Σύμφωνα με την μαρτυρία ψυχολόγων του υπουργείου Παιδείας που βρίσκονται στην Κρήτη, οι υπόλοιποι μαθητές είχαν μία «καλώς νοούμενη ζωηράδα».

Τα παιδιά των Καργάκηδων και των Φραγκιαδάκηδων θα επιστρέψουν στο σχολείο όταν η ψυχολογική τους κατάσταση το επιτρέψει, σύμφωνα με τους ειδικούς, καθώς ούτε το σχολείο είναι σωστά διαμορφωμένο ώστε να τα δεχτεί, μιας και δεν υπάρχει ψυχολόγος μονίμου βάσεως.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Ψυχιατρικής Αλέξανδρο Βγόντζα, που μίλησε στην Καθημερινή για τα παιδιά στα Βορίζια, κάποια από αυτά έχουν διαγνωσθεί με μετατραυματικό σύνδρομο.

«Είναι λογικό αυτά τα παιδιά να είναι αρκετά τραυματισμένα ψυχολογικά, ενώ παραμένουν αρκετά αγχωμένα αλλά και φοβισμένα με όσα έχουν γίνει και γι’ αυτό δεν είναι ακόμη σε θέση να επιστρέψουν στην καθημερινότητα που είχαν πριν από το φονικό, και στο σχολείο», δηλώνει ο ειδικός και συμπληρώνει πως τα παιδιά με τα οποία συνομίλησε ο ίδιος «δεν θέλουν όπλα, αίματα, κηδείες και συλλήψεις».

Με εντολή της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφίας Ζαχαράκη, ειδική ομάδα παιδοψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών θα μεταβεί στην Κρήτη προκειμένου να στηρίξει τη σχολική κοινότητα και ιδιαίτερα τους μαθητές της περιοχής, μετά τα χθεσινά τραγικά γεγονότα.

Μόλις ολοκληρωθεί η αστυνομική επιχείρηση και αποκατασταθεί η τάξη, η ομάδα θα επισκεφτεί τα σχολεία των Βοριζίων (Νηπιαγωγείο και Δημοτικό) καθώς και τα σχολεία του Ζαρού (Δημοτικό και Γυμνάσιο), τα οποία θα παραμείνουν κλειστά τη Δευτέρα και την Τρίτη.

Η Υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη και ο Γενικός Γραμματέας Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής κ. Γιάννης Παπαδομαρκάκης, βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία με τον Δήμαρχο Φαιστού και τα στελέχη της εκπαίδευσης της περιοχής, ώστε να συντονιστεί άμεσα η αποστολή της επιστημονικής ομάδας υποστήριξης.

Η αποστολή αυτή έχει ως στόχο τη στήριξη των μαθητών και των οικογενειών τους, με έμφαση στην παροχή ψυχολογικής πρώτης βοήθειας (Psychological First Aid), την ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας και τη διασύνδεση με υπηρεσίες μακροχρόνιας ψυχολογικής φροντίδας, όπου αυτό κριθεί αναγκαίο.

Αυτή η πρόβλεψη, η οποία είναι σύμφωνη και με τις επισημάνσεις της Συνηγόρου του Παιδιού, ενισχύει ιδίως εκείνα τα παιδιά που βιώνουν άσχημες και πιθανώς παραμελητικές ή κακοποιητικές καταστάσεις, στο οικογενειακό ή στο σχολικό περιβάλλον. Συνεπώς, είναι απαρατήρητο για εκείνα να ακουστούν χωρίς φόβο και να λάβουν πληροφόρηση για όσα τους απασχολούν. Σαφώς, αν απαιτούνται, στη συνέχεια, ενέργειες σκόπιμης παρέμβασης στο πλαίσιο του σχολείου ζητείται η συναίνεση και βέβαια συνεργασία της οικογένειας και η υπογραφή του σχετικού πρωτοκόλλου συνεργασίας. Επιπλέον, στην εγκύκλιο διευκρινίζονται ουσιαστικά ζητήματα και παρέχονται οδηγίες και επιμορφωτικό υλικό που αφορούν στους θεσμούς της ενταξιακής εκπαίδευσης συνολικά.

Η Δόμνα Μιχαηλίδου, υφυπουργός Παιδείας δήλωσε ότι: «Πιστεύουμε στον ρόλο και στο αποτύπωμα των Ψυχολόγων και Κοινωνικών Λειτουργών στα σχολεία. Μέχρι πρότινος όμως, για να μπορέσει ένας μαθητής να απευθυνθεί σε αυτούς ήταν υποχρεωτική η γραπτή συγκατάθεση του γονέα ή κηδεμόνα. Βάσει μελετών διεθνών ερευνών, συζητήσεων μας με τους ειδικούς της παιδικής προστασίας και της εμπειρίας που αποκτήσαμε τα τέσσερα προηγούμενα χρόνια, θεωρήσαμε αναγκαιότητα να προχωρήσουμε σε αυτή την αλλαγή. Σκοπός μας είναι κανένα παιδί να μην είναι και να μην νιώθει μόνο και αβοήθητο, ειδικά εκείνα τα παιδιά που βιώνουν άσχημες καταστάσεις μέσα στο οικογενειακό ή στο σχολικό περιβάλλον. Γιατί ακριβώς όπως μας λένε οι έρευνες και οι ειδικοί, όταν για παράδειγμα ένα παιδί βιώνει μια δύσκολη κατάσταση στο περιβάλλον του, αν για να μπορέσει να μιλήσει γι’ αυτό είναι απαραίτητη η συναίνεση της οικογένειας, τότε αυτό είναι δύσκολο. Με εντατική δουλειά έχουμε καταφέρει να σπάσουμε τη σιωπή. Από σήμερα κάναμε ακόμα ένα βήμα. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε ένα ανοιχτό, φιλικό προσβάσιμο σχολείο για όλα τα παιδιά. Ένα σχολείο όπου όλοι οι μαθητές και οι μαθήτριες θα νιώθουν ασφαλείς. Κύριο μέλημά μας είναι να ενισχύουμε διαρκώς την εμπιστοσύνη τους στο σχολείο. Είναι δικαίωμα όλων των παιδιών να ακούγονται, να ζητούν πληροφορίες. Και είναι υποχρέωση μας να τους το διασφαλίσουμε», όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

• Η κόλαση για το κορίτσι ξεκίνησε το 2008 σε ηλικία μόλις 8 ετών, ενώ για τον αδελφό της, που υπήρξε το δεύτερο θύμα, όταν έκλεισε τα 7 του χρόνια.

Στην υπόθεση των Πετραλώνων, ωστόσο, δημιουργούνται μία σειρά από ερωτηματικά, όπως αναφέρει στην εκπομπή Live News του MEGA, ο αστυνομικός συντάκτης των εφημερίδων «Το Βήμα» και «Τα Νέα», Βασίλης Λαμπρόπουλος.

«Πρώτον, όταν ο ανήλικος είχε απευθυνθεί στη Δικαιοσύνη και στην Αστυνομία δεν προχωρούσε σε σαφείς αναφορές για τα πρόσωπα που τον βίαζαν και όπως μνημονεύεται χαρακτηριστικά φαίνεται να προχωρούσε σε τυφλές αναγνωρίσεις από διαδικτυακούς φίλους του πατέρα του στα social media, χωρίς κάποιο κριτήριο ουσιαστικό», εξήγησε ο δημοσιογράφος.

Επιπλέον, σύμφωνα με τις πληροφορίες, «από τις τότε ιατροδικαστικές εξετάσεις δεν προέκυψαν στοιχεία της κακοποίησης και δεν υπήρχαν αναφορές κακοποίησης για τα άλλα παιδιά από την αρχή».

Μάλιστα, η πλευρά των κατηγορουμένων συγγενών των παιδιών υποστηρίζει ότι «διαθέτει οπτικό υλικό από τις άριστες σχέσεις του ανήλικου με τον πατέρα του και άλλους συγγενείς, κατά τις κρίσιμες χρονικές περιόδους που φέρεται να βιαζόταν».

Τα συμπεράσματα της ψυχολόγου που αμφισβητεί την κακοποίηση

Η ψυχολόγος εξέτασε τα παιδιά τον Απρίλιο του 2021 και εξέφρασε κάποιες αμφιβολίες επί των καταγγελλόμενων γεγονότων.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματά της:

– Ένα σεξουαλικά κακοποιημένο παιδί διστάζει να μιλήσει για τη κακοποίησή του. Εκείνος όμως αποκάλυψε με ευκολία την κακοποίηση και μιλάει κατ’ επανάληψη για το συμβάν χωρίς κανένα δισταγμό.

– Η αφήγηση έχει έντονη υπερβολή και οι ισχυρισμοί του φαντάζουν παράλογοι και αβάσιμοι.

– Δεν εμφάνισε φόβο, κατάθλιψη, απελπισία.

– Υπήρχαν αρκετές αποκλίσεις με τους ισχυρισμούς του σε προηγούμενο ψυχολόγο.

Για το κορίτσι, σημείωσε τα εξής:

– Δεν ανέφερε παιδότοπο.

– Ανέφερε γυμνά αγόρια και κορίτσια, που χόρευαν και της έκλειναν τα μάτια.

– Ανέφερε τρεις τρεις άνδρες και μία γυναίκα που την πείραζαν στο σώμα της.

– Υποστήριξε ότι ο πατέρας την πείραζε μέσα από το μαγιό.

Αποδεικνύεται η χαλαρή στάση, που δεν συνάδει με βιασμό.

– Δεν έβρισκε χρόνο να τα πει στην μητέρα της.

– Τα είπε μια φορά που η μητέρα την πήγαινε σε φιλικό σπίτι.

– Δεν εμφάνισε θυμό, φόβο, ενοχή, ντροπή, στοιχεία κατάθλιψης και απελπισίας.

Η ψυχολόγος επισημαίνει για τα δύο παιδιά ότι ίσως δηλώνεται κακοποίηση, για να τραβήξουν την προσοχή των γονιών ή για να εκδικηθούν έναν ενήλικα.

Στους ψυχολόγους η ευθύνη να αποφανθούν για τα αδέρφια

Παιδοψυχολόγοι και γιατροί εξετάζουν το 17χρονο σήμερα αγόρι και επιχειρούν να δώσουν απάντηση για τη βασιμότητα της καταγγελίας του.

Από το Νοέμβριο του 2013 έως τον Δεκέμβριο του 2020, ο 17χρονος εξετάστηκε από 8 ειδικούς, που διαπίστωσαν πως η νοημοσύνη του ήταν φυσιολογική. Όλοι τους διέκριναν άγχος, έντονο θυμό και αδυναμία συγκέντρωσης.

• Οι περιγραφές που έκανε ήταν κατά διαστήματα γεμάτες οργή τόσο για τον πατέρα, όσο και για την μητέρα του.

«Η μητέρα μου δημιουργούσε ένα κλίμα περιφρόνησης και απόρριψης προς το πρόσωπό μου», είπε μεταξύ άλλων στην κατάθεσή του.

Από το 2017, όταν το παιδί κατήγγειλε την κόλαση που ζούσε, εξετάστηκε από γιατρούς. Όπως ήταν αναμενόμενο, ο ιατροδικαστής που είδε το παιδί το 2018, ένα χρόνο μετά την καταγγελία και τουλάχιστον δύο χρόνια μετά την τελευταία φορά που κατήγγειλε ότι είχε κακοποιηθεί, δεν διαπίστωσε αλλοιώσεις και κακώσεις.

Ο ιατροδικαστής υποστηρίζει ότι λόγω παρέλευσης ετών, δεν μπορεί να εξακριβωθεί βιασμός.

Πάντως, οι ανακριτικές Αρχές εκτίμησαν ότι το σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα και η ικανότητα ενός νεαρού ατόμου να αναπλάθει τυχόν βλάβες, ενισχύει την κρίση ότι συνέβησαν οι βιασμοί.

Το βάρος στους ψυχολόγους

Το βάρος πέφτει στους τέσσερις παιδοψυχολόγους, που κλήθηκαν διαδοχικά να διαπιστώσουν αν ο ανήλικος έχει όντως υποστεί βιασμούς.

• Οι τρεις από αυτούς συμφώνησαν ότι το παιδί βίωσε εξαιρετικές ψυχοτραυματικές εμπειρίες, που κατέστρεψαν τη ζωή του. Η μία που διαφώνησε επικαλέστηκε λόγους που την έκαναν να αμφιβάλει για το αν όντως κακοποιήθηκε σεξουαλικά.

Οι τρεις συνάδελφοί της άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο βιασμού.

«Τόσο στην αφήγηση του ίδιου όσο και της μικρής κόρης, διαφαίνονται ισχυρές ενδείξεις σεξουαλικής κακοποίησης, καθεμιά τους εξεταζόμενη με βάση το ηλικιακό κριτήριο, την περίοδο κακοποίησης, αλλά και την στιγμή της αποκάλυψης, χωρίς να μπορεί να εξαχθεί βέβαιο συμπέρασμα για την ακρίβεια όλων όσων περιγράφηκαν, ελλείψει μάλιστα αυτοπτών μαρτύρων και ιατροδικαστικών ευρημάτων».

Ο 17χρονος υποστηρίζει ότι από την ηλικία των 7 ετών κακοποιήθηκε από συνολικά 17 άτομα, μεταξύ των οποίων ο πατέρας και ο θείος του, ενώ η μητέρα του, όπως είπε, συγκάλυπτε και δεν βοηθούσε ποτέ.

«Οι γονείς πρέπει να κάνουν τα παιδιά να καταλάβουν πως δεν κρίνονται από τον βαθμό τους» επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η ψυχοθεραπεύτρια Ανδριάννα Γεροντή και συνεχίζει: «Έχουμε απαίτηση από τα παιδιά να κάτσουν και να διαβάσουν ώστε να δώσουν το καλύτερο που έχουν. Το καλύτερο που έχει ένας μαθητής είναι αυτό που κάθε γονιός ξέρει ότι έχει το παιδί του. Άρα, να του ζητάει περισσότερα είναι σαν να του δείχνει ότι ποτέ δεν είναι αρκετό και αυτό συμβάλλει αρνητικά και στις υπόλοιπες εξετάσεις αλλά και στην υπόλοιπη ζωή του. Ο γονιός είναι σημαντικό να είναι δίπλα χωρίς όμως να ρωτάει συνεχώς αν διάβασε πιέζοντας το παιδί. Απλώς να είναι δίπλα του να το ρωτήσει αν χρειάζεται κάτι χωρίς να είναι πάνω από το κεφάλι του, χωρίς να προσπαθεί να τον διαβάσει ο ίδιος, χωρίς να δείχνει ο γονιός το άγχος που έχει για να γράψει το παιδί καλά. Οι μαθητές δεν πρέπει να ξεχνούν να βρουν χρόνο για τους φίλους τους, για να αποφορτίζονται και να γεμίζουν ξανά τις μπαταρίες τους».

Ανάμεσα στα συμπτώματα του στρες που μπορεί να νιώσει ένας μαθητής την περίοδο των εξετάσεων σύμφωνα με τους ειδικούς είναι: πονοκέφαλοι, ζαλάδες, γαστρεντερικά προβλήματα, εφίδρωση και τρέμουλο χεριών, δύσπνοια, ταχυπαλμία και δυσκολία στον ύπνο. Επιπλέον, η μειωμένη απόδοση είναι αποτέλεσμα του υπερβολικού άγχους. «Το άγχος ως σύμπτωμα είναι κάτι το οποίο μας κινητοποιεί, όταν υπάρχει μέσα σε φυσιολογικά πλαίσια» επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η ψυχολόγος/ψυχοθεραπεύτρια, Μαρία Λαΐου. «Δεν είναι τόσο καταστρεπτικό όσο το έχουμε στο νου μας γιατί μπορεί να μας δώσει ενέργεια και κίνητρο για να κινητοποιηθούμε για κάτι που είναι σημαντικό για εμάς. Όταν όμως το άγχος γίνεται κατακλυσμιαίο εκεί είναι που βλέπουμε συμπτώματα όπως κρίσεις πανικού, δυσκολία με τον ύπνο, μειωμένη όρεξη και δυσφορία. Όταν το άγχος γίνεται καταστροφικό είναι γιατί αυξάνεται πάρα πολύ η αίσθηση πως αν αποτύχω καταστρέφομαι. Εκεί είναι που χρειάζεται να υπάρχει και η ενθάρρυνση από τους γονείς ότι κανείς δεν καταστράφηκε επειδή είχε κακό αποτέλεσμα στις πανελλήνιες και ότι υπάρχουν ευκαιρίες και δυνατότητες. Μέσα από τα λάθη είναι που μαθαίνουμε και μπορούμε να οδηγηθούμε σε κάτι το οποίο μπορεί να είναι καλύτερο για το μέλλον» συμπληρώνει η Μ. Λαΐου.

Οι ρεαλιστικές προσδοκίες και η καλή οργάνωση του χρόνου θεωρούνται σύμμαχοι για το καλό αποτέλεσμα. «Οι πανελλήνιες είναι μια κατάσταση που έχει πολύ άγχος και φόβο για το μέλλον. Άρα είναι και έντονος ο φόβος της αποτυχίας. Οπότε οι μαθητές χρειάζεται να εστιάσουν τώρα στην προσπάθεια που μπορούν να κάνουν σε μια ψυχραιμία, οργάνωση, όχι κάτι εξαντλητικό, που δεν έχει και αυτό αποτέλεσμα. Και να υπάρχουν κυρίως ρεαλιστικές προσδοκίες και από τους γονείς και από τους ίδιους τους μαθητές, βήμα- βήμα να προσπαθήσουν. Συνήθως μπορεί να υπάρχει θυμός ή απόσυρση προς το τέλος. Είναι σημαντικό για τους καθηγητές να εμψυχώσουν τους μαθητές να κάνουν ό,τι μπορούν να αναγνωρίσουν την προσπάθεια τους. Από εκεί και πέρα οι πανελλήνιες είναι ένα σημαντικό κομμάτι αλλά δεν καθορίζει και όλη την επαγγελματική πορεία ενός ατόμου. Είναι μια αφορμή οι πανελλήνιες ώστε γονείς και παιδιά να αναπτύξουν πιο ισχυρούς δεσμούς εμπιστοσύνης και καλύτερη επικοινωνία», τόνισε μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η ψυχολόγος Αλεξάνδρα Παυλέτση – Στεφανή.

Η Ένωση «Μαζί για το Παιδί» αναφέρει ότι «όσο κι αν φαίνεται περίεργο, μερικές φορές η επιμονή των γονέων ή των δασκάλων στην απόδοση του παιδιού, μπορεί να αυξήσει το άγχος του αλλά και να μειώσει την απόδοσή του. Συνήθως, η πίεση για απόδοση δημιουργεί περισσότερο άγχος και ανασφάλεια στο παιδί με αποτέλεσμα να χάνει την συγκέντρωσή του ή/και να αποεπενδύει από την μαθησιακή διαδικασία και από πράγματα από τα οποία αντλεί χαρά.

Είναι σημαντικό οι γονείς να είναι σε επαφή με το δικό τους συναίσθημα, να μπορέσουν να το αναγνωρίσουν προκειμένου να αντιληφθούν που σταματούν οι ίδιοι και που ξεκινά το παιδί. Με αυτό τον τρόπο θα μπορέσουν να διαχωρίσουν αυτό που αφορά πραγματικά τον έφηβο από το δικό τους συναίσθημα και να μην τον επιβαρύνουν περισσότερο. Μέσω μιας τέτοιας διαχείρισης, θα είναι πιο εύκολο να ακούσουν πραγματικά τον έφηβο και τις ανάγκες του αυτήν την περίοδο, να είναι σε θέση να τις φροντίσουν και να σεβαστούν το ρυθμό του και τις δυνατότητές του».

Την επιστολή έχουν υπογράψει σχεδόν 40 ψυχολόγοι από τις ΗΠΑ και την Πολωνία, τη Νορβηγία και τη Νότια Αφρική ως την Ινδία και το Πακιστάν.

Τι αναφέρει η επιστολή

Με την επιστολή τους αυτή θέλουν να πληροφορήσουν τον Βλαντίμιρ Πούτιν για “τις αρνητικές επιπτώσεις” αυτών που κάνει, όπως σημειώνουν. Επικαλούμενοι επιστημονικά στοιχεία εξηγούν με λεπτομέρειες ποιες διαδικασίες κινητοποιεί ο πόλεμος εναντίον της Ουκρανίας.

Τελικά, όλο αυτό οδηγεί σε “απόρριψη, απομόνωση και απειλή κατά της σωματικής ακεραιότητας” των πολιτικών ηγετών που θεωρούνται υπεύθυνοι.

Οι πολίτες και των δύο αντιμαχόμενων πλευρών σε έναν πόλεμο βιώνουν “εθνική απομόνωση”, αναφέρει η επιστολή. Αυτό οδηγεί σε μια αναζήτηση για αλλαγή. Οι οικονομικές κρίσεις προκάλεσαν “αισθήματα απώλειας” που συνήθως αποτελούν “την βάση για αντίσταση, διαμαρτυρίες και επανάσταση ενάντια στην υπάρχουσα κατάσταση”.

“Αυτές οι συνέπειες ισχύουν τόσο για τους απλούς πολίτες όσο και για τις ελίτ”, σημειώνεται. Ο καθηγητής βαν Ντικ δεν θεωρεί εντελώς απίθανο η επιστολή να φθάσει στα χέρια του Πούτιν, όπως δήλωσε στο πρακτορείο dpa.

Μεταξύ άλλων, όπως εξηγεί, η επιστολή έχει αναρτηθεί σε έναν ιστότοπο μέσω του οποίου οι Ρώσοι πολίτες μπορούν να γράφουν στον πρόεδρο. Οι υπογράφοντες, όπως τονίζει ο Βαν Ντικ, θέλουν επίσης να απευθυνθούν στην ρωσική αντιπολίτευση και να στείλουν το μήνυμά τους στην Ουκρανία.