

Περιπτώσεις ενδιάμεσης νόσησης μεταξύ των 2 αναμνηστικών δόσεων

Η κα Θεοδωρίδου διευκρίνισε ότι εάν κάποιο ενήλικο άτομο νοσήσει μετά από τις 3 δόσεις, δεν συζητείται να γίνει 4^η δόση.  Όπως χαρακτηριστικά τόνισε: «η φυσική νόσηση μετά τις τρεις δόσεις εμβολιασμού προσφέρει αυτή την υβριδική ανοσία, την οποία επιτυγχάνουμε σε αυτούς που δεν νοσούν με τη χορήγηση, την ενίσχυση δηλαδή της ανοσίας, με τη χορήγηση της 4^ης δόσης».

Δε συνδέεται η 4^η δόση με το πιστοποιητικό εμβολιασμού

Να υπενθυμίσουμε ότι τόσο η Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών Μαρία Θεοδωρίδου όσο και ο Γενικός Γραμματέας Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους, τόνισαν ότι ο εμβολιασμός με τη 2^η αναμνηστική ή αλλιώς 4^η δόση είναι εθελοντικός και δεν έχει καμία σχέση η σύσταση της 4^ης δόσης με το πιστοποιητικό εμβολιασμού. Δε συστήνεται δηλαδή η 4^η δόση στους πολίτες που λήγει η ισχύς του πιστοποιητικού εμβολιασμού.

Ο κ. Θεμιστοκλέους υπενθύμισε, επίσης, ότι σύμφωνα με την πρόσφατη ΚΥΑ που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 2 Απριλίου, η χώρα μας εναρμονίζεται πλέον με τους κανόνες της Κομισιόν κι έτσι η ισχύς του πιστοποιητικού εμβολιασμού επεκτείνεται στους εννέα μήνες και του πιστοποιητικού νόσησης στους έξι μήνες.

Τέλος, σχετικά με το επιχειρησιακό σχέδιο για τον εμβολιασμό με την 4^η δόση, ο κ. Θεμιστοκλέους διευκρίνισε ότι περίπου 1,3 εκατομμύρια πολίτες άνω των 60 ετών είναι δικαιούχοι δεύτερης αναμνηστικής ή τέταρτης δόσης. Ακόμα, είπε ότι το πρόγραμμα μπορεί να προσαρμόζεται ανά πάσα στιγμή, όπως τώρα που υπάρχουν κενά ραντεβού και θα ανοίξουν έτσι ώστε να μπορέσουν να εμβολιαστούν όλοι μέσα σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα. Σχετικά με το πρόγραμμα «Εμβολιασμός κατ’ οίκον», ο κ. Θεμιστοκλέους διαβεβαίωσε ότι «συνεχίζεται κανονικά, όπως όλες οι υπόλοιπες δράσεις του εμβολιαστικού προγράμματος».

Τι θα γίνει όμως μέχρι τότε;

Σήμερα, γνωρίζουμε πως το πιστοποιητικό εμβολιασμού όσων έκαναν τις δύο δόσεις λήγει στους επτά μήνες. Το μέτρο τέθηκε σε ισχύ από τις αρχές Φεβρουαρίου, και έκτοτε όσοι δεν έκαναν την αναμνηστική δόση θεωρούνται ανεμβολίαστοι.

Ωστόσο, δεν έχει αποσαφηνιστεί αν θα υπάρξει ημερομηνία λήξης και για όσους έχουν κάνει την τρίτη δόση, ειδικά αν το πιστοποιητικό εμβολιασμού επιστρέψει από τον Σεπτέμβριο-Οκτώβριο, που για τους περισσότερους θα έχει περάσει το επτάμηνο.

Δεδομένου ότι το ζήτημα της τέταρτης δόσης είναι στον «αέρα» αυτή τη στιγμή και διχάζει τους επιστήμονες και στην Ελλάδα και διεθνώς, προς το παρόν δεν συζητείται η ημερομηνία λήξης του πιστοποιητικού για όσους έκαναν και την τρίτη δόση.

Πάντως, όπως είπε στις πιο πρόσφατες δηλώσεις του ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, η τέταρτη δόση θα εξαρτηθεί από την πορεία των εμβολιασμών. Μέσα στον Απρίλιο, θα υπάρχει η τελική εκτίμηση από την πλευρά των επιστημόνων και θα ληφθούν οι σχετικές αποφάσεις για το αν θα γίνει η τέταρτη δόση ή αν θα γίνεται ένα εμβόλιο κάθε χρόνο.

Όπως απαντάται στις πληροφορίες που δημοσιεύονται στο gov.gr και στην ερώτηση: «Έχει ημερομηνία λήξης το Ευρωπαϊκό Ψηφιακό Πιστοποιητικό COVID – 19;», φαίνεται πως δεν υπάρχει συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης, καθώς αυτή μπορεί να προσαρμόζεται, ανάλογα με τα δεδομένα.

Αναλυτικά, αναφέρεται:

«Η διάρκεια ισχύος του πιστοποιητικού εξαρτάται από επιστημονικά δεδομένα και θα καθορίζεται από τους αρμόδιους για την επαλήθευση σύμφωνα με τους εθνικούς τους κανόνες. Όταν ανακύπτουν νέα επιστημονικά δεδομένα, οι περίοδοι ισχύος του πιστοποιητικού για την εξαίρεση από τις ισχύουσες απαιτήσεις δημόσιας υγείας θα μπορούν να προσαρμοστούν.»

Παρωχημένα τα εμβόλια

Τόσο η Pfizer όσο και η Moderna ζητούν από την κυβέρνηση των ΗΠΑ να δώσει το πράσινο φως για τέταρτη δόση των εμβολίων COVID-19. Ωστόσο μέχρι στιγμής τα περισσότερα δεδομένα δείχνουν πως δεν θα χρειαστούμε τέταρτη δόση στο προσεχές διάστημα.

Οι ειδικοί στέκονται κυρίως σε τρεις λόγους στους οποίους διαφαίνεται πως η τέταρτη δόση είτε θα αργήσει να γίνει είτε δεν θα γίνει καθόλου στο γενικό πληθυσμό παρά μόνο σε συγκεκριμένες ομάδες και κυρίως σε αυτές που θεωρούνται «ομάδες υψηλού κινδύνου».

Τρεις λόγοι:

1.Ο ιός έχει αλλάξει. Τα εμβόλια όχι ακόμη.

Τα εμβόλια που προσφέρονται τώρα τόσο από τη Moderna όσο και από την Pfizer εξακολουθούν να είναι τα αρχικά σκευάσματα, πράγμα που σημαίνει ότι δεν είναι προσαρμοσμένα στις παραλλαγές COVID-19 που κυκλοφορούν, όπως η Όμικρον και η υποπαραλλαγή Όμικρον 2.

Όλα τα εμβόλια που διαθέτουμε σήμερα αναπτύχθηκαν με βάση τον ιό που αλληλουχήθηκε στην Ουχάν τον Ιανουάριο του 2020. Στα 2,5 χρόνια που μεσολάβησαν από τότε, ο ιός προχώρησε, αλλά τα εμβόλια όχι.

«Προσωπικά δεν πιστεύω ότι οι φαρμακευτικές εταιρείες θα έπρεπε να μιλούν για ενίσχυση με τα ίδια εμβόλια που έχουμε», δήλωσε στο Insider ο Dr. James Hildreth, κορυφαίος ειδικός σε θέματα λοιμωδών νοσημάτων που συμβουλεύει τον FDA για τα εμβόλια.

«Θα προτιμούσα πολύ περισσότερο να επικεντρωθούμε στην εξέταση των αλληλουχιών που έχουν προκύψει από τις παραλλαγές και να προσπαθήσουμε να κάνουμε ένα εμβόλιο που θα προσφέρει προστασία έναντι αυτών από το να δώσουμε απλώς στους ανθρώπους ένα τέταρτο εμβόλιο», πρόσθεσε.

Η τέταρτη δόση θα μπορούσε να προκαλέσει προβλήματα

Ο ειδικός μάλιστα ανησυχεί ότι συνεχίζοντας να χρησιμοποιούμε εμβόλια που είναι προσαρμοσμένα σε έναν ιό 2 ετών, μπορεί να δημιουργήσουμε κάποια νέα προβλήματα.

Η ενίσχυση με ένα «παρωχημένο εμβόλιο» θα μπορούσε να παράγει αντισώματα που έχουν μικρή αξία έναντι των κυκλοφορούντων ιικών στελεχών.

Καθώς ο ιός εξελίσσεται, υπάρχει επίσης η πιθανότητα να «μάθει» να αναπτύσσει καλύτερη αντίσταση στα εμβόλια.

Το ενισχυτικό εμβόλιο προσαρμοσμένο σε μια παλαιότερη έκδοση του ιού θα μπορούσε να επιταχύνει την παραπάνω διαδικασία.

«Δεν μου αρέσει που το αναφέρω αυτό, αλλά υπάρχουν στοιχεία από μελέτες σε ποντίκια που δείχνουν πως οι επαναλαμβανόμενες ανοσοποιήσεις, σε πολύ μικρά διαστήματα, μπορούν να προκαλέσουν μία… ανοχή», δήλωσε ο Hildreth τονίζοντας πως «αυτό είναι το τελευταίο πράγμα που θέλουμε».

2.Στην πραγματικότητα δεν έχουμε δει κανένα καλό στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η 4η δόση είναι απαραίτητη

Τα δεδομένα που έχουμε μέχρι στιγμής σχετικά με τις ενισχυτικές δόσεις υποδηλώνουν μόνο ότι οι ηλικιωμένοι άνθρωποι, καθώς και εκείνοι με υποκείμενες ιατρικές παθήσεις, θα αποκομίσουν καλά οφέλη από τις τέταρτες δόσεις.

Δεν υπάρχουν σπουδαία δεδομένα που να δείχνουν ότι οι πρόσθετες αναμνηστικές ενέσεις ωφελούν τις νεότερες ηλικίες, είτε πρόκειται ακόμη και για άτομα που έχουν εκτεθεί στον ιό.

Μια πρόσφατη μελέτη του CDC έδειξε ότι η αποτελεσματικότητα του εμβολίου σε σοβαρή νόσηση κατά τη διάρκεια της κορύφωσης της Όμικρον στις αρχές Ιανουαρίου έφτασε σε ποσοστό 88% με δύο δόσεις και 94% με τρεις.

Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι μια αναμνηστική δόση παρέχει μόνο οριακή βελτίωση στην αποτελεσματικότητα του εμβολίου για τους περισσότερους ανθρώπους.

Ακόμη και τα στελέχη της Moderna συμφωνούν ότι τα εμβολιαστικά προγράμματα θα πρέπει να επικεντρωθούν σε μεγάλο βαθμό στους πιο ευάλωτους ασθενείς.

Ο πρόεδρος της Moderna, Stephen Hoge, δήλωσε στο Insider την περασμένη εβδομάδα ότι «για όσους πάσχουν από καρκίνο, ο COVID μπορεί στην πραγματικότητα να παραμείνει απειλητικός ακόμη και μετά τον εμβολιασμό», ωστόσο δήλωσε ότι οι πρόσθετες ενισχυτικές δόσεις δεν είναι απαραίτητες για τον γενικό πληθυσμό, ειδικά για τους πολίτες κάτω των 65 ετών.

3.Οι τέταρτες δόσεις παρέχουν μόνο συγκεκριμένα οφέλη μέχρι στιγμής

Το Ισραήλ έχει ήδη δοκιμάσει την τέταρτη δόση των εμβολίων της Pfizer και της Moderna στον γενικό πληθυσμό και έχει λάβει μέτρια αποτελέσματα.

Μια μελέτη σε περισσότερους από 1.000 ισραηλινούς εργαζόμενους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, οι οποίοι έκαναν ενισχυτική δόση τέσσερις μήνες μετά από το τελευταίο «τσίμπημα», έδειξε ότι δεν υπήρξε πρόσθετη ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος με μια τέταρτη δόση, πέραν της προστασίας που επιτυγχάνεται με τρεις δόσεις.

Ενώ δηλαδή η τέταρτη δόση αύξησε προσωρινά τα επίπεδα αντισωμάτων, υπήρξε μόνο ένα προσωρινό και μικρό όφελος από τη χορήγηση ενός ακόμη εμβολίου σε νέους, υγιείς πληθυσμούς.

«Έχουμε αυτή τη στιγμή εμβόλια που παρέχουν προστασία από σοβαρή νόσο», δήλωσε στο Insider ο Dr. Barney Graham, ένας από τους συν-εφευρέτες του εμβολίου COVID-19 της Moderna στα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας, λέγοντας ότι τα εμβόλια «λειτουργούν περισσότερο όπως περιμέναμε» σε αυτό το σημείο και ότι οι ήπιες λοιμώξεις από COVID-19 σε νέους, υγιείς ανθρώπους που έχουν εμβολιαστεί δεν είναι απαραίτητα σημαντικός λόγος ανησυχίας για το μέλλον.

«Ουσιαστικά με αυτόν τον τρόπο λειτουργούν τα εμβόλια – προστατεύουν τους κατώτερους αεραγωγούς με αποτέλεσμα η έκθεση των ανωτέρων αεραγωγών στον ιό που προκαλούν πολύ ήπια ή καθόλου νόσο να προσφέρουν μία αυξημένη ανοσοποίηση», ανέφερε.

Tης Ρούλας Σκουρογιάννη

Ενώ σε κάποια ευρωπαϊκά κράτη, έχει αποφασιστεί η χορήγηση της 4^ης δόσης σε συγκεκριμένες ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, σε πρόσφατη εκδήλωση της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ για την πορεία της πανδημίας, το εμβόλιο κατά του κορονοϊού, αλλά και για τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις, οι ειδικοί -μεταξύ των οποίων ο καθηγητής παθολογίας και λοιμώξεων, κ. Σωτήρης Τσιόδρας- αναφέρθηκαν στην πιθανότητα χορήγησης 4ης δόσης του εμβολίου κατά του κορονοϊού, επισημαίνοντας πως θα ληφθεί σχετική απόφαση από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών. «Κάποια κράτη προχωρούν στον εμβολιασμό με 4η δόση αλλά έχοντας περιορισμένα δεδομένα. Προβλέπω πως θα είναι μία συνεχής συζήτηση».

Επιπλέον, κ. Σωτήρης Τσιόδρας υπογράμμισε σχετικά ότι «οι αναμνηστικές δόσεις θα έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις ομάδες αυξημένου κινδύνου και όχι για τον γενικό πληθυσμό», ενώ ο καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτική Ιατρικής, Δημήτριος Παρασκευής, επεσήμανε πως το κριτήριο για τέταρτη δόση είναι η αποτελεσματικότητα του εμβολίου, με την καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Παγώνα Λάγιου, να σημειώνει πως «Ακόμη είμαστε εν αναμονή των αποφάσεων των διεθνών οργανισμών» και πως η τέταρτη δόση «δεν προστατεύει κάποιον από την ικανότητα να μεταδίδει, αλλά προστατεύει τους ανθρώπους μεγαλύτερη σε ηλικία από το να κολλήσουν βαριά».

• Για το θέμα της συζήτησης γύρω από την 4^η δόση, με δεδομένο ότι σε λίγους μήνες, η προστασία των εμβολιασμένων θα έχει μειωθεί σημαντικά, το libre ρώτησε την Καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Βάνα Παπαευαγγέλου για τις σχετικές συζητήσεις που γίνονται στην Επιτροπή για τέταρτη δόση στον γενικό πληθυσμό και εάν αναμένουμε αυτές να γίνουν με κάποιο νέο εμβόλιο.

«Η 4η δόση έχει ξεκινήσει σε κάποιες χώρες της Ευρώπης. Στη Σουηδία, χορηγείται σε άτομα άνω των 80, στη Γερμανία, σε άτομα άνω των 70 ετών και στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε άνω των 75 ετών, 6 μήνες μετά τη χορήγηση της 3ης δόσης.

Είναι κάτι που σύμφωνα με τα στοιχεία από το Ισραήλ -που είναι η πρώτη χώρα που το χορήγησε- αναφέρεται από τους εκεί επιστήμονες ότι το βασικό όφελος είναι της 3ης δόσης, ενώ μικρότερο όφελος έχει η 4η δόση.

Στην Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, ξεκινήσαμε να κάνουμε κάποια συζήτηση για αυτό το θέμα, όμως τα δεδομένα στη χώρα μας ακόμα δεν έχουν αναλυθεί.  Περιμένουμε να δούμε και τα δικά μας τα δεδομένα για να έχουμε μια απόφαση. Νομίζω ότι θα χρειαστούν οπωσδήποτε άλλες μια-δυο εβδομάδες συζήτησης για να αποφανθούμε.

Είναι κάτι το οποίο σκεφτόμαστε, παρακολουθούμε τι κάνουν και οι υπόλοιπες χώρες και θα το επανεξετάσουμε».

Της Ρούλας Σκουρογιάννη

Η σχετική ερώτηση έγινε με αφορμή τη Βρετανία, η οποία προχωράει σε άρση σχεδόν όλων των περιορισμών σε σύντομο διάστημα και ταυτόχρονα θεσμοθετεί την 4^η δόση του εμβολίου για όλους τους πολίτες άνω των 75 ετών (εκτός από τους ανασοκατασταλμένους).

Το ενδιαφέρον σχόλιο που έκανε η Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, απαντώντας στην ερώτηση, είναι ότι «η 4^η δόση, για την οποία μιλάμε τώρα, είναι επανάληψη των εμβολίων που έχουμε. Θα πρέπει να γίνει μία αξιολόγηση εάν έχει να προσφέρει περισσότερα μία 4^η δόση ενός άλλου εμβολίου, το οποίο θα φτιαχτεί ειδικά για πιο ευρεία κάλυψη περισσότερων στελεχών του ιού».

Συγκεκριμένα, η κα Θεοδωρίδου είπε:

«Η χορήγηση της 4^ης δόσης είναι ένα θέμα το οποίο απασχολεί όλα τα κράτη και ήδη υπάρχουν πληροφορίες και για την Αγγλία, που έχει εγκρίνει την 4^η δόση για τα άτομα άνω των 75 ετών, και τη θετική τοποθέτηση των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, για τη χορήγηση 4^ης δόσης. Αυτή είναι η μία όψη», επεσήμανε η κα Θεοδωρίδου και πρόσθεσε:

«Η δεύτερη είναι ότι ταυτόχρονα υπάρχουν και αυξάνονται πληροφορίες από επιστημονικές μελέτες ότι η ανοσία από τους εμβολιασμούς μετά από τις 2 και ιδιαίτερα από τις 3 δόσεις, προφυλάσσει για μακρό χρονικό διάστημα.     

Επομένως, θα πρέπει να γίνει μία αξιολόγηση εάν μία 4^η δόση έχει να προσφέρει περισσότερα από ότι ίσως μία 4^η δόση ενός άλλου εμβολίου– διότι για 4^η δόση μιλάμε τώρα για επανάληψη των εμβολίων που έχουμε- εάν θα προσφέρει περισσότερο ένα εμβόλιο, το οποίο θα φτιαχτεί ειδικά για πιο ευρεία κάλυψη περισσότερων στελεχών του ιού.

Θα μας απασχολήσει το θέμα της 4^ης δόσης, αλλά έχετε κατά νου ότι η ανοσία φαίνεται ότι είναι καλή και διαρκής. Δηλαδή, ότι ξεπερνά όχι μόνο τους έξι μήνες αλλά ίσως και το χρόνο, και ότι –αν θα χρειαστεί μια πρόσθετη δόση- θα πρέπει να έχει βρεθεί ότι θα προσφέρει πολλά περισσότερα στο ανοσιακό σύστημα από ότι η επανάληψη ενός εμβολίου, όπως αυτά που έχουν χρησιμοποιηθεί και για τις τρεις δόσεις».

Σχετικά με το ενδεχόμενο να εγκριθεί 4^η δόση σε ανοσοκατεσταλμένα παιδιά ηλικίας 12-17 ετών, η κα Θεοδωρίδου σημείωσε ότι συστήνεται για παιδιά και εφήβους, ηλικίας 5 έως 17 ετών, με ανοσοκαταστολή, ενισχυτική δόση, 3η δόση, η οποία πρέπει να γίνεται 4 εβδομάδες από την χορήγηση της 2ης δόσης.

Για το θέμα της 4^ης δόσης σε ανοσοκατεσταλμένα παιδιά και εφήβους, είπε ότι δεν υπάρχει προς το παρόν σχετική σύσταση και πρόσθεσε ότι :  «είναι ένας πληθυσμός, ο οποίος εν ευθέτω χρόνο θα χρειαστεί να εμβολιαστεί και με 4^η  δόση».

Η 4η δόση θα χορηγείται 3 μήνες μετά την αναμνηστική δόση (3η δόση) και θα γίνεται με τα εμβόλιο mRNA, δηλαδή Pfizer ή Moderna. Στοχεύει στη «θωράκιση» αυτών των ατόμων με τη δημιουργία υψηλότερου επιπέδου αντισωμάτων.

Νέο περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας στην Πάτρα – Κατάφερε να ειδοποιήσει την αστυνομία με SMS

Στην κατηγορία αυτή ανήκουν άτομα με μεταμόσχευση, σε λίστα αναμονής για μεταμόσχευση, με νεφρική ανεπάρκεια που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση ή περιτονεακή κάθαρση, καρκίνος υπό αγωγή, καρκίνος συμπαγούς οργάνου, άτομα που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία, ανοσοθεραπεία, αιματολογικός καρκίνος κατά την τελευταία πενταετία και άτομα σε ανοσοκαταστολή στα οποία συμπεριλαμβάνονται ασθενείς με αντιφλεγμονώδη, αυτοάνοσα νοσήματα ή άλλα νοσήματα με ανοσοκαταστολή, που λαμβάνουν ειδικές ανοσοτροποποιητικές θεραπείες, όπως και άτομα με πρωτοπαθείς ανοσοανεπάρκειες.

Η κυβέρνηση της χώρας βάζει φρένο στους εμβολιασμούς μετά από νέα εκτίμηση πως η μετάλλαξη Όμικρον προκαλεί ηπιότερη ασθένεια από άλλες παραλλαγές — αλλά επίσης εξαπλώνεται ταχύτερα και αποφεύγει καλύτερα τα εμβόλια.

Σε τηλεοπτικό ρεπορτάζ του Channel 13 του Ισραήλ, ο διευθυντής του Υπουργείου Υγείας ανέφερε πως ενδέχεται να μην εγκρίνει τις πρόσθετες αναμνηστικές δόσεις καθώς εκκρεμούν περαιτέρω δεδομένα που να αποδεικνύουν πως η νοσηλεία από τη νέα παραλλαγή Όμικρον είναι μικρότερα απ΄ότι αρχικά είχε εκτιμηθεί.

Προκαλεί λιγότερο σοβαρή ασθένεια
Συγκεκριμένα ο Nachman Ash, γενικός διευθυντής του υπουργείου, είπε πως δεν έχει ακόμη εγκρίνει την εκστρατεία εμβολιασμού της 4ης δόσης καθώς αναμένενονται δεδομένα και από τη Μεγάλη Βρετανία που αποδεικνύουν πως η παραλλαγή Όμικρον του κορονοϊού προκαλεί λιγότερο σοβαρή ασθένεια από το στέλεχος Δέλτα.

Όπως τόνισε, τα προκαταρκτικά στοιχεία υποδηλώνουν ότι τα άτομα που έχουν προσβληθεί από τη μετάλλαξη Όμικρον έχουν μεταξύ 50 και 70 τοις εκατό λιγότερες πιθανότητες να χρειαστούν νοσηλεία σε σχέση με εκείνους που έχουν προσβληθεί με το στέλεχος Δέλτα, δήλωσε την Πέμπτη η υπηρεσία δημόσιας υγείας της Βρετανίας.

Τα ευρήματα της Υπηρεσίας Ασφάλειας Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου ενισχύουν τις υπάρχουσε μελέτες που αναφέρουν πως η μετάλλαξη όμικρον προκαλεί ηπιότερη ασθένεια από άλλες παραλλαγές — αλλά επίσης εξαπλώνεται ταχύτερα και αποφεύγει καλύτερα τα εμβόλια.

“Θα το συζητήσουμε πάλι”
“Εάν προκύψουν περισσότερα δεδομένα με το ίδιο αποτέλεσμα θα πρέπει να στείλουμε το θέμα της 4η δόσης για περισσότερη συζήτηση στις επιτροπές των ειδικών”, ανέφερε στο Channel 13, ο Ash επιβεβαιώνοντας πως η 4η δόση εμβολιασμού θα καθυστερήσει στο Ισραήλ.

Το ενδεχόμενο αυτό το επεξεργάζονται, όπως ανέφερε, και οι φαρμακευτικές εταιρείες, ωστόσο υπογράμμισε ότι χρειαζόμαστε πολύ περισσότερα πειραματικά δεδομένα για να ξέρουμε πως θα συμπεριφερθεί η παραλλαγή. «Το ειδικά διαμορφωμένο εμβόλιο, αν χρειαστεί, θα μπορεί να ετοιμαστεί σε μικρό χρονικό διάστημα. Χρειάζονται όμως τα κλινικά δεδομένα ώστε να ανάψει έγκαιρα το πράσινο φως για την χορήγηση τους, οι πληροφορίες που έχουμε είναι ότι όλη αυτή η διαδικασία θα διαρκέσει 2-3 μήνες», συμπλήρωσε ο ίδιος

Τόνισε δε ότι είναι πιθανό η Όμικρον να έχει ήδη επισκεφτεί την χώρα μας , καθώς όπως εξήγησε οι παραλλαγές αυτές παράγονται de novo (εκ νέου) σε διάφορες γεωγραφικές περιοχές, δηλαδή δεν μεταφέρονται  απλώς από χώρα σε χώρα αλλά γεννιούνται κιόλας.«Είναι ένα στέλεχος με πολλές μεταλλάξεις, πολύ πιθανό να επικρατήσει, όλοι οι ιοί σαν τον κορωνοϊό έχουν την δυνατότητα να μεταλλάσονται», πρόσθεσε

Ιδιαίτερα κρίσιμο όπως είπε , θα είναι το κατά πόσο πιο παθογόνο είναι το μεταλλαγμένο στέλεχος, με βάση τα κλινικά δεδομένα που θα προκύψουν στη συνέχεια.

Τέλος εξέφρασε την ανάγκη να επισπευστεί η 3η δόση , επισημαίνοντας ότι θα ήταν καλύτερο να γίνει στο 4μηνο καθώς μετά από αυτό το διάστημα η ανοσιακή απάντηση αρχίζει και μειώνεται.