Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης έθεσε το σχέδιο νόμου σε διαβούλευση την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2026, ανοίγοντας έναν διάλογο που αναμένεται να είναι έντονος, καθώς αρκετοί επαγγελματικοί φορείς έχουν ήδη εκφράσει τις ενστάσεις τους για τον τρόπο προετοιμασίας της μεταρρύθμισης.

Το νομοσχέδιο φέρει τον τίτλο «Σύσταση και Οργάνωση Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία “Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων” – Σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας – Σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχιατροδικαστικής – Ρυθμίσεις για την Άσκηση του Νοσηλευτικού Επαγγέλματος και άλλες διατάξεις» και είναι χωρισμένο σε τέσσερα διακριτά μέρη, καθένα από τα οποία ρυθμίζει ένα ξεχωριστό κομμάτι του συστήματος υγείας.

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων αποκτά δικό του νομικό πρόσωπο

Στο πρώτο και βασικότερο μέρος του νομοσχεδίου προβλέπεται η σύσταση Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία «Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων», ένα εγχείρημα που, όπως δείχνει η μέχρι σήμερα πορεία του, βρίσκεται στα σκαριά εδώ και έναν περίπου χρόνο. Το σχέδιο για τη δημιουργία αυτού του φορέα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Υπουργικό Συμβούλιο από τον κ. Γεωργιάδη και τον τότε υφυπουργό Υγείας Δημήτριο Βαρτζόπουλο ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2025, γεγονός που δείχνει πόσο μακρά και πολυσυζητημένη υπήρξε η ωρίμανση της συγκεκριμένης νομοθετικής πρωτοβουλίας.

Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται στη σύσταση του φορέα, αλλά ρυθμίζει αναλυτικά την οργάνωση, τη διοίκηση και τη λειτουργία του, καθώς και κάθε ζήτημα που κρίνεται απαραίτητο για την εύρυθμη λειτουργία του νέου συλλόγου. Παράλληλα, καθορίζει με σαφήνεια τα επαγγελματικά δικαιώματα των ψυχολόγων, ένα σημείο που έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον από την επιστημονική κοινότητα, αφού μέχρι σήμερα το επάγγελμα δεν διέθετε έναν ενιαίο, θεσμοθετημένο φορέα εκπροσώπησης αντίστοιχο με αυτόν άλλων υγειονομικών επαγγελμάτων, όπως οι ιατρικοί ή οι φαρμακευτικοί σύλλογοι.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη θέσπιση ενός σύγχρονου Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας Ψυχολόγων. Πρόκειται για μια ρύθμιση που ξεφεύγει από τα παραδοσιακά πλαίσια δεοντολογίας, καθώς καλύπτει ρητά ζητήματα επαγγελματικής προβολής και χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης —μια πραγματικότητα που έχει μεταβάλει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας επικοινωνούν με το κοινό τα τελευταία χρόνια— με παράλληνη πρόβλεψη εγγυήσεων για την προστασία όσων λαμβάνουν ψυχολογικές υπηρεσίες.

Αντιδράσεις και ανοιχτά ερωτήματα από τον χώρο της ψυχολογίας

Η σύσταση του Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων δεν αφήνει αδιάφορο τον κλάδο, καθώς αρκετοί επιστημονικοί και επαγγελματικοί φορείς έχουν ήδη τοποθετηθεί δημόσια, εκφράζοντας τόσο υποστήριξη στη λογική της αναβάθμισης του επαγγέλματος όσο και έντονες επιφυλάξεις για τη διαδικασία. Ο Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων (ΣΕΨ) έχει επισημάνει την ανάγκη να διασφαλιστεί ρητά ότι τα επαγγελματικά δικαιώματα και ο τίτλος του ψυχολόγου θα αποδίδονται αποκλειστικά σε αποφοίτους Ψυχολογίας με νόμιμη άδεια άσκησης επαγγέλματος, ζητώντας παράλληλα τη δημιουργία δημόσιου μητρώου ψυχολόγων και θεσμικές εγγυήσεις για την προστασία τόσο του επαγγέλματος όσο και της δημόσιας υγείας.

Ανάλογο προβληματισμό έχει εκφράσει και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νοσοκομειακών Ψυχολόγων και Ψυχολόγων Δημόσιων Δομών Υγείας (ΠΑΝ.ΣΥ.ΝΟ.ΨΥ.), ο οποίος έχει ζητήσει επανειλημμένα ουσιαστικό διάλογο πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου, τονίζοντας ότι καμία νομοθετική πρωτοβουλία που αφορά το μέλλον του επαγγέλματος δεν πρέπει να προχωρά χωρίς τη συμμετοχή των θεσμικών φορέων του κλάδου. Ο συγκεκριμένος σύλλογος έχει ζητήσει ειδικότερα την προστασία των υφιστάμενων επαγγελματικών δικαιωμάτων και τη θεσμική εκπροσώπηση των ψυχολόγων που εργάζονται στις δημόσιες δομές υγείας μέσα στον νέο φορέα. Η έναρξη της δημόσιας διαβούλευσης αποτελεί, από αυτή την άποψη, μια πρώτη ευκαιρία για να κατατεθούν επίσημα οι θέσεις όλων των εμπλεκόμενων πλευρών.

Δύο νέα εθνικά παρατηρητήρια για την ψυχική υγεία και την ψυχιατροδικαστική

Το δεύτερο μέρος του νομοσχεδίου εισάγει δύο εντελώς νέους θεσμούς παρακολούθησης, που έρχονται να καλύψουν ένα κενό στην καταγραφή και την εποπτεία εξειδικευμένων πεδίων της ψυχικής υγείας. Πρόκειται για τη σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας, καθώς και Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχιατροδικαστικής, με το νομοσχέδιο να καθορίζει αναλυτικά τις αρμοδιότητες κάθε παρατηρητηρίου, καθώς και τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας τους.

Η ανάγκη για τη δημιουργία τέτοιων μηχανισμών παρακολούθησης δεν είναι τυχαία. Η ζήτηση για υπηρεσίες ψυχικής υγείας στην Ελλάδα έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ενώ παράλληλα το πεδίο της ψυχιατροδικαστικής —δηλαδή της διεπιστημονικής σχέσης ψυχιατρικής και δικαίου, που αφορά ζητήματα όπως η ποινική ευθύνη ή η επικινδυνότητα ατόμων με ψυχικές διαταραχές— παραμένει σχετικά ανοργάνωτο σε επίπεδο εθνικής στρατηγικής και δεδομένων. Η θεσμοθέτηση ενός παρατηρητηρίου σε κάθε έναν από αυτούς τους τομείς αναμένεται να επιτρέψει την πιο συστηματική συλλογή στοιχείων, κάτι που θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να βελτιώσει τον σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών ψυχικής υγείας.

Νέο πλαίσιο και για το νοσηλευτικό επάγγελμα

Το τρίτο μέρος του νομοσχεδίου στρέφει το βλέμμα σε έναν εντελώς διαφορετικό, αλλά εξίσου κρίσιμο, κλάδο του συστήματος υγείας: τους νοσηλευτές. Οι ρυθμίσεις εδώ κινούνται σε τέσσερις άξονες. Πρώτον, συμπληρώνεται και επικαιροποιείται η ρύθμιση του αδικήματος της αντιποίησης του νοσηλευτικού επαγγέλματος, δηλαδή της άσκησής του από άτομα που δεν διαθέτουν τα απαραίτητα προσόντα ή την αντίστοιχη άδεια —μια ρύθμιση που αποσκοπεί στην προστασία τόσο των ασθενών όσο και της αξιοπιστίας του επαγγέλματος.

Δεύτερον, διευρύνεται ο θεσμός και το έργο του κλινικού εκπαιδευτή, ενισχύοντας τον ρόλο της πρακτικής εκπαίδευσης και καθοδήγησης των νέων νοσηλευτών μέσα στο κλινικό περιβάλλον. Τρίτον, ορίζεται για πρώτη φορά με σαφήνεια η έννοια του εφημερεύοντος νοσηλευτή, κάτι που αναμένεται να διευκρινίσει αρμοδιότητες και ευθύνες κατά τις ώρες εφημερίας στα νοσοκομεία. Τέταρτον, και ίσως σημαντικότερο, εισάγονται διακριτές ειδικότητες για τους νοσηλευτές και τους βοηθούς νοσηλευτών που υπηρετούν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας —μια αλλαγή που, σύμφωνα με δημοσιεύματα για το νομοσχέδιο, ανταποκρίνεται σε πάγιο αίτημα του κλάδου, αφού μέχρι σήμερα οι νοσηλευτές εντάσσονταν σε γενικές κατηγορίες προσωπικού που δεν επέτρεπαν στοχευμένη πολιτική κινήτρων και εξειδίκευσης.

Το πλαίσιο των ελλείψεων: γιατί η μεταρρύθμιση έρχεται σε κρίσιμη στιγμή

Οι ρυθμίσεις για τους νοσηλευτές δεν μπορούν να διαβαστούν ανεξάρτητα από τη γενικότερη εικόνα υποστελέχωσης που εμφανίζει σήμερα το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Ερωτήσεις βουλευτών προς το υπουργείο Υγείας τους τελευταίους μήνες έχουν αναδείξει σοβαρές ελλείψεις νοσηλευτικού προσωπικού σε νοσοκομεία σε όλη τη χώρα, από τη Θεσσαλονίκη έως τη Δυτική Αττική και την περιφέρεια, με φορείς εργαζομένων να κάνουν λόγο για συνθήκες οριακής λειτουργίας σε κρίσιμα τμήματα. Παράλληλα, το υπουργείο έχει προγραμματίσει για το 2026 μια από τις μεγαλύτερες ετήσιες ενισχύσεις προσωπικού των τελευταίων ετών, με χιλιάδες νέες θέσεις μόνιμου και επικουρικού προσωπικού να βρίσκονται σε διαδικασία προκήρυξης, ανάμεσά τους και ειδική προκήρυξη αποκλειστικά για νοσηλευτικό προσωπικό.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η θεσμοθέτηση διακριτού κλάδου νοσηλευτών στο ΕΣΥ αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αγγίζει ένα ζήτημα που εργατικά σωματεία και επιστημονικές ενώσεις νοσηλευτών θέτουν εδώ και χρόνια: την ανάγκη να αναγνωριστεί η ιδιαιτερότητα του νοσηλευτικού επαγγέλματος πέρα από τη γενική κατηγορία «λοιπού προσωπικού», ώστε να καταστεί δυνατός ένας πιο στοχευμένος σχεδιασμός στελέχωσης, εκπαίδευσης και εξέλιξης.

Ρυθμίσεις για επείγοντα ζητήματα του υπουργείου Υγείας

Το τέταρτο και τελευταίο μέρος του νομοσχεδίου έχει πιο γενικό χαρακτήρα, καθώς περιλαμβάνει ρυθμίσεις για επείγοντα ζητήματα αρμοδιότητας του υπουργείου Υγείας, τα οποία κρίνεται ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα προς όφελος του κοινωνικού συνόλου. Πρόκειται συνήθως για διατάξεις μικρότερης έκτασης αλλά πρακτικής σημασίας, οι οποίες συνοδεύουν τα μεγάλα νομοθετήματα του υπουργείου και επιτρέπουν την επίλυση επιμέρους διοικητικών ή λειτουργικών ζητημάτων χωρίς την ανάγκη ξεχωριστής νομοθετικής πρωτοβουλίας.

Πώς μπορεί κανείς να συμμετάσχει στη διαβούλευση

Το σχέδιο νόμου παρέμεινε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση έως και την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026, στις 9 το πρωί, δίνοντας το περιθώριο σε επαγγελματικούς φορείς, επιστημονικές ενώσεις, αλλά και μεμονωμένους πολίτες να καταθέσουν τα σχόλια και τις παρατηρήσεις τους πριν αυτό οδηγηθεί προς ψήφιση στη Βουλή. Δεδομένων των αντιδράσεων που έχουν ήδη καταγραφεί από πλευράς ψυχολόγων, αλλά και του διαχρονικού αιτήματος των νοσηλευτών για θεσμική αναγνώριση, το διάστημα αυτό αναμένεται να είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για τη διαμόρφωση της τελικής μορφής του νόμου. Το πλήρες κείμενο του νομοσχεδίου, όπως τέθηκε σε διαβούλευση, είναι διαθέσιμο στην ηλεκτρονική πλατφόρμα opengov.gr.

Σύμφωνα με πληροφορίες διευρυμένο κλιμάκιο του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς από το ΚΕΔΑΣΥ θα μεταβεί στο σχολείο των δύο μαθητριών στην Ηλιούπολη, καθώς από την πρώτη στιγμή ενεργοποιήθηκε το πρωτόκολλο διαχείρισης και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης της σχολικής κοινότητας.

Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, απευθύνει έκκληση προς όλους για διαχείριση του περιστατικού με τη μέγιστη δυνατή ευαισθησία, υπευθυνότητα και επίγνωση της ιδιαίτερης βαρύτητας και ευαισθησίας των πληροφοριών, με απόλυτο σεβασμό στα παιδιά, στις οικογένειές τους και στη σχολική κοινότητα.

Σημειώνεται ότι ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου, Γιάννης Παπαδομαρκάκης, μόλις ενημερώθηκε για το τραγικό γεγονός, μετέβη άμεσα, μετά από συνεννόηση με την Υπουργό, Σοφία Ζαχαράκη, στο Ασκληπιείο Νοσοκομείο Βούλας, προκειμένου να ενημερωθεί για την κατάσταση και να υπάρξει συντονισμός με τις αρμόδιες υπηρεσίες και τις οικογένειες των μαθητριών.

Η προστασία της ψυχικής υγείας των μαθητών/τριών των οικογενειών τους και η στήριξη της εκπαιδευτικής κοινότητας αποτελούν για το Υπουργείο Παιδείας, απόλυτη προτεραιότητα και θα συνεχίσει να βρίσκεται δίπλα στους ανθρώπους που επηρεάζονται από το τραγικό αυτό γεγονός.

Σύμφωνα με την μαρτυρία ψυχολόγων του υπουργείου Παιδείας που βρίσκονται στην Κρήτη, οι υπόλοιποι μαθητές είχαν μία «καλώς νοούμενη ζωηράδα».

Τα παιδιά των Καργάκηδων και των Φραγκιαδάκηδων θα επιστρέψουν στο σχολείο όταν η ψυχολογική τους κατάσταση το επιτρέψει, σύμφωνα με τους ειδικούς, καθώς ούτε το σχολείο είναι σωστά διαμορφωμένο ώστε να τα δεχτεί, μιας και δεν υπάρχει ψυχολόγος μονίμου βάσεως.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Ψυχιατρικής Αλέξανδρο Βγόντζα, που μίλησε στην Καθημερινή για τα παιδιά στα Βορίζια, κάποια από αυτά έχουν διαγνωσθεί με μετατραυματικό σύνδρομο.

«Είναι λογικό αυτά τα παιδιά να είναι αρκετά τραυματισμένα ψυχολογικά, ενώ παραμένουν αρκετά αγχωμένα αλλά και φοβισμένα με όσα έχουν γίνει και γι’ αυτό δεν είναι ακόμη σε θέση να επιστρέψουν στην καθημερινότητα που είχαν πριν από το φονικό, και στο σχολείο», δηλώνει ο ειδικός και συμπληρώνει πως τα παιδιά με τα οποία συνομίλησε ο ίδιος «δεν θέλουν όπλα, αίματα, κηδείες και συλλήψεις».

Με εντολή της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφίας Ζαχαράκη, ειδική ομάδα παιδοψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών θα μεταβεί στην Κρήτη προκειμένου να στηρίξει τη σχολική κοινότητα και ιδιαίτερα τους μαθητές της περιοχής, μετά τα χθεσινά τραγικά γεγονότα.

Μόλις ολοκληρωθεί η αστυνομική επιχείρηση και αποκατασταθεί η τάξη, η ομάδα θα επισκεφτεί τα σχολεία των Βοριζίων (Νηπιαγωγείο και Δημοτικό) καθώς και τα σχολεία του Ζαρού (Δημοτικό και Γυμνάσιο), τα οποία θα παραμείνουν κλειστά τη Δευτέρα και την Τρίτη.

Η Υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη και ο Γενικός Γραμματέας Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής κ. Γιάννης Παπαδομαρκάκης, βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία με τον Δήμαρχο Φαιστού και τα στελέχη της εκπαίδευσης της περιοχής, ώστε να συντονιστεί άμεσα η αποστολή της επιστημονικής ομάδας υποστήριξης.

Η αποστολή αυτή έχει ως στόχο τη στήριξη των μαθητών και των οικογενειών τους, με έμφαση στην παροχή ψυχολογικής πρώτης βοήθειας (Psychological First Aid), την ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας και τη διασύνδεση με υπηρεσίες μακροχρόνιας ψυχολογικής φροντίδας, όπου αυτό κριθεί αναγκαίο.

Αυτή η πρόβλεψη, η οποία είναι σύμφωνη και με τις επισημάνσεις της Συνηγόρου του Παιδιού, ενισχύει ιδίως εκείνα τα παιδιά που βιώνουν άσχημες και πιθανώς παραμελητικές ή κακοποιητικές καταστάσεις, στο οικογενειακό ή στο σχολικό περιβάλλον. Συνεπώς, είναι απαρατήρητο για εκείνα να ακουστούν χωρίς φόβο και να λάβουν πληροφόρηση για όσα τους απασχολούν. Σαφώς, αν απαιτούνται, στη συνέχεια, ενέργειες σκόπιμης παρέμβασης στο πλαίσιο του σχολείου ζητείται η συναίνεση και βέβαια συνεργασία της οικογένειας και η υπογραφή του σχετικού πρωτοκόλλου συνεργασίας. Επιπλέον, στην εγκύκλιο διευκρινίζονται ουσιαστικά ζητήματα και παρέχονται οδηγίες και επιμορφωτικό υλικό που αφορούν στους θεσμούς της ενταξιακής εκπαίδευσης συνολικά.

Η Δόμνα Μιχαηλίδου, υφυπουργός Παιδείας δήλωσε ότι: «Πιστεύουμε στον ρόλο και στο αποτύπωμα των Ψυχολόγων και Κοινωνικών Λειτουργών στα σχολεία. Μέχρι πρότινος όμως, για να μπορέσει ένας μαθητής να απευθυνθεί σε αυτούς ήταν υποχρεωτική η γραπτή συγκατάθεση του γονέα ή κηδεμόνα. Βάσει μελετών διεθνών ερευνών, συζητήσεων μας με τους ειδικούς της παιδικής προστασίας και της εμπειρίας που αποκτήσαμε τα τέσσερα προηγούμενα χρόνια, θεωρήσαμε αναγκαιότητα να προχωρήσουμε σε αυτή την αλλαγή. Σκοπός μας είναι κανένα παιδί να μην είναι και να μην νιώθει μόνο και αβοήθητο, ειδικά εκείνα τα παιδιά που βιώνουν άσχημες καταστάσεις μέσα στο οικογενειακό ή στο σχολικό περιβάλλον. Γιατί ακριβώς όπως μας λένε οι έρευνες και οι ειδικοί, όταν για παράδειγμα ένα παιδί βιώνει μια δύσκολη κατάσταση στο περιβάλλον του, αν για να μπορέσει να μιλήσει γι’ αυτό είναι απαραίτητη η συναίνεση της οικογένειας, τότε αυτό είναι δύσκολο. Με εντατική δουλειά έχουμε καταφέρει να σπάσουμε τη σιωπή. Από σήμερα κάναμε ακόμα ένα βήμα. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε ένα ανοιχτό, φιλικό προσβάσιμο σχολείο για όλα τα παιδιά. Ένα σχολείο όπου όλοι οι μαθητές και οι μαθήτριες θα νιώθουν ασφαλείς. Κύριο μέλημά μας είναι να ενισχύουμε διαρκώς την εμπιστοσύνη τους στο σχολείο. Είναι δικαίωμα όλων των παιδιών να ακούγονται, να ζητούν πληροφορίες. Και είναι υποχρέωση μας να τους το διασφαλίσουμε», όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

• Η κόλαση για το κορίτσι ξεκίνησε το 2008 σε ηλικία μόλις 8 ετών, ενώ για τον αδελφό της, που υπήρξε το δεύτερο θύμα, όταν έκλεισε τα 7 του χρόνια.

Στην υπόθεση των Πετραλώνων, ωστόσο, δημιουργούνται μία σειρά από ερωτηματικά, όπως αναφέρει στην εκπομπή Live News του MEGA, ο αστυνομικός συντάκτης των εφημερίδων «Το Βήμα» και «Τα Νέα», Βασίλης Λαμπρόπουλος.

«Πρώτον, όταν ο ανήλικος είχε απευθυνθεί στη Δικαιοσύνη και στην Αστυνομία δεν προχωρούσε σε σαφείς αναφορές για τα πρόσωπα που τον βίαζαν και όπως μνημονεύεται χαρακτηριστικά φαίνεται να προχωρούσε σε τυφλές αναγνωρίσεις από διαδικτυακούς φίλους του πατέρα του στα social media, χωρίς κάποιο κριτήριο ουσιαστικό», εξήγησε ο δημοσιογράφος.

Επιπλέον, σύμφωνα με τις πληροφορίες, «από τις τότε ιατροδικαστικές εξετάσεις δεν προέκυψαν στοιχεία της κακοποίησης και δεν υπήρχαν αναφορές κακοποίησης για τα άλλα παιδιά από την αρχή».

Μάλιστα, η πλευρά των κατηγορουμένων συγγενών των παιδιών υποστηρίζει ότι «διαθέτει οπτικό υλικό από τις άριστες σχέσεις του ανήλικου με τον πατέρα του και άλλους συγγενείς, κατά τις κρίσιμες χρονικές περιόδους που φέρεται να βιαζόταν».

Τα συμπεράσματα της ψυχολόγου που αμφισβητεί την κακοποίηση

Η ψυχολόγος εξέτασε τα παιδιά τον Απρίλιο του 2021 και εξέφρασε κάποιες αμφιβολίες επί των καταγγελλόμενων γεγονότων.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματά της:

– Ένα σεξουαλικά κακοποιημένο παιδί διστάζει να μιλήσει για τη κακοποίησή του. Εκείνος όμως αποκάλυψε με ευκολία την κακοποίηση και μιλάει κατ’ επανάληψη για το συμβάν χωρίς κανένα δισταγμό.

– Η αφήγηση έχει έντονη υπερβολή και οι ισχυρισμοί του φαντάζουν παράλογοι και αβάσιμοι.

– Δεν εμφάνισε φόβο, κατάθλιψη, απελπισία.

– Υπήρχαν αρκετές αποκλίσεις με τους ισχυρισμούς του σε προηγούμενο ψυχολόγο.

Για το κορίτσι, σημείωσε τα εξής:

– Δεν ανέφερε παιδότοπο.

– Ανέφερε γυμνά αγόρια και κορίτσια, που χόρευαν και της έκλειναν τα μάτια.

– Ανέφερε τρεις τρεις άνδρες και μία γυναίκα που την πείραζαν στο σώμα της.

– Υποστήριξε ότι ο πατέρας την πείραζε μέσα από το μαγιό.

Αποδεικνύεται η χαλαρή στάση, που δεν συνάδει με βιασμό.

– Δεν έβρισκε χρόνο να τα πει στην μητέρα της.

– Τα είπε μια φορά που η μητέρα την πήγαινε σε φιλικό σπίτι.

– Δεν εμφάνισε θυμό, φόβο, ενοχή, ντροπή, στοιχεία κατάθλιψης και απελπισίας.

Η ψυχολόγος επισημαίνει για τα δύο παιδιά ότι ίσως δηλώνεται κακοποίηση, για να τραβήξουν την προσοχή των γονιών ή για να εκδικηθούν έναν ενήλικα.

Στους ψυχολόγους η ευθύνη να αποφανθούν για τα αδέρφια

Παιδοψυχολόγοι και γιατροί εξετάζουν το 17χρονο σήμερα αγόρι και επιχειρούν να δώσουν απάντηση για τη βασιμότητα της καταγγελίας του.

Από το Νοέμβριο του 2013 έως τον Δεκέμβριο του 2020, ο 17χρονος εξετάστηκε από 8 ειδικούς, που διαπίστωσαν πως η νοημοσύνη του ήταν φυσιολογική. Όλοι τους διέκριναν άγχος, έντονο θυμό και αδυναμία συγκέντρωσης.

• Οι περιγραφές που έκανε ήταν κατά διαστήματα γεμάτες οργή τόσο για τον πατέρα, όσο και για την μητέρα του.

«Η μητέρα μου δημιουργούσε ένα κλίμα περιφρόνησης και απόρριψης προς το πρόσωπό μου», είπε μεταξύ άλλων στην κατάθεσή του.

Από το 2017, όταν το παιδί κατήγγειλε την κόλαση που ζούσε, εξετάστηκε από γιατρούς. Όπως ήταν αναμενόμενο, ο ιατροδικαστής που είδε το παιδί το 2018, ένα χρόνο μετά την καταγγελία και τουλάχιστον δύο χρόνια μετά την τελευταία φορά που κατήγγειλε ότι είχε κακοποιηθεί, δεν διαπίστωσε αλλοιώσεις και κακώσεις.

Ο ιατροδικαστής υποστηρίζει ότι λόγω παρέλευσης ετών, δεν μπορεί να εξακριβωθεί βιασμός.

Πάντως, οι ανακριτικές Αρχές εκτίμησαν ότι το σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα και η ικανότητα ενός νεαρού ατόμου να αναπλάθει τυχόν βλάβες, ενισχύει την κρίση ότι συνέβησαν οι βιασμοί.

Το βάρος στους ψυχολόγους

Το βάρος πέφτει στους τέσσερις παιδοψυχολόγους, που κλήθηκαν διαδοχικά να διαπιστώσουν αν ο ανήλικος έχει όντως υποστεί βιασμούς.

• Οι τρεις από αυτούς συμφώνησαν ότι το παιδί βίωσε εξαιρετικές ψυχοτραυματικές εμπειρίες, που κατέστρεψαν τη ζωή του. Η μία που διαφώνησε επικαλέστηκε λόγους που την έκαναν να αμφιβάλει για το αν όντως κακοποιήθηκε σεξουαλικά.

Οι τρεις συνάδελφοί της άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο βιασμού.

«Τόσο στην αφήγηση του ίδιου όσο και της μικρής κόρης, διαφαίνονται ισχυρές ενδείξεις σεξουαλικής κακοποίησης, καθεμιά τους εξεταζόμενη με βάση το ηλικιακό κριτήριο, την περίοδο κακοποίησης, αλλά και την στιγμή της αποκάλυψης, χωρίς να μπορεί να εξαχθεί βέβαιο συμπέρασμα για την ακρίβεια όλων όσων περιγράφηκαν, ελλείψει μάλιστα αυτοπτών μαρτύρων και ιατροδικαστικών ευρημάτων».

Ο 17χρονος υποστηρίζει ότι από την ηλικία των 7 ετών κακοποιήθηκε από συνολικά 17 άτομα, μεταξύ των οποίων ο πατέρας και ο θείος του, ενώ η μητέρα του, όπως είπε, συγκάλυπτε και δεν βοηθούσε ποτέ.

«Οι γονείς πρέπει να κάνουν τα παιδιά να καταλάβουν πως δεν κρίνονται από τον βαθμό τους» επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η ψυχοθεραπεύτρια Ανδριάννα Γεροντή και συνεχίζει: «Έχουμε απαίτηση από τα παιδιά να κάτσουν και να διαβάσουν ώστε να δώσουν το καλύτερο που έχουν. Το καλύτερο που έχει ένας μαθητής είναι αυτό που κάθε γονιός ξέρει ότι έχει το παιδί του. Άρα, να του ζητάει περισσότερα είναι σαν να του δείχνει ότι ποτέ δεν είναι αρκετό και αυτό συμβάλλει αρνητικά και στις υπόλοιπες εξετάσεις αλλά και στην υπόλοιπη ζωή του. Ο γονιός είναι σημαντικό να είναι δίπλα χωρίς όμως να ρωτάει συνεχώς αν διάβασε πιέζοντας το παιδί. Απλώς να είναι δίπλα του να το ρωτήσει αν χρειάζεται κάτι χωρίς να είναι πάνω από το κεφάλι του, χωρίς να προσπαθεί να τον διαβάσει ο ίδιος, χωρίς να δείχνει ο γονιός το άγχος που έχει για να γράψει το παιδί καλά. Οι μαθητές δεν πρέπει να ξεχνούν να βρουν χρόνο για τους φίλους τους, για να αποφορτίζονται και να γεμίζουν ξανά τις μπαταρίες τους».

Ανάμεσα στα συμπτώματα του στρες που μπορεί να νιώσει ένας μαθητής την περίοδο των εξετάσεων σύμφωνα με τους ειδικούς είναι: πονοκέφαλοι, ζαλάδες, γαστρεντερικά προβλήματα, εφίδρωση και τρέμουλο χεριών, δύσπνοια, ταχυπαλμία και δυσκολία στον ύπνο. Επιπλέον, η μειωμένη απόδοση είναι αποτέλεσμα του υπερβολικού άγχους. «Το άγχος ως σύμπτωμα είναι κάτι το οποίο μας κινητοποιεί, όταν υπάρχει μέσα σε φυσιολογικά πλαίσια» επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η ψυχολόγος/ψυχοθεραπεύτρια, Μαρία Λαΐου. «Δεν είναι τόσο καταστρεπτικό όσο το έχουμε στο νου μας γιατί μπορεί να μας δώσει ενέργεια και κίνητρο για να κινητοποιηθούμε για κάτι που είναι σημαντικό για εμάς. Όταν όμως το άγχος γίνεται κατακλυσμιαίο εκεί είναι που βλέπουμε συμπτώματα όπως κρίσεις πανικού, δυσκολία με τον ύπνο, μειωμένη όρεξη και δυσφορία. Όταν το άγχος γίνεται καταστροφικό είναι γιατί αυξάνεται πάρα πολύ η αίσθηση πως αν αποτύχω καταστρέφομαι. Εκεί είναι που χρειάζεται να υπάρχει και η ενθάρρυνση από τους γονείς ότι κανείς δεν καταστράφηκε επειδή είχε κακό αποτέλεσμα στις πανελλήνιες και ότι υπάρχουν ευκαιρίες και δυνατότητες. Μέσα από τα λάθη είναι που μαθαίνουμε και μπορούμε να οδηγηθούμε σε κάτι το οποίο μπορεί να είναι καλύτερο για το μέλλον» συμπληρώνει η Μ. Λαΐου.

Οι ρεαλιστικές προσδοκίες και η καλή οργάνωση του χρόνου θεωρούνται σύμμαχοι για το καλό αποτέλεσμα. «Οι πανελλήνιες είναι μια κατάσταση που έχει πολύ άγχος και φόβο για το μέλλον. Άρα είναι και έντονος ο φόβος της αποτυχίας. Οπότε οι μαθητές χρειάζεται να εστιάσουν τώρα στην προσπάθεια που μπορούν να κάνουν σε μια ψυχραιμία, οργάνωση, όχι κάτι εξαντλητικό, που δεν έχει και αυτό αποτέλεσμα. Και να υπάρχουν κυρίως ρεαλιστικές προσδοκίες και από τους γονείς και από τους ίδιους τους μαθητές, βήμα- βήμα να προσπαθήσουν. Συνήθως μπορεί να υπάρχει θυμός ή απόσυρση προς το τέλος. Είναι σημαντικό για τους καθηγητές να εμψυχώσουν τους μαθητές να κάνουν ό,τι μπορούν να αναγνωρίσουν την προσπάθεια τους. Από εκεί και πέρα οι πανελλήνιες είναι ένα σημαντικό κομμάτι αλλά δεν καθορίζει και όλη την επαγγελματική πορεία ενός ατόμου. Είναι μια αφορμή οι πανελλήνιες ώστε γονείς και παιδιά να αναπτύξουν πιο ισχυρούς δεσμούς εμπιστοσύνης και καλύτερη επικοινωνία», τόνισε μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η ψυχολόγος Αλεξάνδρα Παυλέτση – Στεφανή.

Η Ένωση «Μαζί για το Παιδί» αναφέρει ότι «όσο κι αν φαίνεται περίεργο, μερικές φορές η επιμονή των γονέων ή των δασκάλων στην απόδοση του παιδιού, μπορεί να αυξήσει το άγχος του αλλά και να μειώσει την απόδοσή του. Συνήθως, η πίεση για απόδοση δημιουργεί περισσότερο άγχος και ανασφάλεια στο παιδί με αποτέλεσμα να χάνει την συγκέντρωσή του ή/και να αποεπενδύει από την μαθησιακή διαδικασία και από πράγματα από τα οποία αντλεί χαρά.

Είναι σημαντικό οι γονείς να είναι σε επαφή με το δικό τους συναίσθημα, να μπορέσουν να το αναγνωρίσουν προκειμένου να αντιληφθούν που σταματούν οι ίδιοι και που ξεκινά το παιδί. Με αυτό τον τρόπο θα μπορέσουν να διαχωρίσουν αυτό που αφορά πραγματικά τον έφηβο από το δικό τους συναίσθημα και να μην τον επιβαρύνουν περισσότερο. Μέσω μιας τέτοιας διαχείρισης, θα είναι πιο εύκολο να ακούσουν πραγματικά τον έφηβο και τις ανάγκες του αυτήν την περίοδο, να είναι σε θέση να τις φροντίσουν και να σεβαστούν το ρυθμό του και τις δυνατότητές του».

Την επιστολή έχουν υπογράψει σχεδόν 40 ψυχολόγοι από τις ΗΠΑ και την Πολωνία, τη Νορβηγία και τη Νότια Αφρική ως την Ινδία και το Πακιστάν.

Τι αναφέρει η επιστολή

Με την επιστολή τους αυτή θέλουν να πληροφορήσουν τον Βλαντίμιρ Πούτιν για “τις αρνητικές επιπτώσεις” αυτών που κάνει, όπως σημειώνουν. Επικαλούμενοι επιστημονικά στοιχεία εξηγούν με λεπτομέρειες ποιες διαδικασίες κινητοποιεί ο πόλεμος εναντίον της Ουκρανίας.

Τελικά, όλο αυτό οδηγεί σε “απόρριψη, απομόνωση και απειλή κατά της σωματικής ακεραιότητας” των πολιτικών ηγετών που θεωρούνται υπεύθυνοι.

Οι πολίτες και των δύο αντιμαχόμενων πλευρών σε έναν πόλεμο βιώνουν “εθνική απομόνωση”, αναφέρει η επιστολή. Αυτό οδηγεί σε μια αναζήτηση για αλλαγή. Οι οικονομικές κρίσεις προκάλεσαν “αισθήματα απώλειας” που συνήθως αποτελούν “την βάση για αντίσταση, διαμαρτυρίες και επανάσταση ενάντια στην υπάρχουσα κατάσταση”.

“Αυτές οι συνέπειες ισχύουν τόσο για τους απλούς πολίτες όσο και για τις ελίτ”, σημειώνεται. Ο καθηγητής βαν Ντικ δεν θεωρεί εντελώς απίθανο η επιστολή να φθάσει στα χέρια του Πούτιν, όπως δήλωσε στο πρακτορείο dpa.

Μεταξύ άλλων, όπως εξηγεί, η επιστολή έχει αναρτηθεί σε έναν ιστότοπο μέσω του οποίου οι Ρώσοι πολίτες μπορούν να γράφουν στον πρόεδρο. Οι υπογράφοντες, όπως τονίζει ο Βαν Ντικ, θέλουν επίσης να απευθυνθούν στην ρωσική αντιπολίτευση και να στείλουν το μήνυμά τους στην Ουκρανία.