Το 2022, 71,1 εκατομμύρια άνθρωποι καταγράφηκαν ως εσωτερικά εκτοπισμένοι, αύξηση κατά 20% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, σύμφωνα με κοινή έκθεση του Internal Displacement Monitoring Center (IDMC) και του Νορβηγικού Συμβουλίου Προσφύγων (NRC).

Ο αριθμός αυτός είναι «εξαιρετικά υψηλός», τόνισε η επικεφαλής του IDMC Αλεξάντρα Μπιλάκ.

«Μεγάλο μέρος της αύξησης οφείλεται, φυσικά, στον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά και στις πλημμύρες στο Πακιστάν, σε νέες συγκρούσεις και άλλες που συνεχίζονται σε όλο τον κόσμο όπως και σε αριθμό καταστροφών που εξελίχθηκαν γρήγορα ή πιο αργά σε διάφορες περιοχές του κόσμου από την Αμερική ως τον Ειρηνικό», πρόσθεσε.

Η Αφρική πλήττεται σφοδρά

Δεκαεπτά εκατομμύρια άνθρωποι εκτοπίστηκαν εσωτερικά στην Ουκρανία και άλλα οκτώ εκατομμύρια στο Πακιστάν λόγω των πλημμύρων.

Στην υποσαχάρια Αφρική καταγράφηκαν περίπου 16,5 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένοι, οι περισσότεροι από τους μισούς λόγω συγκρούσεων, κυρίως στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Αιθιοπία.

Φέτος ο αριθμός των εσωτερικά εκτοπισμένων αναμένεται να αυξηθεί και άλλο.

Στο Σουδάν οι συγκρούσεις που μαίνονται από τα μέσα Απριλίου έχουν ήδη αναγκάσει περισσότερους από 700.000 ανθρώπους να καταφύγουν σε άλλες περιοχές στο εσωτερικό της χώρας.

Δέκα χώρες

Αν και οι άνθρωποι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους σε διάφορες περιοχές του κόσμου, σχεδόν τα τρία τέταρτα των εσωτερικά εκτοπισμένων βρίσκονται σε δέκα χώρες: τη Συρία, το Αφγανιστάν, τη ΛΔ Κονγκό, την Ουκρανία, την Κολομβία, την Αιθιοπία, την Υεμένη, τη Νιγηρία, τη Σομαλία και το Σουδάν.

Πολλοί από τους εκτοπισμένους είναι θύματα συγκρούσεων που διαρκούν χρόνια, αλλά οι φυσικές καταστροφές –πλημμύρες, ξηρασία και κατολισθήσεις-προκάλεσαν τον μεγαλύτερο αριθμό εσωτερικά εκτοπισμένων πέρυσι, καθώς ανάγκασαν 32,6 εκατ. ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Πρόκειται για αύξηση 40% σε σχέση με το 2021.

«Οι συγκρούσεις και οι καταστροφές συνδυάστηκαν πέρυσι για να επιδεινώσουν τις ήδη υπάρχουσες ανισότητες και αδυναμίες, προκαλώντας τον εκτοπισμό ανθρώπων σε πρωτόγνωρη κλίμακα», τόνισε σε ανακοίνωσή του ο επικεφαλής του NRC Γιαν Έγκελαντ.

Ο Έγκελαντ προειδοποίησε επίσης για την παγκόσμια επισιτιστική κρίση, η οποία οξύνθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο οποίος «υπονόμευσε χρόνια προόδων».

Στη λίστα κυριάρχησε η πρόοδος που κατέγραψε η Κίνα στον τομέα του διαστήματος.

Το 2022, η Κίνα ολοκλήρωσε την κατασκευή του διαστημικού της σταθμού σε τροχιά, με δύο επανδρωμένα διαστημόπλοια, δύο φορτηγά σκάφη και δύο εργαστηριακές μονάδες 20 τόνων που σε τέθηκαν σε τροχιά.

Επίσης, τον Ιούλιο, έκανε το ντεμπούτο του ο πύραυλος στερεού καυσίμου Lijian-1, ο οποίος μετέφερε έξι δορυφόρους στο διάστημα.

Το σφαιρικό ραδιοτηλεσκόπιο διαφράγματος πεντακοσίων μέτρων, γνωστό και ως «China Sky Eye», πέτυχε μια σειρά από ανακαλύψεις, όπως η ανίχνευση συνεκτικού διαστρικού μαγνητικού πεδίου, μια παράξενη επαναλαμβανόμενη γρήγορη «έκρηξη» ραδιοκυμάτων (FRB), μαγνητικά πεδία κοντά σε FRB και μια τεράστια δομή ατομικού αερίου.

Τον Οκτώβριο, η Κίνα εκτόξευσε έναν ηλιακό δορυφόρο εξερεύνησης που ονομάζεται Kuafu-1 στο διάστημα για να αποκαλύψει τα μυστήρια του ήλιου, δημιουργώντας την πρώτη ηλιακή εικόνα τον Νοέμβριο.

Στον τομέα της γεωργίας, Κινέζοι ερευνητές εντόπισαν γονίδια που σχετίζονται με την απόδοση στο καλαμπόκι και το ρύζι, επιτρέποντας την αύξηση των αποδόσεων των σιτηρών του καλαμποκιού και του ρυζιού κατά περίπου 10% και 8%, αντίστοιχα.

Κινέζοι επιστήμονες ανέπτυξαν επίσης μια νέα μέθοδο για τη μετατροπή του διοξειδίου του άνθρακα και του νερού σε γλυκόζη και λιπαρά οξέα, προτείνοντας μια νέα στρατηγική για την παραγωγή τεχνητών τροφίμων.

Επιπλέον, ένας μαγνήτης στην Εγκατάσταση Σταθερού Υψηλού Μαγνητικού Πεδίου της πόλης Χεφέι πέτυχε νέο παγκόσμιο ρεκόρ έντασης σταθερού μαγνητικού πεδίου, παράγοντας ένα πεδίο 45,22 Τέσλα στις 12 Αυγούστου.

Η επιστημονική πρόοδος της χώρας πέρυσι περιελάμβανε επίσης μια επιστημονική αποστολή – ρεκόρ- στο όρος Έβερεστ, την ανακάλυψη ενός παράξενου μετάλλου και την παραγωγή υδρογόνου από θαλασσινό νερό.

Η φετινή λίστα με τα 10 κορυφαία επιστημονικά επιτεύγματα της χώρας είναι η 29η που ανακοινώνεται.

Φέτος για πρώτη φορά οι επιχειρήσεις θα λάβουν προσυμπληρωμένο τόσο το έντυπο Ε3 όσο και το βασικό έντυπο «Ν» της δήλωσης νομικών προσώπων.

Από τον Μάρτιο, φυσικά και νομικά πρόσωπα θα μπορέσουν να ξεκινήσουν την υποβολή των δηλώσεων και όσοι επιθυμούν θα μπορούν να αποπληρώνουν σταδιακά τις οφειλές τους, παρά το γεγονός ότι η καταληκτική ημερομηνία για την πληρωμή της πρώτης δόσης παραμένει η 31η Ιουλίου 2022. Οι φορείς και τα λογιστήρια επιχειρήσεων θα πρέπει μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου να αποστείλουν εκκαθαριστικά αποδοχών και οι τράπεζες τα στοιχεία των συναλλαγών των φορολογουμένων.

Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:

1. Ηλεκτρονικές αποδείξεις: οι δαπάνες που πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικές πληρωμές θα πρέπει να καλύπτουν το 30% του εισοδήματος του φορολογουμένου με μέγιστο όριο το ποσό των 20.000 ευρώ. Οι φορολογούμενοι που δεν κατάφεραν να συλλέξουν τις απαιτούμενες αποδείξεις με βάση τη φορολογική νομοθεσία θα κληθούν να πληρώσουν έξτρα φόρο ίσο με το 22% των αποδείξεων που λείπουν. Για παράδειγμα, αν ένας φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα 15.000 ευρώ πραγματοποίησε ηλεκτρονικές πληρωμές δαπανών ύψους 3.000 ευρώ, οι οποίες αντιστοιχούν στο 20% του ετήσιου εισοδήματός του, θα κληθεί να πληρώσει επιπλέον φόρο 22% επί του ακάλυπτου 10% του ετήσιου εισοδήματός του, δηλαδή 330 ευρώ.

2. Οι φορολογούμενοι που δεν θα δικαιολογήσουν τις τεκμαρτές δαπάνες με τα εισοδήματά τους θα φορολογηθούν με βάση τα τεκμήρια.

3. Με συντελεστή 55% θα υπολογιστεί η προκαταβολή φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις, ενώ για τις επιχειρήσεις έχει περιοριστεί στο 80%.

4. Τα εισοδήματα από μισθούς και συντάξεις είναι προσυμπληρωμένα. Δυνατότητα διόρθωσης δεν υπάρχει. Αν εμφανίζεστε να έχετε εισπράξει εισοδήματα που δεν έχουν καταβληθεί, η μόνη λύση είναι να ζητήσετε από τον εργοδότη σας να σας προσαρμόσει τις απολαβές στα πραγματικά δεδομένα. Αν αρνηθεί, θα πρέπει να κάνετε δήλωση με «επιφύλαξη».

5. Μειωμένο φόρο έως και 2.200 θα καταβάλουν το 2023 οι φορολογούμενοι που έκαναν χρήση των ευνοϊκών διατάξεων πληρώνοντας το 2022 με κάρτα ή μέσω e-banking τις δαπάνες που πραγματοποίησαν με επαγγελματίες που βρίσκονται στην κορυφή της λίστας φοροδιαφυγής. Σύμφωνα με τη νομοθεσία ενεργοποιείται το 2023 η μείωση του φορολογητέου εισοδήματος έως και κατά 5.000 ευρώ για όσους έχουν εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα και ακίνητα.

Βέβαια, για να συμβεί αυτό θα πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί δαπάνες ύψους 16.667 ευρώ μέσω ηλεκτρονικών συναλλαγών από μια λίστα 20 επαγγελμάτων. Από τις συναλλαγές αυτές αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα το 30% των δαπανών. Για να έχει την έκπτωση φόρου 2.200 ευρώ θα πρέπει να φορολογείται με συντελεστή 44%, που σημαίνει εισοδήματα άνω των 40.000 ευρώ. Για χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια, η μείωση φόρου είναι μικρότερη. Οι δαπάνες αφορούν κτηνιατρικές υπηρεσίες, εργασίες υδραυλικού, ψυκτικού, συντηρητή θέρμανσης, ηλεκτρολόγου, ξυλουργού, μόνωσης, τοιχοποιίας, σοβατίσματος, τοποθέτησης πλακιδίων, στέγης, παραθύρων κ.λπ.

10. Σεμπάστιαν Φέτελ… Κάποιες περιπτώσεις μπορεί να μην είναι για όλους. Δε γίνεται, όμως, να αγνοείς την πορεία, την καριέρα και τη σπουδαιότητα ενός αθλητή – δε γίνεται να αγνοείς πόσο σημάδεψε μια χρονιά. Μέσα στο 2022, προς το τέλος του έτους, ήρθε το τέλος για έναν ακόμα σπουδαίο στον τομέα του. Ο Σεμπάστιαν Φέτελ αποχώρησε από την ενεργό δράση έπειτα από μια καριέρα δεκαπέντε ετών στην Φόρμουλα Ένα, έπειτα από την κατάκτηση τεσσάρων πρωταθλημάτων, 53 νικών και 3.098 πόντων. Ακόμα ένας μεγάλος του μηχανοκίνητου αθλητισμού αποχωρεί και ακόμα κι αν δεν είσαι λάτρης του σπορ, δεν μπορείς παρά να γνωρίζεις το όνομά του.

Τα 22+1 πρόσωπα της χρονιάς (μέρος 1ο)

9. Νόβακ Τζόκοβιτς… Πώς ξεκίνησε και πώς πάει! Αν κάποιος σας πει ότι οι πρώτες μέρες του χρόνου είναι ενδεικτικές για το πώς θα συνεχιστεί το έτος, τότε να του μιλήσετε για τον Σέρβο τενίστα. Πέρασε τις πρώτες μέρες του 2022 σε μεταναστευτικό κέντρο κράτησης, απελάθηκε από την Αυστραλία κατόπιν απόφασης δικαστηρίου και δεν έπαιξε ποτέ στο Αυστραλιανό Open. Πώς συνεχίστηκε η χρονιά; Ας πούμε έτσι απλά ότι έγινε ο παίκτης με τις περισσότερες νίκες στην ιστορία σε grand slam, ξεπέρασε τον Ρότζερ Φέντερερ σε τελικούς grand slam, ξεπέρασε τον Φέντερερ σε κατακτήσεις grand slam (στα κακά νέα κυνηγάει ακόμα τον Ναδάλ), και φυσικά κατέκτησε το Wimbledon. Αυτά είναι τα βασικότερα. Για περισσότερα, ανοίξτε καμιά Wikipedia.

8. Κίλιαν Μπαπέ… Είναι 24 ετών. Τα έκλεισε πριν περίπου δέκα μέρες. Μέχρι κάποια στιγμή μέσα στο 2022 έμοιαζε βέβαιο ότι θα συνεχίσει την καριέρα του στην Ρεάλ. Η Παρί Σεν Ζερμέν κατάφερε να τον πείσει να μείνει στο Παρίσι, του έδωσε το μεγαλύτερο συμβόλαιο που έχει δοθεί σε ποδοσφαιριστή και σχεδόν του παρέδωσε τα κλειδιά της ομάδας. Θα είχε λόγο σε μεταγραφές, θα είχε λόγο σε προπονητές, 100% των εμπορικών δικαιωμάτων του και περίπου έξι εκατομμύρια ευρώ το μήνα. Όλα αυτά, μαζί με τις κόντρες για το ποιος θα εκτελεί τα πέναλτι, τα μουτράκια στους συμπαίκτες του όταν δεν έπαιρνε τη μπάλα και τέτοιες μικρές λεπτομέρειες, τον έκαναν να μοιάζει λίγο με έναν κακομαθημένο μπέμπη. Μέχρι που ήρθε το μουντιάλ. Μέχρι που σήκωσε τη Γαλλία στην πλάτη του στον τελικό, και θύμισε στον κόσμο όχι ότι έρχεται, όχι ότι έχει έρθει, αλλά ότι είναι εδώ και θα είναι εδώ και πολλά χρόνια ακόμα.

7. Αντιγόνη Ντρισμπιώτη… Η Ελληνίδα που μας ανάγκασε να κλαίμε ένα πρωί Σαββάτου. Βροχερό στο Μόναχο, ηλιόλουστο στην Ελλάδα, αλλά το κλάμα κοινό. Το κλάμα για μια ακόμα… πετυχημένη αθλητική ιστορία της χώρας μας, ακόμα μια ιστορία που αποδεικνύει ότι στις περισσότερες των περιπτώσεων οι αθλητές είναι μόνοι τους. Μόνοι τους απέναντι σε όσους δεν τους πιστεύουν, μόνοι τους απέναντι σε όσους δεν βοηθάνε, μόνοι τους απέναντι στον εαυτό τους. Θα πει κανείς, μα καλά στο βάδην ποιος χρειάζεται παρέα; Δε χρειάζεται. Μόνη της τα κατάφερε η Αντιγόνη, μόνη της τερμάτισε στα 35 χλμ. βάδην και έκανε όλη τη χώρα να στρέψει το βλέμμα πάνω της. Και τη στιγμή, εκείνη τη στιγμή που όλοι κοιτούσαν, η Αντιγόνη το έκανε ξανά. Κι αυτό ήταν το πιο συγκινητικό… Ο τερματισμός, η αγκαλιά, τα κλάματα. Όλων μας.

6. Μπρίτνεϊ Γκράινερ… Μια αθλήτρια ήταν για δέκα μήνες στη φυλακή. Μια αθλήτρια καταδικάστηκε σε εννέα χρόνια φυλάκισης. Μια αθλήτρια, που κρατήθηκε με την κατηγορία ότι μετέφερε λάδι μαριχουάνας στις αποσκευές της, εξαφανισμένη από τον κόσμο σε διαφορετικές φυλακές στη Ρωσία. Φωτογραφίες κυκλοφόρησαν από τη δίκη, με την Αμερικανίδα με χειροπέδες, με την Αμερικανίδα σε κλουβί, και το πολιτικό παιχνίδι – γιατί τέτοιο ήταν εξ αρχής, με τη σύλληψη να συμπίπτει με την εισβολή στην Ουκρανία – είχε ξεκινήσει. Έληξε, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφάσισαν να δώσουν στη Ρωσία εκείνο που ήθελε. Κι εκείνο που ήθελε ήταν ο καταδικασμένος για εμπορία όπλων, Βίκτορ Μπουτ. Η ανταλλαγή έγινε στις 8 Δεκεμβρίου, με πλήρη κινηματογραφική πλοκή και εικόνα…

5. Ρότζερ Φέντερερ… Η πιο «δείξτε μου τι είναι ο αθλητισμός» στιγμή. Σίγουρα στο 2022, ίσως από το 2000 και μετά και άλλες υπερβολές – τύπου η πιο συγκινητική στιγμή στην ιστορία του αθλητισμού – δε θα πούμε. Αλλά αν αναρωτηθείτε τι συναισθήματα προκαλεί ο αθλητισμός στους ίδιους τους αθλητές και τι χαρακτήρα γαλουχεί, τότε θυμηθείτε εκείνο το βράδυ που όλος ο πλανήτης ενώθηκε για να αποχαιρετήσει έναν από τους μεγαλύτερους αθλητές όλων των εποχών. Ο Ρότζερ Φέντερερ είπε αντίο με όλους τους συναθλητές και αντιπάλους του παρέα. 24 Σεπτεμβρίου στο Λονδίνο, η αυλαία έπεσε. Το χειροκρότημα ήταν ασταμάτητο. Τα δάκρυα δε σταματούσαν. Και κάπου εκεί, ο Ράφα Ναδάλ να του πιάνει το χέρι, για να το περάσουν μαζί! Πάντα αντίπαλοι, πάντα συναθλητές…

4. Σέρχιο Αραούχο… Πόσα μπορεί να πει και να γράψει πλέον οποιοσδήποτε για τον Αργεντινό επιθετικό. Μοιάζει σα να τον έστειλε ένας άγγελος για να μας πείσει ότι υπάρχει ελπίδα, ακόμα κι όταν είχαμε την απόλυτη βεβαιότητα ότι κάθε ελπίδα πέθανε εκείνο το ίδιο βράδυ με τον Άλκη. Δολοφονήθηκε, όπως και εκείνος. Κι ας εκλιπαρούσε κι εκείνη, όπως ο δολοφονημένος νεαρός. Μια μέρα μετά τη δολοφονία του Άλκη Καμπανού, ο Σέρχιο Αραούχο θέλησε με τον τρόπο του να κάνει τη διαφορά. Όση λίγη ή πολύ μπορούσε να κάνει. Και αποδείχθηκε ότι την έκανε. Και την έκανε ξανά και ξανά. Μέσα στο 2022, άλλαξε το στάτους του, μέσα στο 2022 άλλαξε το ελληνικό ποδόσφαιρο και έδειξε πόσο ψηλά μπορεί να μπει ο πήχυς. Ακόμα κι αν οι περισσότεροι τον προτιμούν χαμηλά, ο Σέρχιο έκανε τη διαφορά.

3. Αλέξανδρος Νικολαΐδης… Προσπάθησε να κάνει τη διαφορά με τη ζωή του, και θέλησε να κάνει τη διαφορά με το θάνατό του. Στις 14 Οκτωβρίου, η Ελλάδα ανυποψίαστη για την πραγματικότητα που ζούσε ένας Ολυμπιονίκης της, ξυπνάει σοκαρισμένη με τα νέα. Ο Αλέξανδρος Νικολαΐδης έχει φύγει από τη ζωή. Ο Αλέξανδρος Νικολαΐδης νικήθηκε από μια σπάνια μορφή καρκίνου και στα 43 του χρόνια, λίγες μέρες πριν τα γενέθλιά του, άφησε την τελευταία του πνοή. Το μήνυμα που έστειλε σε όλους μας ήταν για την ίδια τη ζωή. Για την αγάπη. Για την ελπίδα. Για τη ζωή. Για τη ζωή. Το μεγαλείο της ψυχής του, η αντοχή του, και η ενσυναίσθησή του ήταν συστατικά ενός σπουδαίου ανθρώπου. Και μακάρι να θυμόμαστε το μήνυμά του για περισσότερες από 48 ώρες.

2. Μίλτος Τεντόγλου… Α, γεια σου. Ώρα για να χαλαρώσουμε λίγο, γιατί βάρυνε το κλίμα και το αφιέρωμα τώρα παίρνει τη μορφή που του πρέπει! Αυτός ο τύπος, αυτή η τυπάρα που μπήκε τόσο έντονα στη ζωή μας το 2021 με την παρουσία του στους Ολυμπιακούς Αγώνες, τα σάρωσε όλα μέσα στο 2022. Μέχρι και καλύτερος αθλητής… από τον ΠΣΑΤ κατάφερε να βγει! Χρυσό μετάλλιο στο παγκόσμιο κλειστού στίβου. Χρυσό μετάλλιο στο πανευρωπαϊκό στίβου, δεύτερο συνεχόμενο. Αργυρό μετάλλιο στο Παγκόσμιο πρωτάθλημα στίβου, πρωταθλητής στο diamond league και αιώνια στην κορυφή του πιο χαλαρού τύπου, είτε μιλάει μετά τους αγώνες του, είτε βραβεύεται, είτε παραβρίσκεται σε gala. Αναμφίβολη το πρόσωπο της χρονιάς για την Ελλάδα.

1. Λιονέλ Μέσι… Θα μπορούσε να πέσει ένας μετεωρίτης και να μην αλλάξει αυτό. Θα μπορούσε μια επανδρωμένη αποστολή με αρχηγό τον Μπρους Γουίλις να ταξιδέψει στο διάστημα και να σώσει τη γη, και πάλι να μην κάνει διαφορά. Θα μπορούσε να έχει αρχηγό τον Τομ Κρους και πάλι δε θα έκανε διαφορά. Τίποτα δε θα μπορούσε να αφαιρέσει από τον Λιονέλ Μέσι τη δόξα για την κατάκτηση του παγκοσμίου κυπέλλου. Τίποτα δεν θα μπορούσε να τον καθαιρέσει από την μόνη απάτητη κορυφή που είχε μέχρι τώρα στην καριέρα του – εκείνη του πρωταθλητή κόσμου. Ο Αργεντινός κατάφερε εκείνο που ήθελαν όλοι οι θαυμαστές του, απεύχονταν όλοι οι haters και ονειρευόταν όλη η πατρίδα του. Πήγε ξανά το τρόπαιο στο Μπουένος Άιρες. Όποιος θέλει ας τον παραδέχεται ως τον καλύτερο όλων των εποχών. Όποιος δε θέλει, ας μην τον παραδέχεται. Ο Μέσι τα έχει πάρει όλα. Ο Μέσι το πήρε κι αυτό. Ξεκουράσου αγόρι μου…

(+1) Πελέ… Κάποια στιγμή όλα μπορούν να ξεχαστούν. Κάποια στιγμή όλα θα ξεχαστούν. Η μνήμη θα γίνει πιο ασθενής, οι λεπτομέρειες θα σβηστούν, η ένταση των συναισθημάτων θα φθίνει. Εκεί που δε θα αλλάξει είναι απώλεια. Η απώλεια όχι τόσο ως προς το παρόν και το μέλλον της ζωής. Η απώλεια των αναμνήσεων, η απώλεια μιας ολόκληρης εποχής, η απώλεια για ένα άθλημα. Λίγο πριν φύγει το 2022, ήρθε το χειρότερο μεν, αλλά αναμενόμενο δε, νέο. Έχει πάντα μια εμμονή ο κάθε χρόνος φεύγοντας να παίρνει έναν άνθρωπο μαζί του. Σαν το δικό του αναμνηστικό από τις 365 μέρες. Και ποιο αναμνηστικό θα μπορούσε να είναι πιο χαρακτηριστικό για μια χρονιά μουντιάλ, από τον βασιλιά του ποδοσφαίρου. Ο Πελέ έφυγε από τη ζωή. Το ποδόσφαιρο τον αποχαιρέτησε όπως του έπρεπε και θα τον αποχαιρετήσει και τυπικά τις πρώτες μέρες του 2023. Η μπάλα θα παίζεται, πλέον, αλλού…

ΥΓ. Μην πείτε στον Κριστιάνο Ρονάλντο ότι δεν βρήκαμε χώρο στη λίστα για εκείνον!

Πηγή: sdna.gr

22. Δημήτρης Μελισσανίδης… Σας κακοφαίνεται λίγο να είναι ένας πρόεδρος μέσα στα πρόσωπα του 2022. Είναι άκομψο, αλλά η θεματολογία είναι πρόσωπα του 2022 και όχι τοποθεσίες. Διότι ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει ότι τα εγκαίνια στη Νέα Φιλαδέλφεια, το πανδαιμόνιο που επικρατεί από τους οπαδούς της ΑΕΚ κάθε αγωνιστική και το γεγονός αυτό καθαυτό ότι έχουμε ένα καινούργιο γήπεδο στην Ελλάδα, είναι ένα από τα γεγονότα της χρονιάς. Ο πρόεδρος της Ένωσης γνώρισε την αποθέωση από φίλους και «εχθρούς» γιατί το κατάφερε. Γιατί το πίστεψε και γιατί το έζησε. Και το έζησε τόσο έντονα, ώστε η συγκίνηση να τον πλημμυρίσει και τα δάκρυα να μη χωράνε στα μάτια.

21. Σάσα Βεζένκοφ… Είναι πολύ πιθανόν, υγεία να έχει, να βρίσκεται στην ίδια λίστα και ακόμα ψηλότερα στο τέλος του 2023. Η θεαματική βελτίωση του άσου του Ολυμπιακού, οι αμέτρητοι τρόποι που έχει να βάζει τη μπάλα στο καλάθι, η συμμετοχή του στα ριμπάουντ, η επιδραστικότητά του σε μια ομάδα που πήρε πρωτάθλημα, κύπελλο και έφτασε ένα σουτ μακριά από τον τελικό της ευρωλίγκα ήταν απλά το πρώτο μισό του 2022 για εκείνον. Ακολούθησε ένα εκπληκτικό (σε προσωπικά νούμερα) ευρωμπάσκετ και οι πρώτοι μήνες της ευρωλίγκα. Τα βραβεία που μάζεψε μέσα στους προηγούμενους μήνες; MVP του All star game, MVP. Πρώτος σκόρερ και πιο βελτιωμένος παίκτης του ελληνικού πρωταθλήματος. Μέλος της καλύτερης πεντάδας του 2022 στην ευρωλίγκα. MVP του Φεβρουαρίου στην ευρωλίγκα. MVP του Νοεμβρίου στην ευρωλίγκα. Και ο πιο δημοφιλής παίκτης του ελληνικού πρωταθλήματος. Το αφήσαμε τελευταίο γιατί στην Ελλάδα συχνά το δυσκολότερο είναι να παραδέχεσαι εκείνον που σε κερδίζει.

20. Μαρσέλο… Κατατάξτε τον όπου θέλετε στην καρδιά σας ή στο μυαλό σας αυτή τη στιγμή. Ενδεχομένως όταν η σκόνη καθίσει και περάσουν μερικοί ακόμα μήνες να καταλήξουμε τι ακριβώς πρόσφερε αγωνιστικά η κίνηση του έκανε ο Ολυμπιακός τον προηγούμενο Σεπτέμβριο. Εκεί που είναι, όμως, αδιαπραγμάτευτο είναι ότι επρόκειτο για μια κίνηση που δε γίνεται να μην μπει στις στιγμές του 2022. Για ένα πρόσωπο που δεν μπορεί να λείπει από μια τέτοια λίστα. Θέλετε για την παράνοια εκείνων των ημερών, θέλετε για την υποδοχή του, θέλετε για το παγκόσμιο αντίκτυπο της μεταγραφής, θέλετε για τα κιλά του; Για ό,τι κι αν θέλετε, ο Μαρσέλο είναι ένας λόγος να θυμόμαστε τη χρονιά που φεύγει.

19. Άρμαντ Ντουπλάντις… Να αρχίσαμε με τα κουλτουριάρικα! Εκεί που έχουμε πάρει φόρα με τα του οίκου μας, έρχονται οι ξένοι και μας κλέβουν τον πολιτισμό. Κάπως σαν τους κριτικούς του κινηματογράφου που θα σου γράψουν τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς και κάπου στη μέση της λίστας θα πετάξουν και ένα αριστούργημα του θιβετιανού σινεμά. Αν βγάλουμε λίγο το κεφάλι μας από την άμμο, θα βρούμε έναν αθλητή που είναι παγκόσμιος σταρ, που είναι αναγνωρισμένος παντού, ο οποίος είναι μόλις 23 ετών και ο οποίος στις 24 Ιουλίου του 2022 έκανε νέο παγκόσμιο ρεκόρ με 6μ.21 εκατοστά στο παγκόσμιο πρωτάθλημα. Για να το πούμε με ποδοσφαιρική ορολογία, όλοι πάντα θα ξέρουν τον Σεργκέι Μπούμκα κάπως σαν τον Πελέ του επί κοντώ. Αλλά το άθλημα έχει ξεφύγει από τότε…

18. Εμιλιάνο Μαρτίνες… Ο κακός του μουντιάλ. Ο καλός του μουντιάλ. Ο άσχημος του μουντιάλ. Όταν καταφέρνεις να ερμηνεύεις και τους τρεις ρόλος λες και είσαι ο Τσακ Νόρις, τότε σίγουρα είναι ένα από τα πρόσωπα της χρονιάς! Έπιασε όσα πέναλτι χρειαζόταν – σχεδόν όσα εκτελέστηκαν απέναντί του. Ήταν ο ήρωας της Αργεντινής με την απόκρουσή του λίγο πριν το τέλος της παράτασης του τελικού. Ήταν ο κακός της απονομής με τη χειρονομία του απέναντι στους Γάλλους οπαδούς. Ήταν ο άσχημος στο γλέντι πίσω στο Μπουένος Άιρες με την επιμονή του να προσβάλει τον Κιλιάν Μπαπέ. Ναι, θέλει πολλά περισσότερα από ταλέντο η κορυφή και ο γκολκίπερ της Αργεντινής όσο σπουδαίος κι αν είναι, δεν τα έχει.

17. Ισπανία… Πώς αναγνωρίζεις μια ομάδα; Από την έλλειψη πρωταγωνιστή! Ο Λορέντζο Μπράουν έμοιαζε κάποιες βραδιές ασταμάτητος, ο Γουίλι Ερνανγκόμεζ αναδείχθηκε πολυτιμότερος παίκτης, αλλά τίποτα δεν ήταν σπουδαιότερο από την ομάδα! Ο Σέρτζιο Σκαριόλο θα μπορούσε να είναι η προσωποποίηση της ομαδικής επιτυχίας, αλλά και πάλι θα ήταν άδικο για τους παίκτες. Σε ένα ευρωμπάσκετ που έφερε πάλι το άθλημα στο επίκεντρο, σε ένα ευρωμπάσκετ γεμάτο σταρ τρομακτικής εμβέλειας, σε ένα ευρωμπάσκετ στο οποίο οι πρωταθλητές ήταν το απόλυτο αουτσάιντερ, η λέξη ομάδα πήρε και πάλι την αίγλη που της αρμόζει.

16. Ιβάν Γιοβάνοβιτς… Οι περισσότεροι μπορεί να σταθούν μόνο στο κομμάτι του ποδοσφαίρου. Τη μεταμόρφωση του Παναθηναϊκού αγωνιστικά, και την εκπληκτική πορεία που είχε μέχρι τον Νοέμβριο. Άλλοι μπορεί να δυσανασχετήσουν επειδή ο Δεκέμβριος δεν είναι και ο καλύτερος μήνας για το τριφύλλι. Ωστόσο, ο Ιβάν Γιοβάνοβιτς έχει φέρει πολλά περισσότερα στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Η μετριοπάθειά του, η ωριμότητα στις δηλώσεις του, η ψυχραιμία του, η τίμια και προσεγμένη ανάλυση είναι διδάγματα που δεν πρέπει να αφήσουμε να πάνε χαμένα. Φυσικά και το αγωνιστικό. Φυσικά και ο Παναθηναϊκός στην κορυφή. Φυσικά και το όραμα που έχει δώσει στον κόσμο. Φυσικά και το κύπελλο. Αλλά κυρίως ο τρόπος που μιλάει, ακόμα κι όταν όλοι δίπλα του «ουρλιάζουν».

15. Μπεθ Μιντ… Ποια?? Φτιάξε καφέ να στα πω! Φτιάξε, μπας και βγάλουμε λίγο ακόμα το κεφάλι μας από την άμμο. Η Μπεθ Μιντ, για την οποία στην Ελλάδα η πλειοψηφία πιθανότατα θα θεωρεί ότι είναι καινούργια μάρκα τσίχλας με γεύσης μέντας (σ.σ. φέρε μου δύο μπεθ μιντ από το σούπερ μάρκετ, ένα πράγμα), είναι η αθλητική προσωπικότητα της χρονιάς στην Αγγλία από το BBC. Ένα βραβείο που κουβαλάει τεράστια ιστορία και αίγλη, με την Μιντ να είναι η πρώτη γυναίκα που το κατακτάει και μόλις η έκτη από το χώρο του ποδοσφαίρου, μετά τους Μπόμπι Μουρ, Πολ Γκασγκόιν, Μάικλ Όουεν, Ντέιβιντ Μπέκαμ και Ράιαν Γκιγκς. Ναι, είναι ποδοσφαιρίστρια, παίζει στην Άρσεναλ, και φυσικά στην Εθνική Αγγλίας. Ήταν πρώτη σκόρερ στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα, καλύτερη παίκτρια και πρώτη στις ασίστ. Η Αγγλία κατέκτησε το Euro στις 31 Ιουλίου του 2022. Στο Γουέμπλει. Στο γήπεδο είχε 87.192 θεατές!

14. Σερένα Ουίλιαμς… Τι χρονιά κι αυτή για το τένις. Τόσο μνημειώδη και τόσο χαρακτηριστική που δεν έχει καν σημασία ποιοι κέρδισαν (αν και έχει λίγο). Είναι μια χρονιά που αρχειοθετείται για τις συγκινήσεις που πρόσφερε και θα μνημονεύεται ως η χρονιά των σπουδαίων. Η χρονιά που οι σπουδαίοι είπαν αντίο. 2 Σεπτεμβρίου και το αμερικάνικο κοινό αποχαιρετά μια από τις σπουδαιότερες αθλήτριες που είδε ποτέ. Ίσως την σπουδαιότερη. Η Σερένα Ουίλιαμς χάνει στον τρίτο γύρο του US Open από την Άιλα Τομλιάνοβιτς και κλείνει μια καριέρα το λιγότερο μνημειώδη. 73 τίτλοι, 23 grand slam και μια θέση στην ιστορία του αθλητισμού για πάντα!

13. Στεφ Κάρι… Τέταρτο πρωτάθλημα σε εφτά χρόνια. MVP (και, μάλιστα, παμψηφεί) των τελικών για πρώτη φορά στην καριέρα του. MVP και στο all star game. Μέλος της δεύτερης καλύτερης πεντάδας μέσα στο 2022. Αμφισβητήστε τον, υποτιμήστε τον και θα… σας βάλει για ύπνο! Ο Στεφ Κάρι έφτασε τα 34 του χρόνια, σύντομα θα γίνει 35 και ακόμα δε θα έχουμε καταλάβει από πού ήρθε και πώς έχει επηρεάσει τόσο πολύ το παιχνίδι, έναν ολόκληρο οργανισμό και μια ολόκληρη πόλη! Υπόδειγμα ταπεινότητας στη ζωή του, παράδειγμα σκληρής δουλειάς, με βίντεο που κυκλοφορούν να σου κόβουν την ανάσα για τον τρόπο που προπονείται και με τον τρόπο που ευστοχεί από παντού, και κυρίως ένα παιδί που απλά περνάει καλά στο γήπεδο. Με 31,2 πόντους, έξι ριμπάουντ, πέντε ασίστ και δύο κλεψίματα μέσο όρο στους τελικούς οι Σέλτικς δεν πέρασαν και τόσο καλά απέναντί του.

12. Λευτέρης Πετρούνιας… Μπορεί να χαρακτηριστεί και ως ο άνθρωπος copy-paste για τα ετήσια αφιερώματα. Δεν χρειάζεται πολλή δουλειά, απλά παίρνει το κείμενο από την προηγούμενη χρονιά, διορθώνεις κάποιους αριθμούς στους τίτλους του και στις τοποθεσίας και έγινε το θέμα. Στο Μόναχο, τον Αύγουστο του 2022, ο Λευτέρης Πετρούνιας ανέβηκε για ακόμα μια φορά στην κορυφή της Ευρώπης. Παρότι χειρουργημένος και μετά από ένα χρόνο αποχής, κατόρθωσε να εκτελέσει άρτια το πρόγραμμά του και να κατακτήσει το έκτο χρυσό μετάλλιο σε ευρωπαϊκό πρωτάθλημα. Έξι και απέχει ένα ακόμα από το να ξεπεράσει τον Ούγγρο Κρίστιαν Μπέρκι, ο οποίος είχε κατακτήσει έξι τίτλους στον πλάγιο ίππο.

11. Ελίνα Τζένγκο… Είναι μια κλασική ιστορία ελληνικού αθλητισμού. Μια ιστορία που αποτυπώνει τον ελληνικό αθλητισμό. Το χρυσό μετάλλιο στο Μόναχο είναι ο παραμορφωτικός καθρέφτης. Όπως όλα ή τουλάχιστον τα περισσότερα μετάλλια και οι περισσότερες επιτυχίες σε σπουδαίες διοργανώσεις. Η πραγματικότητα είναι πίσω από τη βιτρίνα και τη λάμψη. Το πώς κατόρθωσε η Ελίνα Τζένγκο να συνεχίσει να προπονείται. Το ρεκόρ που έχασε επειδή δεν υπήρχε ντόπινγκ κοντρόλ στο στάδιο. Η αγωνία της για να πάρει ελληνική ταυτότητα. Όλοι οι λόγοι που θα έπρεπε να την πείσουν να έχει σταματήσει και όμως εκείνη συνέχισε. Για να έρθει στις 20 Αυγούστου, να στείλει το ακόντιο στα 65μ.81 εκατοστά και να αναγκάσει τον κόσμο να ακούσει την ιστορία της. Λίγο καιρό μετά αναδείχθηκε κορυφαία ανερχόμενη αθλήτρια στην Ευρώπη. Πιθανότατα, προπονείται ακόμα στις ίδιες συνθήκες.

Πηγή: sdna.gr

«Πρέπει να βουτήξει κανείς στις μηχανές αναζήτησης για να ξετρυπώσει το άλλο πρόσωπο αυτού του κορυφαίου δικαστή που μοιάζει με ήρεμη δύναμη.

Βρίσκουμε στη συνέχεια αυτόν που είναι πρωτοσέλιδο στις εφημερίδες του Βελγίου και όχι μόνο, τον κυνηγό των διεφθαρμένων και όσων δωροδοκούνται, των θιασωτών κάθε είδους ατασθαλίας, όσων είναι συλλέκτες βρώμικου χρήματος, ο οποίος μπορεί να έφτασε στο απόγειο της καριέρας του με το σκάνδαλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Μετρητά από ολόκληρες βαλίτσες, το Κατάρ στον χορό: είναι μια καλή αρχή για ένα επόμενο βιβλίο» σχολιάζει η Soir.

«Ζήσαμε έναν ακόμη χρόνο της πανδημίας του COVID-19 και μιας παγκόσμιας επιδημίας mpox (πρώην ευλογιάς των πιθήκων). Οι λαοί της Αιθιοπίας και της Ουκρανίας έχουν έρθει αντιμέτωποι με τον θάνατο και την καταστροφή που προκάλεσε ο πόλεμος. Ο Έμπολα έπληξε την Ουγκάντα, πολλές χώρες αντιμετώπισαν κρούσματα χολέρας και η ξηρασία και οι πλημμύρες έχουν αυξήσει σημαντικά τον υποσιτισμό και τις ασθένειες στο ευρύτερο Κέρας της Αφρικής και στο Σαχέλ. Οι σοβαρές πλημμύρες στο Πακιστάν έχουν ασκήσει τεράστια πίεση στις υπηρεσίες υγείας.

Για να μην αναφέρουμε τις πολλαπλές άλλες απειλές για την υγεία που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι κάθε χρόνο – απειλές για το περιβάλλον, τα προϊόντα που καταναλώνουν, τις συνθήκες στις οποίες ζουν και εργάζονται και την έλλειψη πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες υγείας», αναφέρει ο ΠΟΥ στην ανασκόπηση για το 2022.

Ζητήματα που επηρέασαν τα Συστήματα Υγείας σε διεθνές επίπεδο

Η πανδημία του COVID-19 ήταν σημαντικά ελεγχόμενη το 2022, το παγκόσμιο ξέσπασμα της ευλογιάς των πιθήκων μειώνεται και δεν έχουν καταγραφεί κρούσματα Έμπολα στην Ουγκάντα ​​από τις 27 Νοεμβρίου.

Παρά την αύξηση των κρουσμάτων και των θανάτων από ελονοσία, πρόσθετες προσπάθειες για την πρόληψη, τις δοκιμές και τη θεραπεία φαίνεται να αποδίδουν, χωρίς περαιτέρω αυξήσεις στους θανάτους συγκριτικά με το 2021 και με τα κρούσματα να αυξάνονται με πολύ βραδύτερο ρυθμό από ό,τι το προηγούμενο έτος.

COVID-19:Πρόοδος σε πολλά μέτωπα

Πριν από ένα χρόνο, βρισκόμασταν στα πρώτα στάδια του κύματος Omicron, με ραγδαία αυξανόμενα κρούσματα και θανάτους. Αλλά από την κορύφωση στα τέλη Ιανουαρίου, ο αριθμός των εβδομαδιαίων θανάτων από COVID-19 μειώθηκε σχεδόν κατά 90%. Σε παγκόσμιο επίπεδο, έχουν καταγραφεί 651.918.402 επιβεβαιωμένα κρούσματα COVID-19 και 6.656.601 θανάτων. Μέχρι τις 22 Δεκεμβρίου 2022 , έχουν χορηγηθεί συνολικά 13.073.712.554 δόσεις εμβολίου.

Το ACT-Accelerator (μια παγκόσμια συνεργασία για την επιτάχυνση της ανάπτυξης, της παραγωγής και της δίκαιης πρόσβασης σε τεστ, θεραπείες και εμβόλια COVID-19) έχει παραδώσει τώρα σχεδόν 2 δισεκατομμύρια δόσεις εμβολίων. Τα πρώτα από του στόματος αντιικά άρχισαν να φτάνουν στις χώρες το δεύτερο εξάμηνο του 2022, ενώ η πρόσβαση στο οξυγόνο βελτιώθηκε σε σχεδόν 100 χώρες.

Ωστόσο, υπάρχει ακόμα αβεβαιότητα και πολλά κενά για να πούμε ότι η πανδημία έχει τελειώσει.

Τα κενά στην επιτήρηση, τις δοκιμές και την αλληλουχία σημαίνουν ότι δεν καταλαβαίνουμε αρκετά καλά πώς αλλάζει ο ιός. Τα κενά στον εμβολιασμό σημαίνουν ότι εκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν σε υψηλό κίνδυνο σοβαρών ασθενειών και θανάτου. Και τα κενά στην κατανόησή μας για την long COVID-19 σημαίνουν ότι δεν καταλαβαίνουμε πώς να αντιμετωπίσουμε καλύτερα τους ανθρώπους που υποφέρουν από τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της μόλυνσης.

Προετοιμασία για μια μελλοντική πανδημία

Ο ΠΟΥ τονίζει τη σημασία της εκπαίδευσης από αυτήν την πανδημία, ώστε να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι για την επόμενη. Η ίδρυση του νέου Ταμείου Πανδημίας τον Σεπτέμβριο είναι ένα σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Η δημιουργία ενός κόμβου μεταφοράς τεχνολογίας mRNA στη Νότια Αφρική, για να δώσει σε χώρες χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος την τεχνογνωσία να παράγουν γρήγορα τα δικά τους εμβόλια mRNA είναι ένα άλλο βήμα. Ένα τρίτο είναι η δέσμευση των χωρών να διαπραγματευτούν μια νομικά δεσμευτική συμφωνία για την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση της πανδημίας. Μία σχετική συζήτηση θα γίνει τον Φεβρουάριο του 2023.

Mpox: Νέα έκτακτη ανάγκη για τη δημόσια υγεία

Τον Ιούλιο του 2022, ο ΠΟΥ κήρυξε την ευλογιά των πιθήκων, γνωστή πλέον ως mpox, ως έκτακτη ανάγκη για τη δημόσια υγεία διεθνούς ενδιαφέροντος. Περισσότερα από 83.000 κρούσματα έχουν αναφερθεί από 110 χώρες φέτος. Ευτυχώς, το ποσοστό θνησιμότητας παρέμεινε χαμηλό, με 66 θανάτους.

Όπως και με την COVID-19, ο αριθμός των εβδομαδιαίων αναφερόμενων περιπτώσεων mpox έχει μειωθεί περισσότερο από 90% από την κορύφωση. Εάν συνεχιστεί η τρέχουσα τάση, ελπίζουμε ότι το επόμενο έτος θα μπορέσουμε να κηρύξουμε το τέλος αυτής της έκτακτης ανάγκης.

Έμπολα: Νέο ξέσπασμα στην Ουγκάντα

Τον Σεπτέμβριο, η Ουγκάντα ​​ανακοίνωσε νέο ξέσπασμα του ιού Έμπολα, το οποίο δεν είχε αναφερθεί στη χώρα για 10 περίπου χρόνια. Η ανταπόκριση της κυβέρνησης της Ουγκάντα ​​για τον εντοπισμό κρουσμάτων, τη θεραπεία ασθενών και την κινητοποίηση των κοινοτήτων για τον περιορισμό της επιδημίας δείχνει αποτελέσματα και η αντίστροφη μέτρηση για το τέλος της επιδημίας στην Ουγκάντα ​​έχει ξεκινήσει.

Αφρική: Πείνα και συγκρούσεις

Στην Αφρική, η ξηρασία και οι πλημμύρες που σχετίζονται με το κλίμα επιβαρύνουν την επισιτιστική κρίση και οδηγούν σε κρούσματα χολέρας, κίτρινου πυρετού, ιλαράς και πολιομυελίτιδας.

Εκτός από τα κρούσματα, τις κλιματικές κρίσεις και άλλες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, οι συγκρούσεις έθεσαν σε κίνδυνο την υγεία και την ευημερία εκατομμυρίων ανθρώπων φέτος στο Αφγανιστάν, την Αιθιοπία, τη Συρία, την Ουκρανία και την Υεμένη.

Ουκρανία: Στήριξη του συστήματος υγείας

Για τον λαό της Ουκρανίας, το 2022 ήταν μια καταστροφική χρονιά. Το έργο του ΠΟΥ στη χώρα από την αρχή του πολέμου επικεντρώθηκε στην παράδοση εξειδικευμένων ιατρικών προμηθειών, στο συντονισμό της αποστολής ιατρικών ομάδων και στη συνεργασία με τις υγειονομικές αρχές για την ελαχιστοποίηση των διαταραχών στην παροχή κρίσιμων υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης, όχι μόνο στην Ουκρανία, αλλά και σε χώρες που φιλοξενούν πρόσφυγες.

Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στην υποστήριξη της ανταπόκρισης στην ψυχική υγεία, καθώς αυξάνονται οι ψυχολογικές επιπτώσεις μηνών πολέμου.

Παιδικός εμβολιασμός: Τα ποσοστά κάλυψης δεν έχουν ακόμη ανακάμψει

Κατά τη διάρκεια του τρίτου έτους της πανδημίας, συνεχίστηκαν οι προσπάθειες για την αποκατάσταση των βασικών υπηρεσιών υγείας στα προ πανδημίας επίπεδα.

Ο τακτικός εμβολιασμός είναι ένας τέτοιος τομέας, όπου σημειώθηκε η μεγαλύτερη παρατεταμένη μείωση των παιδικών εμβολιασμών τα τελευταία 30 χρόνια. Η ιλαρά προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς υπολογίζεται ότι υπήρξαν 128.000 θάνατοι από τη νόσο και 22 χώρες είχαν πολλά κρούσματα το 2021. Η αύξηση των ποσοστών κάλυψης για την πρόληψη επιδημιών παιδικών ασθενειών που μπορούν να προληφθούν με εμβολιασμό θα αποτελέσει βασική προτεραιότητα το 2023.

Εμβόλιο κατά της ελονοσίας: Η ανάπτυξη συνεχίζεται στην Αφρική

Η ανάπτυξη του πρώτου εμβολίου κατά της ελονοσίας στον κόσμο, RTS,S, στην Γκάνα, την Κένυα και το Μαλάουι συνεχίζεται μέσω ενός πιλοτικού προγράμματος που συντονίζεται από τον ΠΟΥ. Περισσότερα από 1,2 εκατομμύρια παιδιά προστατεύονται από το εμβόλιο κατά της ελονοσίας που σώζει ζωές και στις 3 χώρες.

Κλιματική αλλαγή: Η υγεία στην πρώτη γραμμή των διαπραγματεύσεων

Ο ΠΟΥ συνέχισε τις προσπάθειές του για να τονίσει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία. Ο Οργανισμός είχε σημαντική παρουσία στις συζητήσεις COP27 στο Sharm El Sheikh της Αιγύπτου, τον Νοέμβριο, για να υποστηρίξει τα συστήματα υγείας, την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας και την υποστήριξη των πιο ευάλωτων χωρών.

Η πρώτη λίστα μυκητιακών «παθογόνων προτεραιότητας»

Ένα βασικό αποτέλεσμα του έργου του ΠΟΥ για την καταπολέμηση της μικροβιακής αντοχής φέτος ήταν η κυκλοφορία της πρώτης λίστας μυκητιακών «παθογόνων προτεραιότητας» – ένας κατάλογος με τους 19 μύκητες που αντιπροσωπεύουν τη μεγαλύτερη απειλή για τη δημόσια υγεία. Ο κατάλογος μυκητιακών παθογόνων προτεραιότητας του ΠΟΥ (FPPL) είναι η πρώτη παγκόσμια προσπάθεια για συστηματική ιεράρχηση των μυκητιασικών παθογόνων.

Πρόληψη και θεραπεία των μη μεταδοτικών ασθενειών και της ψυχικής υγείας

Η Παγκόσμια Έκθεση Ψυχικής Υγείας παρείχε τη μεγαλύτερη ανασκόπηση της παγκόσμιας ψυχικής υγείας τα τελευταία 20 χρόνια. Βασιζόμενη στα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, παρουσιάζοντας παραδείγματα καλής πρακτικής και εκφράζοντας τη βιωμένη εμπειρία των ανθρώπων, η έκθεση υποστηρίζει έναν παγκόσμιο μετασχηματισμό στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας και καθορίζει έναν οδικό χάρτη για να φτάσουμε εκεί.

Μετά την Έκθεση ακολούθησε η δημοσίευση των κατευθυντήριων γραμμών του ΠΟΥ για την ψυχική υγεία στην εργασία, παρέχοντας συστάσεις βασισμένες σε στοιχεία για την προώθηση της ψυχικής υγείας, την πρόληψη των συνθηκών ψυχικής υγείας και τη δυνατότητα σε άτομα που ζουν με προβλήματα ψυχικής υγείας να συμμετέχουν και να ευδοκιμούν στο εργατικό δυναμικό.

Σωματική δραστηριότητα

Εκδόθηκε από τον ΠΟΥ η πρώτη Έκθεση Παγκόσμιας Κατάστασης για τη Σωματική Δραστηριότητα, που έδειξε τον βαθμό στον οποίο οι κυβερνήσεις εφαρμόζουν συστάσεις για την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας σε όλες τις ηλικίες. Στοιχεία από 194 χώρες μας έδειξαν ότι η συνολική πρόοδος είναι αργή και άνιση. Οι χώρες πρέπει να επιταχύνουν την ανάπτυξη και την εφαρμογή πολιτικών για την αύξηση των επιπέδων σωματικής δραστηριότητας, τη μείωση της επιβάρυνσης από μη μεταδοτικές ασθένειες όπως οι καρδιακές παθήσεις και οι καρκίνοι, καθώς και για τις συνθήκες ψυχικής υγείας.

Στοματική υγεία

Επίσης, για πρώτη φορά, παρουσιάστηκε από τον ΠΟΥ η Παγκόσμια Έκθεση Κατάστασης Στοματικής Υγείας, η οποία υπογράμμιζε ότι σχεδόν ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός πάσχει από στοματικές ασθένειες, με τον αριθμό των στοματικών παθήσεων να αυξάνεται κατά 1 δισεκατομμύριο τα τελευταία 30 χρόνια. Η έκθεση είναι σήμα αφύπνισης για την ανάγκη αύξησης της πρόσβασης σε υπηρεσίες για την πρόληψη και τη θεραπεία των στοματικών παθήσεων, ιδιαίτερα σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος όπου η επιβάρυνση είναι μεγαλύτερη.

Το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA

Καθώς η χρονιά έφτασε στο τέλος της, ο κόσμος ενώθηκε για να παρακολουθήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA. Σε αυτό το μεγάλο αθλητικό γεγονός, η συνεργασία ΠΟΥ και FIFA επέτρεψε να προσεγγίσουν δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως με καμπάνιες για την προώθηση της υγείας.

2023: Τα 75α γενέθλια του ΠΟΥ

Αυτή η επέτειος-ορόσημο θα δώσει την ευκαιρία να αναλογιστούμε τα ορόσημα της δημόσιας υγείας των τελευταίων 7,5 δεκαετιών που έδωσαν τη δυνατότητα στους ανθρώπους να ζήσουν πιο υγιείς ζωές.

Αλλά θα χρησιμεύσει επίσης ως υπενθύμιση της συνεχούς δέσμευσης και ενέργειας που θα απαιτηθεί για να διασφαλιστεί ότι όχι μόνο η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας γίνεται πραγματικότητα για όλους, ανεξάρτητα από το πού ζουν, αλλά και για τη συνεργασία που απαιτείται, σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, και παγκοσμίως, για να αντιμετωπίσουμε τις πολλές και πολύπλοκες προκλήσεις για την υγεία μας που αντιμετωπίζουμε σήμερα, καταλήγει ο ΠΟΥ στην ανασκόπησή του για το 2022.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Τιμές τροφίμων και ενέργειας

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο προκάλεσε άλμα στο κόστος της ενέργειας και των τροφίμων, με τον δείκτη τιμών τροφίμων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) του ΟΗΕ να σημειώνει ιστορική κορύφωση τον Μάρτιο και το κόστος του φυσικού αερίου στην Ευρώπη να φτάνει σε υψηλά ρεκόρ. Ο ετήσιος πληθωρισμός της ευρωζώνης ανέβηκε σταθερά στο 10,6% τον Οκτώβριο, η μεγαλύτερη αύξηση από τη θέσπιση του δείκτη το 1997.

Πρόσφυγες

Ο πόλεμος στην Ουκρανία προκάλεσε επίσης το μεγαλύτερο κύμα προσφύγων στην Ευρώπη από το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου. Περισσότεροι από επτά εκατομμύρια Ουκρανοί εγκατέλειψαν τη χώρα και κατέφυγαν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και άλλοι 6,9 εκατομμύρια εκτοπίστηκαν στο εσωτερικό της, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες. Παγκοσμίως, ο αριθμός των εκτοπισμένων ανθρώπων ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 100 εκατομμύρια.

Αφόρητη Ζέστη

Η Ευρώπη πέρασε το πιο ζεστό καλοκαίρι που έχει καταγραφεί με το θερμόμετρο να χτυπάει κόκκινο σε πολλές χώρες, περιλαμβανομένης της Αγγλίας όπου ο υδράργυρος έφθασε για πρώτη φορά τους 40 βαθμούς Κελσίου. Οι δασικές πυρκαγιές που σχετίζονται με την υψηλή θερμοκρασία και την υγρασία επίσης κατέκαψαν μεγαλύτερες εκτάσεις γης—πάνω από 6 εκατομμύρια στρέμματα– από ό,τι είχε συμβεί μέχρι σήμερα στην Ευρώπη.

«Χαλάζι» από πυραύλους

Η Βόρεια Κορέα εκτόξευσε αριθμό ρεκόρ πυραύλων στη Θάλασσα της Ιαπωνίας ως απάντηση στις μεγάλης κλίμακας κοινές στρατιωτικές ασκήσεις που πραγματοποίησαν η Νότια Κορέα και οι ΗΠΑ. Στο αποκορύφωμα, στις 2 Νοεμβρίου, 23 πύραυλοι εκτοξεύτηκαν μέσα σε ένα 24ωρο.

Αντίο Βασίλισσα

Έπειτα από 70 χρόνια στον θρόνο, η μονάρχης με την μεγαλύτερη θητεία στη Βρετανία, η βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ, πέθανε στις 8 Σεπτεμβρίου σε ηλικία 96 ετών. Εκτιμάται ότι, πριν από την τελετή της κηδείας της, περίπου 250.000 πολίτες προσκύνησαν το φέρετρό της.

Πανδαιμόνιο με τον Μασκ

Ήταν μια σημαδιακή χρονιά για τον Ίλον Μασκ, τον πλουσιότερο άνθρωπο του κόσμου η περιουσία του οποίου εκτιμάται ότι, στις αρχές Δεκεμβρίου, έφθανε τα σχεδόν 200 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το Forbes. Ο διευθύνων σύμβουλος της Tesla και της SpaceX πρόσθεσε στο χαρτοφυλάκιό του το Twitter έναντι 44 δισεκατομμυρίων δολαρίων και σύντομα προκάλεσε αντιπαράθεση απολύοντας το μισό προσωπικό και επαναφέροντας σε λειτουργία τους λογαριασμούς προσώπων—όπως ο Ντόναλντ Τραμπ—που είχαν αποκλειστεί από την πλατφόρμα.

Nέα Καλλιτεχνικά Ύψη

Η καλλιτεχνική συλλογή του συνιδρυτή της Microsoft Πολ Άλεν, που περιλαμβάνει έργα του Σεζάν, του Κλιμτ και του Βαν Γκογκ, πουλήθηκε από τους Christie’s έναντι 1,62 δισεκατομμυρίου δολαρίων, το μεγαλύτερο ποσό που έχει ποτέ καταβληθεί σε δημοπρασία έργων τέχνης. Παράλληλα, το περίφημο πορτρέτο της Μέριλιν Μονρόε, που φιλοτέχνησε ο Άντι Γουόρχολ το 1964 σε μεταξοτυπία, έγινε το πιο ακριβό έργο τέχνης του 20ου αιώνα αφού πωλήθηκε από τον οίκο Christie’s στην τιμή ρεκόρ των 195 εκατομμυρίων δολαρίων μέσα σε τέσσερα λεπτά.

Τιτάνες του Τένις

Όταν ο Ραφαέλ Ναδάλ κέρδισε το Ρολάν Γκαρός για 14η φορά, ο ισπανός άσος αύξησε το προσωπικό του ρεκόρ των Grand Slam σε 22 μπροστά από τους Νόβακ Τζόκοβιτς (21) και Ρότζερ Φέντερερ (20). Αυτή ήταν επίσης μια χρονιά αποχαιρετισμών με δύο από τους μεγαλύτερους αθλητές παγκοσμίως να κλείνουν την καριέρα τους: τον Φέντερερ και την Σερένα Γουίλιαμς, η οποία έχει κατακτήσει 23 Grand Slam.

Διοξείδιο Του Άνθρακα Με Νότες

Το 10ο άλμπουμ της αμερικανίδας τραγουδίστριας Τέιλορ Σουΐφτ με τίτλο “Midnights” προκάλεσε τέτοια φρενίτιδα ώστε να καταρρεύσει το Spotify καθώς οι θαυμαστές της που επιχείρησαν να το ακούσουν μέσα σε μια μόνο ημέρα ήταν οι περισσότεροι σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο άλμπουμ. Δέκα από τα κομμάτια του μπήκαν στην πρώτη δεκάδα του Billboard Hot 100—μια ακόμη πρωτιά.

Ωστόσο, η τραγουδίστρια σημείωσε και μια αρνητική πρωτιά, καθώς βρέθηκε στην πρώτη θέση του καταλόγου των «μεγαλύτερων ρυπαντών με ιδιωτικό τζετ» μεταξύ των διασημοτήτων επειδή επιλέγει πολύ συχνά το μέσο αυτό για τις μετακινήσεις της. Τον Αύγουστο, που ανακοινώθηκε αυτή η αρνητική πρωτιά, μετρούσε ήδη 170 πτήσεις με το ιδιωτικό της τζετ.

Οκτώ Δισεκατομμύρια Άνθρωποι

Τον Νοέμβριο, ο παγκόσμιος πληθυσμός -που αριθμούσε 2,5 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 1950- ξεπέρασε τα οκτώ δισεκατομμύρια, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη.

Παρακολουθήσεις, Εύα Καΐλη, σκάνδαλο Πάτση, ομιλία Μητσοτάκη στο Κογκρέσο αλλά και οι εσωκομματικές εκλογές του ΣΥΡΙΖΑ κυριάρχησαν στις εγχώριες πολιτικές εξελίξεις ενώ, οι αναγνώστες παρακολούθησαν στενά υποθέσεις όπως αυτές της Ρούλας Πισπιρίγκου, των καταγγγελιών για την «Κιβωτό του Κόσμου», της άγριας δολοφονίας του Άλκη Καμπανού, αλλά και την κατάρρευση του ΕΣΥ, που έφερε η μετάλλαξη Όμικρον του κοροναϊού, και το αδιανόητο κύμα της κακοκαιρίας «Ελπίς» που εξελίχθηκε και σε πολιτική κόντρα, με την πρόταση μομφής που κατέθεσε η αξιωματική αντιπολίτευση κατά της κυβέρνησης. Το 2022 στην Ελλάδα μεγάλωσε και ο «μαύρος» κατάλογος των γυναικοκτονιών, με 16 γυναίκες να δολοφονούνται λόγω του φύλου τους.

Το Μαξίμου μάς ακούει

Τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα για το 2022 σχεδόν μονοπώλησε η υπόθεση των παρακολουθήσεων, ωστόσο, το σκάνδαλο ξεκίνησε αρκετούς μήνες αργότερα, και συγκεκριμένα τον Ιούλιο του 2019, όταν εκδόθηκε το πρώτο προεδρικό διάταγμα της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, με το οποίο η ΕΥΠ μεταφέρθηκε υπό την άμεση εποπτεία του πρωθυπουργού. Λίγες μέρες αργότερα η κυβέρνηση κατέθεσε ένα νομοσχέδιο που προέβλεπε τη σύσταση της Προεδρίας της Κυβέρνησης ως δημόσιας υπηρεσίας υπαγόμενης στον πρωθυπουργό, στην οποία υπάγονταν πλέον η ΕΥΠ. Νέος διοικητής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών διορίστηκε ο Παναγιώτης Κοντολέων ενώ, το 2020, ξεκίνησαν να δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα εταιρείες που εμπορεύονταν λογισμικό κατασκοπείας έξυπνων τηλεφώνων. Στις αρχές του 2021, ο δημοσιογράφος οικονομικού ρεπορτάζ Θανάσης Κουκάκης αντιλήφθηκε ότι παρακολουθούνταν από την ΕΥΠ και ζήτησε ενημέρωση από τις αρμόδιες αρχές, αλλά η κυβέρνηση, τον Μάρτιο του 2021, άλλαξε το νόμο με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη η πληροφόρησή του, ενώ παράλληλα αποκαλύφθηκε η παρακολούθηση από την ΕΥΠ ενός ακόμη δημοσιογράφου, του Σταύρου Μαλιχούδη. Το κουβέρι των παρακολουθήσεων ξεκίνησε να ξετυλίγεται την άνοιξη του 2022, όταν αποδείχθηκε η χρήση του κακόβουλου λογισμικού Predator εις βάρος του Κουκάκη, αρχικά, και στη συνέχεια η απόπειρα παρακολούθησης του προέδρου του ΠΑΣΟΚ και ευρωβουλευτή, Νίκου Ανδρουλάκη. Η απόδειξη της παρακολούθησης Ανδρουλάκη και από την ΕΥΠ, τον περασμένο Ιούλιο, είχε σαν αποτέλεσμα τις παραιτήσεις του διοικητή της υπηρεσίας, Κοντολέοντα, αλλά και του Γρηγόρη Δημητριάδη, ανιψιού και Γ.Γ. του πρωθυπουργού, ο οποίος επικαλέστηκε «τοξικότητα». Έκτοτε οι αποκαλύψεις για τα πρόσωπα από τον πολιτικό, τον επιχειρηματικό και τον δημοσιογραφικό κόσμο που ήταν υπό παρακολούθηση γίνονται σε εβδομαδιαία βάση (Αντώνη Σαμαράς, Νίκος Δένδιας, Όλγα Γεροβασίλη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Γιώργος Πατούλης, Αλέξης Παπαχελάς, Αντώνης Δελλατόλας, Γιάννης Κουρτάκης, Παναγιώτης Αρκουμανέας, Εύα Αντωνοπουλου, Δημήτρης Αβραμόπουλος, Όλγα Κεφαλογιάννη, Αριστοτελία Πελώνη, Βασίλης Κικίλιας, Τζένη Μπαλατσινού, Άδωνις Γεωργιάδης, Ευγενία Μανωλίδου, Χρήστος Σταϊκούρας, Λάκης Λαζόπουλος, Νίκος Χαρδαλιάς, Θόδωρος Καρυπίδης, Βαγγέλης Μαρινάκης, κ.α. σύμφωνα με δημοσιεύματα της εφημερίδας Documento)

Την πρώτη μέρα εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής που συστάθηκε στη Βουλή, μετά την πρόταση του ΠΑΣΟΚ, η αντιπολίτευση πρότεινε την εκλογή διακομματικού προεδρείου και τη δημοσιοποίηση των πρακτικών χωρίς τα σημεία που αφορούν την εθνική ασφάλεια, ωστόσο όλες οι προτάσεις απορρίφθηκαν από την πλειοψηφία, που εξέλεξε προεδρείο αποτελούμενο αποκλειστικά από βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας και αποφάσισε ότι η επιτροπή θα συνεδριάζει κεκλεισμένων των θυρών, τα πρακτικά δε θα διανέμονται στους βουλευτές, αλλά αυτοί θα έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε αυτά κατόπιν αίτησής τους. Ο Κοντολέων, ενώπιον της επιτροπής χαρακτήρισε νόμιμη την παρακολούθηση Ανδρουλάκη, για λόγους εθνικής ασφάλειας, τους οποίους δεν αποκάλυψε, επικαλούμενος το απόρρητο ενώ σημείωσε ότι δεν είχε ενημερώσει μέλη της κυβέρνησης σχετικά με την υπόθεση.

Αυτές που δεν πρέπει να ξεχαστούν – 16 γυναίκες δολοφονήθηκαν επειδή ήταν γυναίκες

«Η γυναικοκτονία, δηλαδή η ανθρωποκτονία γυναίκας λόγω ειδικών χαρακτηριστικών που σχετίζονται με το φύλο και το ρόλο της, δεν ορίζεται ευθέως από τον ισχύοντα ποινικό κώδικα ως διακριτό έγκλημα. Αυτό που θα ήταν αναγκαίο είναι η αναγνώριση του φαινομένου της έμφυλης βίας, όπως αυτό αποτυπώνεται και στις ανθρωποκτονίες γυναικών με την προσθήκη ως βάση διακρίσεως στο άρθρο 82Α του Ποινικού Κώδικα και συγκεκριμένα να αναγνωριστεί η ανθρωποκτονία λόγω της διάκρισης με βάση το φύλο η οποία δεν σήμερα δεν γίνεται. Το συγκεκριμένο άρθρο ορίζει ότι το ελάχιστο όριο της ποινής για τα κακουργήματα αυξάνεται κατά δύο έτη όταν ο δράστης επέλεξε το θύμα του λόγω μιας ιδιότητά τους (φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκείας, αναπηρίας, γενετήσιου προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου)», μάς έλεγε το 2021 η Φανή Γιωτάκη, δικηγόρος και μέλος της νομικής πρωτοβουλίας «Νομικά θέματα – Συνεπιμέλεια». Έκτοτε δεν έχουν αλλάξει και πολλά, με τον μαύρο κατάλογο του 2022 να μετρά 16 γυναικοκτονίες – δολοφονίες, δηλαδή, γυναικών επειδή είναι γυναίκες.

Το 2022 θρηνήσαμε της 79χρονη από τα Γιάννενα, που ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου από τον 69χρονο σύζυγό της, την 41χρονη που πυροβολήθηκε από τον πρώην σύντροφό της εντός του καφενείου που διατηρούσε στην Κάτω Τούμπα της Θεσσαλονίκης (ο δράστης στη συνέχεια αυτοκτόνησε), την 83χρονη γιαγιά από την Καβάλα που σκότωσε ο 23χρονος εγγονός της, την 43χρονη που πυροβολήθηκε, εντός του φαρμακείου που διατηρούσε στην Καβάλα, από τον 50χρονο εν διαστάσει σύζυγό της, την 78χρονη μητέρα από το Παλαιό Φάληρο που σκότωσε, με δύο μαχαιριές στην καρδιά ο 48χρονος γιος της, τη Μαρία Μπονίκου, 73χρονη ηθοποιό που βρέθηκε θανάσιμα τραυματισμένη στο σπίτι της στην Αίγινα, με δράστη τον 46χρονο γιο της, την 59χρονη από τη Δράμα, που πυροβολήθηκε από τον 65χρονο σύζυγό της με κυνηγετικό όπλο (και αυτός στη συνέχεια αυτοκτόνησε), την 46χρονη από το Κουκάκι που πέθανε από τις βίαιες μαχαιριές σε λαιμό και θώρακα που δέχτηκε από τον 55χρονο σύζυγό της, την 67χρονη από το Ηράκλειο Κρήτης, που δολοφονήθηκε με ξύλινο αντικείμενο μετά από καβγά με τον 42χρονο γιο της, την 56χρονη Γεωργία από το Ρέθυμνο, που ο 60χρονος σύζυγός της τής έκοψε τον λαιμό αφότου του ζήτησε να χωρίσουν, την 41χρονη από τη Ζάκυνθο που, αφότου ξυλοκοπήθηκε άγρια, μαχαιρώθηκε στον θώρακα και τον λαιμό από τον 51χρονο σύζυγό της «γιατί τον απατούσε», τη 17χρονη Νικολέτα από το Περιστέρι, που πέθανε από στραγγαλισμό από τον 22χρονο σύντροφό της (που «την ζήλευε παράφορα»), την 36χρονη από το Μπαγκλαντές την οποία κατακρεούργησε στη μέση του δρόμου στην Κυψέλη ένας 40χρονος, επικαλούμενος ερωτικά και οικονομικά κίνητρα, την 55χρονη από την Κομοτηνή, στην οποία έβαλε φωτιά ο σύζυγός της, αφότου την περιέλουσε με βενζίνη, την 35χρονη μητέρα ενός ανήλικου παιδιού από τη Λάρισα, της οποίας η σορός βρέθηκε σε προχωρημένη σήψη, εφτά μέρες μετά το κάταγμα από αμβλύ αντικείμενο που της προκάλεσε στο κεφάλι ο σύντροφός της, την 31χρονη από την Καβάλα που πυροβολήθηκε, μετά το μερικών μηνών μωρό της, από τον 56χρονο σύζυγό της πριν ο τελευταίος στρέψει την κυνηγετική καραμπίνα στο κεφάλι του και τραβήξει τη σκανδάλη και την 62χρονη από τη Μεσσήνη που δολοφονήθηκε από έναν 82χρονο που, στη συνέχεια, έκοψε τον λαιμό του με μαχαίρι.

Το μοτίβο που ακολουθήθηκε κατά κόρον, μεταξύ γυναικοκτόνων τη χρονιά που φτάσει στο τέλος της, ήταν η αυτοκτονία (ή η απόπειρα αυτοκτονίας) μετά τις αποτρόπαιες πράξεις τους, ωστόσο, κάποιοι φαίνονται να ακολούθησαν την παλαιότερη «συμβουλή» του συνδικαλιστή της ΕΛ.ΑΣ, Σταύρου Μπαλάσκα, με αφορμή την γυναικοκτονία της Καρολάιν Κράουτς από τον σύζυγό της, Μπάμπη Αναγνωστόπουλο στα Γλυκά Νερά – «εκείνη τη στιγμή, αν ήταν ατυχές γεγονός μέσα στο θυμό του και μέσα στο “τα ‘χασε και τρελάθηκε”, εάν έπαιρνε τηλέφωνο την αστυνομία, δε θα πήγαινε ούτε τέσσερα χρόνια φυλακή, τώρα θα σαπίσει μέσα στη φυλακή».

Η υπόθεση που πάγωσε όλη την Ελλάδα

Τον Απρίλιο του 2019, η 3,5 ετών κόρη του ζεύγους Ρούλας Πισπιρίγκου και Μάνου Δασκαλάκη πεθαίνει στο Νοσοκομείο Παίδων μετά την εισαγωγή της για λευχαιμία σε αρχικό στάδιο και με τους γιατρούς να θεωρούν την κατάστασή της απολύτως ιάσιμη. Λίγους μήνες αργότερα, η αδερφή της, Ίριδα, βρέθηκε νεκρή στην κούνια της, έχοντας δίπλα της ένα ματωμένο πανάκι. Στις 29 Ιανουαρίου 2022, η τελευταία κόρη της οικογένειας, Τζωρτζίνα, πέθανε στο νοσοκομείο του Ρίου. Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Απρίλιο του 2019, είχε εισαχθεί στο Καραμανδάνειο Νοσοκομείο της Πάτρας, όπου υποβλήθηκε σε καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση για πάνω από 50 λεπτά και επανήλθε, ωστόσο είχε υποστεί υποξική ισχαιμική εγκεφαλοπάθεια με αποτέλεσμα να μείνει τετραπληγική. Στις 9 Φεβρουαρίου, η εισαγγελία Πατρών παρήγγειλε προκαταρκτική έρευνα για τους θανάτους των τριών κοριτσιών και, στις 30 Μαρτίου, εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης για τη μητέρα, η οποία απολογήθηκε στις 4 Απριλίου σε ανακρίτρια στην Αθήνα. Με σύμφωνη γνώμη ανακρίτριας και εισαγγελέως κρίθηκε προφυλακιστέα και οδηγήθηκε στις Φυλακές Κορυδαλλού. Η Ρούλα Πισπιρίγκου κρίθηκε προφυλακιστέα, τον Ιούλιο του 2022 για απόπειρα ανθρωποκτονίας της Τζωρτζίνας με τη χορήγηση κεταμίνης ενώ, λίγες μέρες αργότερα, κατηγορήθηκε για ανθρωποκτονία κατά συρροή και των τριών παιδιών της

Ένας νεοναζί στην ελληνική Βουλή

Πολιτική θύελλα δημιουργήθηκε στις 7 Απριλίου όταν, στην Ολομέλεια της Βουλής, στο πλαίσιο της ομιλίας του προέδρου της Ουκρανίας, Βολοντιμίρ Ζελένσκι, παρενέβη μέλος του νεοναζιστικού τάγματος Αζόφ. Ο Μιχαήλ, όπως συστήθηκε στους Έλληνες βουλευτές ο στρατιώτης, ανέφερε ότι «απευθύνομαι σε εσάς σαν ελληνικής καταγωγής. Ο παππούς μου πολέμησε στον πόλεμο κατά των ναζιστών και τραυματίστηκε τρεις φορές. Εγώ γεννήθηκα στη Μαριούπολη και συμμετέχω στην άμυνα της πόλης από τους Ρώσους ναζιστές. Δε θα μιλήσω για τις δυσκολίες που έχουμε όσοι συμμετέχουμε στην ουκρανική άμυνα μέσα από το τάγμα Αζόφ, αυτό είναι το χρέος μου έναντι της πόλης μου, το χρέος μου σαν άντρας, αλλά θα ήθελα να σας μιλήσω για τις καταστροφικές συνθήκες στις οποίες βρίσκεται η ειρηνική Μαριούπολη». Αμέσως μετά τη λήξη της ομιλίας του προέδρου της Ουκρανίας άμεση ήταν η αντίδραση σύσσωμης της αντιπολίτευσης η οποία κατήγγειλε την παρουσία εκφραστών της νεοναζιστικής ιδεολογίας και πρακτικής στη Βουλή των Ελλήνων ενώ κατά τη διάρκεια της ομιλίας η αμηχανία μεταξύ των βουλευτών ήταν έκδηλη, με τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκο Φίλη, Θοδωρή Δρίτσα, Γιάννη Γκιόλια, Γιώργο Βαρεμένο και τον βουλευτής του ΜέΡΑ25, Γιώργο Λογιάδη, να αποχωρούν σε ένδειξη διαμαρτυρίας, με τον Κωνσταντίνο Τασούλα να αναλώνεται σε ρόλο θεατή. Λίγα λεπτά μετά, οι ανακοινώσεις εναντίον της κυβέρνησης και του προέδρου της Ουκρανίας για την επιλογή αυτή ήρθαν τόσο από τα κόμματα που ήταν παρόντα στη Βουλή αλλά και από τις κοινοβουλευτικές ομάδες που είχαν επιλέξει να απουσιάσουν.

Δύσκολοι αποχαιρετισμοί

Το 2022 υπήρξε και χρονιά γλυκόπικρων αποχαιρετισμών με πολλούς ανθρώπους που ξεχώρισαν και αγαπήθηκαν, ο καθένας σε διαφορετικούς τομείς και για διαφορετικούς λόγους. Τη χρονιά της οποίας το τέλος φτάνει σε μερικές ώρες, αποχαιρετήσαμε τον μουσικό – θρύλο, Βαγγέλη Παπαθανασίου, τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Χρήστο Σαρτζετάκη, τον ιπτάμενο «Καίσαρα» του ΠΑΟΚ, Σταύρο Σαράφη, την πολυαγαπημένη τηλεοπτική Ντένη Μαρκορά, Ντίνα Κώνστα («Νόμος, Φλοράνς, είναι το δίκιο του εργάτη»), την εμβληματική Ειρήνη Παππά, τον πολιτικό επιστήμονα και στατιστικολόγο, Ηλία Νικολακόπουλο, τη grande – dame της Εθνικής Πινακοθήκης, Μαρίνα Λαμπράκη – Πλάκα, την αγαπημένη «Ειρήνη» από τις «Τρεις Χάριτες», Μίνα Αδαμάκη, τον Δάκη, τον Σταμάτη Κόκκοτα, και τον Κώστα Γκουσγκούνη.

Στον κατάλογο με τις μεγάλες απώλειες της χρονιάς, ξεχωρίσαμε αυτές δύο, ανθρώπων που, και μέσω της τελευταίας πράξης τους, θέλησαν να αφήσουν το δικό τους, μεγαλειώδες αποτύπωμα συλλογικότητας και αλληλεγγύης. Ο Κώστας Καζάκος, έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών μετά από πολύμηνη νοσηλεία και πολλαπλά προβλήματα με την υγεία του. Από τις τελευταίες επιθυμίες του ηθοποιού υπήρξε το σώμα του να διατεθεί στην Ιατρική Σχολή της Αθήνας, για τις ανάγκες της επιστήμης και της εκπαίδευσης φοιτητών. Ο Αλέξανδρος Νικολαΐδης, πέθανε εξαιρετικά πρόωρα, μόλις στα 42 του χρόνια, χτυπημένος από το σπάνιο καρκίνωμα NUT. Ζήτησε, μετά τον θάνατό του, τα δύο ολυμπιακά μετάλλια και οι δάδες του, να βγουν σε δημοπρασία, τα έσοδα από τις πωλήσεις της οποίας θα διατεθούν σε επτά μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και οικογένειες σε ανάγκη.

Η αποκαθήλωση της Εύας

Σαν βόμβα έσκασε, στις αρχές του Δεκέμβρη, η είδηση του σκανδάλου μεγατόνων, στην καρδιά του Ευρωκοινοβουλίου, με τις πρώτες πληροφορίες να κάνουν λόγο για τέσσερις συλλήψεις μελών της Ευρωβουλής με την κατηγορία της δωροληψίας από μια «χώρα του Κόλπου», σύμφωνα με την πρώτη ανακοίνωση της βελγικής ομοσπονδιακής εισαγγελίας. Την ίδια μέρα έγινε γνωστό ότι, μεταξύ των συλληφθέντων ήταν και η ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και αντιπρόεδρος της Ευρωβουλής, Εύα Καϊλή, με τις εξελίξεις που ακολούθησαν να είναι καταιγιστικές. Την ίδια ημέρα η Καϊλή διεγράφη από το ΠΑΣΟΚ με απόφαση Ανδρουλάκη ενώ, μερικές μέρες αργότερα, καθαιρέθηκε και από την αντιπροεδρία της Ευρωβουλής. Οι κατηγορίες που βαραίνουν την Εύα Καϊλή είναι ιδιαίτερα σοβαρές: συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, ξέπλυμα χρήματος και διαφθορά, με άλλους εμπλεκόμενους αξιωματούχους του Κατάρ.

Η φρίκη της διπλανής πόρτας

Η σύλληψη του Ηλία Μίχου τον Οκτώβριο στον Κολωνό με τις κατηγορίες του βιασμού και της μαστροπείας ενός 12χρονου κοριτσιού, σοκάρει τη γειτονιά της Αθήνας όπου ο 55χρονος συλληφθείς ήταν γνωστός καθώς διατηρούσε μίνι μάρκετ. Τα στόματα ανοίγουν και ξετυλίγεται ένα αδιανόητο κουβάρι σεξουαλικής κακοποίησης του μικρού παιδιού από άντρες που, εκ πρώτης όψεως, είναι υπεράνω πάσης υποψίας. Ακολουθούν πολλαπλές συλλήψεις κακοποιητών.

Κακοκαιρία Ελπίς: Η κλιματική κρίση δείχνει τα δόντια της

Από τις 23 έως τις 26 Ιανουαρίου 2022, το κύμα της κακοκαιρίας Ελπίς «χτύπησε» τη χώρα μας, πλήττοντας κυρίως Αττική, Εύβοια, Κυκλάδες και Κρήτη. Η θερμοκρασία έφτασε στους -18 βαθμούς Κελσίου, ενώ το χιόνι έφτασε έως και 70 πόντους.

Πάνω από 5.000 οχήματα εγκλωβίστηκαν στην Αττική Οδό για πάνω από 30 ώρες. Το χάος στην Αττική Οδό οδήγησε στην παραίτηση του Διευθύνοντος Συμβούλου της διαχειρίστριας εταιρείας, Αττικές Διαδρομές, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε αποζημίωση 2.000€ σε κάθε όχημα που εγκλωβίστηκε στο σημείο, αλλά και 1.000€ σε επιβάτες αμαξοστοιχιών του ΤΡΑΙΝΟΣΕ που επίσης εγκλωβίστηκαν. Και σε άλλους μεγάλους δρόμους της πρωτεύουσας, όπως οι λεωφόροι Μεσογείων, Κατεχάκη και Μαραθώνος, παρατηρήθηκε παρακώλυση των συγκοινωνιών. Η κακοκαιρία Ελπίς έλαβε και πολιτικές προεκτάσεις με τον ΣΥΡΙΖΑ να καταθέτει πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης.

«Σας παρακαλώ, μη με χτυπάτε άλλο» – Την Ελλάδα συγκλονίζει η δολοφονία του Άλκη Καμπανού

Τα ξημερώματα της 1ης Φεβρουαρίου, ο 19χρονος Άλκης Καμπανός βρίσκεται με την παρέα του στην είσοδο πολυκατοικία στην περιοχή του Χαριλάου Θεσσαλονίκης. Στο σημείο σταματούν δύο αυτοκίνητα με χούλιγκαν του ΠΑΟΚ οι οποίοι ρωτούν τον 19χρονο και την παρέα του τί ομάδα είναι. Το θύμα απαντάει, χωρίς να έχει ιδέα τι θα ακολουθήσει, ότι είναι Άρης. Στη συνέχεια δέχεται επίθεση από τους χούλιγκαν με μαχαίρια, ρόπαλα και άλλα αιχμηρά αντικείμενα. Ο 19χρονος τραυματίστηκε στο πόδι μετά από μαχαιριά με δρεπάνι που δέχτηκε, η οποία του προκάλεσε ακατάσχετη αιμορραγία με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του. Οι δύο φίλου του Άλκη επίσης τραυματίστηκαν αλλά ευτυχώς ελαφρά. Τα τελευταία λόγια του αδικοχαμένου παιδιού, υπό τη μορφή ικεσίας που δεν εισακούστηκε, ήταν «σας παρακαλώ, μη με χτυπάτε άλλο». Το έγκλημα κινητοποίησε εκατοντάδες κατοίκους της Θεσσαλονίκης να κινητοποιηθούν και να συρρεύσουν στο σημείο της δολοφονίας του Άλκη, αφήνοντας λουλούδια, αναμμένα κερά και σημειώματα, κασκόλ και φανέλες του Άρη αλλά και των δικών του ομάδων, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα κατά της οπαδικής βίας.

Ο κοροναϊός σφυροκοπά τη χώρα

Με τη χώρα να «χορεύει» στους ρυθμούς της πανδημίας του κορονοϊού ήδη δύο χρόνια, στα τέλη του 2021 την εμφάνισή της έκανε η μετάλλαξη Όμικρον- γνωστή και ως «αφρικανική». Κύρια χαρακτηριστικά της, τα πολύ πιο ήπια συμπτώματα (σε αντίθεση με τις προηγούμενες γνωστές μεταλλάξεις, η όμικρον δεν έκανε λοιμώξεις του αναπνευστικού) αλλά και η αισθητά μεγαλύτερη μεταδοτικότητα. Αρχές του 2022, η Όμικρον επικρατεί και στην Ελλάδα, με χιλιάδες κρούσματα καθημερινά. Η μεταδοτικότητα σε συνδυασμό με το τέλος των αυστηρών lockdown και τα σχετικά χαμηλά επίπεδα εμβολιασμού στον πληθυσμό έφερε το ΕΣΥ στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Ο αριθμός των νεκρών από κορονοϊό, το 2022, αγγίζει τους 14.000.

Επίσκεψη Μητσοτάκη στις ΗΠΑ

Μια ομιλία η οποία χαρακτηρίστηκε από τον εγχώριο τύπο «ιστορική» απηύθυνε, από το βήμα του Κογκρέσου ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ, τον περασμένο Μάιο. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός κέρδισε το χειροκρότημα των μελών του Κογκρέσου στέλνοντας πολλαπλά μηνύματα με αναφορές στις στενές σχέσεις των δύο χωρών, τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, την εισβολή στην Κύπρο αλλά και επισημαίνοντας προς την Άγκυρα ότι «δε θα δεχθούμε καμία συμπεριφορά που παραβιάζει την εθνική μας κυριαρχία», ζητώντας «να σταματήσουν άμεσα οι υπερπτήσεις στα ελληνικά νησιά».

Η ομιλία του Έλληνα πρωθυπουργού πραγματοποιήθηκε, μετά από την πρόσκληση της Νάνσι Πελόζι, στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψής στου στη Ουάσινγκτον, όπου συναντήθηκε και με τον πρόεδρο Μπάιντεν. Τον πρωθυπουργό συνόδευσε στον Λευκό Οίκο η σύζυγός του, Μαρέβα, αλλά και οι δύο κόρες του, Δάφνη και Σοφία, οι οποίες δεν έχασαν την ευκαιρία να πιουν τσάι με την Τζιλ Μπάιντεν. Η δεξίωση που ακολούθησε προς τιμήν των μελών της ελληνικής κυβέρνησης που συμμετείχαν στην επίσημη επίσκεψη, είχε πρωταγωνιστή το ελληνικό στοιχείο, με το μενού να περιλαμβάνει πιάτα όπως τα ντολμαδάκια, τη σπανακόπιτα, τα παντζάρια και τον μπακλαβά, ενώ οι καλεσμένοι χόρεψαν μέχρι τελικής πτώσης με τραγούδια όπως το «πέρα στους πέρα κάμπους» και το «σήκω χόρεψε κουκλί μου».

Η Κιβωτός έμπαζε νερά

Οι καταγγελίες άρχισαν δειλά – δειλά να κάνουν την εμφάνισή τους τον περασμένο Αύγουστο, όταν ο πρώην εργαζόμενος της «Κιβωτού του Κόσμου» κατήγγειλε την ΜΚΟ στην Ασφάλεια Βόλου για ξυλοδαρμούς παιδιών – τροφίμων και άθλιες συνθήκες διαβίωσης εντός της δομής. Τότε κανείς δεν είχε δώσει ιδιαίτερη σημασία στην υπόθεση, μέχρι τον Νοέμβριο, όταν οι αστυνομικές Αρχές ξεκίνησαν έρευνες μετά από νέες καταγγελίες και για ασέλγεια από τους ίδιους τους τρόφιμους. Εν μέσω σοκαριστικών αποκαλύψεων για τη λειτουργία των δομών αλλά και τον πολυδάπανο τρόπο ζωής του επικεφαλής της ΜΚΟ, ιερέα Αντώνιου Παπανικολάου και της συζύγου του, Σταματίας Γεωργαντή, η διοίκηση της «Κιβωτού» αντικαταστάθηκε, ενώ ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος διέταξε τη διενέργεια κανονικών ανακρίσεων σε βάρος του Παπανικολάου, στον οποίο και επέβαλε απαγόρευση ιεροπραξιών μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης. Τον Δεκέμβριο, ο ιερέας κλήθηκε από δύο Εισαγγελείς ανηλίκων, με την ιδιότητα του υπόπτου για τη διάπραξη κακουργηματικής ασέλγειας σε βάρος δύο ανηλίκων φιλοξενούμενων στην «Κιβωτό του Κόσμου», καθώς και για το αδίκημα, σε βαθμό πλημμελήματος, της ηθική αυτουργίας σε σωματικές βλάβες ανηλίκων.

Το τέλος των μέτρων

Μετά από δύο χρόνια αλλεπάλληλων lockdown, υποχρεωτικότητας χρήσης μάσκας, επίδειξης πιστοποιητικών εμβολιασμού, από τις 15 Μαρτίου ξεκίνησε η σταδιακή άρση των μέτρων με την κατάργηση του PLF για την είσοδο στη χώρα. Έναν μήνα αργότερα, στις 15 Απριλίου, τέθηκε σε εφαρμογή η αναστολή του μέτρου της υποβολής προστίμου σε ανεμβολίαστους ηλικιωμένους άνω των 60. Την 1η Μαΐου η υποχρέωση επίδειξης πιστοποιητικών εμβολιασμού ή νόσησης για την είσοδο στη χώρα, αλλά και σε κλειστούς χώρους και σχολεία. Το τελευταίο υποχρεωτικό μέτρο κατά του κορονοϊού, η χρήση μάσκας, καταργήθηκε την 1η Ιουνίου, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων.

Ο έτερος πονοκέφαλος της κυβέρνησης

Μετά τις υποκλοπές, το δεύτερο σκάνδαλο που δημιούργησε πονοκέφαλο στην κυβέρνηση, δεν ήταν άλλο από τον βουλευτή Ανδρέα Πάτση και τις αποκαλύψεις για συμμετοχή του σε εταιρία διαχείρισης κόκκινων δανείων και απευθείας αναθέσεις από τα ΕΛΤΑ. Οι αποκαλύψεις είχαν σαν αποτέλεσμα τη διαγραφή του από το κυβερνών κόμμα, με τον ίδιο να δηλώνει ότι δεν ήξερε ότι υπήρχε ασυμβίβαστο με την πολιτική του σταδιοδρομία ωστόσο τόνισε ότι, η Νέα Δημοκρατία ήταν ενήμερη σχετικά με τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες.

Ενώπιον της δικαιοσύνης ο Πέτρος Φιλιππίδης

Τον περασμένο Μάρτιο ξεκίνησε, ενώπιον Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου της Αθήνας του Πέτρου Φιλιππίδη. Οι κατηγορίες που βαραίνουν τον γνωστό ηθοποιό και σκηνοθέτη είναι αυτές του βιασμού κατ’ εξακολούθηση αλλά και της απόπειρας βιασμού. Ηα αποκάλυψη της υπόθεσης Φιλιππίδη, απόρροια του κινήματος MeToo στη χώρα μας, έφερε την κοινή γνώμη αντιμέτωπη με μία σκληρή πραγματικότητα: ότι η κακοποίηση (και δη αυτή ενάντια στις -περισσότερο ευάλωτες- γυναίκες ή θηλυκότητες) μπορεί να κρύβεται πίσω από το αστείο και οικείο πρόσωπο ταλαντούχων και δημοφιλών ανθρώπων .

Ο Τσίπρας πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ με ποσοστό… ΕΣΣΔ

Με ποσοστά ηγέτη της ΕΣΣΔ επανεκλέχθηκε πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ ο Αλέξης Τσίπρας από τις εσωκομματικές εκλογές τον Μάιο. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ -ΠΣ, επανεξελέγη, σύμφωνα με την απόφαση του 3ου συνεδρίου του κόμματος έναν μήνα πριν, από τη βάση, με ποσοστό 99%. Ήταν ο μοναδικός υποψήφιος.

Τι συμβαίνει με την ελληνική δικαιοσύνη;

Το 2022 δεν ήταν λίγες οι δικαστικές αποφάσεις που προκάλεσαν το κοινό αίσθημα. Η ελληνική δικαιοσύνη, το 2022, αποφάσισε την αποφυλάκιση (με περιοριστικούς όρους) των: Δημήτρη Λιγνάδη, Πέτρου Φιλιππίδη, Επαμεινώνδα Κορκονέα, Αντώνη Γρέγου και Γιώργου Πατέλη, της ναζιστικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή, καθώς και του μεσίτη που καταδικάστηκε για την δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου. Η μητέρα του τελευταίου, Ελένη, καταθέτει αίτημα στην Ευρωβουλή για απόδοση της Δικαιοσύνης στα θύματα αστυνομικής βίας. Τη χρονιά που πέρασε, η ρήση του Αφροαμερικανού ηγέτη, Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, περί δικαιοσύνης, φαντάζει τρομακτικά επίκαιρη: «Δεν είναι δυνατό να είσαι υπέρ της Δικαιοσύνης για κάποιους ανθρώπους και να μην είσαι υπέρ της Δικαιοσύνης για όλους τους ανθρώπους».

Ο δρόμος ανατρέφει τα σκληρότερα παιδιά

Πάνω από 20.000 θεατές συγκεντρώθηκαν, τον Ιούλιο, στο γήπεδο του Πανιωνίου, για το live του ΛΕΞ. Η μεγαλύτερη ραπ συναυλία στην ιστορία της χώρας δεν διαφημίστηκε, δεν είχε από πίσω της εταιρείες social media ή προβολή από mainstream μέσα ενημέρωσης, ωστόσο ο μουσικός από τη Θεσσαλονίκη κατάφερε με τις πύρινες ρίμες του, που πολλές φορές θυμίζουν ποίηση, να «μιλήσει» σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους.

Η ανασκόπηση του ” Libre ” για το 2022 στον κόσμο…

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η νέα πρωθυπουργός και ο θάνατος της Βασίλισσας Ελισάβετ στη Βρετανία και το κίνημα αμφισβήτησης στο Ιράν – ή αλλιώς η «επανάσταση της μαντήλας – είναι τα τρία βασικά, παγκόσμια γεγονότα που σημάδεψαν το 2022, όπως τα κατέγραψε το Γαλλικό Πρακτορείο.

Η κατάργηση του δικαιώματος της άμβλωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα ακραία καιρικά φαινόμενα που έπληξαν – και συνεχίζουν να πλήτουν τον πλανήτη – και οι πρωτοφανείς διαδηλώσεις στην Κίνα κατά της πολιτικής «μηδενικής ανοχής Covid» είναι επίσης κάποια σημαντικά γεγονότα που απασχόλησαν τα διεθνή μέσα ενημέρωσης.

Ακολουθούν αναλυτικά 10 σημαντικά γεγονότα της χρονιάς που φεύγει, όπως τα κατέγραψε το Γαλλικό Πρακτορείο.

Ο Πούτιν εισβάλλει στην Ουκρανία

Στις 24 Φεβρουαρίου, ο Βλαντίμιρ Πούτιν εισβάλλει στην Ουκρανία, βυθίζοντας τον κόσμο σε μια κρίση που δεν έχει προηγούμενο από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Απέναντι στις χώρες μέλη του ΝΑΤΟ που διακηρύσσουν την υποστήριξή τους στην Ουκρανία, ο Ρώσος πρόεδρος εγείρει την απειλή χρήσης πυρηνικού όπλου, λέγοντας ότι είναι έτοιμος να χρησιμοποιήσει «όλα τα μέσα» που έχει στο οπλοστάσιό του.

Ο πόλεμος προκαλεί την πιο σημαντική ροή προσφύγων στην Ευρώπη από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και κοστίζει τη ζωή σε χιλιάδες στρατιώτες και αμάχους.

Ο Πούτιν –που λέει πως θέλει να «αποναζιστικοποιήσει» την Ουκρανία– βρίσκεται πολύ απομονωμένος διπλωματικά. Οι Δυτικοί επιβάλλουν στη Ρωσία οικονομικές κυρώσεις, που γίνονται ολοένα και πιο αυστηρές με το πέρασμα του χρόνου, παραδίδοντας ταυτόχρονα όπλα στην Ουκρανία που αποκτά επίσης καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αφθονούν οι μαρτυρίες που κατηγορούν τον ρωσικό στρατό για παραβιάσεις, μεταξύ των οποίων δολοφονίες αμάχων, βασανιστήρια και βιασμοί.

Τα ρωσικά στρατεύματα εγκαταλείπουν την προσπάθειά τους στις αρχές της εισβολής να περικυκλώσουν την πρωτεύουσα Κίεβο, όπου ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι απευθύνεται καθημερινά στους παγκόσμιους ηγέτες για να ζητήσει την υποστήριξή τους.

Ο πόλεμος κάνει επίσης να πλανάται η απειλή μιας παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης, λόγω του θαλάσσιου αποκλεισμού που επέβαλε η Ρωσία στη Μαύρη Θάλασσα. Μια συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε τον Ιούλιο, επιτρέπει στην Ουκρανία να ξαναρχίσει σταδιακά να εξάγει τα σιτηρά της.

Τον Σεπτέμβριο, ο Πούτιν κηρύσσει επιστράτευση περίπου 300.000 εφέδρων και ανακοινώνει την προσάρτηση τεσσάρων ουκρανικών κατεχόμενων περιφερειών μετά τη διεξαγωγή «δημοψηφισμάτων», ενώ ο ρωσικός στρατός σωρεύει ήττες επί του πεδίου.

Μετά την εγκατάλειψη της περιφέρειας του Χαρκόβου (την πρώτη μεγάλη κατάκτησή της), η Μόσχα διατάζει στις αρχές Νοεμβρίου την αποχώρηση των δυνάμεών της από τη Χερσώνα (νότια). Η Ρωσία εξαπολύει εκατοντάδες πλήγματα εναντίον των ουκρανικών ενεργειακών δικτύων, βυθίζοντας εκατομμύρια Ουκρανούς στο σκοτάδι καθώς πλησιάζει ο χειμώνας.

Ο πληθωρισμός ως απόρροια της ενεργειακής κρίσης

Η εκτόξευση των τιμών, που ξεκίνησε το 2021 λόγω της αποδιοργάνωσης των εφοδιαστικών αλυσίδων σε συνδυασμό με την ισχυρή ζήτηση βασικών προϊόντων και υπηρεσιών κατά την επανεκκίνηση των οικονομιών μετά την Covid, επιταχύνεται το 2022 για να φθάσει σε επίπεδα πρωτόγνωρα από τα χρόνια του 1970 και του 1980. Ο πληθωρισμός φθάνει το 10,1% το Νοέμβριο στην ευρωζώνη. Αναμένεται να φθάσει το 8% στο τέταρτο τρίμηνο στις χώρες της G20, επηρεάζοντας την παγκόσμια ανάπτυξη με την αύξηση του κόστους παραγωγής των επιχειρήσεων.

Ο πληθωρισμός τροφοδοτείται από τον πόλεμο στην Ουκρανία που βυθίζει την Ευρώπη σε βαθιά ενεργειακή κρίση. Η Ρωσία, υπό την επίδραση των δυτικών κυρώσεων, πολλαπλασιάζει τα αντίποινα φθάνοντας μέχρι να πλήξει το ευαίσθητο σημείο της ΕΕ: την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο. Οι εξαγωγές ρωσικού αερίου, κυρίως μέσω των πολύ εξαρτώμενων Γερμανίας και Ιταλίας, είναι σε ελεύθερη πτώση.

«Η παγκόσμια οικονομία υφίσταται τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση από τα χρόνια του 1970», υπογραμμίζει ο ΟΟΣΑ.

Ο πόλεμος προκαλεί επίσης αύξηση των τιμών των δημητριακών και κατά συνέπεια των ζωοτροφών.

Λόγω των επίμονων υγειονομικών περιορισμών που συνδέονται με την Covid-19, των ελλείψεων ηλεκτρονικών τσιπ, που κατασκευάζονται στην πλειονότητά τους στην Ταϊβάν, επιβραδύνονται επίσης πολλοί τομείς.

Προκειμένου να τιθασεύσει τον πληθωρισμό, η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) αυξάνει επιθετικά τα επιτόκιά της από τον Μάρτιο, καθιστώντας τον δανεισμό όλο και πιο ακριβό, με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να ακολουθεί.

Ανατροπή του δικαιώματος στην άμβλωση στις Ηνωμένες Πολιτείες

Τον Ιούνιο, το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών δίνει σε κάθε Πολιτεία την ελευθερία να απαγορεύσει τις αμβλώσεις στο έδαφός της, καταργώντας το εμβληματικό διάταγμα “Roe v. Wade” του 1973. Έπειτα από αυτή τη μεταστροφή, περίπου 20 πολιτείες απαγορεύουν πλήρως ή περιορίζουν εις βάθος το δικαίωμα στην εθελούσια διακοπή της εγκυμοσύνης και το θέμα αυτό είναι μεταξύ των θεμάτων που κυριαρχούν στην προεκλογική εκστρατεία για τις ενδιάμεσες εκλογές.

Τον Νοέμβριο, οι ενδιάμεσες εκλογές δεν καταλήγουν σε ένα συντηρητικό κόκκινο “κύμα”, όπως ανέμεναν οι υποστηρικτές του πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Οι Δημοκρατικοί διατηρούν τον έλεγχο της Γερουσίας (τον Δεκέμβριο παίρνουν και την έδρα της Τζόρτζια) και οι Ρεπουμπλικανοί εξασφαλίζουν ισχνή πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώνει παρ΄όλ΄αυτά την υποψηφιότητά του στις προεδρικές εκλογές του 2024. Η μάχη για το ρεπουμπλικανικό χρίσμα προβλέπεται σκληρή, με πολλούς άλλους δυνητικούς υποψηφίους, μεταξύ των οποίων ο κυβερνήτης της Φλόριντα Ρον ΝτεΣάντις, ανερχόμενο αστέρι της αμερικανικής σκληρής δεξιάς.

Η υποψηφιότητα του πρώην προέδρου θα μπορούσε εξάλλου να απειληθεί από ενδεχόμενες δικαστικές διώξεις, καθώς τον Νοέμβριο ορίζεται ένας ειδικός εισαγγελέας για δύο από τις πολλές έρευνες που τον θέτουν στο στόχαστρο.

Πολιτική αστάθεια στη Βρετανία

Έπειτα από μια διαδοχή σκανδάλων και μια πλημμυρίδα παραιτήσεων μελών της κυβέρνησής του, ο Συντηρητικός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον παραιτείται τον Ιούλιο.

Ο Λιζ Τρας ορίζεται επίσημα διάδοχός του στην Ντάουνινγκ Στριτ από τη βασίλισσα Ελισάβετ Β’, δύο ημέρες πριν από τον θάνατο, στις 8 Οκτωβρίου, της βασίλισσας, έπειτα από 70 χρόνια στον θρόνο. Στις 10 Σεπτεμβρίου, ο Κάρολος Γ’ ανακηρύσσεται βασιλιάς.

Η πιο εφήμερη πρωθυπουργός στη σύγχρονη ιστορία της χώρας, η Λιζ Τρας παραμένει μόνο 44 ημέρες στον θώκο προτού παραιτηθεί με τη σειρά της, έχοντας προλάβει στο μεταξύ να προκαλέσει πολιτική και οικονομική κρίση με το ‘ριζοσπαστικό’ οικονομικό πρόγραμμά της.

Ο Ρίσι Σούνακ ανέρχεται στην εξουσία στα τέλη Οκτωβρίου, σε μια πρωτόγνωρη για τη Βρετανία περίοδο αβεβαιότητας. Είναι ο πέμπτος πρωθυπουργός στη Βρετανία μετά το δημοψήφισμα για το Brexit το 2016.

Τεράστιες προκλήσεις αναμένουν τον 42χρονο πρώην τραπεζίτη και υπουργό Οικονομικών: πληθωρισμός πάνω από 10%, ένα σύστημα υγείας που επιδεινώνεται… Το τέλος της χρονιάς συνοδεύεται από μια διαδοχικές απεργίες.

Ακραία καιρικά φαινόμενα

Το 2022 πολλαπλασιάστηκαν οι καταστροφές που συνδέονται με την κλιματική υπερθέρμανση.

Το καλοκαίρι είναι το πιο ζεστό που καταγράφηκε ποτέ στην Ευρώπη, ρεκόρ θερμοκρασιών και καύσωνες προκαλούν ξηρασία και δασικές πυρκαγιές (τουλάχιστον 6.600.000 στρέμματα δάσους γίνονται στάχτη από τον Ιανουάριο μέχρι τα μέσα Αυγούστου στην ΕΕ, ένα ρεκόρ). Οι παγετώνες των Άλπεων καταγράφουν απώλειες ρεκόρ στη μάζα πάγου.

Τουλάχιστον 15.000 θάνατοι συνδέονται άμεσα με τον καύσωνα στη Γηραιά Ήπειρο, σύμφωνα τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Η Κίνα καταρρίπτει επίσης ρεκόρ ζέστης τον Αύγουστο και η ξηρασία απειλεί με λιμό το Κέρας της Αφρικής.

Οι πυρκαγιές και η αποψίλωση καταρρίπτουν νέα ρεκόρ στην Αμαζονία της Βραζιλίας.

Στο Πακιστάν, ιστορικών διαστάσεων πλημμύρες που συνδέονται με έναν ασυνήθιστο μουσώνα έχουν αποτέλεσμα 1.700 άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους και οκτώ εκατομμύρια άλλοι να εκτοπιστούν, ενώ το ένα τρίτο της χώρας βρίσκεται κάτω από το νερό.

Αν οι προβλέψεις για φέτος επιβεβαιωθούν, τα χρόνια από το 2015 έως το 2022 θα είναι τα πιο ζεστά που έχουν καταγραφεί ποτέ, προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας.

Έπειτα από δύσκολες διαπραγματεύσεις, η διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα (COP27) τελειώνει στις 20 Νοεμβρίου στο Σαρμ ελ-Σέιχ (Αίγυπτος) με έναν συμβιβασμό για τη βοήθεια στις φτωχές χώρες που επηρεάζονται από την κλιματική αλλαγή, αλλά και μια αποτυχία να οριστούν νέοι φιλόδοξοι στόχοι για τη μείωση των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Στα μέσα Δεκεμβρίου, περισσότερα από 190 κράτη υιοθετούν μια ιστορική συμφωνία στο Μόντρεαλ σε μια προσπάθεια να σταματήσουν την καταστροφή της βιοποικιλότητας και των φυσικών πόρων της. Η συμφωνία προβλέπει έναν οδικό χάρτη με κύριο στόχο την προστασία του 30% του πλανήτη μέχρι το έτος 2030.

Εξέγερση κατά της μαντίλας, βίαιη καταστολή στο Ιράν

Στις 16 Σεπτεμβρίου, η Μαχσά Αμινί, μια 22χρονη Ιρανή κουρδικής καταγωγής, πεθαίνει στο νοσοκομείο, τρεις ημέρες μετά τη σύλληψή της από την αστυνομία ηθών που την κατηγορεί ότι παραβίασε τον αυστηρό ενδυματολογικό κώδικα της Ισλαμικής Δημοκρατίας για τις γυναίκες.

Ο θάνατός της προκαλεί ένα κύμα διαδηλώσεων σε όλο το Ιράν, που δεν έχει προηγούμενο μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Οι νέες γυναίκες βρίσκονται στην εμπροσθοφυλακή του κινήματος αμφισβήτησης, με ορισμένες να βγάζουν και να καίνε τις μαντίλες τους αψηφώντας τις αρχές, όπως δείχνουν βίντεο.

Οι διαδηλώσεις για την ελευθερία των γυναικών μετατρέπονται σταδιακά σε ένα ευρύτερο κίνημα εναντίον του ισλαμικού καθεστώτος, κερδίζοντας τους δρόμους, τα πανεπιστήμια ακόμη και τα σχολεία, παρά την καταστολή. Οι αρχές κάνουν λόγο για τουλάχιστον 300 θανάτους (μέχρι τις 5/12), με μια ΜΚΟ με έδρα τη Νορβηγία να καταγράφει τουλάχιστον 469.

Στις αρχές Δεκεμβρίου, η εξουσία κάνει μια χειρονομία προς τους διαδηλωτές, ανακοινώνοντας τη διάλυση της αστυνομίας ηθών. Ωστόσο αμέσως μετά το Ιράν εκτελεί δι’ απαγχονισμού δύο νεαρούς άνδρες που έχουν καταδικαστεί για αδικήματα σχετικά με τις διαδηλώσεις.

Κίνα: επανεκλογή του Σι – αμφισβήτηση της πολιτικής της “μηδενικής Covid”

Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ επανεκλέγεται τον Οκτώβριο επικεφαλής του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος (ΚΚΚ) κατά το 20ό συνέδριο του ΚΚΚ, περιβαλλόμενος από πιστούς σε αυτόν συμμάχους, για να γίνει ο πιο ισχυρός ηγέτης της σύγχρονης Κίνας.

Στη διάρκεια των δέκα χρόνων που βρίσκεται στην ηγεσία της χώρας, ο Σι Τζινπίνγκ επιδεικνύει μια επιθυμία για έλεγχο, παρεμβαίνοντας σε όλους σχεδόν τους μηχανισμούς τη χώρας και προκαλώντας διεθνείς επικρίσεις για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα.

Συντηρεί επίσης μια επιδεινούμενη αντιπαλότητα με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι εντάσεις στο Στενό της Ταϊβάν φθάνουν στο υψηλότερο επίπεδό τους εδώ και χρόνια μετά την επίσκεψη της προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ Νάνσι Πελόζι στις αρχές Αυγούστου στο αυτόνομο νησί.

Η Κίνα προχωρά σε αντίποινα πραγματοποιώντας χερσαία και ναυτικά γυμνάσια έκτασης άνευ προηγουμένου από τα μέσα των χρόνων του 1990. Και ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν δηλώνει πως τα αμερικανικά στρατεύματα θα υπερασπιστούν την Ταϊβάν, αν το νησί δεχθεί εισβολή από την Κίνα.

Η στρατηγική της χώρας για «μηδενική Covid», που οδηγεί σε λοκντάουν ολόκληρες συνοικίες ή πόλεις με το που εμφανίζονται εστίες, προκαλεί στα τέλη Νοεμβρίου τις μεγαλύτερες εδώ και δεκαετίες διαδηλώσεις.

Οι αρχές αντιδρούν με καταστολή και στη συνέχεια, το Δεκέμβριο, με μια γενική χαλάρωση των υγειονομικών κανόνων για να κατευνάσουν τη λαϊκή οργή και να ανορθώσουν την παραπαίουσα οικονομία. Στο τέλος Δεκεμβρίου η Κίνα ανακοινώνει τελικά πως στις 8 Ιανουαρίου θα βάλει τέλος στην υποχρεωτική καραντίνα όταν φθάνει κάποιος στη χώρα, τελευταίο κατάλοιπο της αυστηρής υγειονομικής πολιτικής της «μηδενικής Covid».

Μετά τη χαλάρωση αυτή, τα κρούσματα της Covid σημειώνουν έκρηξη στη χώρα, με αποτέλεσμα τα νοσοκομεία να δεχθούν μεγάλη πίεση, ενώ έλλειψη αντιπυρετικών και αντιγριπικών φαρμάκων πλήττει τα φαρμακεία.

Νίκες και ήττες για την ακροδεξιά

Έπειτα από τέσσερα χρόνια στην εξουσία, ο ακροδεξιός πρόεδρος της Βραζιλίας Ζαϊρ Μπολσονάρου ηττήθηκε με μικρή διαφορά από τον αριστερό Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα στις προεδρικές εκλογές της 30ής Οκτωβρίου, έπειτα από μια τοξική προεκλογική εκστρατεία.

Ο Λούλα, που είχε φυλακιστεί για διαφθορά (2018-2019) προτού ακυρωθεί η καταδίκη του από τη δικαιοσύνη, θα επιστρέψει επίσημα ως επικεφαλής του βραζιλιάνικου κράτους την 1η Ιανουαρίου 2023. Η επιτυχία του μοιάζει να σηματοδοτεί την επιστροφή της αριστεράς στη Λατινική Αμερική.

Στην Ευρώπη, αντίθετα, οι υπερσυντηρητικοί καταγράφουν ηχηρές νίκες στις βουλευτικές εκλογές σε πολλές χώρες, αρχής γενομένης τον Απρίλιο με την τέταρτη διαδοχική νίκη του ηγέτη του ουγγρικού εθνικιστικού κόμματος Βίκτορ Ορμπάν.

Στη Γαλλία, ο Εθνικός Συναγερμός (ακροδεξιά) της Μαρίν Λεπέν καταγράφει μια ιστορική επιτυχία τον Ιούνιο και γίνεται το πρώτο αντιπολιτευόμενο κόμμα στην Εθνοσυνέλευση, όπου ο αρχηγός του κράτους Εμανουέλ Μακρόν χάνει την απόλυτη πλειοψηφία.

Το εθνικιστικό και αντιμεταναστευτικό κόμμα Δημοκράτες της Σουηδίας (SD) είναι ο μεγάλος νικητής των εκλογών του Σεπτεμβρίου και γίνεται η δεύτερη πολιτική δύναμη στη χώρα.

Στην Ιταλία, η Τζόρτζια Μελόνι κερδίζει μια ιστορική νίκη τον Σεπτέμβριο με το μεταφασιστικό κόμμα της Αδέλφια της Ιταλίας και τον Οκτώβριο διορίζεται πρωθυπουργός.

Ελπίδα για ειρήνη στην Αιθιοπία

Έπειτα από δύο χρόνια σύγκρουσης, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Αιθιοπίας και οι αρχές των ανταρτών της βόρειας επαρχίας Τιγκράι υπογράφουν στις 2 Νοεμβρίου στην Πρετόρια συμφωνία «διακοπής των εχθροπραξιών», η οποία έχει σκοπό να θέσει τέλος σε έναν πόλεμο τον οποίο μη κυβερνητικές οργανώσεις χαρακτήρισαν «έναν από τους πιο φονικούς στον κόσμο». Έπειτα από πέντε μήνες κατάπαυσης του πυρός, οι μάχες είχαν αναζωπυρωθεί στα τέλη Αυγούστου.

Η σύγκρουση, στην οποία αντιπαρατίθενται από τον Νοέμβριο η Αιθιοπία, η οποία υποστηρίζεται κυρίως από δυνάμεις της γειτονικής Ερυθραίας, με τις αρχές των ανταρτών της Τιγκράι, σημαδεύτηκε από ενδεχόμενα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν από «όλα τα μέρη» σύμφωνα με τον ΟΗΕ, και οδήγησε στον εκτοπισμό τουλάχιστον δύο εκατομμυρίων Αιθιόπων.

Εκτός από τον αφοπλισμό των ανταρτών, η συμφωνία ειρήνης αναμένεται να επιτρέψει την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στο Τιγκράι, που έχει σχεδόν αποκοπεί από τον υπόλοιπο κόσμο και τα έξι εκατομμύρια των κατοίκων του στερούνται τροφής και φαρμάκων εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο. Η πρώτη αυτοκινητοπομπή μεταφοράς βοήθειας από τα τέλη Αυγούστου φθάνει στις 16 Νοεμβρίου.

Το Κατάρ, αμφιλεγόμενος οικοδεσπότης του Μουντιάλ 2022

Η διεξαγωγή του Μουντιάλ 2022 στο Κατάρ –από τις 20 Νοεμβρίου έως τις 18 Δεκεμβρίου-προκαλεί πλημμυρίδα επικρίσεων για το μικρό κράτος του Κόλπου.

Η πρώτη αραβική χώρα που διοργανώνει το παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου επικρίνεται για τη μεταχείριση των ξένων εργατών, των ΛΟΑΤΚΙ+ και των γυναικών ή ακόμη για τη χρήση κλιματισμού στα στάδιά της εν μέσω κλιματικής αλλαγής.

Επικρίνεται ιδιαίτερα η μεταχείριση των μεταναστών εργατών -απαραίτητοι σε μια χώρα όπου οι Καταριανοί αποτελούν μόλις το 10% ενός πληθυσμού τριών εκατομμυρίων κατοίκων. Μερικά ΜΜΕ αναφέρουν χιλιάδες θανάτους στα εργοτάξια, απολογισμό τον οποίο διαψεύδει η Ντόχα.

Κερασάκι στην τούρτα, η ελληνίδα ευρωβουλευτής Εύα Καϊλή κατηγορείται στο πλαίσιο ενός ηχηρού σκανδάλου διαφθοράς, στο οποίο εμπλέκεται το Κατάρ.

Μετά την απειλή για επιβολή αθλητικών κυρώσεων από τη FIFA, την παγκόσμια αρχή για το ποδόσφαιρο, κανένας αρχηγός εθνικής ομάδας δεν μπορεί να φοράει το περιβραχιόνιο “ One Love” κατά της ομοφοβίας όταν ξεκινά το τουρνουά. Όσοι διαφωνούν εκφράζονται με διάφορες συμβολικές χειρονομίες (Γερμανοί παίκτες μιμούνται το φίμωτρο, Ευρωπαίοι υπουργοί φορούν το περιβραχιόνιο με το ουράνιο τόξο όταν ανεβαίνουν στην εξέδρα των επισήμων), ενώ δίνεται το εναρκτήριο λάκτισμα.

Στις 18 Δεκεμβρίου, έπειτα από αναμονή 36 ετών, 120 λεπτά αγώνα και τη διαδικασία των πέναλτι, η Αργεντινή κατακτά το τρίτο της Παγκόσμιο Κύπελλο νικώντας την κάτοχο του τίτλου Γαλλία.

Πηγές: skai.gr / ethnos.gr

Ακολουθούν τα πρόσωπα που έφυγαν από τη ζωή το 2022, όπως μεταδίδουν διεθνή πρακτορεία και αναμεταδίδει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Ιανουάριος

• 6: Σίντνεϊ ΠΟΥΑΤΙΕ, 94 ετών, ηθοποιός- θρύλος, ο πρώτος μαύρος σταρ του Χόλιγουντ.
• 11: Νταβίντ ΣΑΣΟΛΙ, 65 ετών, Ιταλός σοσιαλδημοκράτης και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
• 14 : Ρικάρντο ΜΠΟΦΙΛ, 82 ετών, Ισπανός αρχιτέκτονας που υπέγραψε περισσότερα από 1.000 έργα σε όλο τον κόσμο.
• 15: Νίνο ΤΣΕΡΟΥΤΙ, 91 ετών, διάσημος Ιταλός σχεδιαστής μόδας.
• 20: Έλζα ΣΟΑΡΕΣ, 91 ετών, η μαύρη ντίβα του βραζιλιάνικου τραγουδιού. Μια από τις πιο εμβληματικές τραγουδίστριες της σάμπα, που ηχογράφησε 36 άλμπουμ και τραγούδησε στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Βραζιλίας το 2016.
• 20: «MEAT LOAF» (Μάρβιν Λι ΑΝΤΕΪ), 74 ετών, Αμερικανός σταρ της ροκ, διάσημος για το «Bat Out of Hell», ένα από τα άλμπουμ με τις μεγαλύτερες πωλήσεις όλων των εποχών.
• 23: Τιερί ΜΙΓΚΛΕΡ, 73 ετών, Γάλλος σχεδιαστής μόδας.

Φεβρουάριος

• 2: Μόνικα ΒΙΤΙ, 90 ετών, Ιταλίδα σταρ και μούσα του Μικελάντζελο Αντονιόνι.
• 10: Λικ ΜΟΝΤΑΝΙΕ, 89 ετών, Γάλλος ιολόγος, βραβευμένος με Νόμπελ Ιατρικής για την ανακάλυψη του ιού HIV.

Μάρτιος

• 13: Γουίλιαμ ΧΑΡΤ, 71 ετών, Αμερικανός ηθοποιός, διάσημος για τους ρόλους σε πασίγνωστες ταινίες, όπως Η Μεγάλη Ανατριχίλα (The Big Chill, 1983), βραβευμένος με Όσκαρ Α΄ανδρικού ρόλου για Το Φιλί της Γυναίκας Αράχνης (Kiss of the Spider Woman, 1985).
• 23: Μαντλίν ΟΛΜΠΡΑΪΤ, 84 ετών, η πρώτη γυναίκα υπουργός Εξωτερικών στις ΗΠΑ (1997-2001).
• 25: Τέιλορ ΧΟΚΙΝΣ, 50 ετών, ντράμερ του αμερικανικού συγκροτήματος εναλλακτικής ροκ Foo Fighters.

Απρίλιος

• 6: Βλαντίμιρ ΖΙΡΙΝΟΦΣΚΙ, 75 ετών, υπερεθνικιστική προσωπικότητα της ρωσικής πολιτικής ζωής.

• 8: Μίμι ΡΑΪΝΧΑΡΤ, 107 ετών, γραμματέας του Όσκαρ Σίντλερ, που συνέταξε τη διάσημη λίστα του Γερμανού βιομηχάνου σώζοντας περισσότερους από 1.000 Εβραίους κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
• 13: Μισέλ ΜΠΟΥΚΕ, 96 ετών, ηθοποιός, θρύλος του γαλλικού θεάτρου.

• 16: Ροσάριο ΙΜΠΑΡΑ, 95 ετών, εμβληματική Μεξικανή υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
• 17: Κατρίν ΣΠΑΑΚ, 77 ετών, Βελγοϊταλίδα ηθοποιός, ηγερία του ιταλικού μεταπολεμικού σινεμά.
• 17: Ράντου ΛΟΥΠΟΥ, 76 ετών, Ρουμάνος πιανίστας, θρύλος της κλασικής μουσικής.
• 19: Κάνε ΤΑΝΑΚΑ, 119 ετών, Γιαπωνέζα που είχε αναγνωριστεί επισήμως ως ο γηραιότερος άνθρωπος στον κόσμο. Η Κάνε Τανάκα γεννήθηκε τη 2α Ιανουαρίου του 1903 στη Φουκουόκα (νοτιοανατολική Ιαπωνία). Εκείνη τη χρονιά οι αδελφοί Ράιτ πραγματοποίησαν την πρώτη μηχανοκίνητη πτήση και η Μαρί Κιουρί έγινε η πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε με βραβείο Νόμπελ.

Μάιος

• 11: Σιρίν ΑΜΠΟΥ ΑΚΛΕΧ, 51 ετών, Παλαιστινιοαμερικανίδα δημοσιογράφους του Al Jazeera που σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια επιχείρησης του ισραηλινού στρατού στη Δυτική Όχθη.
• 19: VANGELIS (Βαγγέλης Παπαθανασίου), 79 ετών, μεγάλος Έλληνας συνθέτης.
• 26: Ρέι ΛΙΟΤΑ, 67 ετών, Αμερικανός ηθοποιός, πρωταγωνιστής της δημοφιλούς ταινίας του Μάρτιν Σκορσέζε «Τα Καλά Παιδιά» (Goodfellas).
• 26: Άντι ΦΛΕΤΣΕΡ, γνωστός ως “Fletch”, 60 ετών, ιδρυτικό μέλος των Depeche Mode.
• 30: Μπορίς ΠΑΧΟΡ, 108 ετών, συγγραφέας, διανοούμενος και επιζών των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης, που είχε γεννηθεί στην Τεργέστη της Ιταλίας αλλά έγραφε στη γλώσσα του, τα σλοβενικά, καθώς αγωνιζόταν για την αναγνώρισή της.

Ιούνιος

• 14: Αβραάμ Β. ΓΕΟΣΟΥΑ, 85 ετών, ένας από τους πιο αξιοσέβαστους και πολυγραφότερους ισραηλινούς συγγραφείς, προσωπικότητα της ισραηλινής Αριστεράς και αντίθετος στην ισραηλινή κατοχή.
• 17: Ζαν-Λουί ΤΡΕΝΤΙΝΙΑΝ, 91 ετών, Γάλλος ηθοποιός που έχτισε μια τεράστια καριέρα, σχεδόν επτά δεκαετιών, με περισσότερους από 160 ρόλους στο θέατρο και τον κινηματογράφο.
• 27: Λεοντάρντο ΝΤΕΛ ΒΕΚΙΟ, 87 ετών, πρόεδρος της εταιρείας οπτικών EssilorLuxottica και ένας από τους πλουσιότερους επιχειρηματίες στην Ιταλία.

Ιούλιος

• 2: Πίτερ ΜΠΡΟΥΚ, 97 ετών, θρύλος του παγκόσμιου θεάτρου που επανεφηύρε την τέχνη της σκηνοθεσίας και επηρέασε όσο λίγοι τους ομοτέχνους του τον 20ό αιώνα.
• 6: Τζέιμς ΚΑΑΝ, 82 ετών, Αμερικανός ηθοποιός, που έγινε ευρέως γνωστός με τον ρόλο του Σόνι Κορλεόνε στην ταινία «Ο Νονός», πέθανε σε ηλικία 82 ετών, ανακοίνωσε η οικογένειά του.
• 8: Εντουάρντο ΝΤΟΣ ΣΑΝΤΟΣ, 79 ετών, πρώην πρόεδρος της Ανγκόλας ο οποίος κυβέρνησε για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες τη δεύτερη μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγό χώρα της Αφρικής
• 8: Σίνζο ΑΜΠΕ, 67 ετών, ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας με τη μεγαλύτερη θητεία στο αξίωμα σκοτώθηκε από πυρά ενώ έκανε προεκλογική εκστρατεία για τις βουλευτικές εκλογές, προκαλώντας σοκ σε μια χώρα στην οποία η πολιτική βία είναι κάτι σπάνιο και ο έλεγχος των όπλων αυστηρός.
• 14: Ιβάνα ΤΡΑΜΠ, 73 ετών, πρώην σύζυγος του τέως προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.
• 30: Νισέλ ΝΙΚΟΛΣ, 89 ετών, Αμερικανίδα ηθοποιός, η οποία ερμήνευσε τον ρόλο της υπολοχαγού Ουχούρα στην τηλεοπτική σειρά Star Trek. Αύγουστος
• 5: Ισέι ΜΙΓΙΑΚΕ, 84 ετών, Ιάπωνας σχεδιαστής μόδας.
• 8: Ολίβια ΝΙΟΥΤΟΝ-ΤΖΟΝ, 73 ετών, Αγγλοαυστραλή τραγουδίστρια και ηθοποιός, σταρ της ταινίας “Grease” με τον Τζον Τραβόλτα.
• 9: Νίκολας ΕΒΑΝΣ, 72 ετών, Βρετανός συγγραφέας που έγραψε το μπεστ σέλερ “Ο γητευτής των αλόγων” το οποίο μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο.
• 11: Χανάε ΜΟΡΙ, 96 ετών, Γιαπωνέζα σχεδιάστρια, παγκοσμίως γνωστό μέλος της ελίτ της υψηλής ραπτικής, γνωστή με το προσωνύμιο «Madame Butterfly» για τα εμπνευσμένα από τις πεταλούδες σχέδια που έγιναν το σήμα κατατεθέν της στην πορεία των δεκαετιών.
• 11: Ζαν-Ζακ ΣΕΝΠΕ, 89 ετών, Γάλλος σκιτσογράφος, γνωστός για την εικονογράφηση της σειράς παιδικών βιβλίων «Ο μικρός Νικόλας» (Le petit Nicolas) και τις γελοιογραφίες του στον Τύπο.
• 14: Ρακές ΤΖΟΥΝΤΖΟΥΝΟΥΑΛΑ, 62ετών, δισεκατομμυριούχος Ινδός επενδυτής, ο επονομαζόμενος από τα ινδικά μέσα ενημέρωσης «ο Ουόρεν Μπάφετ της Ινδίας».
• 30: Μιχαήλ ΓΚΟΡΜΠΑΤΣΟΦ, 91 ετών, πολιτική προσωπικότητα του 20ού αιώνα, ο τελευταίος ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης.

Σεπτέμβριος

• 8: Ελισάβετ Β’, 96 ετών, η μακροβιότερη μονάρχης της Βρετανίας.
• 10: Γουίλιαμ ΚΛΑΪΝ, 96 ετών, Αμερικανός φωτογράφος, διάσημος για τις φωτογραφίες μόδας και αστικού τοπίου.
• 11: Χαβιέρ ΜΑΡΙΑΣ, 70 ετών, Ισπανός συγγραφέας, το έργο του οποίου έχει μεταφρασθεί σε περισσότερες από 40 γλώσσες και 60 χώρες.
• 13: Ζανκ-Λικ ΓΚΟΝΤΑΡ, 91 ετών, Γαλλοελβετός κινηματογραφικός σκηνοθέτης, ο «νονός» της γαλλικής «νουβέλ βαγκ», γνωστός για ταινίες κλασικές όπως οι «Με κομμένη την ανάσα» και «Περιφρόνηση».
• 14: Ειρήνη ΠΑΠΑ, 93 ετών, Ελληνίδα σταρ των ταινιών «Ζορμπάς» και τα «Κανόνια του Ναβαρόνε».
• 22: Χίλαρι ΜΑΝΤΕΛ, 70 ετών, Βρετανίδα συγγραφέας της βραβευθείσας τριλογίας των Τυδώρ Γουλφ Χολ. Το Γουλφ Χολ (Wolf Hall), που κυκλοφόρησε το 2009, και το δεύτερο μέρος της τριλογίας Γεράκια (Bring up the Bodies) που κυκλοφόρησε τρία χρόνια αργότερα, πούλησαν από κοινού περισσότερα από πέντε εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο και κέρδισαν αμφότερα το βραβείο Booker, κάτι που δεν είχε ξανασυμβεί για δύο βιβλία της ίδιας τριλογίας.
• 23: Λουίζ ΦΛΕΤΣΕΡ, 88 ετών, Αμερικανίδα ηθοποιός, η οποία είχε τιμηθεί με Όσκαρ Καλύτερης Ηθοποιού για την ερμηνεία της στην ταινία του 1975 «Στη Φωλιά του Κούκου» του Μίλος Φόρμαν.
• 24: Φάρελ «Φέροου» ΣΑΝΤΕΡΣ, 81 ετών, Αμερικανός σαξοφωνίστας και θρύλος της τζαζ.
• 28: Αρτίς Λεόν ΑΪΒΙ Τζούνιορ, ‘COOLIO’, 59 ετών, Αμερικανός ράπερ γνωστός για το κομμάτι «Gangsta’s Paradise».

Οκτώβριος

• 04: Λορέτα ΛΙΝ, 90 ετών, Αμερικανίδα τραγουδίστρια και στιχουργός, από τα μεγαλύτερα αστέρια της αμερικανικής κάντρι μουσικής.
• 11: Άντζελα ΛΑΝΣΜΠΟΥΡΙ, 96 ετών, Βρετανοαμερικανή ηθοποιός, η οποία έγινε διάσημη από τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στην αμερικανική τηλεοπτική σειρά «Η συγγραφέας ντετέκτιβ» (Murder, She Wrote). -14: Ρόμπι ΚΟΛΤΡΕΪΝ, 72 ετών, Σκοτσέζος ηθοποιός, ο οποίος υποδυόταν τον ρόλο του Χάγκριντ στις ταινίες του Χάρι Πότερ.
• 25: Πιερ ΣΟΥΛΑΖ, 102 ετών, Γάλλος ζωγράφος, που έγινε πιο γνωστός για τους πειραματισμούς του με διαφορετικές αποχρώσεις του μαύρου.
• 28: Τζέρι Λι ΛΙΟΥΙΣ, 87 ετών, Αμερικανός μουσικός, ένας από τους τελευταίους σπουδαίους πρωτοπόρους της ροκ εν ρολ.

Νοέμβριος

• 9: Γκαλ ΚΟΣΤΑ, 77 ετών, θρύλος της βραζιλιάνικης μουσικής.
• 20: Έμπε ντε ΜΠΟΝΑΦΙΝΙ, 93 ετών, η φωνή των «Μητέρων της Πλάθα ντε Μάγιο» και μαχητική ακτιβίστρια κατά της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά την διάρκεια της δικτατορίας της Αργεντινής.
• 30: ΤΖΙΑΝΓΚ Ζεμίν, 96 ετών, πρόεδρος της Κίνας (1993-2003) και γενικός γραμματέας του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος (1989-2002).

Δεκέμβριος

• 5: Κίρστι ΑΛΕΪ, 71 ετών, Αμερικανίδα ηθοποιός, βραβευμένη με Έμμυ που έγινε γνωστή από τον ρόλο της στην τηλεοπτική σειρά «Cheers».
• 17: Μάικ ΧΟΤΖΕΣ, 90 ετών, Βρετανός σκηνοθέτης γνωστός για την ταινία του «Flash Gordon».
• 20: Τέριλ ΧΟΛ, 63 ετών, Βρετανός, τραγουδιστής του βρετανικού συγκροτήματος ska The Specials των χιτ Gangsters and Ghost Town.
• 23: ΜΑΞΙ ΤΖΑΖ (Μάξγουελ Φρέιζερ), 65 ετών, Βρετανός τραγουδιστής του συγκροτήματος ηλεκτρονικής μουσικής Faithless και η «φωνή» σε επιτυχίες όπως οι «God Is a DJ» και «Insomnia».
• 24: Φράνκο ΦΡΑΤΙΝΙ, 65 ετών, πρόεδρος του ιταλικού Συμβουλίου της Επικρατείας και πρώην υπουργός Εξωτερικών.
• 29: Βίβιαν ΓΟΥΕΣΤΓΟΥΝΤ, 81 ετών, σχεδιάστρια μόδας, η λεγόμενη και «αυτοκράτειρα του πανκ», γνωστή για τις εκκεντρικές δημιουργίες της όσο και τους αγώνες της: για να αναληφθεί δράση εναντίον της κλιματικής αλλαγής ή για να αφεθεί ελεύθερος ο ιδρυτής του WikiLeaks Τζούλιαν Ασάνζ…
• 29: Έντσον Αράντες ντο ΝΑΣΙΜΕΝΤΟ, γνωστότερος ως «Πελέ», 82 ετών, Βραζιλιάνος «μάγος» του ποδοσφαίρου, τρις πρωταθλητής κόσμου (1958, 1962, 1970), από τη δεκαετία του ’90 πρεσβευτής του ΟΗΕ και της UNESCO. Τον Δεκέμβριο του 2000 η FIFA τον ανακήρυξε παίκτη του αιώνα. Το περιοδικό TIME τον συμπεριέλαβε στη λίστα με τους 100 πιο σημαντικούς ανθρώπους του 20ού αιώνα.