Όπως εξήγησε τα αιωρούμενα μικροσωματίδια που δημιουργήθηκαν από τις φωτιές, έχουν μικρή διάμετρο και μπορούν να ταξιδέψουν αρκετά μακριά από το χώρο που εκδηλώθηκε η πυρκαγιά και επομένως «ειδικά την περιοχή των Αθηνών όλοι θα πρέπει να προσέχουμε».

«Ο αέρας που αναπνέουμε τώρα είναι πιο τοξικός και πιο μολυσμένος από πριν, διότι έχουμε και τις καύσεις των δέντρων, αλλά έχουν καεί όπως είδαμε και βιοτεχνίες, επομένως μπορεί να υπάρχουν και άλλες ουσίες οι οποίες να είναι τοξικές», τόνισε η κ. Ψαλτοπούλου μιλώντας στο Action 24.

Πώς μπορούν να προστατευτούν οι πολίτες

Σύμφωνα με την καθηγήτρια, μέσα στις επόμενες ημέρες η κατάσταση του αέρα θα βελτιωθεί, ωστόσο μέχρι να γίνει αυτό, πρέπει όλοι να ακολουθούν τις οδηγίες της πολιτείας.

Βασικές οδηγίες είναι να παραμένουν οι πολίτες σε κλειστούς χώρους με φυσιολογική θερμοκρασία και κλειστά παράθυρα και να αποφεύγουν τις δραστηριότητες και τη σωματική εργασία σε εξωτερικούς χώρους.

Συμπλήρωσε ότι η κατάσταση του αέρα θα βελτιωθεί μέσα στις επόμενες ημέρες.

Επίσης συνίσταται η χρήση μάσκας, όχι η χειρουργική αλλά η ασφαλείας, καθώς καλύπτοντας τη μύτη και το στόμα, προστατευόμαστε από την εισπνοή του μολυσμένου αέρα.

Μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος για ασθενείς με:

Χρόνια αναπνευστική πνευμονοπάθεια

Άσθμα

Καρδιοπάθειες

Όσοι αισθανθούν δυσφορία ή δυσκολεύονται να αναπνεύσουν θα πρέπει να επικοινωνούν με τον γιατρό τους.

Η καθηγήτρια επιδημιολογίας και προληπτικής ιατρικής, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, μιλώντας στο ΕΡΤNews και την εκπομπή «Συνδέσεις» τόνισε ότι «πάνω από 10 διαφορετικά είδη μικροβίων μπορούν να προκαλέσουν πάνω από 10 νοσήματα στον άνθρωπο από μολυσμένο νερό».

«Μπορεί να έχουμε συμπτώματα από νοσήματα όπως γαστρεντερίτιδα, ηπατίτιδα, επιπεφυκίτιδα στο μάτι, ωτίτιδες, αναπνευστικές λοιμώξεις, πολύ σπάνια προβλήματα με πολύ σπάνια αμοιβάδα από το κεντρικό νευρικό σύστημα με κίνδυνο για θάνατο, ουρολοιμώξεις, κολπίτιδες, επιμολύνσεις τραυμάτων, δερματικά εξανθήματα. Είναι δηλαδή μια σειρά νοσημάτων από πολλά όργανα του σώματος που μπορεί πραγματικά να μας οδηγήσουν σε πυρετό, πονοκέφαλο αλλά και στο νοσοκομείο», τόνισε.

Η κα Ψαλτοπούλου εξήγησε ότι τα προβλήματα από τα παραπάνω νοσήματα πολύ σπάνια μπορεί να προκαλέσουν μόνιμες βλάβες, αλλά το βασικό είναι ότι οδηγούνται οι αθλητές στους Ολυμπιακούς Αγώνες για λίγες μέρες σε προβλήματα υγείας, λόγω των οποίων δεν μπορούν να επιτελέσουν το ρόλο τους.

«Μιλάμε για μικρόβια τα οποία μπορεί να είναι από απλά κολοβακτηρίδια, τον ιό της ηπατίτιδας Α, κλωστηρίδια, λεπτοσπείρωση. Είναι μια σειρά μικροοργανισμών τα οποία μπορεί να έχουν άμεσα προβλήματα υγείας ή και προβλήματα που μπορεί να εμφανιστούν και λίγες μέρες μετά με κίνδυνο και σοβαρό αλλά και πιο ελαφρύ το οποίο εξαρτάται και από την υγεία τους και την ηλικία τους. Η συγκέντρωση των μικροοργανισμών εκεί που κολυμπάμε παίζει ρόλο, επομένως εξαρτάται από πολλές καταστάσεις το πόσο σοβαρά μπορεί να βιώσει κανείς μια μόλυνση από μολυσμένα νερά» εξήγησε.

Στις ΗΠΑ, πλέον η μετάλλαξη Όμικρον του κορονοϊού αποτελεί το 75% περίπου των νέων περιστατικών που διαγιγνώσκονται.

Το μεταλλαγμένο στέλεχος Όμικρον αναμένεται να κυριαρχήσει και στην Ευρώπη τον Ιανουάριο, σύμφωνα με το ECDC (European Center for Disease Control and Prevention), ενώ στη Μεγάλη Βρετανία οι θάνατοι από το στέλεχος Όμικρον έχουν φτάσει ήδη στους 30, ενώ οι διαγνωσθέντες είναι πάνω από 100.000, σημειώνει η κ. Ψαλτοπούλου. Όμως ταυτόχρονα στη χώρα αυτή, προσθέτει, συνυπάρχει σε έξαρση και το στέλεχος Δ, με αποτέλεσμα να υπάρχει αύξηση των νοσοκομειακών εισαγωγών στο Λονδίνο από COVID κατά 90%. Και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες προετοιμάζονται για την εκρηκτική άνοδο της «όμικρον», από τις βόρειες όπως η Ολλανδία που έχουν επιλέξει μεγαλύτερη κοινωνική αποστασιοποίηση (lockdown), μέχρι τις νότιες που έχουν διαφορετικό μείγμα μέτρων.

Το μεταλλαγμένο στέλεχος Όμικρον υπογραμμίζει η καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, συμπεριφέρεται σαν τον άγνωστο Χ, αφού παρουσιάζει πολύ σημαντικές δομικές και λειτουργικές αλλαγές συγκριτικά με τα πρώτα στελέχη. Αρχικά δεδομένα δείχνουν ότι έχει τουλάχιστον 50 μεταλλάξεις συγκριτικά με τον αρχικό κοροναϊό, κυρίως στην πρωτεΐνη spike, δηλαδή στο σημείο αυτό που ο ιός προσδένεται στα ανθρώπινα κύτταρα. Σε μία αρχική δημοσίευση από το Hong Kong, φαίνεται ότι πολλαπλασιάζεται 70 φορές ταχύτερα στους ανθρώπινους αεραγωγούς συγκριτικά με την Δέλτα, στοιχείο που φαίνεται να οδηγεί στον μικρότερο χρόνο επώασης μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό και στη μεγαλύτερη μεταδοτικότητά του. Από την άλλη πλευρά, η λοίμωξη στους πνεύμονες φαίνεται να είναι λιγότερο σοβαρή, γιατί πιθανώς στον πνευμονικό ιστό πολλαπλασιάζεται αρκετές φορές λιγότερο. Όμως, όλα αυτά τα επιστημονικά στοιχεία μπορούμε να τα θεωρήσουμε τόσο αρχικά όταν αυτή η μετάλλαξη είναι ενός μηνός, που χρήζουν πολλαπλές επιβεβαιώσεις ώστε να γενικευθούν, τονίζει η κ. Ψαλτοπούλου.

Ταυτοχρόνως, υπογραμμίζει, φαίνεται ότι ο εμβολιασμός με τις 2 δόσεις δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση της Όμικρον, ενώ μόνο 1 ή 2 από τα μονοκλωνικά αντισώματα που κυκλοφορούν οι φαρμακευτικές εταιρείες διεθνώς, παραμένουν αποτελεσματικά.

Τώρα και με την έλευση του νέου έτους 2022 και κλείνοντας ο ιός δύο έτη ζωής ανάμεσά μας, οι ελπίδες μας όσον αφορά την αντιμετώπιση της υπερ-μετάλλαξης «όμικρον», εντοπίζονται στα παρακάτω στοιχεία, σύμφωνα με την κ. Ψαλτοπούλου:

• Λιγότερο σοβαρή λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος.
• Πιθανώς παραμένει η Τ κυτταρική ανοσία και επομένως οποιοσδήποτε έχει ήδη εμβολιαστεί ή νοσήσει, έχει λιγότερη πιθανότητα να νοσήσει βαριά.
• Η τρίτη (ενισχυτική) δόση των mRNA εμβολίων σίγουρα (και ίσως και άλλων εμβολίων) φαίνεται να λειτουργεί στο 85% των περιπτώσεων, προφυλάσσοντας από την βαριά νόσηση.

Στη Νότια Αφρική, και ίσως και στη Μεγάλη Βρετανία που προηγούνται χρονολογικά στην έλευση του (πέμπτου) κύματος της πανδημίας υπερ-μετάλλαξης «όμικρον», φαίνεται ότι η καμπύλη των θανάτων είναι κατά πολύ ηπιότερη και δεν αντιστοιχεί με την εκρηκτική άνοδο των νέων κρουσμάτων.

Η αποτελεσματικότητα των αντιικών φαρμάκων για τον κορονοϊό παραμένει και για το στέλεχος Όμικρον.

«Παρόλα τα παραπάνω ενθαρρυντικά στοιχεία, το γεγονός είναι ότι πρόκειται για ένα μεταλλαγμένο στέλεχος με πολλά άγνωστα στοιχεία, και μελλοντικά δεν αποκλείονται να γίνουν και άλλες μεταλλάξεις, ειδικά όταν δισεκατομμύρια πληθυσμού στον πλανήτη μας παραμένουν ανεμβολίαστα ή μερικώς εμβολιασμένα», σημειώνει η καθηγήτρια.

Στη χώρα μας έχουν διαγνωσθεί μέχρι σήμερα μερικές δεκάδες νέα κρούσματα του μεταλλαγμένου στελέχους Όμικρον, αλλά η εβδομάδα ανάμεσα στα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά είναι αυτή που αναμένεται να φανεί η αλματώδης αύξηση της μετάλλαξης στα λύματα και στα νέα κρούσματα.

Οι συστάσεις, σύμφωνα με τα δεδομένα μέχρι σήμερα, είναι:

• Η τρίτη δόση εμβολιασμού να γίνει από όλους (είναι σημαντικό ότι στην Ελλάδα είμαστε σε πολύ καλό σημείο συγκριτικά με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο),
• Μάσκες παντού, ειδικά την KN95 (και υγιεινή χεριών)
• Αποφυγή συνωστισμού
• Αν δεν μπορεί να αποφευχθεί, διενέργεια διαγνωστικών τεστ πριν να πάμε σε χώρους που μπορεί να υπάρξει συνωστισμός, και τουλάχιστον μετά από 2 ημέρες, ενώ βλέποντας την μεγάλη έλλειψη διαγνωστικών τεστ αυτή τη στιγμή στις ΗΠΑ και Μ. Βρετανία, μπορούμε να προμηθευτούμε περισσότερα, γιατί θα μας χρειαστούν τον επόμενο μήνα.
• Αν έχουμε βρεθεί σε χώρους με συνωστισμό, καλό είναι να περάσουν 1-2 ημέρες πριν αποφασίσουμε να δούμε προσφιλή μας πρόσωπα, που μπορεί να περιλαμβάνουν άτομα τρίτης ηλικίας με προβλήματα υγείας, εγκύους, ανοσοκατασταλμένους ή βρέφη και παιδιά που δεν έχουν προλάβει ακόμη να εμβολιαστούν.

Σύμφωνα με μελέτη στο Ισραήλ, η τρίτη δόση στους άνω των 60 παρέχει 15 φορές υψηλότερη προστασία από τον θάνατο. Ο μεγάλος αριθμός ανεμβολίαστων ατόμων άνω των 60 ετών, σε συνδυασμό με την επάνοδο στις κοινωνικές δραστηριότητες, είναι εκείνος που «οδηγεί» την πανδημία στην Ευρώπη.

Οι επισημάνσεις ανήκουν στην παθολόγο, Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Ντόρα Ψαλτοπούλου, η οποία σε συνέντευξη της στο Πρακτορείο FM, μεταξύ άλλων τονίζει ότι «ένας ανεμβολίαστος έχει 32 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να πεθάνει από έναν εμβολιασμένο, σύμφωνα με αναλύσεις σε πληθυσμιακά δεδομένα από το Ηνωμένο Βασίλειο. Αντίστοιχη σύγκριση, στο Τέξας των Ηνωμένων Πολιτειών, έδειξε 40 φορές υψηλότερο κίνδυνο θανάτου για τους ανεμβολίαστους. Στην Ελλάδα, το 95.3% όσων έχασαν τη ζωή τους λόγω COVID-19 είχε υποκείμενο νόσημα ή/και ηλικία 70 ετών και άνω».

Σε ερώτηση για το προφίλ των πλήρως εμβολιασμένων που νοσηλεύονται είτε σε απλή κλίνη covid ή σε ΜΕΘ, η καθηγήτρια απαντά επικαλούμενη στοιχεία από νορβηγική μελέτη, σύμφωνα με την οποία οι πλήρως εμβολιασμένοι ήταν σημαντικά μεγαλύτεροι, με διάμεση ηλικία 77 έτη, ενώ οι ανεμβολίαστοι είχαν διάμεση ηλικία ίση με 51 έτη. «Αντίστοιχα, όσοι εμβολιάστηκαν στη νορβηγική μελέτη, είχαν ήδη σε μεγαλύτερη συχνότητα προδιαθεσικούς παράγοντες βαρύτερης νόσησης, όπως καρδιαγγειακά νοσήματα (60% έναντι 27%), καρκίνο (12% έναντι 3%) και χρόνια αναπνευστικά νοσήματα (20% έναντι 5%). Οι εμβολιασμένοι ωστόσο παρέμειναν για μικρότερο χρονικό διάστημα στο νοσοκομείο και εμφάνισαν σημαντικά μικρότερη πιθανότητα να εισαχθούν στη μονάδα εντατικής θεραπείας».

Όσον αφορά την πορεία της πανδημίας η κ. Ψαλτοπούλου αναφέρει ότι διαφαίνεται μια τάση σταθεροποίησης, ωστόσο όπως λέει, οι ειδικοί περιμένουν τις σωτήριες τιμές του δείκτη μετάδοσης Rt κάτω από το 1, ώστε αυτό να σημαίνει πραγματικά ύφεση στους δείκτες. Σχετικά με το πότε αναμένεται κορύφωση του τέταρτου πανδημικού κύματος, η καθηγήτρια επισημαίνει ότι είναι ο μεγάλος άγνωστος Χ για όλους. «Πρόκειται για πολυπαραγοντικό φαινόμενο, που ενδεχομένως να κορυφωθεί μέσα στον Δεκέμβριο, ενώ οι προβλέψεις των μοντέλων έχουν δυναμικό χαρακτήρα. Γνωρίζουμε την σκέψη του πολύ έγκριτου καθηγητή από την Γαλλία κου Γεροτζιάφα ότι το 5ο κύμα θα αφορά τους εμβολιασμένους που δεν έχουν κάνει την τρίτη δόση, και πραγματικά είναι μία πιθανότητα. Παρόλα αυτά θα επέμενα ότι το πιο πιθανό είναι να παραμείνουμε στο τέταρτο κύμα, που θα ισοπεδωθεί στο τέλος του χειμώνα του 2022, όπως έχει πει και ο δρ Fauci από τις ΗΠΑ».