Νίκος Γιαννόπουλος

Οι άνδρες πρέπει να σκληροί και σε καμία περίπτωση “μαλθακοί”, δεν έχουν την “πολυτέλεια” να ασχολούνται με τον εσωτερικό τους κόσμο.

Οι άνδρες πρέπει να κατέχουν τον “κεντρικό” ρόλο στη συντήρηση της οικογένειας, να έχουν την πιο σταθερή δουλειά και να προσφέρουν τη μέγιστη δυνατή οικονομική ανεξαρτησία.

Οι άνδρες δεν πρέπει να κλαίνε και δεν πρέπει να εκφράζουν τα συναισθήματά τους.

Με βάση όλα τα προηγούμενα δεν είναι για να απορεί κανείς για συγκεκριμένα στατιστικά ευρήματα.

Τι δείχνει έρευνα στην Ελλάδα

Σύμφωνα με έρευνα που έγινε στην Ελλάδα την προηγούμενη δεκαετία, εν μέσω της μεγάλης οικονομικής κρίσης, έγινε σαφές ότι οι άνδρες εμφάνιζαν πολύ μεγαλύτερα ποσοστά μη αναζήτησης βοήθειας σε ποσοστά που ξεπερνούσαν το 54%.

Αν σε αυτό προσθέσει κανείς ότι μέχρι και το 2023 που υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία οι αυτοκτονίες των ανδρών είναι πολύ περισσότερες από αυτές των γυναικών καταλαβαίνει ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Τα ταμπού και τα στερεότυπα φαίνεται ότι σκοτώνουν. Και όχι μόνο σήμερα αλλά διαχρονικά.

Η αντιμετώπιση της χαμηλής αναζήτησης ψυχικής βοήθειας από άνδρες στην Ελλάδα δεν είναι κυρίως ιατρικό ζήτημα, αλλά κοινωνικό και πολιτισμικό. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι άνδρες είναι πολύ πιο πιθανό να φτάσουν σε ακραίες εκφάνσεις ψυχικής δυσφορίας χωρίς να έχουν προηγουμένως απευθυνθεί σε υπηρεσίες υποστήριξης. Αυτό σημαίνει ότι η πρόληψη πρέπει να ξεκινά πριν εμφανιστεί η κρίση.

Οι 3+1 άξονες που παίζουν καθοριστικό ρόλο

Ένας βασικός άξονας είναι η αποστιγματοποίηση. Η ελληνική κοινωνία εξακολουθεί να συνδέει την ανδρική ταυτότητα με την αντοχή και τη σιωπή. Εκστρατείες ενημέρωσης που δεν παρουσιάζουν την ψυχική υγεία ως «αδυναμία», αλλά ως μέρος της συνολικής υγείας, μπορούν να αλλάξουν σταδιακά αυτή την αντίληψη. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι τα μηνύματα να στοχεύουν σε ηλικίες 15–35, όπου διαμορφώνονται οι πρώιμες στάσεις απέναντι στη βοήθεια.

Δεύτερος άξονας είναι η πρόσβαση. Πολλοί άνδρες αποφεύγουν τις παραδοσιακές δομές ψυχικής υγείας. Η ανάπτυξη πιο ευέλικτων μορφών υποστήριξης, όπως ανώνυμες γραμμές, διαδικτυακή θεραπεία και σύντομες παρεμβάσεις σε πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, μειώνει το «κατώφλι εισόδου». Η ενσωμάτωση ελέγχου ψυχικής υγείας σε γενικές ιατρικές επισκέψεις μπορεί να βοηθήσει να εντοπίζονται έγκαιρα περιστατικά.

Τρίτος άξονας είναι ο χώρος εργασίας. Οι άνδρες με αυξημένο εργασιακό φορτίο ή επισφαλή εργασία συχνά δεν έχουν χρόνο ή κουράγιο να ζητήσουν βοήθεια. Προγράμματα ψυχοκοινωνικής υποστήριξης σε επιχειρήσεις, μαζί με εκπαίδευση εργοδοτών και προϊσταμένων, μπορούν να λειτουργήσουν προληπτικά.

Τέλος, καθοριστικός είναι ο ρόλος των κοινωνικών δικτύων. Η ενίσχυση μη κλινικών μορφών υποστήριξης —όπως ομάδες συνομηλίκων, κοινότητες ανδρών και τοπικές πρωτοβουλίες— βοηθά στη μείωση της απομόνωσης, που αποτελεί κρίσιμο παράγοντα κινδύνου.

Η ουσία δεν είναι να «πειστούν οι άνδρες να πάνε σε θεραπεία», αλλά να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον όπου η αναζήτηση βοήθειας δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά φυσιολογική κοινωνική πρακτική.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Η εξέλιξη αυτή προέκυψε ως αποτέλεσμα ενός περιορισμένης έκτασης ανασχηματισμού, ο οποίος πυροδοτήθηκε από τις δικαστικές έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας σχετικά με τη διαχείριση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η κυβέρνηση επέλεξε να μην προχωρήσει στον διορισμό νέου προσώπου για τη συγκεκριμένη θέση, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, Παύλο Μαρινάκη, να ξεκαθαρίζει πως οι ανάγκες του τομέα θα καλυφθούν εσωτερικά από την υπάρχουσα ηγεσία του Υπουργείου. 

Το παρασκήνιο της παραίτησης και οι δικαστικές εξελίξεις

Η απομάκρυνση του μέχρι πρότινος Υφυπουργού Υγείας, Δημήτρη Βαρτζόπουλου, συνδέεται άμεσα με τη συμπερίληψη του ονόματός του στη δεύτερη δικογραφία που σχημάτισε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για τις δραστηριότητες του οργανισμού πληρωμών των αγροτικών επιδοτήσεων.

Η εμπλοκή αυτή οδήγησε στην υποβολή της παραίτησής του, κλείνοντας έναν κύκλο τριετούς θητείας στο συγκεκριμένο πόστο. Παρά τις σκιές που άφησε η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η πολιτική ηγεσία εστίασε στην ανάγκη διασφάλισης της συνέχειας του έργου που έχει ήδη δρομολογηθεί στον ευαίσθητο τομέα της ψυχιατρικής περίθαλψης.

Η συνάντηση κορυφής και η δέσμευση για τη μεταρρύθμιση

Σε κλίμα αμοιβαίας αναγνώρισης πραγματοποιήθηκε η συνάντηση του Άδωνι Γεωργιάδη με τον απερχόμενο Υφυπουργό, όπου ο Υπουργός Υγείας βρήκε την ευκαιρία να ευχαριστήσει δημόσια τον κ. Βαρτζόπουλο για τη συνολική του προσφορά στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας τους, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στις κρίσιμες μεταρρυθμίσεις και τις δράσεις που προωθήθηκαν τα τελευταία χρόνια για τη δημόσια ψυχική υγεία.

Ο κ. Γεωργιάδης εξήρε την αποτελεσματικότητα του συνεργάτη του και τον συνεχάρη για τον αξιοπρεπή τρόπο με τον οποίο επέλεξε να χειριστεί τις τελευταίες δυσμενείς εξελίξεις που τον οδήγησαν εκτός κυβερνητικού σχήματος.

Το μέλλον της ψυχιατρικής φροντίδας στην Ελλάδα

Με την ολοκλήρωση της συνάντησης, ο Άδωνις Γεωργιάδης προχώρησε σε μια σαφή δέσμευση που αφορά το μέλλον χιλιάδων πολιτών που βασίζονται στις δομές ψυχικής υγείας. Υποσχέθηκε πως η ψυχιατρική μεταρρύθμιση θα συνεχιστεί απρόσκοπτα και με αμείωτη ένταση μέχρι την πλήρη ολοκλήρωσή της, θέτοντας ως απόλυτο στόχο το όφελος του κοινωνικού συνόλου.

Η ανάληψη των καθηκόντων αυτών από τον ίδιο τον Υπουργό σηματοδοτεί μια περίοδο συγκέντρωσης των αρμοδιοτήτων, με σκοπό να μην υπάρξουν καθυστερήσεις στην υλοποίηση του εθνικού σχεδιασμού για την ψυχική υγεία, παρά τις πολιτικές αναταράξεις των τελευταίων ημερών.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την αποχώρηση του μέχρι πρότινος αρμόδιου υφυπουργού, ψυχιάτρου Δημήτρη Βαρτζόπουλου, σε μια συγκυρία όπου οι πολιτικές ισορροπίες στο κυβερνητικό σχήμα δοκιμάζονται – χωρίς, ωστόσο, να καταγράφονται ισχυροί κραδασμοί στον τομέα της υγείας.

Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, και η Αναπληρώτρια Υπουργός, Ειρήνη Αγαπηδάκη, παρουσίασαν ένα πολυεπίπεδο σχέδιο παρέμβασης που απαντά στη διεθνή πρόκληση της επιβαρυμένης ψυχικής υγείας των νέων, όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά την πανδημία και την κυριαρχία του ψηφιακού περιβάλλοντος.

Ενίσχυση της γονεϊκής ανθεκτικότητας: Δωρεάν προγράμματα παγκόσμιας εμβέλειας

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, εισάγεται ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα ενίσχυσης γονεϊκών δεξιοτήτων, το οποίο έχει αναπτυχθεί από διακεκριμένους Αυστραλούς επιστήμονες και εφαρμόζεται ήδη με επιτυχία σε περισσότερες από 35 χώρες. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε γονείς παιδιών 0-12 ετών και παρέχεται εντελώς δωρεάν, περιλαμβάνοντας:

• Συμβουλευτικές συνεδρίες: Θεματικές συναντήσεις διάρκειας 90 λεπτών.
• Ομάδες γονέων: Εβδομαδιαία υποστήριξη σε γκρουπ 5-12 ατόμων για τουλάχιστον δύο μήνες.
• Ατομική υποστήριξη: Εξατομικευμένες συνεδρίες για οικογένειες με αυξημένες ανάγκες.

Παράλληλα, ενεργοποιείται μια ειδική ενημερωτική πλατφόρμα (στα ελληνικά, με άδεια από την Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία), η οποία θα προσφέρει έγκριτο υλικό ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο του κάθε παιδιού, υποστηρίζοντας γονείς, εκπαιδευτικούς και παιδιάτρους.

Ψηφιακή ζωή και Doomscrolling: Η απάντηση στον ψηφιακό εθισμό

Μια από τις πιο σύγχρονες παρεμβάσεις της δράσης αφορά την αντιμετώπιση του Doomscrolling — της συνήθειας των εφήβων να καταναλώνουν ακατάπαυστα αρνητικό και αγχωτικό περιεχόμενο στα social media.

Το Υπουργείο Υγείας προχωρά σε:

1. Στοχευμένη έρευνα για τη χαρτογράφηση των επιπτώσεων της υπερβολικής ψηφιακής έκθεσης.
2. Ίδρυση του Κέντρου Νευροεπιστημών για την Ανάπτυξη του Παιδιού & την Ψυχική Υγεία, σε συνεργασία με το ΕΚΠΑ και το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Στόχος του Κέντρου είναι η μελέτη των νευροβιολογικών αλλαγών που επιφέρει η ψηφιακή ζωή στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο, ώστε να σχεδιαστούν πολιτικές προστασίας βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα.

Σπάζοντας τα ταμπού: Υγιεινή της περιόδου στα σχολεία

Με στόχο την εξάλειψη των στερεοτύπων, υλοποιείται ένα εκτεταμένο πρόγραμμα για την Υγιεινή της Περιόδου. Η δράση περιλαμβάνει:

• Ενημέρωση: Συναντήσεις σε μαθητές και μαθήτριες από την Ε’ Δημοτικού έως τη Γ’ Γυμνασίου πανελλαδικά.
• Επιμόρφωση: Ειδικά προγράμματα για σχολικούς νοσηλευτές, ψυχολόγους και εκπαιδευτικούς, με έμφαση σε απομακρυσμένες περιοχές.
• Δωρεάν διάθεση προϊόντων: Διανομή 18.288.000 προϊόντων περιόδου σε 125.000 μαθήτριες για τουλάχιστον 4 μήνες.

Οι τρεις πυλώνες της Πρόληψης στην Ελλάδα

Η Αναπληρώτρια Υπουργός, Ειρήνη Αγαπηδάκη, υπογράμμισε ότι η χώρα αποκτά πλέον ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης που εδράζεται σε τρεις άξονες:

1. Πρόγραμμα «Προλαμβάνω»: Έγκαιρος εντοπισμός χρόνιων νοσημάτων σε ενήλικες.
2. Καταπολέμηση Παιδικής Παχυσαρκίας: Δομημένες παρεμβάσεις διατροφής και άσκησης.
3. Προαγωγή Ψυχικής Υγείας: Στήριξη παιδιών και γονέων από τα πρώτα στάδια της ανάπτυξης.

Επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και ψηφιοποίηση

Η Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας, Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη, ανέδειξε τη σημασία της εκπαίδευσης των επαγγελματιών της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Ήδη, 6.500 επαγγελματίες έχουν εγγραφεί στο νέο πρόγραμμα πιστοποίησης σε συνεργασία με πέντε δημόσια πανεπιστήμια. Επιπλέον, τα εργαλεία έγκαιρου εντοπισμού ψυχικών δυσκολιών ψηφιοποιούνται μέσω της ΗΔΥΚΑ, δίνοντας στους παιδιάτρους τα απαραίτητα εφόδια για την άμεση αναγνώριση προβλημάτων.

Όλες οι δράσεις χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU. Για περισσότερες πληροφορίες και συμμετοχή στα προγράμματα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκέπτονται την επίσημη πλατφόρμα: https://paidikaipsihikiigeia.gov.gr/.

Η συνάντηση αυτή σηματοδοτεί μια νέα φάση στις διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Γερμανίας, με κοινό στόχο τον εκσυγχρονισμό των δομών δημόσιας υγείας.

Οι πυλώνες της μεταρρύθμισης και η νέα αρχιτεκτονική του συστήματος

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο κ. Βαρτζόπουλος παρουσίασε αναλυτικά το πλάνο των εν εξελίξει μεταρρυθμίσεων που υλοποιεί το Υπουργείο Υγείας, εστιάζοντας στη ριζική αναδιάρθρωση του τομέα της Ψυχικής Υγείας. Στο επίκεντρο βρέθηκαν δύο κομβικές θεσμικές παρεμβάσεις:

1. Το Εθνικό Δίκτυο Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (ΕΔΥΨΥ): Ένα ολοκληρωμένο σύστημα που στοχεύει στην αποκέντρωση των υπηρεσιών και την άμεση πρόσβαση των πολιτών σε ποιοτική φροντίδα.
2. Ο Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ): Ο νέος φορέας που ενοποιεί τις δράσεις κατά των εξαρτήσεων, εξασφαλίζοντας μια ενιαία και πιο αποτελεσματική στρατηγική παρέμβασης.

Οι δύο αυτοί οργανισμοί αποτελούν τους βασικούς πυλώνες για τη μετάβαση σε ένα σύγχρονο, λειτουργικό και κυρίως ανθρωποκεντρικό μοντέλο υπηρεσιών.

Ανταλλαγή τεχνογνωσίας στη μακροχρόνια φροντίδα

Πέρα από τις θεσμικές αλλαγές, αναπτύχθηκε ένας εκτενής διάλογος γύρω από το μοντέλο της Μακροχρόνιας Φροντίδας Υγείας. Η γερμανική εμπειρία στον συγκεκριμένο τομέα θεωρείται πολύτιμη, και η ελληνική πλευρά εξέφρασε το ενδιαφέρον της για την υιοθέτηση βέλτιστων πρακτικών που θα μπορούσαν να προσαρμοστούν στα ελληνικά δεδομένα.

Στο πλαίσιο αυτής της ενισχυμένης συνεργασίας, επιβεβαιώθηκε η κοινή βούληση για την πραγματοποίηση επίσημης επίσκεψης του Έλληνα Υφυπουργού Υγείας στο κρατίδιο της Σαξονίας, προκειμένου να εξεταστούν από κοντά επιτυχημένα μοντέλα λειτουργίας υγειονομικών δομών.

Σύσφιξη διμερών σχέσεων και πολιτική βούληση

Η συνάντηση απέκτησε ευρύτερη πολιτική διάσταση με τη συμμετοχή του Υπουργού Υγείας, κ. Άδωνι Γεωργιάδη, σε διευρυμένη επαφή με τη γερμανική αντιπροσωπεία. Οι δύο πλευρές επαναβεβαίωσαν την ισχυρή τους δέσμευση για την περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας στον κρίσιμο τομέα της Δημόσιας Υγείας.

Η ενδυνάμωση των διεθνών συμμαχιών και η εξωστρέφεια παραμένουν βασικές προτεραιότητες της ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας. Μέσα από τη μεταφορά εμπειρίας και την κοινή δράση, επιδιώκεται η θωράκιση του συστήματος υγείας απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις, διασφαλίζοντας ότι η ψυχική υγεία και η αντιμετώπιση των εξαρτήσεων θα βρίσκονται σταθερά στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας.

Με στόχο την ενίσχυση της διακρατικής συνεργασίας στον τομέα της ψυχικής υγείας, ο Υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος υποδέχθηκε, την Τετάρτη 26 Νοεμβρίου, υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Υπουργείο Υγείας. Στην κυπριακή αποστολή συμμετείχαν η Δρ. Άννα Παραδεισιώτη, Διευθύντρια Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, και η κ. Τασούλα Μαραγκού, Ανώτερη Εργοθεραπεύτρια.

Η επίσημη υπηρεσιακή επίσκεψη είχε ως βασικό αντικείμενο την ενίσχυση των κοινών δράσεων Ελλάδας–Κύπρου στους τομείς της ψυχικής υγείας, της ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης μέσω εργασιακής ένταξης, αλλά και της πολιτιστικής συνταγογράφησης — ενός θεσμού που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη βαρύτητα στην πρωτοβάθμια και κοινοτική φροντίδα.

Εστίαση στη μεταφορά τεχνογνωσίας και στην ανάπτυξη νέων πρωτοβουλιών

Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων, πραγματοποιήθηκε εκτενής συζήτηση για την περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε:

• στην παροχή εξειδικευμένης υποστήριξης,
• στη συστηματική μεταφορά τεχνογνωσίας,
• στην ενίσχυση των νέων δράσεων που εφαρμόζονται στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής Ψυχικής Υγείας.

Στόχος των κοινών παρεμβάσεων είναι η δημιουργία υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στα ευρωπαϊκά πρότυπα και στις ανάγκες των πολιτών, με επίκεντρο την πρόληψη, την αποκατάσταση και την κοινωνική ένταξη.

Ο κ. Βαρτζόπουλος υπογράμμισε τη σημασία της διαχρονικής συνεργασίας των δύο χωρών:

«Η συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου στον τομέα της ψυχικής υγείας αποτελεί διαχρονική προτεραιότητα και στρατηγική επιλογή. Η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και εμπειρίας μεταξύ των δύο χωρών μας ενισχύει τον κοινό μας στόχο: τη δημιουργία σύγχρονων, αποτελεσματικών και ανθρωποκεντρικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Η εφαρμογή πολιτικών που συνδέουν την υγεία με την κοινωνική οικονομία και τον πολιτισμό αποτελεί επένδυση στην ποιότητα ζωής των πολιτών και στηρίζεται σε ευρωπαϊκά πρότυπα».

Το Υπουργείο Υγείας εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς τη Δρ. Παραδεισιώτη για την ενεργό και ουσιαστική συνεργασία, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή του για συνέχιση και διεύρυνση των κοινών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ψυχική υγεία και την κοινωνική–εργασιακή αποκατάσταση.

Επισκέψεις και συναντήσεις με τους ΚοιΣΠΕ: Πρακτικές που μπορούν να εφαρμοστούν στην Κύπρο

Σημαντικό μέρος της επίσκεψης αφιερώθηκε στη συνεργασία με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Κοινωνικών Συνεταιρισμών Περιορισμένης Ευθύνης (ΠΟΚοιΣΠΕ). Η αντιπροσωπεία είχε την ευκαιρία:

• να συμμετάσχει σε συναντήσεις εργασίας,
• να πραγματοποιήσει επιτόπιες επισκέψεις σε δράσεις που εφαρμόζουν το ελληνικό μοντέλο κοινωνικής οικονομίας και Υποστηριζόμενης Απασχόλησης στον χώρο της ψυχικής υγείας.

Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στη μεταφορά τεχνογνωσίας και στην υιοθέτηση βέλτιστων πρακτικών, με στόχο τη δημιουργία και ενίσχυση αντίστοιχων Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων στην Κύπρο. Οι παρεμβάσεις θα υλοποιηθούν βάσει των αξόνων του Σχεδίου Δράσης της Εθνικής Στρατηγικής Ψυχικής Υγείας 2025–2028.

Πολιτιστική συνταγογράφηση: Εμβάθυνση σε έναν καινοτόμο θεσμό

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε εξειδικευμένη συνάντηση της κυπριακής αντιπροσωπείας με στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού, όπου παρουσιάστηκε:

• το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο,
• η πρόοδος της πολιτιστικής συνταγογράφησης στην Ελλάδα,
• τα έως σήμερα μετρήσιμα αποτελέσματα του θεσμού.

Η πολιτιστική συνταγογράφηση αναδεικνύεται σε σημαντικό εργαλείο προαγωγής της ψυχικής υγείας, ενισχύοντας τη συμμετοχή των πολιτών σε πολιτιστικές δράσεις με αποδεδειγμένο όφελος στην ευεξία και την κοινωνική συνοχή.

Ενίσχυση της διακρατικής συνεργασίας με ευρωπαϊκό προσανατολισμό

Η επίσημη επίσκεψη επιβεβαίωσε την κοινή βούληση Ελλάδας και Κύπρου να επενδύσουν σε ένα ολοκληρωμένο, σύγχρονο και κοινωνικά ευαίσθητο μοντέλο ψυχικής υγείας. Οι αποφάσεις που λήφθηκαν ενισχύουν:

• την τεχνική υποστήριξη,
• την ανταλλαγή τεχνογνωσίας,
• την προώθηση της κοινωνικής οικονομίας,
• την ανάπτυξη πολιτικών πολιτιστικής υγείας.

Με γνώμονα τα ευρωπαϊκά πρότυπα, οι δύο χώρες προχωρούν σε μια στρατηγική συνεργασία που αναμένεται να παράξει ουσιαστικά αποτελέσματα για τους πολίτες και να λειτουργήσει ως πρότυπο περιφερειακής σύμπραξης στον τομέα της ψυχικής υγείας.

Η δικηγορική εταιρεία «Βλάσσης και Συνεργάτες» ως πληρεξούσιοι της οικογένειας Μαζωνάκη εξέδωσε ανακοίνωση για το περιστατικό και αναφέρουν ότι για την οικογένεια «αξία έχει η υγεία, η ασφάλεια και η ζωή του. Οτιδήποτε άλλο, δεν μας αφορά, δεν μας αγγίζει, δεν το προσεγγίζουμε».

Αναλυτικά η ανακοίνωση της οικογένειας

«Για εμάς την οικογένεια του Γιώργου, αξία έχει η υγεία, η ασφάλεια και η ζωή του. Οτιδήποτε άλλο, δεν μας αφορά, δεν μας αγγίζει, δεν το προσεγγίζουμε. Σίγουρα δε, δεν μπορεί να αποτελεί πεδίο αντιδικίας. Όταν εκλείψει ο κίνδυνος για τη ζωή του, μπορεί ο οποιοσδήποτε τρίτος να κάνει δηλώσεις, να εκφράσει θέσεις και να υποστηρίξει οτιδήποτε θεωρεί ότι θα τον καταστήσει οικείο και αγαπητό.

Ο πληρεξούσιος δικηγόρος

Σπύρος Βλάσσης

VLASSIS & ASSOCIATES LAW FIRM»

Η εισαγγελική παραγγελία που οδήγησε στον εγκλεισμό

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, συγγενείς του τραγουδιστή παρουσιάστηκαν το πρωί της 14ης Αυγούστου στο αστυνομικό τμήμα Βάρης – Βουλιαγμένης, έχοντας μαζί τους την εισαγγελική παραγγελία και έδωσαν κατάθεση. Στη συνέχεια, αστυνομικοί μετέβησαν στην οικία του στα νότια προάστια και τον μετέφεραν στο Δρομοκαΐτειο, το οποίο εκείνη την ημέρα εφημέρευε.

Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε μέσω του δικηγόρου του, ο Γιώργος Μαζωνάκης κατήγγειλε ότι η μεταφορά του στο ψυχιατρικό ίδρυμα έγινε «με δόλο» από την οικογένειά του, με στόχο, όπως υποστηρίζει, «τη φυσική του εξόντωση» και «την εξυπηρέτηση ιδιοτελών συμφερόντων», ενώ σημείωσε ότι ο εγκλεισμός του συνέβη λίγες ημέρες πριν καταθέσει μηνύσεις εναντίων τους για σοβαρά ποινικά αδικήματα.

«Θα βγει άμεσα», λέει ο δικηγόρος του Γιώργου Μαζωνάκη

Σύμφωνα με τον δικηγόρο του Γιώργο Μερκουλίδη, ο τραγουδιστής τον Σεπτέμβριο «θα πιάσει κανονικά το μικρόφωνο όπως έχει συμφωνήσει με το Fever».

Σε ερώτημα που του έγινε αν θα βγει άμεσα από τη δομή, ο κ. Μερκουλίδης είπε ότι ο Γιώργος Μαζωνάκης θα βγει τη Δευτέρα, απάντησε «θα βγει άμεσα, δεν έχει κάτι ψυχιατρικό». Πρόσθεσε δε ότι «δεν έγινε απολύτως τίποτα, κανένας τσακωμός ή φασαρία που να δικαιολογεί την εξέλιξη αυτή».

Σχετικά με την επικοινωνία του Μαζωνάκη με τους συγγενείς του, ο δικηγόρος του αποκάλυψε ότι «τα τελευταία 2,5 χρόνια δεν υπάρχει φυσική παρουσία του Γιώργου με τους στενούς συγγενείς του. Η μόνη συνάντηση έγινε πριν από 4 μήνες με την αδελφή του, τον γαμπρό του και τον δικηγόρο τους στο σπίτι μου όπου τέθηκαν κάποια θέματα αλλά δεν βρέθηκε κάποια λύση. Εμείς τους δηλώσαμε απεριφράστως ότι θα τα πούμε στις αίθουσες των δικαστηρίων».

Εν τω μεταξύ, υπήρξε και άλλη μια προσπάθεια της αδελφής του Μαζωνάκη να πάει στο σπίτι του πριν από έναν μήνα, με τον τραγουδιστή να αρνείται κάποια συνάντηση.

«Ετοιμαζόμασταν τον Σεπτέμβριο να καταθέσουμε μηνύσεις για σοβαρά ποινικά αδικήματα που έχει διαπράξει η αδελφή του, κακουργηματικού χαρακτήρα», αποκάλυψε ακόμη ο δικηγόρος.

Τέλος, σχετικά με τον εγκλεισμό, κατά τον δικηγόρο του Γιώργου Μαζωνάκη, έγινε μετά από αίτημα των συγγενών του εντολέα του. «Ο νόμος προβλέπει ότι οποιοσδήποτε πολίτης μπορεί να προσφύγει στον εισαγγελέα και να καταγγείλει ότι συγγενής του είναι εν δυνάμει επικίνδυνος για τρίτα πρόσωπα ή και για τον εαυτό του», είπε για να προσθέσει ότι ο εγκλεισμός είναι υποχρεωτικός και δεν ζητείται συναίνεση του φερόμενου ως αρρώστου. Αποφασίζει ο εισαγγελέας που κάνει δεκτή την αίτηση και πρέπει ο φερόμενος ως ασθενής να μεταφερθεί σε δημόσια δομή για να εξεταστούν όσα υποστηρίζουν οι συγγενείς», συμπλήρωσε.

Συνάντηση εργασίας στο Υπουργείο Υγείας για την πρόοδο της Πρωτοβουλίας

Με στόχο τον απολογισμό της πορείας και τον σχεδιασμό των επόμενων βημάτων, πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 3 Ιουλίου 2025, στο υπουργείο Υγείας, συνάντηση εργασίας για την Πρωτοβουλία για την Ψυχική Υγεία Παιδιών και Εφήβων (Child & Adolescent Mental Health Initiative – CAMHI). Τη συνάντηση συγκάλεσε ο υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, ενώ συμμετείχαν οι υπεύθυνοι των Κέντρων Αναφοράς της Πρωτοβουλίας από όλη τη χώρα και εκπρόσωποι του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (Ε.Δ.Υ.Ψ.Υ.).

Η σύσκεψη είχε ως αντικείμενο την ενίσχυση της συνεργασίας του υπουργείου Υγείας με τις επτά Υγειονομικές Περιφέρειες (Υ.ΠΕ.), προκειμένου να επιταχυνθεί και να διευρυνθεί η υλοποίηση του προγράμματος σε εθνικό επίπεδο.

Στόχος: Ποιοτική φροντίδα για όλα τα παιδιά και τους εφήβους

Η Πρωτοβουλία CAMHI αποτελεί μια καινοτόμο παρέμβαση με πανελλαδική εμβέλεια, η οποία φιλοδοξεί να διαμορφώσει σταθερά θεμέλια επιστημονικά τεκμηριωμένης φροντίδας για τη ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα. Βασικός στόχος είναι η ισότιμη πρόσβαση όλων των παιδιών και των οικογενειών τους σε ποιοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ενώ προβλέπεται και η επιμόρφωση των επαγγελματιών του δημόσιου συστήματος, προκειμένου να αποκτήσουν τα κατάλληλα εργαλεία και δεξιότητες.

Η Πρωτοβουλία έχει θεσμικά κατοχυρωθεί με τον Ν. 5015/2023, εξασφαλίζοντας τη συνέχεια και τη βιωσιμότητά της και μετά το τέλος της πρώτης πενταετούς φάσης. Η αρχική υλοποίηση του προγράμματος χρηματοδοτείται αποκλειστικά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), στο πλαίσιο της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Υγεία (ΔΠΥ).

Στο επίκεντρο η επιμόρφωση των επαγγελματιών του ΕΣΥ

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης παρουσιάστηκαν οι δράσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί σε πολλές περιοχές της χώρας, καθώς και οι μελλοντικοί σχεδιασμοί. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο Πρόγραμμα Εξειδικευμένης Επιμόρφωσης επαγγελματιών ψυχικής υγείας του δημοσίου τομέα, το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με το Child Mind Institute της Νέας Υόρκης, έναν διεθνώς αναγνωρισμένο επιστημονικό οργανισμό.

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει συνδυασμό κλινικής πρακτικής και θεωρητικής κατάρτισης, με τη συμμετοχή παιδιών, εφήβων και γονέων, και βασίζεται στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT). Συγκεκριμένα, εφαρμόζονται:

• Πρωτόκολλο για την αντιμετώπιση του άγχους παιδιών 6–12 ετών
• Πρωτόκολλο για την κατάθλιψη εφήβων 12–17 ετών
• Πρωτόκολλο εκπαίδευσης γονέων σε τεχνικές διαχείρισης διαταραχών συμπεριφοράς για παιδιά 4–14 ετών

Η δομή των παρεμβάσεων ενισχύει τη συμμετοχή της οικογένειας στη θεραπευτική διαδικασία, συμβάλλοντας στην καλύτερη πρόγνωση και στη βιώσιμη αλλαγή.

Δηλώσεις με νόημα από την πολιτική ηγεσία και τους επιστήμονες

Ο Υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, χαρακτήρισε την Πρωτοβουλία ένα καθοριστικό βήμα για τη θωράκιση της ψυχικής υγείας των παιδιών και την ουσιαστική υποστήριξη των οικογενειών τους. Όπως δήλωσε:
«Ως Πολιτεία στεκόμαστε αρωγοί στην εφαρμογή αυτής της Πρωτοβουλίας, εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε σύγχρονες υπηρεσίες και ενδυναμώνοντας τους επαγγελματίες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Το έργο αυτό φέρνει τα παιδιά και τους εφήβους στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου και της φροντίδας».

Από την πλευρά της, η Παιδοψυχίατρος και Διευθύντρια της Πρωτοβουλίας CAMHI στην Ελλάδα, Δρ Αναστασία Κουμούλα, σημείωσε τη σημασία της συνάντησης ως μια ευκαιρία συντονισμού και κοινής στρατηγικής μεταξύ των Κέντρων Αναφοράς και των Υγειονομικών Περιφερειών:
«Η συνεργασία με τα Περιφερειακά Δίκτυα Ψυχικής Υγείας είναι καθοριστική για την εφαρμογή του προγράμματος σε κάθε γωνιά της χώρας. Στόχος μας είναι ένα ισχυρό, δημόσιο σύστημα παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας για τα παιδιά, τους εφήβους και τις οικογένειές τους».

Πανελλαδική ανάπτυξη με διεθνή τεχνογνωσία

Η Πρωτοβουλία για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων βασίζεται στη λειτουργία ενός πανελλαδικού Δικτύου φορέων και επαγγελματιών του δημόσιου τομέα, οι οποίοι υλοποιούν τις παρεμβάσεις σε τοπικό επίπεδο. Το έργο υποστηρίζεται αποκλειστικά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ενώ η επιστημονική καθοδήγηση και η εκπαιδευτική τεκμηρίωση προέρχονται από το Child Mind Institute (ΗΠΑ).

Η επόμενη φάση του προγράμματος περιλαμβάνει επέκταση της επιμόρφωσης, αύξηση των σημείων παροχής υπηρεσιών και ενίσχυση της δικτύωσης των εμπλεκομένων.

Με τη στήριξη της Πολιτείας, την τεχνογνωσία διεθνών φορέων και τη σταθερή χρηματοδότηση από το ΙΣΝ, η Πρωτοβουλία CAMHI διαμορφώνει ένα νέο μοντέλο δημόσιας φροντίδας ψυχικής υγείας για τα παιδιά και τους εφήβους, που συνδυάζει την επιστημονική αρτιότητα με την κοινωνική ευθύνη.

Η διαδικασία είναι απλή: Ο πολίτης, με ένα μόνο ψηφιακό αίτημα, μπορεί να συνδεθεί με Κέντρα Ψυχικής Υγείας, Κέντρα Ημέρας, Κοινοτικά Κέντρα για Παιδιά και Εφήβους, Κινητές Μονάδες ή ακόμα και Μονάδες Έγκαιρης Παρέμβασης στην Ψύχωση, ανάλογα με τις ανάγκες του. Το σύστημα καλύπτει το σύνολο των Περιφερειακών Δικτύων Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (Πε.Δ.Υ.Ψ.Υ.), ανοίγοντας τον δρόμο σε μια νέα εποχή προσβασιμότητας.

Η πρωτοβουλία, που υλοποιείται τεχνικά από την ΗΔΙΚΑ, εντάσσεται στον στρατηγικό σχεδιασμό του υπουργείου για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ΕΣΥ και την ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στη χώρα.

Ο υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, χαρακτήρισε το εγχείρημα «καθοριστικό βήμα» και σημείωσε:
«Η νέα πλατφόρμα προσφέρει σε κάθε πολίτη τη δυνατότητα να ζητήσει βοήθεια με τρόπο απλό, αξιοπρεπή και ασφαλή. Είναι η αρχή ενός νέου μοντέλου φροντίδας που βάζει στο επίκεντρο την πρόληψη, την έγκαιρη παρέμβαση και τον άνθρωπο. Το κράτος έχει υποχρέωση να είναι παρόν, από το πρώτο βήμα του πολίτη στην αναζήτηση στήριξης».

Με το «Πρώτο Αίτημα», η ψυχική υγεία παύει να είναι ταμπού ή πολυτέλεια! Γίνεται δικαίωμα, εύκολα προσβάσιμο. Είναι ένα βήμα που δείχνει σεβασμό και ευθύνη από την Πολιτεία και είναι κοινή προσδοκία να υλοποιηθεί σύμφωνα με τον σχεδιασμό της και να λειτουργήσει σύντομα και σωστά και στην πράξη.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Πώς ορίζεται η ψυχική υγεία

Η ψυχική υγεία συνιστά προστασία από κινδύνους που καταβάλλουν την ψυχική ανθεκτικότητα, περιλαμβάνει την κάλυψη της ανάγκης για διαθέσιμη, προσβάσιμη, αποδεκτή και υψηλής ποιότητας φροντίδα και τέλος φυσικά εμπεριέχει τη διασφάλιση της ελευθερίας, της ανεξαρτησίας και της ένταξης στην κοινότητα. Αυτή τη χρονιά, την παγκόσμια κοινότητα απασχολεί ο τομέας της εργασίας σε συνάρτηση με την ψυχική υγεία.

Εργασία και Ψυχική Υγεία

Η εργασία μπορεί και οφείλει να προσφέρει βιοπορισμό αλλά και να αποτελεί πηγή νοήματος, σκοπού και χαράς. Οι εργαζόμενοι ενήλικες περνούν περισσότερες ώρες εργασίας από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ωστόσο, για πάρα πολλούς ανθρώπους, η εργασία απέχει πολύ από ένα ιδανικό πρότυπο, αποτυγχάνοντας να βελτιώσει τη ζωή τους και υποβαθμίζοντας την ψυχική τους υγεία και ευημερία, οδηγώντας τους σε υπερβολική πίεση και ψυχικά προβλήματα.

Ζητήματα ψυχικής υγείας, όπως η κατάθλιψη και το άγχος, συναντώνται συχνά στους χώρους εργασίας, επηρεάζοντας την παραγωγικότητα, την παρουσία και τη συνολική απόδοση. Τέλος, άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας βιώνουν αποκλεισμό ή δυσκολία ένταξης και παραμονής σε κάποιο εργασιακό πλαίσιο.

Το 10% των εργαζομένων στην Ευρώπη αισθάνονται επαγγελματικά εξουθενωμένοι

Περίπου οι μισοί εργαζόμενοι στην Ευρώπη αναφέρουν ότι στην εργασία τους αντιμετωπίζουν καταστάσεις που θέτουν σε κίνδυνο την ψυχική τους υγεία και ευεξία, όπως είναι ο υπερβολικός φόρτος εργασίας, οι αντικρουόμενες απαιτήσεις, η έλλειψη σαφήνειας στα καθήκοντα που τους ανατίθενται, η έλλειψη συμμετοχής στις αποφάσεις που τους αφορούν, η εργασιακή ανασφάλεια, η έλλειψη υποστήριξης από συναδέλφους ή προϊσταμένους και η παρενόχληση στον εργασιακό χώρο.

Η βία στην εργασία

Αξίζει εδώ να αναφερθεί, ως επιβαρυντικός παράγοντας και για την ψυχική υγεία των εργαζομένων, η άσκηση βίας που μπορεί να υποστούν κατά την άσκηση των εργασιακών καθηκόντων τους. Το φαινόμενο αυτό συναντάται αρκετά συχνά σε Μονάδες Υγείας και ιδιαίτερα σε Μονάδες Ψυχικής Υγείας και επιβαρύνει σημαντικά την σωματική και ψυχοκοινωνική ευεξία των εργαζομένων.

Το burn out

Το χρόνιο εργασιακό στρες μπορεί να οδηγήσει επίσης στο φαινόμενο της επαγγελματικής εξουθένωσης (το λεγόμενο burn out), ένα σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από αίσθημα εξάντλησης, ψυχική αποστασιοποίηση από την εργασία, αρνητισμό ή κυνική στάση απέναντι στην εργασία και μειωμένη επαγγελματική αποτελεσματικότητα. Η επαγγελματική εξουθένωση έχει σοβαρές συνέπειες τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική υγεία του εργαζόμενου.

Η αντιμετώπιση των αναγκών ψυχικής υγείας των εργαζομένων

Σήμερα, παγκοσμίως, αναγνωρίζεται ότι η αντιμετώπιση των αναγκών ψυχικής υγείας των εργαζομένων δεν είναι μόνο επωφελής για τα άτομα, αλλά και για υγιείς και αποδοτικούς οργανισμούς και επιχειρήσεις. Τα δεδομένα δείχνουν σταθερά ότι η προαγωγή της ψυχικής υγείας στον χώρο εργασίας είναι ωφέλιμη για τους ανθρώπους, τις εταιρείες και τις κοινότητες. Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: να υποστηρίξουμε την ψυχική υγεία στον χώρο εργασίας και να αναπτύξουμε βέλτιστες πρακτικές που θα δημιουργήσουν κουλτούρες όπου οι εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα να συνεισφέρουν παραγωγικά και να ανθίσουν.

Στο πλαίσιο της Ολοκλήρωσης της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης και του Ν. 5129/2024 δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στις πολιτικές και στην διαδικασία ένταξης ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας στην αγορά εργασίας μέσω των ΚοιΣΠΕ.
Το Εθνικό Δίκτυο Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας που θα ξεκινήσει τη λειτουργία του από την 1η Ιανουαρίου 2025, θα στοχεύσει στην ανάπτυξη πρωτοβουλιών των κατά τόπους Περιφερειακών Δικτυών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας ανά ΥΠε για την πρόληψη και την προαγωγή της ψυχικής υγείας στους χώρους εργασίας.

Περαιτέρω, το υπουργείο Υγείας ήδη στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία 2021-2030 έχει δύο από τους δέκα συνολικά άξονες να αφορούν ή να σχετίζονται με την Εργασία. Στο πλαίσιο αυτό, και με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας δημιουργήθηκαν και ήδη λειτουργούν εδώ και ένα έτος 4 Κέντρα Ημέρας Υποστήριξης Εργαζομένων (3 στην Αττική και 1 στη Θεσσαλονίκη) για την προαγωγή της ψυχικής υγείας και της ευεξίας των εργαζομένων και για την διαχείριση ζητημάτων που σχετίζονται με την ψυχική υγεία στους χώρους εργασίας, όπου πολίτες μπορούν να λάβουν δωρεάν υπηρεσίες.

Τέλος, προ τριμήνου με πόρους από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης το υπουργείο Υγείας εκκίνησε την λειτουργία πέντε Εξειδικευμένων Γραφείων Υποστήριξης της Απασχόλησης, τα οποία στοχεύουν στην εξεύρεση και διατήρηση της εργασίας ατόμων με σοβαρά ψυχοκοινωνικά προβλήματα και άτομα στο φάσμα του αυτισμού με μέτρια και υψηλή λειτουργικότητα. Με όλα τα παραπάνω, το υπουργείο Υγείας ενισχύει και θωρακίζει την ψυχική υγεία στους χώρους εργασίας εξασφαλίζοντας σύγχρονες, δωρεάν, εξειδικευμένες και πρωτοποριακές υπηρεσίες για όλους τους πολίτες, βάζοντας σε προτεραιότητα την ψυχική υγεία.