Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο Τορόντο, ο κ,. Χατζηδάκης προσέδωσε πολιτικό βάθος στην παρουσία του, υπογραμμίζοντας ότι η επαφή με την Ομογένεια αποκτά νέα δυναμική, καθώς «πρόσφατα δόθηκε και το δικαίωμα της επιστολικής ψήφου» και με αυτόν τον τρόπο οι Έλληνες της Διασποράς έρχονται «αυτόματα ακόμα πιο κοντά στην Ελλάδα». Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, η κυβέρνηση έχει σαφή στόχευση στη σχέση ελληνικού κράτους και Ελληνισμού στο εξωτερικό αφού μπορούν να λογισθούν ως «γέφυρες ανάμεσα στην Ελλάδα και στις χώρες τις οποίες ζουν και δραστηριοποιούνται». Στην οπτική του, η Διασπορά μπορεί να αποτελέσει «πηγή αναζωογόνησης της χώρας» μέσω των ιδεών και των ενδεχόμενων επενδύσεών της.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην προσπάθεια μετατροπής της διαρροής επιστημονικού/ανθρώπινου δυναμικού (brain drain) σε επιστροφή αυτού του δυναμικού (brain gain) το οποίο ένα ζήτημα με βαθιές κοινωνικές πρωτίστως, επιστημονικές και οικονομικές προεκτάσεις. Παραδέχθηκε ότι η φυγή των νέων ήταν ένα «πολύ μεγάλο οικονομικά και συναισθηματικά πρόβλημα». Ωστόσο, επικαλέστηκε στοιχεία του 2023 που δείχνουν την αλλαγή αυτής της τάσης με την μεταστροφή 50.000 ανθρώπων στην Ελλάδα έναντι 32.000 που άφησαν τη χώρα πίσω τους, τονίζοντας ότι «έχοντας ξεπεράσει την κρίση και έχοντας επίσης υιοθετήσει μία σειρά από γενναία φορολογικά κίνητρα» η κυβέρνηση προσβλέπει στην επιβεβαίωση αυτής της τάσης και για τα επόμενα έτη.

Στο πεδίο της Οικονομίας, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης υπεραμύνθηκε της προόδου των τελευταίων 6,5 ετών, επισημαίνοντας την «ταχύτερη μείωση του δημοσίου χρέους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση» και τη δραστική υποχώρηση της ανεργίας στο 7,5%. Παρά την αναγνώριση ότι «η Ελλάδα σίγουρα έχει πολλή δουλειά να κάνει ακόμα» υπογραμμίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η χώρα «επιστρέφει στη διεθνή κονίστρα», αποτελώντας παράδειγμα στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό και την ενεργειακή εξωστρέφεια. Ως επόμενα στοιχήματα έθεσε την «εντονότερη διάχυση» του οικονομικού οφέλους στα ασθενέστερα στρώματα και τη «θεσμική επανεκκίνηση της ελληνικής δημοκρατίας» μέσω της συνταγματικής αναθεώρησης.

Καταλήγοντας, αναφέρθηκε στη γεωπολιτική θωράκιση της χώρας, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα «χωρίς φωνές και αντάρα, ακολουθεί ένα δρόμο που ενισχύει τη θέση της ποικιλοτρόπως». Η στρατηγική αυτή που στηρίζεται σε μία «αξιόπιστη εξωτερική πολιτική» και ισχυρές διεθνείς συμμαχίες, επιτρέπει στην Αθήνα να διαδραματίζει ρόλο που υπερβαίνει το μέγεθός της στην ευρύτερη περιοχή.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο μητροπολιτικό Τορόντο την Παρασκευή, ο αντιπρόεδρος της ελληνικής κυβέρνησης με την Ελληνίδα πρέσβη Αικατερίνη Δημάκη, τον γενικό πρόξενο της Ελλάδας στο Τορόντο, Ιωάννη Χατζαντωνάκη, την πολιτιστική σύμβουλο του Γενικού Προξενείου στο Τορόντο, Δρα Μαριλένα Γρίβα, τον δημοτικό σύμβουλο του Δήμου Τορόντο Νίκο Μαντά και τη συνεργάτιδά του, Μαίρη Ζαχαράκη, επισκέφθηκε την Αρχιεπισκοπή Καναδά. Εκεί έτυχε θερμής υποδοχής και ξεναγήθηκε από τον Σεβασμιότατο Αρχιεπίσκοπο Καναδά, Υπέρτιμο και Έξαρχο Πάσης Αρκτικής, Σωτήριο και τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Πατάρων, Αθηναγόρα, ενώ είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με σπουδαστές της Θεολογικής Ακαδημίας. Εν συνεχεία, η αντιπροσωπεία μετέβη στο ελληνορθόδοξο σχολείο της Μεταμορφώσεως που ίδρυσε ο επικεφαλής της ελληνικής εκκλησίας στον Καναδά, όπου οι μαθητές παρουσίασαν καλλιτεχνικό πρόγραμμα με ύμνους και τραγούδια, ενώ απένειμε βραβεία στους μαθητές που μετείχαν στη δράση του πολιτιστικού τμήματος του Γενικού Προξενείου «Ζωγραφίζοντας την 25^η Μαρτίου».

Ακολούθησε γεύμα εργασίας, με εκπροσώπους του επιχειρηματικού κόσμου, τη διοίκηση του Ελληνικού Ιδρύματος Κληρονομιάς (Hellenic Heritage Foundation) και την πρόεδρο της Ελληνικής Κοινότητας Τορόντο, Μπέτυ Σκουτάκη, με αντικείμενο συζήτησης την προσέλκυση επενδύσεων προς την Ελλάδα και τη συμβολή της Ομογένειας στην ανασυγκρότηση της εθνικής οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, δεσμεύθηκε για την προσωπική του παρέμβαση με σκοπό την επίλυση του ζητήματος της υποστελέχωσης των διπλωματικών, προξενικών και οικονομικών και εμπορικών υποθέσεων αρχών, για να διασφαλιστεί η ταχύτερη και αποτελεσματικότερη διεκπεραίωση των υποθέσεων που απασχολούν την ελληνική ομογένεια.

Το πρόγραμμα των επαφών ολοκληρώθηκε με συναντήσεις του με τους ομοσπονδιακούς βουλευτές Παναγιώτη Φραγκισκάτο (Peter Fragiskatos) του Φιλελεύθερου κυβερνητικού κόμματος, Κώστα Μενεγάκη (Costas Menegakis) του Προοδευτικού Συντηρητικού κόμματος καθώς και την επαρχιακή βουλευτή του Προοδευτικού Συντηρητικού κόμματος, Έφη Τριανταφυλλοπούλου (Effie Triantafyllopoulos).

Σύμφωνα με τα όσα έγιναν γνωστά κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, θα πραγματοποιηθεί και συνάντηση με την υπουργό Βιομηχανίας και υπουργό Οικονομικής Ανάπτυξης για τις Περιφέρειες του Κεμπέκ (Minister of Industry and Minister responsible for Canada Economic Development for Quebec Regions), Μέλανι Ζολί, με αντικείμενο τη διερεύνηση των διμερών διαύλων επικοινωνίας και την εμβάθυνση της οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας των δύο χωρών.

Όπως τόνισε ο υπουργός η επιστολική ψήφος θα εφαρμοστεί στις ευρωεκλογές, καθώς το κανονιστικό πλαίσιο καθορίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για τις εθνικές εκλογές, ωστόσο, υπάρχουν συνταγματικές αμφιβολίες ως προς το αν μπορεί να εφαρμοστεί. Παρ’ όλα αυτά, η Νέα Δημοκρατία θα προτείνει την καθιέρωσή της στην επόμενη συνταγματική αναθεώρηση.

Ο κ. Λιβάνιος ανέφερε ότι στόχος είναι η απλοποίηση της διαδικασίας για τους ετεροδημότες, ώστε να διευρυνθεί η συμμετοχή. Σήμερα, για να στηθεί εκλογικό τμήμα ετεροδημοτών απαιτούνται τουλάχιστον 30 ψηφοφόροι από τον ίδιο δήμο. Αυτό δημιουργεί προβλήματα, ειδικά σε νησιά. Για παράδειγμα, ένας ψηφοφόρος από την Καστοριά που εργάζεται στη Μύκονο χρειάζεται να βρεθούν άλλοι 30 συντοπίτες του για να μπορέσει να ψηφίσει.

Το υπουργείο εξετάζει τη δημιουργία ενός εκλογικού τμήματος ετεροδημοτών ανά νησί ή μεγάλους δήμους, ώστε περισσότεροι εργαζόμενοι να έχουν πρόσβαση στην κάλπη.

Για το φαινόμενο της αποχής, ο υπουργός σημείωσε ότι οφείλεται είτε σε πολιτικούς λόγους είτε σε αντικειμενικές δυσκολίες.
Τόνισε ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να εξαντλήσει όλα τα θεσμικά εργαλεία ώστε «όσοι θέλουν να ψηφίσουν, να μπορούν να το κάνουν».

Αλλαγές στις αυτοδιοικητικές εκλογές

Καταργείται ο δεύτερος γύρος και η εκλογή θα γίνεται με 42%. Αν δεν επιτευχθεί το ποσοστό θα συνυπολογίζεται η δεύτερη εναλλακτική ψήφος που θα υπάρχει σε κάθε ψηφοδέλτιο.

Ο υπουργός αποκάλυψε ότι υπάρχει πρόταση για ηλεκτρονική ψήφο στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028. Θα δημιουργηθού 400 τμήματα σε όλη τη χώρα.
Σε κάθε εκλογικό τμήμα θα υπάρχει παραβάν με τάμπλετ αντί για ψηφοδέλτιο.
Τόνισε ακόμα ότι η εφαρμογή του συστήματος των τριεδρικών περιφερειών θα ισχύσει από τις εθνικές εκλογές του 2031.

Τέλος, για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης υπογράμμισε ότι στοχεύει σε ξεκάθαρη κατανομή αρμοδιοτήτων και πόρων μεταξύ κράτους και αυτοδιοίκησης.

Κρίσεις προϊσταμένων στο Δημόσιο

Το σχετικό νομοσχέδιο θα τεθεί σε διαβούλευση τις επόμενες εβδομάδες. Οι κρίσεις προϊσταμένων θα γίνονται μέσω γραπτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού του ΑΣΕΠ, με στόχο την αξιοκρατική επιλογή στελεχών που θα ηγηθούν του Δημοσίου.

Ο κ. Ζαχαριάδης αναφερόμενος στα γεγονότα στη Μέση Ανατολή, τόνισε “Όλα είναι κρίσιμα και πολύ σημαντικά. Βρισκόμαστε σε μια πολύ ρευστή και δυναμικά μεταβαλλόμενη κατάσταση με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, στο Ιράν και οφείλω να πω -διότι δεν το βλέπω να ακούγεται πολύ στο δημόσιο λόγο ότι αυτό είναι κατά παραβίαση του καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ. Είναι μία παράνομη -με βάση το διεθνές δίκαιο- επίθεση και αυτό σε καμία περίπτωση δεν δηλώνει κάποιου είδους αλληλεγγύη ή στήριξη στο άθλιο θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν, το οποίο καταπιέζει τον κόσμο, τον βασανίζει και τον σκοτώνει (…)”.

Ως προς τη συνδρομή της Ελλάδας στην Κύπρο, επισήμανε “Είναι αυτονόητη η στήριξη και αλληλεγγύη μας στην Κύπρο και σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα, αλλά ειδικά στην Κύπρο. Ειδικά για εμάς στην Ελλάδα το καταλαβαίνετε αυτό. Και αυτό σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ενεργή εμπλοκή της Ελλάδας στην πολεμική διαδικασία, κάτι το οποίο πρέπει να το δηλώσει ρητά η κυβέρνηση ότι με οποιονδήποτε τρόπο δεν θα εμπλακεί στην πολεμική διαδικασία, στην παράνομη αυτή διαδικασία που εξήγησα προηγουμένως στη Μέση Ανατολή. Παρακολουθώ και παρακολουθούμε όλοι μαζί με αγωνία και τις δηλώσεις του Προέδρου Χριστοδουλίδη και όλα όσα εξελίσσονται στην Κύπρο. Και νομίζω ότι είναι η ώρα και η Ελλάδα και η Ευρώπη να πάρουν μία πρωτοβουλία ειρήνης. Έχουμε δύο πολεμικές συρράξεις, μία με τη βάρβαρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και μία δεύτερη με την παράνομη επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, που είναι στην ανατολική περιφέρεια της Ευρώπης, μας απειλούν άμεσα και μας πλήττουν έμμεσα οικονομικά. Βλέπετε ήδη τις αυξήσεις στην ενέργεια. Δυστυχώς, εδώ θα έχουμε ντόμινο γιατί η ενέργεια είναι παντού”.

Για το ζήτημα τώρα της επιστολικής ψήφου που αφορά τους απόδημους, σημείωσε “Είναι μια σημαντική υπόθεση η επιστολική ψήφος. Δεν μπορείς να έχεις καμία εμπιστοσύνη στη Νέα Δημοκρατία που την πρώτη φορά που εφαρμόστηκε η επιστολική ψήφος στις ευρωπαϊκές εκλογές, υπεξαίρεσε τα στοιχεία των εκλογέων, η κα Ασημακοπούλου και ο μηχανισμός του Υπουργείου Εσωτερικών (…). Τοποθετηθήκαμε με το ζήτημα του παρών. Δεν πήγαμε κατά. Έχουμε μία συνολική πρόταση δική μας για το πως πρέπει να γίνεται και πως πρέπει να συμμετέχουν. Και σας θυμίζω και την περίοδο που ήμουν εγώ βουλευτής το ’19 είχαμε ψηφίσει τη διαδικασία 287 βουλευτές για το πως πρέπει να συμμετέχουν οι Έλληνες του εξωτερικού. Εμείς λέμε ναι στη συμμετοχή, ναι, στην στην ενεργό εμπλοκή αλλά όχι κολπάκια και συγκεκριμένες διασφαλίσεις. Και εμείς μιλήσαμε για το ζήτημα των εγγυήσεων και των διασφαλίσεων σε μία σειρά σταδίων. Είδατε και τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, τον κ. Ανδρουλάκη, να βάζει μία σειρά από ζητήματα αλλά και άλλους πολιτικούς αρχηγούς (….). Δεν υπάρχουν λοιπόν, επαρκείς διασφαλίσεις αντικειμενικότητας και μη παρέμβασης στο σύστημα αυτό της επιστολικής ψήφου, έτσι όπως το έφερε και το ψήφισε η κυβέρνηση“.

Τέλος, σε ερώτηση για τον κ. Πολάκη, δήλωσε χαρακτηριστικά “Νομίζω ότι ήταν μια στιγμή λαθεμένη. Νομίζω ότι όλοι πλέον το έχουν κατανοήσει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν υιοθετεί αυτήν την συγκεκριμένη τοποθέτηση. Η γνώμη μου είναι ότι θα έπρεπε να αφαιρέσει την ανάρτηση. Όντως υπάρχει πρόβλημα με τα funds, με την ακρίβεια, με τις τράπεζες, με τις εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας, (το λέει αυτό στην ανάρτησή του ο κ. Πολάκης), αλλά νομίζω ότι δεν πρέπει να δίνουμε τη δυνατότητα σε κανέναν να δημιουργήσει μία σύγχυση. Αυτά τα ζητήματα αντιμετωπίζονται με την πολιτική αλλαγή και εκεί πρέπει να ρίξουμε όλοι μαζί το βάρος και εκεί θα το ρίξουμε“.

Μέσα από μια συγκριτική καταγραφή των αποτελεσμάτων στη νέα γενιά, όπως προκύπτουν από τα exit polls στις βουλευτικές εκλογές του 2019 και του Μαΐου του 2023, καταγράψαμε τα αποτελέσματα των εκλογικών συνδυασμών: α. στην ηλικιακή ομάδα 17 – 24 ετών (γράφημα 1), β. πιο ειδικά σε όσες και όσους είναι φοιτητές και φοιτήτριες (γράφημα 2) και γ. στην ηλικιακή ομάδα 25 – 34 ετών (γράφημα 3).

Η Νέα Δημοκρατία καταγραφεί πρωτιά συνολικά στη νέα γενιά. Στην ψήφο των νέων 17 – 24 ετών το ποσοστό της βρίσκεται στο 33,1% με άνοδο 3,1% σε σχέση με τις βουλευτικές εκλογές του 2019. Απ’ την άλλη, στην ψήφο των φοιτητών/τριών, η δύναμη της Νέας Δημοκρατίας από το 35% το 2019 πέφτει το Μάιο του 2023 στο 31,1%. Τέλος, στην ηλικιακή κατηγορία 25 – 34 ετών καταγράφει ποσοστό 31%, το ίδιο ακριβώς ποσοστό που είχε και το 2019.

Αν και η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται στη νέα γενιά σχεδόν 10 μονάδες κάτω σε σχέση με τα συνολικά ποσοστά της, είναι γεγονός ότι – με εξαίρεση την ψήφο των φοιτητών/τριών – δεν υπέστη φθορά και έρχεται μετά από πολλά χρόνια πρώτη σε βουλευτικές εκλογές στις νεότερες ηλικίες.

Ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία είναι μακράν ο μεγάλος ηττημένος και στη νέα γενιά. Σε σχέση με τις βουλευτικές εκλογές του 2019, καταγράφει πτώση 13,9% στην ηλικιακή κατηγορία 17 – 24 ετών, πτώση 12,1% στην ψήφο των φοιτητών/τριών και πτώση 13,1% στην ηλικιακή κατηγορία 25 – 34 ετών. Έρχεται, επομένως, στη δεύτερη θέση με 24,1% (17 – 24 ετών), 26,9% (φοιτητές/ριες) και 22,9% (25 – 34 ετών). Να σημειωθεί ότι σε όλες τις βουλευτικές εκλογές από το 2012 και μετά, ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν άνετα και με διαφορά στην πρώτη θέση στη νέα γενιά, με εξαίρεση τις Ευρωεκλογές του 2019.

Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής καταγράφει σημαντική άνοδο στην εκλογική του επιρροή στη νέα γενιά. Πιο ειδικά, το αποτέλεσμα του exit poll φέρνει το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝ.ΑΛ. σε ποσοστά 9,7% στην ηλικιακή κατηγορία 17 – 24 ετών (άνοδος 4,7%), 10,5% στην ψήφο των φοιτητών/ριών (άνοδος 6,5%) και 10,2% σε νέες και νέους 25 – 34 ετών (άνοδος 4,2%).

Σε ανοδική πορεία στη νέα γενιά βρίσκεται και το ΚΚΕ. Στην ηλικιακή κατηγορία 17 – 24 ετών φτάνει στο 7,3% με άνοδο 3,3% σε σχέση με τις βουλευτικές εκλογές του 2019. Αντίστοιχα, στην ηλικιακή κατηγορία 25 – 34 ετών καταγράφει ποσοστό 8,1% (άνοδος 2,1%), ενώ στην ψήφο των φοιτητών/ριών το ΚΚΕ καταγράφει το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό του με 8,2% (άνοδος 4,2%). Σε σχέση με τη σημαντική άνοδο του ΚΚΕ στη φοιτητική ψήφο, αξίζει να σημειωθεί ότι η Πανσπουδαστική έρχεται τα τελευταία δύο χρόνια στην πρώτη θέση στις φοιτητικές εκλογές.

Η Ελληνική Λύση καταγράφει ποσοστό 4,6% στους 17 – 24. Στην ψήφο των φοιτητών/τριών ανεβαίνει από το 2% στο 4,5% και στην ηλικιακή κατηγορία 25 – 34 ετών καταγράφει άνοδο 2,1 μονάδων και ποσοστό 5,1%.

Αν και το ΜΕΡΑ25 – Συμμαχία για τη Ρήξη έμεινε εκτός Βουλής στις εκλογές του Μαϊου, στη νέα γενιά διατηρεί τα αυξημένα ποσοστά που είχε στις βουλευτικές εκλογές του 2019. Πιο ειδικά, καταγράφει ποσοστό 5,1% στην ηλικιακή κατηγορία 17 – 24 ετών, στην ψήφο των φοιτητών/ριών βρίσκεται στο 5,8%, ενώ το ποσοστό του φτάνει στο 6,4% στην ηλικιακή κατηγορία 25 – 34 ετών.

Η Πλεύση Ελευθερίας κάνει την έκπληξη στη νέα γενιά με ποσοστά που φτάνουν στο 5,9% στις νέες και τους νέους 17 – 24 ετών, το 4,9% σε φοιτητές/ριες και το 4,5% στην ηλικιακή κατηγορία 25 – 34 ετών. Αν και η Πλεύση Ελευθερίας είχε κατέβει το 2019, δεν έχουμε διαθέσιμα στοιχεία για τα αποτελέσματά της στη νέα γενιά. Η “ακτινογραφία” των ψηφοφόρων της στις ηλικιακές ομάδες για τις οποίες συζητάμε παραμένει εν πολλοίς ακόμη αχαρτογράφητη.

Τέλος, το ακροδεξιό κόμμα Νίκη κατέβηκε για πρώτη φορά και κινήθηκε στη νέα γενιά κάτω από τα συνολικά του αποτελέσματα, καταγράφοντας 2,3% στην ηλικιακή ομάδα 17 – 24 ετών, 1,8% σε φοιτητές/ριες και 2,2% στους 25 – 34.

Να σημειώσουμε ότι το ποσοστό των νέων που ψήφισαν άλλο κόμμα σε σχέση με όσα έχουμε αναφέρει εδώ, ανέρχεται στο 8% στις ηλικίες 17 – 24 ετών, στο 6,2% στους φοιτητές και τις φοιτήτριες και το 9,5% στις ηλικίες 25 – 34 ετών. Δεν έχουμε όμως στη διάθεσή μας στοιχεία σε σχέση με το πως μοιράζεται η ψήφος των νέων στα υπόλοιπα εξωκοινοβουλευτικά κόμματα.

Δύο τροπολογίες του ΚΚΕ και του ΜέΡΑ25 έχει ήδη απορρίψει το υπουργείο Εσωτερικών διά χειρός Βορίδη, παρότι τεχνικά υπάρχουν εφικτές λύσεις για την υλοποίηση της ψήφου των περίπου 220.000 εποχικών εργαζομένων στον τόπο εργασίας τους, όπως επισημαίνει καίρια ανακοίνωση της Ενωσης Πληροφορικών Ελλάδας.

Στις επικείμενες εθνικές εκλογές και κυρίως στις δεύτερες κάλπες που ίσως στηθούν τον Ιούλιο μεσούσης της τουριστικής περιόδου, αναμένεται να υπάρχει σοβαρότατο πρόβλημα συμμετοχής από εποχικούς εργαζόμενους που θα βρίσκονται σε μέρος άλλο από αυτό όπου μπορούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα. Πολλοί από αυτούς δυσκολεύονται λόγω του αυξημένου κόστους αλλά και των συνθηκών της δουλειάς τους να επιστρέψουν στον τόπο όπου είναι εγγεγραμμένοι. Για τη μεγάλη πλειοψηφία των εποχικών το εισόδημα σταμάτησε τον Ιανουάριο μαζί με το επίδομα ανεργίας, ενώ ο πρώτος μισθός θα μπει στην τσέπη τους σε έναν ή δύο μήνες από σήμερα, ανάλογα με το πότε θα ξεκινήσουν τη δουλειά.

• Σε ανακοίνωσή της η Ενωση Πληροφορικών Ελλάδας (ΕΠΕ), έχοντας την απαραίτητη τεχνογνωσία σε επίπεδο ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και ασφάλειας αντίστοιχων συστημάτων, καλεί την πολιτεία να υλοποιήσει άμεσα όλες τις απαραίτητες διαδικασίες, ώστε και η μεγάλη αυτή ομάδα των συμπολιτών μας να έχει τη δυνατότητα να συμμετάσχει στις επικείμενες εκλογές.

«Σε καθαρά τεχνικό επίπεδο, ως Ενωση Πληροφορικών κι άρα καθ’ ύλην αρμόδιοι, δηλώνουμε ότι δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να μην υλοποιηθεί μια τέτοια διαδικασία δυνατότητας προσωρινής μεταφοράς εκλογικού δικαιώματος στο μέρος όπου εργάζονται από τον τόπο μόνιμης διαμονής. Ολοι οι ψηφοφόροι διαθέτουν ήδη κωδικούς πρόσβασης-ταυτοποίησης μέσω του TAXIS, τα στοιχεία των συμβάσεών τους καταχωρούνται ηλεκτρονικά, συνεπώς ο καθένας θα μπορούσε να καταχωρεί μια αίτηση προσωρινής μεταφοράς εκλογικού δικαιώματος στην πόλη εργασίας του. Ηδη εφαρμόστηκε στην πράξη για την υλοποίηση της διαδικασίας των εμβολιασμών καθώς και των αιτήσεων επιδομάτων κατά την περίοδο της πανδημίας. Δηλαδή, δεν πρόκειται για ηλεκτρονική ψηφοφορία αλλά μόνο για δυνατότητα μεταφοράς εκλογικού δικαιώματος με σύντομες διαδικασίες» αναφέρει το Δ.Σ. της Ενωσης.

• Διευκρινίζουν ότι η μεταφορά μπορεί να ισχύει μόνο για την ημέρα διεξαγωγής των εκλογών, ενώ η απαραίτητη προετοιμασία των κατά τόπους εκλογικών κέντρων περιορίζεται στην οριστικοποίηση της λίστας ψηφοφόρων και στην επάρκεια επιπλέον ψηφοδελτίων.

Οπως δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο πρώην γενικός γραμματέας της Ενωσης Πληροφορικών Ελλάδας, Χάρης Γεωργίου, «θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι μια διαδικασία χωρίς σταυρό προτίμησης. Τα πρακτικά προβλήματα θα μπορούσαν εύκολα να λυθούν. Θα μπορούσε να μπει, π.χ., μια ποσόστωση σε αυτές τις ψήφους ή να μετράνε οι ψήφοι στο Επικρατείας. Το ζήτημα είναι να μπορεί κάποιος να ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα. Τεχνικά μέσα σε έναν μήνα το πολύ λύνεται το θέμα».

Πρακτικά υπάρχουν διάφοροι τρόποι να αντιμετωπιστεί το ζήτημα: ο ένας είναι οι εργαζόμενοι να αντιμετωπιστούν ως ετεροδημότες και να ψηφίσουν στον τόπο εργασίας τους για τον τόπο μόνιμης διαμονής τους. Μια άλλη λύση θα ήταν να ψηφίσουν στον τόπο εργασίας τους με τα τοπικά ψηφοδέλτια (με ή χωρίς σταυρό προτίμησης). Ενας τρίτος δρόμος θα ήταν η ψήφος τους να προσμετρηθεί στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας, όπως αντιστοίχως γίνεται με τους Ελληνες του εξωτερικού.

Κάθε μία πρόταση παρουσιάζει διαφορετικές προκλήσεις, τεχνικά και νομικά ζητήματα (προβλέψεις εκλογικού νόμου, κατανομή εδρών, διατήρηση πλήρους ανωνυμίας στα ψηφοδέλτια) που θα έπρεπε να είχαν ήδη επιλυθεί. Αναζήτησαμε τη γνώμη έγκριτων νομικών για το θέμα, θέτοντας παράλληλα τα ίδια ερωτήματα στο υπουργείο Εσωτερικών και σε εκπροσώπους των πολιτικών κομμάτων.

Στρίβειν διά της… επιστολικής

Σε απάντησή του στην «Εφ.Συν.» το υπουργείο Εσωτερικών υπογραμμίζει πως όσα αναφέρει το Δ.Σ. της Ενωσης Πληροφορικών Ελλάδας δεν μπορούν να τύχουν εφαρμογής στην Ελλάδα γιατί δεν προβλέπονται από την κείμενη εκλογική νομοθεσία. Δεν απάντα ωστόσο στο γιατί απέρριψε τις τροπολογίες των δύο κομμάτων και κυρίως γιατί άφησε σχεδόν αποκλεισμένους τους εποχικά εργαζόμενους, οι οποίοι φυσικά δεν μπορούν να ενταχθούν στους ετεροδημότες καθώς δεν έχουν σταθερό τόπο διαμονής και εργασίας. Το υπουργείο Εσωτερικών στην απάντησή του αναφέρεται -σκοπίμως;- στο ζήτημα της επιστολικής ψήφου, παρότι σε αυτήν την περίπτωση δεν τέθηκε από κανέναν το συγκεκριμένο ζήτημα.

Η απάντηση του υπ. Εσωτερικών

«Το Σύνταγμα της Χώρας προβλέπει τη δυνατότητα επιστολικής ψήφου εφόσον αυτή ψηφιστεί από την Ελληνική Βουλή με αυξημένη πλειοψηφία (άρθρο 51 του Συντάγματος). […] Η ισχύουσα εκλογική νομοθεσία είναι αυτή που προβλέπεται από το Π.Δ. 26/2012 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σε συνδυασμό με τις διατάξεις που νόμου 4648/2019 που θεσπίζεται η ψήφος απόδημων Ελλήνων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις που προβλέπονται στον νόμο, στον τόπο κατοικίας τους στο εξωτερικό. Η ηλεκτρονική ψήφος για τη θέσπισή της στην Ελλάδα απαιτεί ειδική διάταξη νόμου η οποία θα πρέπει να εγκριθεί με πλειοψηφία 200 βουλευτών και δεν υφίσταται αυτή τη στιγμή, ενώ επιπλέον απαιτεί τη διασφάλιση μέγιστου βαθμού κυβερνοασφάλειας για την εξασφάλιση του αδιάβλητου των εκλογικών αποτελεσμάτων.

Η Αριστερή Αντιπολίτευση αρνείται την επιστολική ψήφο, αλλά αίφνης στο τελευταίο νομοσχέδιο υποστηρίζει την ηλεκτρονική; Αρκετά με τον λαϊκισμό και την υποκρισία.

Τέλος, επισημαίνεται ότι όσον αφορά τους εργαζόμενους σε εποχικές θέσεις εργασίας και γενικότερα πολίτες που ψηφίζουν σε τόπο διαφορετικό από αυτόν, που διαβιούν εντός της ελληνικής επικράτειας, η σχετική εκλογική νομοθεσία προς διευκόλυνση αυτών των εκλογέων προβλέπει τον θεσμό του ετεροδημότη, ο οποίος ισχύει σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις εκτός των αυτοδιοικητικών εκλογών».

Η στάση της αντιπολίτευσης

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ κατέθεσε τροπολογία-προσθήκη στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών για τους ΟΤΑ, ζητώντας οι εποχικοί εργαζόμενοι στους επιμέρους κλάδους του τουρισμού «για οποιοδήποτε διάστημα εντός της τουριστικής περιόδου από τον Απρίλιο έως και τον Οκτώβριο που διαμένουν προσωρινά, λόγω της εργασίας τους, σε άλλη εκλογική περιφέρεια από εκείνη στους εκλογικούς καταλόγους της οποίας είναι εγγεγραμμένοι, να ψηφίζουν σε εκλογικό τμήμα του δήμου όπου εργάζονται, τους συνδυασμούς και υποψηφίους της εκλογικής περιφέρειας στην οποία υπάγεται το εκλογικό αυτό τμήμα. […] Κατά την ψηφοφορία, οι πιο πάνω εκλογείς υπογράφουν υπεύθυνη δήλωση στην οποία δηλώνουν ότι δεν ψήφισαν ούτε προτίθενται να ψηφίσουν την ημέρα αυτή σε άλλο εκλογικό τμήμα της χώρας».

Στην αντίστοιχη τροπολογία που είχε φέρει το ΜέΡΑ25 ζητούσε την παρακάτω προσθήκη στο άρθρο 2 του νόμου 2623/1998: «Ως ετεροδημότες νοούνται και οι εποχικοί εργαζόμενοι στους επιμέρους κλάδους του τουρισμού, όπως, ενδεικτικά στον τουριστικό, επισιτιστικό και υγειονομικό κλάδο, για οποιοδήποτε διάστημα εντός της τουριστικής περιόδου από τον Απρίλιο έως και τον Οκτώβριο και διαμένουν προσωρινώς, ως εκ της εργασίας τους, σε άλλη εκλογική περιφέρεια από εκείνη στους εκλογικούς καταλόγους της οποίας είναι εγγεγραμμένοι».

• Το υπουργείο Εσωτερικών απέρριψε και τις δύο τροπολογίες. Σε ανάρτησή της η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ αναφέρει πως «περισσότεροι από 220.000 πολίτες, στην πλειοψηφία τους νέοι άνθρωποι, αναμένεται να στερηθούν το δικαίωμα ψήφου, δουλεύοντας στον τουρισμό, μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Αποτελεί καθήκον της Πολιτείας να εξασφαλίσει πώς θα ψηφίσουν».

Σύμφωνα με τη βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ, Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, «υπάρχει όντως ένα πρόβλημα που αφορά χιλιάδες εποχικά εργαζόμενους, όχι μόνο νέους, αλλά ανθρώπους κάθε ηλικίας. Το υπουργείο Εσωτερικών δεν μερίμνησε εγκαίρως για το σοβαρό αυτό θέμα. Ακριβώς για αυτόν τον λόγο θα πρέπει να υπάρξει απόλυτη τήρηση της εργατικής νομοθεσίας. Πρέπει αμέσως μετά την προκήρυξη των εκλογών ο υπουργός Εργασίας -και αυτό εμείς θα ζητήσουμε- να υπογράψει σχετική υπουργική απόφαση καθώς οι εργαζόμενοι δικαιούνται βάσει εργατικής νομοθεσίας τριήμερη -και αναλόγως της απόστασης- εκλογική άδεια. Είναι υποχρεωμένοι οι εργοδότες να το υλοποιήσουν».

Μηδενική είναι η σχετική μέριμνα της κυβέρνησης για τους δεκάδες χιλιάδες εποχικούς εργαζόμενους υποστηρίζει και το ΠΑΣΟΚ. Οπως υπογραμμίζει στην «Εφ.Συν.» ο βουλευτής Γιώργος Μουλκιώτης, «έστω και την έσχατη ώρα, για όσους επιθυμούν να ψηφίσουν στον τόπο όπου είναι εγγεγραμμένοι, θα πρέπει να διασφαλιστεί τόσο η δυνατότητα λήψης άδειας μετ’ αποδοχών όσο και κάλυψη με επαρκή δρομολόγια και αποζημίωση για τη μετακίνηση των εποχικά εργαζομένων».

Και η περιοδεία του στην αγορά της Κορίνθου ήταν για τους συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα μια αποκάλυψη για την αποδοχή του ίδιου του πρώην Πρωθυπουργού, αλλά κυρίως των νέων οι οποίοι έδειξαν θερμό ενδιαφέρον.

Σωτήρης Μπολάκης

Το στιγμιότυπο με τις 17χρονες που τον πλησίασαν και του δήλωσαν ότι θα τον εμπιστευτούν στις εκλογές αναπτέρωσε το ηθικό τη Κουμουνδούρου. Ήταν μια περιοδεία με το βλέμμα στους χιλιάδες νέους που θα προσέλθουν για πρώτη φορά στην κάλπη και οι οποίοι περνούν κάτω από τα ραντάρ των δημοσκοπήσεων.

• Για αυτό το λόγο και εστίασε στο ζήτημα της λεγόμενης αντισυστημικής ψήφου ή ψήφου διαμαρτυρίας ακριβώς γιατί από την τραγωδία των Τεμπών γίνεται μια προσπάθεια από τους αντιπάλους του ΣΥΡΙΖΑ ότι είναι ένα κόμμα του βαθέως συστήματος.

Ο Αλέξης Τσίπρας εν μέσω συζητήσεων για το κόμμα Κασιδιάρη και τη φόρμουλα παράκαμψης του πρόσφατου νόμου που ψήφισε η Βουλή για να μπλοκάρει την κάθοδό του στις εκλογές αξιοποίησε την ευκαιρία για να βάλει σε άλλη διάσταση το ζήτημα της εκπροσώπησης των ναζί στο κοινοβούλιο.

• Από την αντιπολίτευση εξαπολύονται ήδη αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο αναδεικνύεται η περίπτωση του εισαγγελέα Κανελλόπουλου, του «μπροστινού» του κόμματος Κασιδιάρη.

Ο Αλέξης Τσίπρας δεν άφησε περιθώριο παρεξηγήσεων και παρενέβη στο ζήτημα με βολές τόσο κατά της ίδιας της εθνικιστικής φύσης του νέου μορφώματος όσο και στον τρόπο με τον οποίο επιδιώκει η ΝΔ να το αντιμετωπίσει με ένα «διάτρητο και αντισυνταγματικό» νόμο.

• Παρουσίασε ουσιαστικά και το κόμμα αυτό που θα διεκδικήσει την αντισυστημική ψήφο ως γέννημα του ίδιου του συστήματος κάτι που συνόψισε στη φράση «τι είδους αντισυστημικοί είναι αυτοί που τα βρίσκουν με το σύστημα και θέλουν να βάλουν στου συνδυασμούς τους εισαγγελείς και δικαστές,  που είναι το σύστημα μέσα στο σύστημα;» αφήνοντας σαφείς αιχμές και κατά του τρόπου με τον οποίο αξιοποιείται επικοινωνιακά το ζήτημα από την κυβέρνηση.

Πατώντας σε αυτή τη βάση ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε αντισυστημικό χαρακτήρα στην ψήφο στο ΣΥΡΙΖΑ ακριβώς γιατί το πρόβλημα είναι ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης και το σύστημα διακυβέρνησης που έχει κατασκευάσει.

Νέοι και ασφάλεια

Το διήμερο είναι προσανατολισμένος σε δεσμεύσεις και λύσεις με αιχμή τους νέους και το μεσημέρι ο Αλέξης Τσίπρας θα παρουσιάσει το δεύτερο εμβληματικό σχέδιο για την ασφάλεια των μεταφορών και των υποδομών. Το πρόγραμμα προσανατολίζεται σε δυο κεντρικούς άξονες την ασφάλεια και το διαρκή έλεγχο νομιμότητας των μελετών από τη  ια πλευρά και στο προσωπικό και την επάρκειά του σε αριθμό και ικανότητα από την άλλη.

• Έτσι ο Αλέξης Τσίπρας θα επανακαταθέσει επικαιροποιημένο το Εθνικό Σχέδιο Μεταφορών με κύριο χαρακτηριστικό του την ολοκλήρωση μιας μελέτης μόνο όταν παραδοθεί ένα έργο υποδομής με αναβάθμιση της Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων για την μην γίνεται bypass στις διαδικασίες.

Αν ανέδειξε κάτι η τραγωδία των Τεμπών στον τομέα των μεταφορών σημειώνουν στην Κουμουνδούρου και οι αρμόδιοι τομεάρχες είναι η απαξίωση κάθε λαϊκού μέσου μετακίνησης και ιδιαίτερα των νέων με την ασφάλειά τους να περνά σε δεύτερη και τρίτη μοίρα.

Κάτι που δυστυχώς συμβαίνει και με τα αστικά λεωφορεία την ώρα που όπως αναμένεται να τονίσει και ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ παρατηρείται εκτός από υποβάθμιση στις υποδομές και συνειδητή απαξίωση του προσωπικού. Συνδυασμός που εκτοξεύει την ανασφάλεια για τους πολίτες.