Η μέτρηση επιβεβαιώνει ότι η ΕΛΑΣ «καταπίνει» τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς το 55% των ψηφοφόρων του στις εκλογές του Ιουνίου του 2023, κατευθύνεται στο νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα. Το ίδιο συμβαίνει με το 10% των ψηφοφόρων του ΚΚΕ, το 7% του ΠΑΣΟΚ και το 4% της Νέας Δημοκρατίας, που τότε είχε λάβει 40,56%. 

Ο Αλέξης Τσίπρας έχει τη μεγαλύτερη δεξαμενή ψηφοφόρων στον χώρο της Κεντροαριστεράς (34%) και τηςΑριστεράς (27%), αλλά εξασφαλίζει μόλις 10% των ψηφοφόρων του Κέντρου και 8% εκείνων που δηλώνουν ότι πολιτικά δεν ανήκουν πουθενά. 

Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού κερδίζει 9% όσων ψήφισαν ΝΔ στις εκλογές του Ιουνίου του 2023, το 6% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, το 3% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ και το 2% του ΚΚΕ. Η Μαρία Καρυστιανού  λαμβάνει το 25% εκείνων που δηλώνουν ότι δεν προσδιορίζονται πολιτικά,  όπως και παίρνει το 9% όσων δηλώνουν Κεντροδεξιοί, το 8% των Κεντρώων και των Δεξιών και μόλις 4% στην Κεντροαριστερά και 2% στην Αριστερά. 

Στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης με την αντιπολίτευση υιοθετήθηκε, μάλιστα, η άποψη ότι για τις παθογένειες του πελατειακού κράτους και των ρουσφετιών ευθύνεται η “παλαιά Ν.Δ”, σε αντιδιαστολή με την εποχή της διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη και την εφαρμοζόμενη ψηφιοποίηση του κράτους που, κατά την συγκεκριμένη προσέγγιση, αναιρεί και αφοπλίζει τα ρουσφέτια.

Κυβερνητικά στελέχη αντικρούουν, παράλληλα, τις κατηγορίες της αντιπολίτευσης δια της παραπομπής στην ιστορία του ΠΑΣΟΚ που, όπως λέγεται, είναι συνυφασμένη με τον πελατειασμό, την ευνοικοκρατία και τις λογής λογής εξυπηρετήσεις του πολιτικού με τον ψηφοφόρο. Η αξιωματική αντιπολίτευση αξιοποιεί κι αυτή περίπου το ίδιο επιχείρημα λέγοντας πώς η σημερινή κομματική του ανθρωπογεωγραφία και προσωπικά ο Νίκος Ανδρουλάκης ουδεμία σχέση έχουν με το “παλαιό ΠΑΣΟΚ”.

Υπ’ αυτή την έννοια, η παλαιότερη εκδοχή των κομμάτων αποτελεί πλέον ένα “μουσειακό είδος” και η σύγχρονη είναι άμωμη και άσπιλη. Προς επίρρωσην, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος έγραψε και σχετικό άρθρο με τίτλο-σύνθημα “Κοινωνία των Πολιτών και όχι Κοινωνία των Πελατών“, κάτι που εξόργισε αυτήν ακριβώς την παλαιά κομματική και κοινοβουλευτική φρουρά καθώς θεωρήθηκε πώς διαχωρίζει το κακοφορμισμένο από τον πελατειασμό σώμα από την κεφαλή της σημερινής ηγεσίας.

Αν, ωστόσο, η ψηφιοποίηση του κράτους –αναμφίβολα μία από τις κυβερνητικές επιτυχίες– μπορεί να καταργήσει τον δεσμό του πολιτικού-πάτρωνα με τον ψηφοφόρο-πελάτη, τότε δεν υπάρχει λόγος να συζητάμε. Δεν ισχύει όμως. Από την άλλη όμως πάρα πολλοί βουλευτές διαφωνούν διαρρήδην με τα περί “ασυμβίβαστου” και λένε πώς “δεν θα κλείσουν τα γραφεία τους” ως υπουργοί σε κατάσταση αναστολής της βουλευτικής ιδιότητας και επισημαίνουν τον κίνδυνο να διαρραγεί η σχέση τους με τους πολίτες.

Όπως έχουμε επισημάνει, ωστόσο, ακόμα και σε πιό ψηφιακά προηγμένα πολιτικά συστήματα (π.χ Βρετανία) αυτός ο δεσμός του βουλευτή με τον ψηφοφόρο παραμένει ισχυρός και χρήσιμος, ιδιαίτερα όταν ανάμεσα στον δεύτερο και την πρόσβαση στο κράτος ορθώνεται συχνά μία ψυχρή και αναποτελεσματική γραφειοκρατία. Οι βουλευτές επιδιώκουν πάντοτε την όσο το δυνατόν πιό προσωπική σχέση με τους ψηφοφόρους τους και οι τελευταίοι θα επιδιώκουν πάντοτε να αξιοποιούν αυτή τη σχέση για να προωθήσουν υπαρκτά, αθώα ή λιγότερο αθώα αιτήματα.

Για παράδειγμα, στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ είδαμε ακριβώς αυτή την κακή εκδοχή του πελατειασμού και αυτό δεν αφορά μόνο την διερευνώμενη τυχόν εμπλοκή βουλευτών και πρώην υπουργών αλλά πολλές άλλες σκαστές παρανομίες διασπάθισης ενωσιακών κονδυλίων που, ας μην κρυβόμαστε, πάτησαν πάνω στη σχέση των απατεώνων με κόμματα και κράτος. Πάντοτε, λοιπόν, θα υπάρχουν αφορμές για αυτές τις “παθογένειες”.

Όμως, αυτό δεν μπορεί να αναιρέσει την σχέση βουλευτή- ψηφοφόρου και μάλλον δεν πρέπει και δεν μπορεί να την αναιρέσει, υπό την έννοια ότι ο δεύτερος δεν θα ψηφίζει τον πρώτο μόνο για την καλλιέπειά του αλλά και για το πόσο αποτελεσματικά μπορεί να παρεμβαίνει στην κεντρική διοίκηση για την προώθηση τοπικών και προσωπικών αιτημάτων. Εναπόκειται και θα εναπόκειται πάντα στον βουλευτή να αποφασίσει “κατά συνείδηση” για το τι είναι δίκαιο και σωστό και τι όχι. Για το τι συνιστά, εν τέλει, “λαϊκό” και όχι “λαϊκίστικό”, νόμιμο και όχι παράνομο.

Ως εκ τούτου, τα κόμματα δεν χωρίζονται σε περιόδους. Δεν είναι τα “παλαιά” και κακά από τη μία, και τα “νέα” και ηθικά από την άλλη. Έχουν ιστορική συνέχεια, όπως μνήμη έχουν και οι ψηφοφόροι. Την πολιτική κουλτούρα την αλλάζουν οι νόμοι και οι συνθήκες και τα φαινόμενα διαφθοράς και συναλλαγής δεν αφορούν μόνο την πρώτη βαθμίδα της σχέσης των κομμάτων με τους ψηφοφόρους. Φτάνουν στην ενορχήστρωση, μερικές φορές, ή στην ανοχή που επιδεικνύει η κορυφή. Εκεί όπου βρίσκονται οι “παιδαγωγοί”.

Σεραφείμ Κοτρώτσος

Αν μη τι άλλο, και σε πείσμα άλλων ποιοτικών στοιχείων που δείχνουν μία κάποια αντίσταση, το στοιχείο έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και ενδεχομένως απαντά και σε απορίες σχετικά με την επιρροή που διατηρούν τα συστήματα εξουσίας, ακόμα και η κυβέρνηση.

Ένας στους τέσσερις (ψηφοφόρους), λοιπόν, ανέχεται ή και δικαιολογεί τον πολιτικό που διαφθείρεται ή επιτρέπει την διαφθορά αρκεί να είναι… αποτελεσματικός. Τι πραγματικά σημαίνει το τελευταίο είναι δύσκολο να εξηγηθεί. Ίσως η απάντηση βρίσκεται στο ότι -κατά την έρευνα- ένας στους τρεις (34%) είναι έτοιμος να ανεχτεί ακόμα περισσότερο τη διαφθορά του πολιτικού (που ψηφίζει) αρκεί να έχει και ο ίδιος προσωπικό όφελος: εδώ βρίσκεται η “καρδιά” της στάσης σημαντικής μερίδας των πολιτών απέναντι στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Πρόκειται, πιθανότατα, για πολίτες που δεν ενοχλούνται από τη διασπάθιση κοινοτικού (και δημόσιου) χρήματος εφόσον συμμετέχουν και οι ίδιοι στο πάρτι της διαφθοράς.

Ακόμα περισσότερο, ίσως εκείνο που τους ενοχλεί δεν είναι ότι έδρασε το σύστημα του… “φραπέ”, αλλά ότι οι ίδιοι δεν ήταν αρκετά κοντά του ώστε να βάλουν το δάκτυλο στο μέλι των παράνομων επιδοτήσεων.

Στα καφενεία είναι αρκετά διαδεδομένη το τελευταίο διάστημα η φράση: να μην το ξέρω, να δώσω κι εγώ κάτι βοσκοτόπια που έχω;

Ας είμαστε ειλικρινείς. Προφανώς η ρήση Πάγκαλου “όλοι μαζί τα φάγαμε” αποτελεί ψεύδος και παραπλάνηση. Όμως, στο περιθώριο της ίσως προκύπτει η διαπίστωση “πολλοί μαζί τα ανεχτήκαμε”. Κανένα καθεστώς διαφθοράς (ασχέτως κυβερνήσεων) δεν επιβιώνει επί δεκαετίες και δεν γίνεται τόσο προκλητικό, ανά περιόδους, χωρίς την ανοχή και την παραλυσία μερίδας της κοινωνίας.

Το εύρημα, λοιπόν, είναι αποκαλυπτικό. Ο πολίτης μπορεί να ψηφίσει, δίχως ίχνος ντροπής, τον εν γνώσει του διεφθαρμένο πολιτικό αρκεί να είναι αποτελεσματικός!Μόνο που συνήθως η επιλογή (ψήφος) προηγείται της όποιας αποτελεσματικότητας του. Και η οποία σπανίως επιβεβαιώνεται.

Μόλις οι μισοί από τους ψηφοφόρους του Τραμπ που συμμετείχαν στην έρευνα πιστεύουν ότι οι δασμοί που επιβάλλει στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου θα ωφελήσουν τις αμερικανικές εταιρείες – βασική προϋπόθεση της προστατευτικής εμπορικής ατζέντας του προέδρου.

Η έρευνα αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι για τους Ρεπουμπλικανούς, δεδομένου του πόσο πολύ έχει επικεντρωθεί ο πρόεδρος στο εμπόριο και στις υποσχέσεις που έχει δώσει για την επιστροφή βιομηχανιών στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ έχει επίσης αναζωπυρώσει τις τελευταίες ημέρες τις παγκόσμιες εμπορικές εντάσεις, εκτοξεύοντας μια σειρά από πολεμικές επιστολές για τους δασμούς σε άλλα έθνη, απειλώντας να τους επιβάλει σημαντικούς νέους δασμολογικούς συντελεστές.

Ακόμα και πριν από αυτές τις κινήσεις, όπως δείχνει η δημοσκόπηση στα μέσα Ιουνίου, ο Τραμπ αντιμετώπιζε τον κίνδυνο να χάσει υποστηρικτές λόγω των δασμολογικών του κινήσεων.

Υποσχέθηκε να μειώσει το κόστος των αγαθών στο πλαίσιο της προεκλογικής του εκστρατείας το 2024, αλλά η αβεβαιότητα που περιβάλλει τους εμπορικούς πολέμους του Τραμπ κινδυνεύει να ανατρέψει την παγκόσμια οικονομία και να αυξήσει τον πληθωρισμό μετά από μια μακρά περίοδο καταδίωξης του πρώην προέδρου Τζο Μπάιντεν για το θέμα.

Για παράδειγμα, περίπου 1 στους 4 αυτοπροσδιοριζόμενους ψηφοφόρους του Τραμπ του 2024 δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι οι δασμοί του προέδρου πλήττουν την ικανότητα των Ηνωμένων Πολιτειών να διαπραγματευτούν καλύτερες εμπορικές συμφωνίες με άλλες χώρες.

Είναι επίσης ισομερώς διχασμένοι σχετικά με το αν ο Τραμπ θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να επιβάλλει μονομερώς δασμούς σε άλλες χώρες εξ αρχής, με το 45% να λέει ότι θα πρέπει και το 44% να λέει ότι θα πρέπει να πάρει έγκριση από το Κογκρέσο.

Ο Τραμπ έχει απειλήσει να επιβάλει έναν ακόμη γύρο δασμών την 1η Αυγούστου και έχει ήδη αρχίσει να υπαγορεύει νέες εισφορές στους εμπορικούς εταίρους με επιστολές που δημοσιεύτηκαν στην Truth Social, την πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης που ανήκει στον πρόεδρο.

Έχει υποσχεθεί ότι οι δασμοί θα φέρουν «πολλά χρήματα» στην Αμερική, και ενώ οι δασμοί που έχει αυξήσει σε εισαγωγές όπως ο χάλυβας, το αλουμίνιο και τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων, καθώς και ο βασικός δασμός 10% σε όλα τα ξένα αγαθά, έχουν αποφέρει δισεκατομμύρια δολάρια, πληρώνονται από τις εταιρείες και τα άτομα που εισάγουν τα αγαθά – κόστος που πολλές εταιρείες μετακυλύουν στους καταναλωτές τους.

Λίγο λιγότερο από τους μισούς ψηφοφόρους του Τραμπ, το 46%, δήλωσαν ότι υποστηρίζουν τους δασμούς στην Κίνα «ακόμη και αν αυτό αυξάνει τις τιμές στο σπίτι». Το ένα τρίτο των ψηφοφόρων του, το 32%, υποστηρίζει τους δασμούς μόνο εάν δεν αυξάνονται οι τιμές, ενώ το 9% δήλωσε ότι αντιτίθεται στους δασμούς στην Κίνα και το 13% δεν ήταν σίγουρο.

Ο Τραμπ έχει επικεντρωθεί στην Κίνα ως κορυφαίο οικονομικό αντίπαλο και οι Αμερικανοί όλων των πολιτικών πεποιθήσεων θεωρούν τη χώρα ως έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Το 34% των ερωτηθέντων στη δημοσκόπηση – συμπεριλαμβανομένου του 30% των αυτοπροσδιοριζόμενων ψηφοφόρων του Τραμπ 2024 – απάντησαν ότι η Κίνα αποτελεί «κορυφαία προτεραιότητα» για τις ΗΠΑ, όταν ρωτήθηκαν με ποια μεμονωμένη χώρα πρέπει να έχουν καλές εμπορικές σχέσεις.

Αλλά οι ψηφοφόροι του Τραμπ ειδικότερα είναι διχασμένοι σχετικά με τους δασμούς του στην Κίνα και την πορεία προς τα εμπρός.

Ενώ περίπου οι μισοί από τους ψηφοφόρους του Τραμπ δήλωσαν ότι οι δασμοί του στην Κίνα τείνουν να ωφελήσουν τις αμερικανικές εταιρείες, μια σημαντική μειοψηφία – 25% – δήλωσε ότι οι δασμοί του Τραμπ στην Κίνα βλάπτουν τις αμερικανικές εταιρείες. Οι υπόλοιποι είτε δήλωσαν ότι οι πολιτικές αυτές δεν έχουν αντίκτυπο είτε ότι δεν είναι σίγουροι.

Οι ψηφοφόροι του Τραμπ εκφράζουν σε γενικές γραμμές την υποστήριξή τους στις προσπάθειές του με την Κίνα, αλλά μια απειλή είναι σαφής: δεν θέλουν να αυξηθούν οι τιμές εξαιτίας του.

Αν και πολλοί οικονομολόγοι έχουν προειδοποιήσει ότι ο εμπορικός πόλεμος θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών των αγαθών για τους Αμερικανούς καταναλωτές, οι περισσότεροι δεν έχουν ακόμη αισθανθεί σημαντικό αντίκτυπο στο πορτοφόλι τους – κάτι που η κυβέρνηση Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι αποτελεί απόδειξη ότι οι δασμοί είναι τελικά ωφέλιμοι.

Παρόλα αυτά, οι τιμές ορισμένων αγαθών έχουν αυξηθεί ως αποτέλεσμα των δασμών. Το κόστος των μεγάλων ηλεκτρικών συσκευών, πολλές από τις οποίες εισάγονται από την Κίνα, αυξήθηκε κατά 4% μεταξύ Απριλίου και Μαΐου στο πλαίσιο του πρώτου γύρου δασμών που επέβαλε ο Τραμπ, ενώ ορισμένοι λιανοπωλητές ανέφεραν τους δασμούς ως αιτία για την αύξηση των τιμών σε προϊόντα όπως τα υποδήματα ή τα παιχνίδια.

Η σκληρή προσέγγιση του Τραμπ στο εμπόριο με την Κίνα έχει προκαλέσει αυξημένο έλεγχο και κριτική εδώ και αρκετό καιρό, αν και κυρίως από τους Δημοκρατικούς. Οι Δημοκρατικοί έχουν προειδοποιήσει ότι οι δασμοί θα επηρεάσουν μόνο την εργατική τάξη της Αμερικής, συμπεριλαμβανομένων των αγροτών και των εργαζομένων στην αυτοκινητοβιομηχανία, αυξάνοντας τελικά τις τιμές των καθημερινών αγαθών.

Αλλά οι ψηφοφόροι του Τραμπ εξακολουθούν να τον εμπιστεύονται ότι τελικά θα πετύχει μια συμφωνία με την Κίνα.

Το 55% των ψηφοφόρων του Τραμπ 2024 δήλωσε ότι «θα είναι δύσκολο» να επιτευχθεί συμφωνία με την Κίνα, αν και αναμένουν ότι «ο Τραμπ θα μπορέσει να τα καταφέρει», με το 18% να υποστηρίζει ότι δεν θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί συμφωνία. Μόλις το 12 τοις εκατό των υποστηρικτών του 2024 δήλωσε ότι δεν θα τα καταφέρει – σε σύγκριση με το 47 τοις εκατό των ανθρώπων που ψήφισαν την πρώην αντιπρόεδρο Καμάλα Χάρις.

Οι ψηφοφόροι των Δημοκρατικών είναι πολύ πιο ομοιόμορφα αντίθετοι στο δασμολογικό καθεστώς του Τραμπ. Στην έρευνα, το 86% όσων δήλωσαν ότι ψήφισαν πέρυσι τη Χάρις δήλωσε ότι οι δασμοί του Τραμπ πλήττουν τις προσπάθειες των ΗΠΑ να διαπραγματευτούν καλύτερες εμπορικές συμφωνίες με άλλες χώρες.

Η δημοσκόπηση διεξήχθη από την εταιρεία Public First, με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, από τις 10 έως τις 20 Ιουνίου, σε 2.276 Αμερικανούς ενήλικες μέσω διαδικτύου. Έχει συνολικό περιθώριο σφάλματος 2% και 3% όταν οι ερωτήσεις εμφανίστηκαν στο μισό δείγμα για να αποφευχθεί η προτροπή- τα αποτελέσματα για τους ψηφοφόρους του Τραμπ, ως μικρότερη υποομάδα, έχουν περιθώριο σφάλματος 5%.

Υπό μία έννοια βλέπουμε να δοκιμάζεται το παθητικό μοντέλο αντίληψης για το πολιτικό μας σύστημα που εκφράστηκε ανάγλυφα, πριν τρεις δεκαετίες, από τον Κ. Σημίτη με την ομολογία ενοχής “αυτή είναι η Ελλάδα”. Η φράση είχε ειπωθεί στη Βουλή μετά την τραγωδία του “Σάμινα”, ωστόσο διέτρεχε για αρκετά χρόνια τη δημόσια συζήτηση σε κάθε περίπτωση σκανδάλου, ή κυβερνητικής αποτυχίας.

Ο πρωθυπουργός έχει περιγράψει την κατάσταση ως “βαθύ κράτος” και απόστημα που η κυβέρνηση απέτυχε να σπάσει, βουλευτής της Ν.Δ έκανε λόγο για “γαλάζια πρωτοπαλίκαρα”, την ίδια ώρα που επιχειρούνται συμψηφισμοί και διαχέονται διαχρονικά οι ευθύνες. Το ζήτημα, όμως, είναι πώς προσλαμβάνουν οι ψηφοφόροι και δυνητικοί ψηφοφόροι της Ν.Δ την ύπαρξη αυτού του πελατειακού συστήματος εξυπηρετήσεων που μπορεί να μετατρέπεται σε σκάνδαλο, να στοιχίζει πολλά εκατομμύρια στους φορολογούμενους και να συντηρεί αλώβητο τον λαβύρινθο της λοβιτούρας και του πολιτικαντισμού.

Προκύπτει, ως εκ τούτου, το ερώτημα: οι ψηφοφόροι επιλέγουν υποψήφιους (βουλευτές) και, εν τέλει, κόμμα, αφού πρώτα “σκανάρουν” την εντιμότητά τους, ή, μήπως, ελάχιστα νοιάζονται γι΄ αυτό και προτάσσουν κυρίως την αποτελεσματικότητά τους, ως προς την εξυπηρέτηση των δικών τους ή των τοπικών συμφερόντων; Την απάντηση, μάλλον, την γνωρίζουμε, και είναι θλιβερή. Η έκρηξη του αφελούς, πλην τίμιου, Μαυρογιαλούρου είναι η εξαίρεση, ο κανόνας είναι οι συμπεριφορές Γκρούεζα.

Η κάρτα (που ακολουθεί) από τη δημοσκόπηση της Pulse για τον Σκάϊ είναι αποκαλυπτική:

–Το 48% (ένας στους δύο) θα επιλέξει βάσει του ποιός (πρώτα πρόσωπα, μετά κόμμα) προσφέρει ελπίδα, το 7% θα επιβραβεύσει, το 23% αναζητά τη σιγουριά. Μόνο το 12% δηλώνει ότι θα φτάσει στις κάλπες θυμωμένο με σκοπό να τιμωρήσει…

Έχει επίσης ενδιαφέρον η ηλικιακή κατανομή αυτών των συναισθημάτων που επηρεάζουν την ψήφο:

Συμπέρασμα: το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι συντριπτικά σημαντικό για πολλούς λόγους και γίνεται σημαντικότερο επειδή δεν αποτελεί μόνο μία “στιγμή” για την σημερινή διακυβέρνηση. Εάν, όμως, δεν προβληθούν εναλλακτικές λύσεις που να καλύπτουν την αγωνία της προοπτικής (ελπίδα) και την ανάγκη για σιγουριά, πιθανώς δεν είναι αρκετό να αποδομήσει την κυβέρνηση, η οποία κλυδωνίζεται από τις ευρωεκλογές και μετά, χωρίς, όμως, εμφανή αντίπαλο.

Κι αν, εν τέλει, οι ψηφοφόροι –ειδικά στις μεγαλύτερες ηλικίες– έχουν σχεδόν εκμαυλιστεί θεωρώντας περίπου φυσιολογικές ή ανεκτές τις συμπεριφορές του παλαιού πολιτικού συστήματος, η αντίδρασή τους απέναντι στους “φραπέδες” που έχουν κομματική κάλυψη και ελέγχουν μηχανισμούς εξυπηρετήσεων και διαφθοράς μπορεί να αποδειχθεί (ξανά) ανεκτική έως και αδιάφορη.

Ανδρέας Μαραθιάς

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, της πληροφορίες και τις δηλώσεις που υπάρχουν:

• οι διαγραφέντες από την ΚΟ της ΝΔ Μάριος Σαλμάς και Αντώνης Σαμαράς όντας σφόδρα δυσαρεστημένοι για τη ασκούμενη κυβερνητική πολιτική και τη σταση της ηγεσίας της ΝΔ απέναντι τους το πιθανότερο είναι να απέχουν των ψηφοφοριών ακόμη και στην περίπτωση που ο πρωθυπουργός προτείνει τον Πρόεδρος της Βουλής Κώστα Τασούλα, 
• ο προερχόμενος από το ΠΑΣΟΚ Μπουρχάν Μπαράν εκτιμάται ότι θα κινηθεί στη “γραμμή” του κόμματος ή θα απέχει-ο Πέτρος Παππάς το πιθανότερο είναι να κινηθεί στη “γραμμή” του ΠΑΣΟΚ καθώς φιλοδοξεί την ένταξη του στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ενώ
• οι υπόλοιποι που στηρίζουν το Κίνημα Δημοκρατίας του Στέφανου Κασσελάκης, δηλαδή οι Ευάγγελος Αποστολάκης, Ραλλία Χρηστίδου, Γιώτα Πούλου, Ράνια Θρασκιά, Αλέξανδρος Αυλωνίτης, Θεοδώρα Τζάκρη, Γιάννης Σαρακιώτης και Κυριακή Μάλαμα δεν πρόκειται να ψηφίσουν οποιαδήποτε πρόταση του πρωθυπουργού και πιθανόν του ΠΑΣΟΚ ή του ΣΥΡΙΖΑ, προτάσσοτας τη θέση του ΚΙ.ΔΗ., όταν έρθει η ώρα της αναθεώρησης του  Συντάγματος, για 6ετή θητεία του ΠτΔ χωρίς τη δυνατότητα επανεκλογής.
• Η Αθηνά Λινού φερεται να στηρίζει την υποψηφιότητα της Λούκας Κατσέλη, με την οποία, άλλωστε, την συνδέει και παλαιά προσωπική φιλία.

“Αυτή η πρόταση κατατείνει στην ενίσχυση της ανεξαρτησίας του θεσμού, υπό την έννοια ότι ο Πρόεδρος θα αποδεσμευτεί από την πίεση της επανεκλογής και έτσι θα μπορεί να ασκεί τα καθήκοντά του απερίσπαστα.” λένε χαρακτηριστικά 

• ο Παύλος Σαράκης από την Ελληνική Λύση το πιθανότερο είναι να καταψηφίσει την πρόταση της πλειοψηφίας (ΝΔ), ωστόσο η τελική του στάση θα εξαρτηθεί από τα ονόματα των υποψηφίων
• ανοιχτά είναι όλα τα ενδεχόμενα για τους προερχόμενους από την Πλεύση Ελευθερίας, Μιχάλη Χουρδάκη και Αρετή Παπαϊωάννου,  
• από τους 7 ανεξάρτητους “Σπαρτιάτες”, ο Χαράλαμπος Κατσιβαρδάς, ο Γιώργος Ασπιώτης και ο Μιχάλης Γαυγιωτάκης δεν αποκλείεται να ψηφίσουν την πρόταση της ΝΔ, όπως έπραξαν και με τη ψήφιση του κρατικού προϋπολογισμού για το 2025, ενώ ερωτηματικό είναι η στάση των άλλων τεσσάρων, Γιώργου Μανούσου, Γιάννη Δημητροκάλλη, Διονύση Βαλτογιάννη και Κώστα Φλώρου.

Πάντως η τελική στάση των 23 ανεξάρτητων βουλευτών θα αποκαλύψει σε μεγάλο βαθμό τις προθέσεις τους για το πολιτικό τους μέλλον, καθως οι περισσότεροι αν όχι όλοι, φιλοδοξούν να είναι παρόντες και στην επόμενη Βουλή και θα μετέχουν στις διεργασίες των πολιτικών τους χώρων προς αυτή την κατεύθυνση. 

Ο κ. Κασσελάκης δήλωσε πραγματικά συγκινημένος «από την κοσμοσυρροή σήμερα». «Πάρα πολύς κόσμος, είπε, συστήνοντας υπομονή σε όσους περιμένουν στις ουρές για να ψηφίσουν. «Είναι απρόσμενη η προσέλευση αλλά αξίζει τον κόπο γιατί η χώρα δικαιούται να έχει μια προοδευτική κυβέρνηση σύντομα στον τόπο, μια προοδευτική κυβέρνηση που βάζει τον άνθρωπο στο επίκεντρο και ξέρει να διαχειρίζεται το μέλλον του τόπου, τους πόρους του τόπου και να λύνει τα προβλήματα του τόπου», είπε.

«Μια σύγχρονη πατριωτική κυβερνώσα αριστερά», συνέχισε, προσθέτοντας: «αυτό είναι το όραμά μου, αυτό φαίνεται να βλέπει ο κόσμος και να ανταποκρίνεται». Ο κ. Κασσελάκης ολοκλήρωσε τη δήλωση του αναφέροντας: «Ψηφίστε σήμερα, για όποιον θέλετε αλλά ψηφίστε. Και από αύριο ενωμένοι συνεχίζουμε μαζί. Και με τη νίκη».

Μεγάλη συμμετοχή σε όλη την Ελλάδα για την εκλογή νέας ηγεσίας στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ
Ψηφίζουμε για έναν ισχυρό ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ
Ψηφίζουμε για να δυναμώσουμε τη φωνή του προοδευτικού κόσμου
Ψηφίζουμε για τη μεγάλη κυβερνωσα αριστερά pic.twitter.com/qkayc7mPV6

— Ράνια Σβίγκου/Rania Svigkou (@rania_sv) September 17, 2023

«Ψηφίζουμε για έναν ισχυρό ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Ψηφίζουμε για να δυναμώσουμε τη φωνή του προοδευτικού κόσμου. Ψηφίζουμε για τη μεγάλη κυβερνώσα Αριστερά», τονίζει η κ. Σβίγκου.

«Ελπίζω να προχωρήσουμε μπροστά με τις αξίες μας, τις αναλύσεις μας, τις προτάσεις μας, για να μπορεί η χώρα να αλλάξει το παράδειγμα και να φέρει το κάτι καινούριο που το χρειάζεται τόσο πολύ μετά από τις κρίσεις που έχει περάσει», πρόσθεσε.

Αξιόπιστα+Ενωτικά+Αριστερά#γιατί_μπορούμε pic.twitter.com/E9EOmrlDgq

— Ευκλείδης Τσακαλώτος | Euclid Tsakalotos (@tsakalotos) September 15, 2023

Ο κ. Τσακαλώτος επεσήμανε ότι το σύνθημά του ήταν «αξιόπιστα, ενωτικά, αριστερά», για να συμπληρώσει ότι πιστεύει πως η επόμενη μέρα μπορεί να είναι καλύτερη «αν ο κόσμος τη Αριστεράς δείξει αυτά τα αντανακλαστικά που χρειάζεται για να αλλάξει το παράδειγμα που σας είπα».

Η κ. Αχτσιόγλου ανέφερε ότι «είναι μια σημαντική μέρα για τους προοδευτικούς πολίτες αυτού του τόπου» και τόνισε ότι «σήμερα από το πρωί χιλιάδες άνθρωποι στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία επιστρέφει δυναμικά». «Κι εμείς», υπογράμμισε, «είμαστε έτοιμοι να ανταποκριθούμε στο αίτημα τους, στο αίτημα της ελληνικής κοινωνίας για μια καλύτερη ζωή, με ισότητα, δικαιοσύνη και ασφάλεια».

«Χτες ο κ. Μητσοτάκης μας είπε ότι το σχέδιο του για τα επόμενα χρόνια είναι να επιβιώσουμε. Δεν θα πάρουμε», είπε, για να σημειώσει: «Σήμερα στέλνουμε το πρώτο μήνυμα, από αύριο διεκδικούμε τη ζωή που μας αξίζει».