Νίκος Γιαννόπουλος

Η σημαντικότερη όλων: Ο κοινωνικός αυτοματισμός θάφτηκε βαθιά μέσα στους κάδους των σκουπιδιών, δεν εμφανίστηκε στιγμή σε όλη αυτήν την περίοδο της προετοιμασίας της κινητοποίησης.

• Ακόμα και οι φανατικοί πολέμιοί της δεν έκαναν λόγο για κοινωνικές ομάδες των οποίων η επαγγελματική δραστηριότητα παρεμποδίζεται από την άσκηση του δικαιώματος στην απεργία και στη συγκέντρωση.

Μίλησαν, βέβαια, για αποσταθεροποίηση και προσπάθεια να πληγεί το προφίλ της κυβέρνησης, για κίνδυνο επεισοδίων, για πιθανή οπισθοδρόμηση της χώρας αλλά το γνωστό επιχείρημα “εγώ θέλω να πάω στη δουλειά μου και η απεργία δεν μου το επιτρέπει” δεν εμφανίστηκε στο δημόσιο διάλογο (τουλάχιστον όχι ακόμη).

• Γιατί αυτή τη φορά το εργαλείο του κοινωνικού αυτοματισμού δεν δούλεψε αλλά ούτε καν χρησιμοποιήθηκε στη δημόσια αντιπαράθεση;

Μία πρώτη απάντηση μπορούμε να πάρουμε από την τοποθέτηση του Δημήτρη Μαύρου: Είπε ο διευθύνων σύμβουλος της MRB, πολύπειρος παρατηρητής των κοινωνικών τάσεων:

“Τα Τέμπη δεν είναι η γενεσιουργός αιτία. Είναι πολλαπλασιαστής. Διότι, τα Τέμπη, αυτό το οποίο κουβαλάνε από κάτω σαν ανθρώπινο συναίσθημα, το οποίο είναι η κινητήριος δύναμη, είναι η λέξη αδικία. Και μπαίνει επίσης, η έλλειψη δικαιοσύνης.Τώρα οι Έλληνες έχουν πάρει όλα τα προβλήματα τα οποία είχαμε ούτως ή άλλως με την καθημερινότητά μας και με τα οικονομικά και τα έχουν φορτώσει στα Τέμπη με συνδετικό κρίκο τη λέξη αδικία”.

Η τελευταία είναι και η λέξη – κλειδί που εξηγεί και την επικείμενη μαζικότητα των διαδηλώσεων σε Ελλάδα και Ευρώπη. Οι πολίτες νιώθουν ότι αδικήθηκαν.

Από τι;

Ιδού μερικές απαντήσεις:  

• Από το θάνατο 57 ανθρώπων, οι περισσότεροι εκ των οποίων πολύ νέοι στην ηλικία. Σκέφτονται ότι “θα μπορούσα εύκολα να ήμουν στη θέση τους”. 
• Από τη διαχείριση της κυβέρνησης στο πεδίο αλλά και εν συνεχεία, στη Βουλή και όχι μόνο
• Από την εντύπωση ότι η Δικαιοσύνη, ως θεσμός, δεν έχει κάνει ότι περνούσε από το χέρι της έτσι ώστε να λάμψει αλήθεια. 

Συναίσθημα ιδαίτερα δυνατό η αδικία, απολύτως συμπαγές που προκαλεί κινητοποίηση. Του εαυτού, μικρότερων ομάδων και μεγαλύτερων ομάδων όπως συμβαίνει στην περίπτωσή μας που το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας αισθάνεται πράγματι αδικημένο. Η αδικία διαχρονικά πυροδοτεί τους κοινωνικούς αγώνες. 

Εν προκειμένω, κάπως έτσι προκύπτουν σπάνιες κοινωνικές συμπεριφορές υψηλού πλουραλισμού όπως αυτή του Σωματείου Οδηγών Ταξί στο νομό Αττικής το οποίο ανακοίνωσε τα εξής:

• “Το ΣΟΤΑ Σωματείο Οδηγών Ταξί Αττικής θα απεργήσει την 28η Φεβρουαρίου όπως κάθε εργαζόμενος οφείλει την ημέρα εκείνη. Στεκόμαστε στο ύψος των περιστάσεων και μαζί με όλη την κοινωνία συμμετέχουμε στο παλλαϊκό συλλαλητήριο με το “βροντερό” αίτημα την απονομή δικαιοσύνης.Επειδή μάλιστα, νιώθουμε την ανάγκη να ήμαστε έμπρακτα αλληλέγγυοι, σε συνεργασία με τους διοργανωτές, θα ανακοινώσουμε σημεία που εθελοντές οδηγοί ταξί, θα παραλαμβάνουν και θα οδηγούν “δωρεάν” διαδηλωτές προς την διαδήλωση”.

Οι οδηγοί, κοντολογίς, όχι μόνο θα πάρουν μέρος στην απεργία, όχι μόνο θα διαδηλώσουν αλλά θα διαθέσουν το εργαλείο της δουλειάς τους για τη μεταφορά άλλων απεργών-διαδηλωτών. Δεν περιορίζονται μόνο στην ενσώματη παρουσία στο γεγονός, επιχειρούν να αποτελέσουν παράγοντα επιτυχίας προσφέροντας αλληλεγγύη.

Αυτή η κίνηση έρχεται να προστεθεί σε χιλιάδες εξεφρασμένες προθέσεις ελεύθερων επαγγελματικών και μικρών επιχειρηματιών να μην ανοίξουν τα μαγαζιά και τις επιχειρήσεις τους στις 28 Φεβρουαρίου σε μία κίνηση επίσης πρωτοφανέρωτη για τα ελληνικά δεδομένα που εκτός των άλλων σπάει ταξικά στεγανά και διαφοροποιήσεις.

Η απεργία αυτή δεν ανήκει μόνο στην εργατική τάξη. Δεν ανήκει μόνο στους εν γένει από κάτω.Τα θέλω της συγκινούν και κινητοποιούν τη μεσαία τάξη, ακόμα και μέρη των ελίτ που δεν έχουν χάσει την επαφή με την πραγματικότητα και το κοινωνικό γίγνεσθαι στη χώρα. Διατρέχει κάθετα όλο σχεδόν το κοινωνικό σώμα, αφορά τους πάντες. 

Είναι, λοιπόν, σαφές ότι από άποψη καθαρά κοινωνιολογική, η μεγάλη μέρα της 28ης Φεβρουαρίου θα έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον και δεν αποκλείεται να αποτελέσει γεγονός-τομή στη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Μα πάνω από όλα δείχνει ότι το γένος των ανθρώπων είναι ικανό για σπουδαία πράγματα όταν μπορεί και υπερνικά το απύθμενο εγώ που κατά τα άλλα κυριαρχεί στην ατομοκεντρική εποχή μας.

Η ΑΔΕΔΥ και η ΓΣΕΕ προκήρυξαν 24ωρη πανελλαδική απεργία, συμμετέχοντας στις δράσεις μνήμης και διαμαρτυρίας για την τραγωδία.

ΓΣΕΕ

«Η Εκτελεστική Επιτροπή της ΓΣΕΕ αποφάσισε την κήρυξη 24ωρης Πανελλαδικής απεργίας την Παρασκευή, 28/2, δύο χρόνια μετά την τραγωδία των Τεμπών, ώστε:

• Να λειτουργήσει, επιτέλους, το κράτος δικαίου
• Να μην υπάρξει καμιά συγκάλυψη ή συμψηφισμός
• Να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι της τραγωδίας, όσο ψηλά κι αν βρίσκονται
• Να θωρακιστούν οι μεταφορές, χερσαίες, εναέριες και θαλάσσιες, ώστε να προστατευθεί το κοινωνικό σύνολο και να μην θρηνήσουμε άλλα θύματα.

Ενώνουμε τις δυνάμεις μας στον άδολο αγώνα του Συλλόγου των συγγενών των θυμάτων των Τεμπών και συνδράμουμε στις προσπάθειές τους. Για απονομή δικαιοσύνης. Για να μπορεί κάθε πολίτης να φθάνει με ασφάλεια στον προορισμό του. Για να λειτουργούν οι θεσμοί, για να είναι οχυρωμένα τα δημόσια αγαθά. Η ΓΣΕΕ και οι οργανώσεις της θα συμμετάσχουν στις κινητοποιήσεις που ο Σύλλογος θα ανακοινώσει εκείνη την ημέρα σε ολόκληρη τη χώρα, καλώντας κάθε εργαζόμενη και εργαζόμενο να διαδηλώσουν για την επίτευξη των κοινών αυτών στόχων.

Τέλος, όπως αναφέραμε και σε προηγούμενη ανακοίνωσή μας, καλούνται οι συνάδελφοί μας των μέσων μαζικής μεταφοράς να εργασθούν (ακόμα και ως απεργοί), προκειμένου να διευκολύνουν την προσέλευση των πολιτών στους χώρους των κινητοποιήσεων».

ΑΔΕΔΥ

Με απόφαση που έλαβε το Γενικό Συμβούλιο της Α.Δ.Ε.Δ.Υ. ύστερα από το αίτημα εκπροσώπων της Πανελλήνιας Συντονιστικής Επιτροπής των «Ειδικών Προγραμμάτων 4.000 & 1.135 εργαζομένων στον τομέα της Υγείας» της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ), ανακοίνωσε την κήρυξη Πανελλαδικής απεργιακής κινητοποίησης.

Όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση: «για την αναγκαιότητα στήριξης των δίκαιων αιτημάτων τους, αποφάσισε να κηρύξει 24ωρη Πανελλαδική απεργία την Τρίτη, 18 Φεβρουαρίου 2025, για τους εργαζόμενους σε φορείς Υγείας που δεν είναι μέλη της ΠΟΕΔΗΝ, όπως ΕΟΦ, ΕΟΠΥΥ, ΚΕΘΕΑ, ΟΚΑΝΑ, ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ, ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ, ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ κλπ προκειμένου να μπορούν να συμμετέχουν στην Πανυγειονομική Πανελλαδική 24ωρη απεργιακή κινητοποίηση της ΠΟΕΔΗΝ, την Τρίτη, 18 Φεβρουαρίου 2025, διεκδικώντας την ισονομία και την αποκατάσταση των μισθολογικών αδικιών που υφίστανται εδώ και 8 έτη σε σχέση με όλους τους άλλους συμβασιούχους εργαζόμενους στον τομέα της Υγείας κλπ. Ταυτόχρονα διεκδικούμε την πλήρη στελέχωση όλων των φορέων της δημόσιας υγείας με μόνιμο προσωπικό και τη μετατροπή των συμβάσεων των διαφόρων προγραμμάτων σε αορίστου χρόνου».

Δεμένα τα πλοία στα λιμάνια

Η Πανελλήνια Ναυτική Ομοσπονδία (ΠΝΟ) αποφάσισε 24ωρη απεργία για όλα τα πλοία, από τις 00:01 έως τις 24:00 της 28ης Φεβρουαρίου, εκφράζοντας τη στήριξή της στις κινητοποιήσεις.

Μέσα Μαζικής Μεταφοράς: Κανονικά το Μετρό

Σύμφωνα όπως αναφέρει σε ανάρτησή του ο Γενικός Γραμματέας του Σωματείου Εργαζομένων Λειτουργίας Μετρό Αθηνών, Σπύρος Ρεβύθης, “οι εργαζόμενοι, πήραμε απόφαση, να εξυπηρετήσουμε την προσέλευση και την αποχώρηση του κόσμου προς και από το κέντρο της Αθήνας, ώστε να εξασφαλιστεί η μαζικότερη δυνατή συμμετοχή διαδηλωτών”.

Ο κ. Ρεβύθης έγραψε:

“Επειδή μας ρωτάτε και έχετε δικαιολογημένη αγωνία για το τι θα γίνει με τις Σταθερές Συγκοινωνίες της Αθήνας (ΜΕΤΡΟ-ΗΣΑΠ-ΤΡΑΜ) την Παρασκευή στις 28/2/25 εν όψη των συγκεντρώσεων που κάλεσε ο σύλλογος συγγενών θυμάτων Τεμπών 2023.

Πρέπει να γνωρίζεται ότι οι εργαζόμενοι, πήραμε απόφαση, να εξυπηρετήσουμε την προσέλευση και την αποχώρηση του κόσμου προς και από το κέντρο της Αθήνας, ώστε να εξασφαλιστεί η μαζικότερη δυνατή συμμετοχή διαδηλωτών. Για περισσότερες λεπτομέρειες θα βγουν ανακοινώσεις επίσημα με τις σφραγίδες των σωματείων μας, τις επόμενες ημέρες“

Στάση εργασίας στα ταξί

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ταξί (ΠΟΕΙΑΤΑ) έχει προκηρύξει τρίωρη στάση εργασίας από τις 10:00 έως τις 13:00, ως ένδειξη σεβασμού στα θύματα της τραγωδίας.

Ακινητοποιημένα τα τρένα

Η Hellenic Train ανακοίνωσε ότι λόγω της απεργίας των σιδηροδρομικών, δεν θα πραγματοποιηθεί κανένα δρομολόγιο την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου.

Συμμετοχή του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων

Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανώτατων Σχολών (ΣΑΔΑΣ) καλεί τα μέλη του να συμμετάσχουν στις συγκεντρώσεις, ζητώντας απονομή δικαιοσύνης και διασφάλιση της ασφάλειας στις μεταφορές.

Κλειστά θέατρα, πολιτιστικοί χώροι, νυχτερινά κέντρα

Η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση ανακοίνωσε ότι θα παραμείνει κλειστή, ακυρώνοντας την προγραμματισμένη παράσταση «MAMI». Το ίδιο ισχύει και για το Εθνικό Θέατρο, που ακυρώνει τις παραστάσεις «Βασιλιάς Ληρ», «Όλοι Εμείς Πουλιά» και «Η Προξενήτρα».

Αρκετά μουσικά σχήματα ανακοίνωσαν ότι δεν θα λειτουργήσουν στις 28 Φεβρουαρίου, ως ένδειξη πένθους. Ανάμεσά τους τα κέντρα όπου εμφανίζονται οι Άννα Βίσση, Κωνσταντίνος Αργυρός, Καίτη Γαρμπή – Διονύσης Σχοινάς, Αντώνης Ρέμος – Δέσποινα Βανδή, Νατάσα Θεοδωρίδου – Αναστασία και Χρήστος Μάστορας – Ελένη Φουρέιρα.

Οι μαζικές κινητοποιήσεις εκφράζουν την απαίτηση για απόδοση ευθυνών και ανάληψη ουσιαστικών μέτρων ασφαλείας, ώστε να μην επαναληφθεί ποτέ ξανά μια τέτοια τραγωδία.

Νίκος Γιαννόπουλος

Παρακάτω πέντε σοβαρές ενδείξεις ότι η κινητοποίηση της 28ης Φεβρουαρίου θα αποτελέσει σταθμό.

1. Η επιτυχία της αντίστοιχης κινητοποίησης της 26ης Ιανουαρίου παρήγαγε πολιτικά γεγονότα και ιδιαίτερα πυκνές εξελίξεις. Ο Πρωθυπουργός έδωσε από τότε μέχρι και την περασμένη Κυριακή δύο συνεντεύξεις στις οποίες μάλιστα είχε διαφορετική προσέγγιση για τα πράγματα. Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αποκαλύψεις από τις 26 Ιανουαρίου και μετά έχουν μετατραπεί σε τσουνάμι, είναι μάλλον λογικό να προβλέπει κανείς ότι στις 28 Φεβρουαρίου μπορεί να επαναληφθεί το ίδιο σκηνικό ως προς τη μαζικότητα της συγκέντρωσης.

2. Πολλές φορές οι πολιτικοί επιστήμονες λένε ότι το echo champer του καθενός στα social media δεν μπορεί να αποτελεί αξιόπιστο “μετρητή” της κοινής γνώμης και του πολιτικού κλίματος. Προφανώς έχουν δίκιο καθώς στον ηλεκτρονικό κόσμο αλληλεπιδρούμε κυρίως με χρήστες που βρίσκονται κοντά στον πυρήνα των δικών μας απόψεων. Ως προς τα Τέμπη και την απήχησή τους όμως, δεν μπορεί να μην παρατηρήσει κανείς ότι είναι μόνιμα πλέον τις τελευταίες ημέρες το Νο1 θέμα διαδικτυακής συζητήσης. Τα hashtag που έχουν άμεσα ή έμμεσα σχέση με τον τραγικό δυστύχημα και όλες τις σχετικές εξελίξεις κάνουν θραύση, γεγονός που αποδεικνύει έμπρακτα ότι η υπόθεση εξακολουθεί να απασχολεί ιδιαίτερα τις εικονικές κοινότητες των social (που δεν είναι και τόσο εικονικές αν θέλουμε να είμαστε απόλυτως ειλικρινείς).

3. Τα Τέμπη “αγγίζουν” τη νέα γενιά. Παρά τα αντιθέτως θρυλούμενα για το πόσο πραγματικά ενδιαφέρονται για τα κοινά οι νέοι άνθρωποι στη χώρα, είναι γεγονός ότι συχνά-πυκνά δείχνουν ότι διαθέτουν κοινωνικά και δημοκρατικά αντανακλαστικά Οι περισσότεροι από τους νεκρούς των Τεμπών ήταν νέοι, φοιτητές, παιδιά της διπλανής πόρτας που είχαν όλη τη ζωή μπροστά τους. Οι απανταχού μαθητές και φοιτητές νιώθουν (και το έχουν εκφράσει πολλές φορές) ότι στο μοιραίο τρένο θα μπορούσαν να βρίσκονται οι ίδιοι, τα αδέλφια τους ή οι κολλητοί τους. Αυτού του είδους η ταύτιση με ένα τραύμα συλλογικό δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υποτιμηθεί. Οι 17άρηδες και οι 20άρηδες δίνουν το παλμό σ’ αυτήν την ιστορία, οι υπόλοιποι ακολουθούν.

4. Τα Τέμπη λογίζονται ως ένα άκρως πολιτικό γεγονός το οποίο όμως δεν έχει κομματικό πρόσημο. Η κοινωνία βρίσκεται στην πρωτοπορία, τα κόμματα (της αντιπολίτευσης) ακολουθούν. Ο Πρωθυπουργός στη συνέντευξή του στον ALPHA είχε πει ότι στην κινητοποίηση της 26ης Ιανουαρίου μπορεί να έλαβαν μέρος και ψηφοφόροι του δικού του κόμματος. Ως προς αυτό, είπε την πάσα αλήθεια, η υπόθεση έχει συγκλονίσει το πανελλήνιο ανεξάρτητα από την κομματική τοποθέτηση. Το γεγονός αυτό, ως αίσθηση, όχι μόνο δεν έχει υποχωρήσει τις τελευταίες ημέρες αλλά θα έλεγε κανείς ότι ενισχύθηκε. Και ας επίχειρησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης να “σκληρύνει” τη στάση του με τη συνέντευξη που έδωσε στην “Καθημερινή”.  Η αναζήτηση της αλήθειας και το συλλογικό καλό εξακολουθούν για τους απλούς ανθρώπους να μπαίνουν πάνω από τα κόμματα.

5. Εργαζόμενοι όλων των τομέων επιθυμούν να δώσουν το παρόν τη μεθεπόμενη Παρασκευή. Η ΓΣΕΕ, που αρχικά δεν ήταν ιδιαίτερα πρόθυμη, ωθήθηκε στο να αποφασίσει απεργία για τις 28 Φλεβάρη. Η ΑΔΕΔΥ είχε από την αρχή εκδηλωθεί υπέρ αυτής της προοπτικής. Εργατικά κέντρα από όλη τη χώρα βγάζουν ανακοινώσεις στις οποίες καλούν τα μέλη τους στις συγκεντρώσεις. Ακόμα και κάποια θέατρα ετοιμάζονται να κατεβάσουν ρολά για μία μέρα. “Δεν έχει νόημα να είμαστε πάνω στη σκηνή εκείνη την ημέρα. Θα είμαστε και εμείς στους δρόμους μαζί με τον υπόλοιπο κόσμο γιατί έτσι μας προστάζει η συνείδησή μας” είπε στο Libre πασίγνωστος, θιασάρχης ηθοποιός. Είναι αυτό το βουητό των “από κάτω” που όποτε συμβαίνει προβληματίζει ιδιαίτερα τον κόσμο των “από πάνω”. Αυτό το κοινωνικό βουητό βρίσκεται εδώ και καιρό σε πλήρη εξέλιξη…