Yπογραμμίζει, επίσης, ότι «ηΔημοκρατία όμως, αυτή που στερεώσαμε πριν 52 χρόνια, δεν παρέχει μόνο δικαιώματα. Έχει και αξιώσεις. Ήπιο πολιτικό κλίμα, συναινέσεις στον πάγιο και ιστορικό πλέον διεθνή προσανατολισμό της χώρας μας και ενότητα απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής».

Ταυτόχρονα υπενθυμίζει ότι «Πριν 52 χρόνια, στις 24 Ιουλίου 1974 η δημοκρατία επέστρεφε στην Ελλάδα, όμως η Κύπρος είχε πέσει στον γκρεμό του χουντικού πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής. Γι’ αυτό και σήμερα η Ελλάδα εξακολουθεί σταθερά να διεκδικεί μια δίκαιη, βιώσιμη και λειτουργική λύση του Κυπριακού ζητήματος».

Ειδικότερα, στη δήλωσή του, ο κ. Τασούλας αναφέρει:

« “Βλέπω μπροστά μου τον γκρεμό όπου μας οδηγεί η καταπίεση που κάλυψε τον τόπο”, δήλωσε, μεταξύ άλλων, ο Γιώργος Σεφέρης στις 28 Μαρτίου 1969 καταγγέλλοντας τη δικτατορία.

Πριν 52 χρόνια, στις 24 Ιουλίου 1974 η δημοκρατία επέστρεφε στην Ελλάδα, όμως η Κύπρος είχε πέσει στον γκρεμό του χουντικού πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής. Γι’ αυτό και σήμερα η Ελλάδα εξακολουθεί σταθερά να διεκδικεί μια δίκαιη, βιώσιμη και λειτουργική λύση του Κυπριακού ζητήματος.

Αυτά τα 52 χρόνια, η Γ’ Ελληνική Δημοκρατία που εγκατέστησε ο πρωτομάστοράς της Κωνσταντίνος Καραμανλής, εξελίχθηκε στην πιο σταθερή, φιλελεύθερη, μακρά και δημοκρατική περίοδο στην πολιτική ζωή της χώρας μας. Χωρίς να έχουμε αποφύγει περιόδους σοβαρών κρίσεων και οπισθοχωρήσεων ο κοινοβουλευτισμός και οι θεσμοί της Δημοκρατίας κατάφεραν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των καιρών.

Έχουμε πλέον μια Δημοκρατία έμπειρη και ώριμη μπροστά στις σύγχρονες προκλήσεις των συρράξεων, της αβεβαιότητας και της αστάθειας που χαρακτηρίζουν το διεθνές περιβάλλον.

Η κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι το καλύτερο από τα εφικτά πολιτεύματα και η Ελλάδα ήδη από το πρώτο της Σύνταγμα της Εθνοσυνελεύσεως της Επιδαύρου του 1822 είναι δημοκρατία “παραστατική” δηλαδή αντιπροσωπευτική!

Η Δημοκρατία όμως, αυτή που στερεώσαμε πριν 52 χρόνια, δεν παρέχει μόνο δικαιώματα. Έχει και αξιώσεις. Ήπιο πολιτικό κλίμα, συναινέσεις στον πάγιο και ιστορικό πλέον διεθνή προσανατολισμό της χώρας μας και ενότητα απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής.

Συνεπώς, η ασφάλεια και η προκοπή της χώρας μας μέσα στο ευρωπαϊκό μας περιβάλλον, που δρομολογήθηκαν πριν 52 χρόνια, εξαρτώνται από τις παραπάνω προϋποθέσεις. Και αυτές τις προϋποθέσεις αξίζει να συνεχίσουμε να τις διαφυλάττουμε εν ονόματι της σταθερότερης και πιο δημιουργικής δημοκρατίας που είχαμε ποτέ, εκείνης που αποκαταστάθηκε πριν 52 χρόνια»!

Το πρωί, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επισκέφθηκε τα πρώην κρατητήρια των ΕΑΤ – ΕΣΑ, στο Πάρκο Ελευθερίας και κατέθεσε στεφάνι στην προτομή του Σπύρου Μουστακλή.

Τον κ. Τασούλα υποδέχθηκαν ο πρόεδρος του Συνδέσμου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974 Ευάγγελος Γκιουγκής και μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και, μεταξύ άλλων, η Χριστίνα Μουστακλή.

«Η 24η Ιουλίου αποτελεί μία ιστορική επέτειο για την Πατρίδα μας [. . .] Πρόκειται για μία μέρα, που υπενθυμίζει τη δύναμη των δημοκρατικών θεσμών και την αξία της εθνικής ενότητας, διότι έτσι μπορεί να είχε αποφευχθεί η τραγωδία της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, η οποία έχει αφήσει ανοιχτές βαθιές τις πληγές της στη μαρτυρική Μεγαλόνησο ως σήμερα», τόνισε ο κ. Ν. Κακλαμάνης και πρόσθεσε:

«Η 24η Ιουλίου 1974 είναι ορόσημο στη σύγχρονη ιστορία του Ελληνισμού. Μέσα σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, η Ελλάδα άφησε πίσω της τη σκοτεινή περίοδο της δικτατορίας και επέστρεψε στη δημοκρατική ομαλότητα. Η επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή και η πολιτική διορατικότητα που επέδειξε συνέβαλαν καθοριστικά στην ομαλή μετάβαση της Χώρας στη Δημοκρατία, αποτρέποντας νέους κύκλους διχασμού και θέτοντας τις βάσεις για τη Μεταπολίτευση. Τη μακροβιότερη, δηλαδή, περίοδο δημοκρατικής σταθερότητας στη νεότερη ιστορία της Ελλάδας.

Πενήντα δύο χρόνια μετά, η Δημοκρατία εξακολουθεί να αποτελεί το ισχυρότερο θεμέλιο της εθνικής μας πορείας. Πάνω στις αρχές του κράτους δικαίου, της ελευθερίας, της λαϊκής κυριαρχίας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η Πατρίδα μας αντιμετώπισε σημαντικές προκλήσεις και απέδειξε την ανθεκτικότητά της.

Σε αυτές τις κρίσιμες ώρες, με τις σημαντικές γεωπολιτικές εξελίξεις στη περιοχή μας, τις σοβαρές διεθνείς αναταράξεις και τις εξαιρετικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δημοκρατίες παγκοσμίως, το μήνυμα της 24ης Ιουλίου παραμένει περισσότερο επίκαιρο από ποτέ.

Η προάσπιση των δημοκρατικών θεσμών, η υπευθυνότητα στον δημόσιο λόγο και η προσήλωση στις αρχές του κοινοβουλευτισμού αποτελούν κοινή ευθύνη όλων μας».

Παράλληλα, ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων επισήμανε ότι η σημερινή επέτειος είναι ημέρα τιμής και μνήμης:

«Τιμούμε όσους αγωνίστηκαν για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, δεν λησμονούμε ποτέ την τραγωδία του “Αττίλα” απαιτώντας παράλληλα την απελευθέρωση του 37% του κατεχόμενου τμήματος της Κύπρου μας και ανανεώνουμε τη δέσμευσή μας να υπηρετούμε με συνέπεια τις αξίες της ελευθερίας, της δημοκρατίας και της εθνικής ενότητας. Αυτές είναι και οι ασφαλέστερες παρακαταθήκες για το παρόν αλλά και το μέλλον της Ελλάδας».

Η επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή από το Παρίσι τις πρώτες πρωινές ώρες της 24ης Ιουλίου σηματοδότησε την απαρχή της Μεταπολίτευσης, της μακροβιότερης, σταθερότερης και πιο ειρηνικής περιόδου κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στη νεότερη ελληνική ιστορία. 

Το παρασκήνιο της κατάρρευσης 

Το δικτατορικό καθεστώς βρισκόταν ήδη σε «αποσύνθεση» από το 1973. Ο πληθωρισμός, η διεθνής απομόνωση και οι ογκούμενες αντιδράσεις είχαν υπονομεύσει τα θεμέλιά του. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973 και η βίαιη καταστολή της αποκάλυψαν τα αδιέξοδά του. Η ανατροπή του Γεωργίου Παπαδόπουλου από τον Ταξίαρχο Δημήτριο Ιωαννίδη δεν έφερε σταθερότητα, αλλά οδήγησε στο πραξικόπημα κατά του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στην Κύπρο στις 15 Ιουλίου 1974. 
Το πραξικόπημα αυτό έδωσε στην Τουρκία το πρόσχημα για τη στρατιωτική εισβολή στο νησί στις 20 Ιουλίου. Προ του φάσματος μιας καθολικής εθνικής καταστροφής, η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων υποχρεώθηκε να παραδώσει την εξουσία στους πολιτικούς. 

Η νύχτα της 23ης προς την 24η Ιουλίου

Στις 23 Ιουλίου, ο ορισμένος από τη χούντα στη θέση του προέδρου Στρατηγός Φαίδων Γκιζίκης, συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη με τη συμμετοχή παλαιών πολιτικών ηγετών (όπως οι Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Γεώργιος Μαύρος, Ευάγγελος Αβέρωφ και Σπύρος Μαρκεζίνης) και των αρχηγών των Ενόπλων Δυνάμεων. 
Παρά τις αρχικές σκέψεις για πολιτική κυβέρνηση υπό τον Π. Κανελλόπουλο, επικράτησε η πρόταση για την άμεση κλήση του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ο οποίος ζούσε αυτοεξόριστος στο Παρίσι από το 1963. Ο Γάλλος Πρόεδρος Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εσταίν έθεσε στη διάθεσή του το γαλλικό προεδρικό αεροσκάφος Falcon. 
–    2:00 π.μ. της 24ης Ιουλίου: Το αεροσκάφος προσγειώνεται στο αεροδρόμιο του Ελληνικού. Χιλιάδες πολίτες κατακλύζουν τους δρόμους της Αθήνας, διαδηλώνοντας την ανακούφιση και τον ενθουσιασμό τους για το τέλος της επταετίας. 
–    4:00 π.μ.: Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ορκίζεται πρωθυπουργός ενώπιον του Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ, συγκροτώντας την Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας. 
Ιστορική παρακαταθήκη
Η κυβέρνηση Καραμανλή ανέλαβε την πολύπλοκη διαδικασία της δημοκρατικής αποκατάστασης, ενώ ταυτόχρονα διαχειριζόταν την κρίσιμη κατάσταση στην Κύπρο. Σε σύντομο χρονικό διάστημα:
–    Κατήργησε τα δικτατορικά νομοθετήματα
–    Απελευθέρωσε τους πολιτικούς κρατουμένους
–    Προκήρυξε εκλογές
–    Ετοίμασε το Σύνταγμα του 1975

Η 24η Ιουλίου καθιερώθηκε ως ημέρα εορτασμού της αποκατάστασης της δημοκρατίας, και σήμερα, 52 χρόνια μετά, παραμένει ζωντανή στην ιστορική μνήμη. Δεν αποτελεί απλώς μια ημέρα γιορτής για την επιστροφή στη νομιμότητα και τις πολιτικές ελευθερίες, αλλά μια διαρκή υπενθύμιση ότι η δημοκρατία απαιτεί εγρήγορση, θεσμική ευθύνη και αφοσίωση στα δημοκρατικά ιδεώδη που επανήλθαν εκείνη την κρίσιμη ημέρα.