Μιλώντας χθες σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, ο Ρεπουμπλικανός Πρόεδρος υποστήριξε ότι ορισμένοι σύμμαχοι δεν στήριξαν τον πόλεμο της χώρας του κατά του Ιράν.

Μάλιστα, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι και οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να υιοθετήσουν αντίστοιχη στάση στο μέλλον.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος είναι προγραμματισμένο να συμμετάσχει στην επόμενη σύνοδο των 32 κρατών – μελών της Ατλαντικής Συμμαχίας στην Τουρκία τον Ιούλιο.

Trump on NATO: When we maybe want help, they say no… stupid thing to say because we can say that to them if we want, and we might. pic.twitter.com/9vCQyvuOuF

— Acyn (@Acyn) June 22, 2026

Νέο μήνυμα στο Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε, επίσης, στις σχέσεις των ΗΠΑ με το Ιράν, προειδοποιώντας ότι η Ουάσινγκτον θα αντιδράσει εάν η Τεχεράνη δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της.

«Εάν το Ιράν δεν τηρήσει τη συμφωνία ή εάν οι Ιρανοί δεν συμπεριφέρονται σωστά, θα κάνω ό,τι πρέπει να κάνω», δήλωσε ο Αμερικανός Πρόεδρος στους δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι δεν αναμένει προβλήματα όσο το Ιράν επιδεικνύει σεβασμό προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Όσο το Ιράν μας σέβεται, δεν θα έχουμε κανένα πρόβλημα», τόνισε χαρακτηριστικά.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος εξέφρασε ακόμη την ικανοποίησή του για την εξέλιξη στα Στενά του Ορμούζ, σημειώνοντας ότι είναι θετικό το γεγονός πως η κρίσιμη θαλάσσια οδός παραμένει ανοιχτή για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Βασικό ζητούμενο της Υπουργικής Συνόδου του ΝΑΤΟ στη Σουηδία θα είναι η προετοιμασία της «ατζέντας» της Συνόδου Κορυφής της Άνκαρας στις 7-8 Ιουλίου, όπου, όπως είπε ο Μαρκ Ρούτε, κεντρικό θέμα θα είναι η «υλοποίηση» των αμυντικών δεσμεύσεων που ανέλαβαν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι πέρυσι, αλλά και η συνεχής υποστήριξη του ΝΑΤΟ προς την Ουκρανία. Την Πέμπτη στο Χέλσινγκμποργκ, οι Υπουργοί Εξωτερικών θα συναντηθούν με τον Ουκρανό ομόλογό τους, Άντριι Σιμπίχα, για να συζητήσουν πώς θα διασφαλιστεί ότι η υποστήριξη προς την Ουκρανία θα παραμείνει ουσιαστική, βιώσιμη και προβλέψιμη μακροπρόθεσμα.

«Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν χρειάζεται να κάνουμε περισσότερα. Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα οι Σύμμαχοι μπορούν να μετατρέψουν τις δεσμεύσεις σε δυνατότητες», είπε ο Μ. Ρούτε, ζητώντας σταθερή, αειφόρο αύξηση των επενδύσεων και «μια αξιόπιστη πορεία» προς την επίτευξη των στόχων. Οι Σύμμαχοι πρέπει να αυξήσουν την αμυντική βιομηχανική παραγωγή και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού και να ενισχύσουν τις πολεμικές δυνατότητες, πρόσθεσε.

Ο Γενικός Γραμματέας τόνισε ότι η μετατόπιση της ισορροπίας των ευθυνών εντός της Συμμαχίας αποτελεί μέρος της διασφάλισης ότι το ΝΑΤΟ παραμένει έτοιμο. Σημείωσε πώς η Ευρώπη και ο Καναδάς επενδύουν περισσότερο και αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για τη συμβατική άμυνα. Πρόσθεσε ότι αυτή η εξέλιξη αντικατοπτρίζεται και στη δομή διοίκησης του ΝΑΤΟ, όπου η Ευρώπη θα ηγηθεί και των τριών Διοικήσεων Κοινών Δυνάμεων, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ηγηθούν των τριών συστατικών διοικήσεων – συμβάλλοντας σε μια ισχυρότερη και πιο βιώσιμη διατλαντική Συμμαχία. «Θα συνεχίσουμε να βλέπουμε αυτόν τον μετασχηματισμό σε μια ισχυρότερη Ευρώπη σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ: ΝΑΤΟ 3.0», δήλωσε ο Μ. Ρούτε. (σ.σ. ο όρος “ΝΑΤΟ 3.0” περιγράφει τη νέα φάση μετασχηματισμού της Συμμαχίας μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, με έμφαση την ενισχυμένη αποτροπή και τη συλλογική άμυνα στην Ευρώπη).

Ερωτηθείς για την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποσύρουν περίπου 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ απάντησε ότι αυτό «δεν θα έχει καμία επίπτωση» στα αμυντικά σχέδια του ΝΑΤΟ και στην ικανότητά του να αμύνεται.

«Γνωρίζουμε ότι θα γίνουν προσαρμογές», αλλά «αυτό θα γίνει σταδιακά και με δομημένο τρόπο», πρόσθεσε. Όπως είπε, «αυτή είναι η φυσιολογική πορεία των γεγονότων» και πως ήταν κάτι το «αναμενόμενο». Ο ίδιος αποκάλυψε, επίσης, ότι στο τέλος της εβδομάδας αναμένεται ανακοίνωση σχετικά με το «Μοντέλο Δύναμης» – NATO Force Model – τη «δεξαμενή» στρατευμάτων που ανήκουν στις 32 χώρες της Συμμαχίας, η οποία μπορεί να ενεργοποιηθεί σε λιγότερο από 180 ημέρες σε περίπτωση κρίσης ή πολέμου. Όπως είπε, η συζήτηση για το Μοντέλο Δύναμης του ΝΑΤΟ ξεκίνησε πριν από ένα χρόνο.

Τέλος, απαντώντας σε ερώτηση για τα περιστατικά μη επανδρωμένων αεροσκαφών που βάζουν σε κίνδυνο την ασφάλεια χωρών του ΝΑΤΟ στις χώρες της Βαλτικής, ο Μ. Ρούτε τόνισε ότι το ΝΑΤΟ αντέδρασε «ψύχραιμα, αποφασιστικά και αναλογικά», ενώ χαρακτήρισε «εντελώς γελοίους» τους ισχυρισμούς της Μόσχας ότι η Λετονία επιτρέπει να χρησιμοποιείται ο εναέριος χώρος της για ουκρανικές επιθέσεις με drones κατά της Ρωσίας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρωταγωνιστούν σε αυτή την κούρσα, πουλώντας πολύ μεγαλύτερες ποσότητες ενέργειας από ό,τι συνήθως, την στιγμή που η κατάσταση στο εσωτερικό της Μέσης Ανατολής αποδεικνύεται εξαιρετικά περίπλοκη και επώδυνη.

Μέσα από μια ενδελεχή ανάλυση δεδομένων εξαγωγών και τιμολόγησης μηνών από την S&P Global Energy Commodities at Sea και την Argus Media, οι New York Times αποτύπωσαν το μέγεθος των θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου και των συναφών προϊόντων, οι οποίες επηρεάστηκαν καθοριστικά από το κλείσιμο του περάσματος.

Ορισμένες όμως χώρες υφίστανται πολύ βαρύτερα πλήγματα, καθώς όσες είχαν προνοήσει να χρησιμοποιήσουν αγωγούς για να διοχετεύσουν το πετρέλαιό τους σε λιμάνια μακριά από τα στενά τα κατάφεραν σαφώς καλύτερα από εκείνες που στερούνται τέτοιων υποδομών.

Οι χώρες που κερδίζουν

• Ηνωμένες Πολιτείες: Ο μεγάλος κερδισμένος της κρίσης, καταγράφοντας κατακόρυφη αύξηση των εξαγωγών κατά 145 εκατομμύρια βαρέλια και πρόσθετα έσοδα ύψους 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

• Ρωσία: Παρά τη μικρή μείωση του όγκου των εξαγωγών κατά 592.000 βαρέλια, επωφελήθηκε από την εκτίναξη των διεθνών τιμών και την προσωρινή άρση των αμερικανικών κυρώσεων, κερδίζοντας επιπλέον 15 δισεκατομμύρια δολάρια.

• Σαουδική Αραβία: Αν και οι εξαγωγές της μειώθηκαν κατά 152 εκατομμύρια βαρέλια, η στρατηγική χρήση των αγωγών παράκαμψης και οι υψηλές τιμές της απέφεραν κέρδη αυξημένα κατά 9,2 δισεκατομμύρια δολάρια.

• Ιράν: Μέχρι τα μέσα Απρίλίου εκμεταλλεύτηκε τις υψηλές τιμές καταγράφοντας αύξηση εσόδων κατά 5,8 δισεκατομμύρια δολάρια, παρά τη μείωση των εξαγωγών κατά 3,3 εκατομμύρια βαρέλια, προτού δεχθεί το πλήγμα του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.

• Ομάν: Παρουσίασε θετικό ισοζύγιο με αύξηση εσόδων κατά 2,4 δισεκατομμύρια δολάρια, παρά την πτώση των εξαγωγών κατά 43 εκατομμύρια βαρέλια.

Οι χώρες με την μεγαλύτερη μείωση εσόδων

• Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα: Περιόρισαν τις απώλειες χάρη στους εναλλακτικούς αγωγούς, αλλά κατέγραψαν πτώση εξαγωγών κατά 155 εκατομμύρια βαρέλια και μείωση εσόδων κατά 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια.

• Κατάρ: Χωρίς εναλλακτικές οδούς εκτός των στενών, είδε τις εξαγωγές του να υποχωρούν κατά 84 εκατομμύρια βαρέλια και τα έσοδα να μειώνονται κατά 5,8 δισεκατομμύρια δολάρια.

• Κουβέιτ: Υπέστη σοβαρό πλήγμα με απώλεια 150 εκατομμυρίων βαρελιών από τις εξαγωγές του, γεγονός που οδήγησε σε μείωση εσόδων κατά 10 δισεκατομμύρια δολάρια.

• Ιράκ: Ο μεγαλύτερος χαμένος της περιοχής λόγω της απόλυτης εξάρτησης από τα Στενά του Ορμούζ, με τις εξαγωγές του να κάνουν βουτιά 246 εκατομμυρίων βαρελιών και τα έσοδα να συρρικνώνονται κατά 15 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η κατανόηση του ποιος κερδίζει και ποιος χάνει σε αυτή τη συγκυρία εξηγεί τους λόγους για τους οποίους ορισμένα κράτη εμφανίζονται πιο ανθεκτικά στις οικονομικές συνέπειες του πολέμου. Σύμφωνα με τον Jim Burkhard, επικεφαλής της παγκόσμιας έρευνας πετρελαίου για την S&P Global Energy, όσο περισσότερο τα στενά παραμένουν κλειστά, τόσο αυτοί που έχουν ωφεληθεί θα συνεχίσουν να κερδίζουν, ενώ για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα, η κατάσταση θα γίνει ακόμα πιο σοβαρή. Αν τα στενά δεν αποτελούν πλέον αξιόπιστη δίοδο, οι σημερινοί νικητές θα παγιωθούν, ενώ αν ανοίξουν ξανά, η ικανότητα ανάκαμψης των πληγέντων θα εξαρτηθεί από το πόσο οδυνηρό υπήρξε το διάστημα του αποκλεισμού.

Μεγάλοι κερδισμένοι οι Αμερικάνοι επενδυτές

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ως ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο, κατάφεραν να μετριάσουν το οικονομικό πλήγμα από έναν πόλεμο που ξεκίνησαν οι ίδιες και το Ισραήλ. Μέχρι τα τέλη Μαρτίου, οι αμερικανικές εταιρείες εξήγαγαν 145 εκατομμύρια βαρέλια περισσότερα από το κανονικό, γεγονός που μεταφράστηκε σε μια θεαματική αύξηση εσόδων κατά 50 δισεκατομμύρια δολάρια.

Αυτή η υπερβάλλουσα παραγωγή κάλυψε ένα μικρό μέρος της χαμένης ενέργειας διεθνώς, συγκρατώντας εν μέρει την περαιτέρω άνοδο των τιμών. Κι όμως, σε αντίθεση με άλλους μεγάλους παραγωγούς, οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν κρατική εταιρεία πετρελαίου, πράγμα που σημαίνει ότι τη μερίδα του λέοντος από αυτά τα έσοδα την καρπώνονται οι μεγάλοι ιδιωτικοί όμιλοι.

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτά τα κεφάλαια θα επανεπενδυθούν σε νέες γεωτρήσεις ή προσλήψεις εργαζομένων, οπότε δεν αναμένεται κάποια μεγάλη οικονομική έκρηξη στο Τέξας ή το Νέο Μεξικό. Αντίθετα, τα κέρδη θα κατευθυνθούν στους επενδυτές μέσω υψηλότερων μερισμάτων και τιμών μετοχών, αν και οι τοπικές κυβερνήσεις και οι ιδιοκτήτες γης θα εισπράξουν αυξημένους φόρους και δικαιώματα.

15 δισ. δολάρια κέρδη για τη Ρωσία

Η Ρωσία αναδείχθηκε σε έναν ακόμα μεγάλο ευνοημένο της κρίσης, όχι επειδή αύξησε τον όγκο των πωλήσεών της, αφού οι εξαγωγές της μειώθηκαν κατά 592.000 βαρέλια, αλλά επειδή πληρώνεται πολύ ακριβότερα. Τα έσοδά της αυξήθηκαν κατά 15 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς οι τιμές διεθνώς εκτοξεύθηκαν, ενώ η ξαφνική απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να άρουν προσωρινά τις κυρώσεις σε ορισμένα ρωσικά φορτία τον Μάρτιο βοήθησε σημαντικά.

Στις αρχές Απριλίου, το ρωσικό πετρέλαιο στον Κόλπο της Φινλανδίας άγγιξε τα 120 δολάρια το βαρέλι, από μόλις 41 δολάρια προ πολέμου, παρά τις προσπάθειες της Ουκρανίας να πλήξει τις ρωσικές ενεργειακές υποδομές.

Στον αντίποδα, η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο είναι ζοφερή, αναδεικνύοντας την τεράστια σημασία των εναλλακτικών οδών. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δικαιώθηκαν για τις δαπανηρές επενδύσεις που έκαναν πριν από χρόνια σε αγωγούς που παρακάμπτουν τα στενά, όπως ο αγωγός East-West και ο αγωγός του Άμπου Ντάμπι. Οι εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας μειώθηκαν κατά 152 εκατομμύρια βαρέλια, αλλά τα έσοδά της αυξήθηκαν κατά 9,2 δισεκατομμύρια δολάρια.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατέγραψαν πτώση 155 εκατομμυρίων βαρελιών στις εξαγωγές, χάνοντας μόλις 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια σε έσοδα, μια ελάχιστη απώλεια συγκριτικά με το μέγεθος του σοκ. Το ίδιο το Ιράν, που ελέγχει τα στενά, είδε τα έσοδά του να αυξάνονται κατά 5,8 δισεκατομμύρια δολάρια παρά τη μείωση των εξαγωγών κατά 3,3 εκατομμύρια βαρέλια, όμως η κατάσταση επιδεινώθηκε ραγδαία μετά τα μέσα Απριλίου, όταν ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ έπληξε καίρια την οικονομία του.

Οι μεγάλοι ηττημένοι της γεωπολιτικής μέγγενης

Οι χώρες που δεν διαθέτουν ούτε τον έλεγχο των στενών ούτε εναλλακτικούς αγωγούς βιώνουν μια πραγματική οικονομική πανωλεθρία.

Το Ομάν κατάφερε να διασώσει μέρος των εσόδων του με αύξηση 2,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων παρά την πτώση των εξαγωγών κατά 43 εκατομμύρια βαρέλια, όμως το Κατάρ, το Κουβέιτ και το Ιράκ βυθίζονται στην κρίση.

Οι θαλάσσιες εξαγωγές του Κατάρ μειώθηκαν κατά 84 εκατομμύρια βαρέλια, οδηγώντας σε απώλεια 5,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ακόμα χειρότερα, το Κουβέιτ είδε τις εξαγωγές του να κατακρημνίζονται κατά 150 εκατομμύρια βαρέλια, χάνοντας 10 δισεκατομμύρια δολάρια.

Το βαρύτερο πλήγμα δέχθηκε το Ιράκ, του οποίου οι εξαγωγές μειώθηκαν κατά 246 εκατομμύρια βαρέλια, προκαλώντας μια τεράστια τρύπα 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων στα κρατικά ταμεία.

Αν και αρκετοί αξιωματούχοι στον Κόλπο εξετάζουν πλέον την κατασκευή νέων αγωγών, τα έργα αυτά απαιτούν δισεκατομμύρια και πολλά χρόνια για να ολοκληρωθούν, αφήνοντας τις χώρες αυτές έρμαια των διαθέσεων όποιου ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Μπαχρέιν υπογράμμισε ότι η διεθνής κοινότητα συναντάται «σε μια στιγμή αυξανόμενης ανησυχίας για την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας», επισημαίνοντας ότι οι εξελίξεις στο Στενό του Ορμούζ ανέδειξαν «τους σημαντικούς κινδύνους που συνδέονται με ενδεχόμενες διαταραχές σε αυτές τις θαλάσσιες διαδρομές, με συνέπειες που εκτείνονται πολύ πέραν της περιοχής».

Ανέφερε ότι οι συμμετέχουσες χώρες «επαναβεβαιώνουμε την πλήρη στήριξή μας στην Απόφαση 2817 του ΣΑ ΟΗΕ, η οποία καταδικάζει τις επιθέσεις του Ιράν κατά των γειτονικών του χωρών», προσθέτοντας ότι «το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ και οι συνεχιζόμενες επιθέσεις στο Στενό συνιστούν απειλή για τη διεθνή ασφάλεια και για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες ναυσιπλοΐας».

Παράλληλα τόνισε ότι «η ελεύθερη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού αποτελεί θεμέλιο της παγκόσμιας ασφάλειας και ευημερίας» και ότι «τα δικαιώματα και οι ελευθερίες ναυσιπλοΐας δεν πρέπει να απειλούνται ή να αναστέλλονται παρανόμως».

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη νομική διάσταση, με ρητή αναφορά ότι απορρίπτεται «κάθε προσπάθεια παράνομης απειλής ή αναστολής των δικαιωμάτων και ελευθεριών ναυσιπλοΐας, συμπεριλαμβανομένης της επιβολής διοδίων, κάτι που θα συνιστούσε παραβίαση του διεθνούς δικαίου, όπως αυτό αποτυπώνεται στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας», ενώ υπογραμμίστηκε ότι οι ιρανικές ενέργειες «παρεμποδίζουν ήδη τη διεθνή ναυτιλία, αυξάνουν το κόστος και προκαλούν αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και στις κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού πολύ πέραν της περιοχής».

Ο ΥΠΕΞ του Μπαχρέιν, επανέλαβε ακόμη τη στήριξη προς τον ΙΜΟ, σημειώνοντας ότι οι χώρες θα συνεχίσουν να συνεργάζονται ώστε η ναυτιλία «να μπορέσει να επαναλάβει τη λειτουργία της μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες».

Κλείνοντας, δήλωσε ότι η πρωτοβουλία «παραμένει ανοικτή για να προσχωρήσουν και άλλα κράτη-μέλη των Ηνωμένων Εθνών», ενθαρρύνοντας νέα συμμετοχή, και εξέφρασε την προσδοκία του για την ανοικτή συζήτηση υψηλού επιπέδου του Συμβουλίου Ασφαλείας, στην οποία —όπως είπε— θα συμμετάσχουν «περισσότερες από 80 χώρες».

Ειδικότερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είπε ότι οι σύμμαχοι θα μπορούσαν να συνεισφέρουν ναυτικά μέσα όπως ναρκαλιευτικά σκάφη που η Ευρώπη έχει περισσότερα από την Αμερική. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν μέχρι στιγμής αντισταθεί στην πίεση του Αμερικανού προέδρου.

Σύμφωνα με τον Guardian, η Ιταλία είναι η τελευταία ευρωπαϊκή χώρα – μετά το Ηνωμένο Βασίλειο, το Λουξεμβούργο, τη Γερμανία και την Ελλάδα – που αντέδρασε με προσοχή στο αίτημα του Ντόναλντ Τραμπ να βοηθήσουν οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας, Αντόνιο Ταγιάνι, δήλωσε σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες ότι η Ιταλία υποστηρίζει την ενίσχυση των ναυτικών αποστολών της ΕΕ στην Ερυθρά Θάλασσα. Αλλά πρόσθεσε: «Ωστόσο, δεν νομίζω ότι αυτές οι αποστολές μπορούν να επεκταθούν ώστε να συμπεριλάβουν τα Στενά του Ορμούζ, ειδικά επειδή είναι αποστολές κατά της πειρατείας και αμυντικές».

Παράλληλα, ο αναπληρωτής πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, Ξαβιέ Μπετέλ, επίσης, δήλωσε ότι η χώρα του δεν θα ενδώσει στον «εκβιασμό» των ΗΠΑ για να συμμετάσχει στον πόλεμο, λέγοντας: «Με δορυφόρους, με επικοινωνίες, είμαστε πολύ χαρούμενοι που είμαστε χρήσιμοι. Αλλά μη μας ζητάτε στρατεύματα και μηχανήματα».

Επίσης, όπως αναφέρει το Reuters, μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στην Ντάουνινγκ Στριτ, ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, δήλωσε ότι ήταν σαφής ως προς τους στόχους του σχετικά με τον πόλεμο. «Πρώτον, θα προστατεύσουμε τους ανθρώπους μας στην περιοχή. Δεύτερον, ενώ λαμβάνουμε τα απαραίτητα μέτρα για να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας και τους συμμάχους μας, δεν θα παρασυρθούμε στον ευρύτερο πόλεμο. Και, τρίτον, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για μια ταχεία επίλυση που θα επαναφέρει την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή και θα σταματήσει την ιρανική απειλή για τους γείτονές της», είπε.

Ο Στάρμερ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι συνεργάζεται με συμμάχους πάνω σε ένα σχέδιο για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, έχοντας αντισταθεί στις απαιτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ να στείλει πολεμικά πλοία του Βασιλικού Ναυτικού για να βοηθήσουν στην ασφάλεια της ζωτικής ναυτιλιακής οδού.

Την ίδια ώρα, απαντώντας σε ερώτηση κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης των συντακτών τι θα κάνει η Ελλάδα στην περίπτωση που η ΕΕ αποφασίσει επέκταση της επιχείρησης «Ασπίδες» στα Στενά του Ορμούζ, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στην Αθήνα Παύλος Μαρινάκης δήλωσε πως δεν υπάρχει ζήτημα εμπλοκής της Ελλάδας.

Μάλιστα, σημείωσε, δε, ότι η επιχείρηση «Ασπίδες» είναι προσδιορισμένη στην Ερυθρά Θάλασσα για τη φύλαξη των πλοίων. «Η χώρα μας συνεχίζει και απευθύνει κάλεσμα στο Ιράν να απέχει από οποιαδήποτε ενέργεια που παρεμποδίζει τη ναυσιπλοΐα, καθολική εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και επιστροφή στη διπλωματία. Δεν έχουμε καμία πρόθεση να εμπλακούμε στον πόλεμο», πρόσθεσε.

Ακόμη, η Ισπανία δεν θα συμμετάσχει σε οποιαδήποτε στρατιωτική αποστολή στο Στενό του Χορμούζ, δήλωσαν σήμερα οι υπουργοί Aμυνας και Εξωτερικών της Ισπανίας.

Ταυτόχρονα, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας απέρριψε ξανά το νέου αίτημα των ΗΠΑ για στρατιωτική υποστήριξη της διασφάλισης των Στενών του Ορμούζ από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ.

Τέλος, η Ιαπωνία, η οποία -στη θεωρία τουλάχιστον- έχει αποκηρύξει διά παντός την εμπλοκή της σε πόλεμο με το Σύνταγμά της που κυρώθηκε το 1947, «δεν προβλέπει» τέτοια ανάπτυξη, σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας Σιντζίρο Κοϊζούμι. Η πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι έκρινε από την πλευρά της ότι οποιαδήποτε τέτοια επιχείρηση θα ήταν «εξαιρετικά δύσκολη από νομικής πλευράς».

«Δεν θα στείλουμε (πολεμικό) πλοίο στα Στενά του Ορμούζ», είπε παράλληλα η υπουργός Μεταφορών της Αυστραλίας, Κάθριν Κινγκ.

Μέχρι στιγμής, ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν ήδη στοχεύσει την Κύπρο, με ένα να χτυπά μια βρετανική βάση της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας στο νησί, και άλλα να καταρρίπτονται πριν προλάβουν να χτυπήσουν. Αυτό ώθησε το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και την Ελλάδα να στείλουν αεροσκάφη, πολεμικά πλοία και ελικόπτερα στην Κύπρο για να προστατεύσουν τη χώρα από περαιτέρω επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Όμως, με τους Βρετανούς, Γάλλους και Γερμανούς ηγέτες να δηλώνουν έτοιμοι να ξεκινήσουν αμυντική στρατιωτική δράση στη Μέση Ανατολή, η Τεχεράνη απείλησε να ανταποδώσει εναντίον αυτών των χωρών με επιθέσεις σε ευρωπαϊκό έδαφος.

«Θα ήταν μια πράξη πολέμου. Οποιαδήποτε τέτοια πράξη εναντίον του Ιράν θα θεωρούνταν συνενοχή με τους επιτιθέμενους. Θα θεωρούνταν ως πράξη πολέμου εναντίον του Ιράν», δήλωσε ο Εσμαήλ Μπαγκάεϊ, εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, στα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Ο Μαρκ Ρούτε, ο πρώην πρωθυπουργός της Ολλανδίας, ο οποίος τώρα ηγείται του ΝΑΤΟ, προειδοποίησε την Τρίτη ότι η Τεχεράνη αποτελεί απειλή που φτάνει βαθιά στην Ευρώπη.

«Ας είμαστε απολύτως προσεκτικοί σε ό,τι συμβαίνει εδώ», δήλωσε ο Ρούτε. «Το Ιράν είναι κοντά στο να αποκτήσει πυρηνική ικανότητα και ικανότητα βαλλιστικών πυραύλων, κάτι που αποτελεί απειλή όχι μόνο για την περιοχή – τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της υπαρξιακής απειλής για το Ισραήλ – αλλά αποτελεί επίσης τεράστια απειλή για εμάς εδώ στην Ευρώπη». Το Ιράν είναι «εξαγωγέας χάους» υπεύθυνο εδώ και δεκαετίες για τρομοκρατικές συνωμοσίες και απόπειρες δολοφονίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ζουν σε ευρωπαϊκό έδαφος, είπε.

Το Politico παρουσιάζει τι είναι ικανό να κάνει το Ιράν και πoιες ευρωπαϊκές χώρες ενδέχεται να διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο.

Πύραυλοι που στοχεύουν την Αθήνα και ακόμη και το Βερολίνο

Σύμφωνα με αναφορές, το Ιράν αναπτύσσει έναν διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο με βεληνεκές 10.000 χιλιομέτρων, ο οποίος θα έθετε ενδεχομένως σε βεληνεκές την ευρωπαϊκή και ακόμη και την αμερικανική επικράτεια, δήλωσε ο Antonio Giustozzi από το think tank Royal United Services Institute στο Λονδίνο. Δεν είναι σαφές εάν, υπό συνεχή επίθεση, η Τεχεράνη θα είναι σε θέση να κατασκευάσει και να αναπτύξει έναν πειραματικό πύραυλο όπως αυτός, είπε.

«Ρεαλιστικά, όσο πιο μακριά τους εκτοξεύεται, τόσο λιγότερο ακριβή θα είναι», δήλωσε ο Giustozzi. «Ας υποθέσουμε ότι είχαν τέσσερις ή πέντε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς. Μπορεί να υπάρχει κάποια αξία να στοχεύσουμε κάτι στην Ευρώπη μόνο και μόνο για να δημιουργήσουμε εντυπώσεις και να τρομάξουμε την κοινή γνώμη από το να παρέμβει».

Το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν είναι γνωστό ότι περιλαμβάνει αρκετά συστήματα μεσαίου βεληνεκούς που εκτείνονται σε περίπου 2.000 χιλιόμετρα, σύμφωνα με τη βάση δεδομένων Missile Threat του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.

Οι πύραυλοι στερεού καυσίμου Sejjil και Khorramshahr εκτιμάται ότι έχουν περίπου αυτό το βεληνεκές, το οποίο θα εκτεινόταν σε μέρη της νοτιοανατολικής Ευρώπης από το ιρανικό έδαφος, συμπεριλαμβανομένων περιοχών της Ελλάδας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, ανάλογα με την τοποθεσία εκτόξευσης.

Η Ρουμανία διαθέτει μια βάση πυραυλικής ασπίδας των ΗΠΑ στο Deveselu στο νότιο τμήμα της χώρας, η οποία κατασκευάστηκε για την αναχαίτιση πιθανών πυραυλικών επιθέσεων από το Ιράν. Αυτή την εβδομάδα, η στρατιωτική ασφάλεια ενισχύθηκε στην τοποθεσία, σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας της Ρουμανίας.

Η Τεχεράνη έχει εδώ και καιρό χαρακτηρίσει τα 2.000 χιλιόμετρα ως αυτοεπιβαλλόμενο ανώτατο όριο για το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων της – ένα όριο που κρατά το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης εκτός του πεδίου εφαρμογής, διατηρώντας παράλληλα την περιφερειακή εμβέλεια.

Η Defense Express, μια εταιρεία συμβούλων άμυνας με έδρα το Κίεβο, δήλωσε ότι ο πύραυλος Khorramshahr μπορεί να είναι ικανός να χτυπήσει στόχους σε απόσταση 3.000 χιλιομέτρων εάν ήταν εξοπλισμένος με μια ελαφρύτερη κεφαλή, ενδεχομένως φέρνοντας το Βερολίνο και τη Ρώμη σε εμβέλεια. Ωστόσο, ο αριθμός τέτοιων πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς στο οπλοστάσιο του Ιράν είναι απίθανο να είναι μεγάλος.

Μη επανδρωμένα αεροσκάφη «Shahed»

Το Ιράν έχει επενδύσει σημαντικά στην ανάπτυξη και παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών και αυτά τα μη επανδρωμένα βλήματα μπορεί να είναι το καλύτερο ευέλικτο όπλο του. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη «Shahed» του Ιράν έχουν αναπτυχθεί από τις ρωσικές δυνάμεις από τις πρώτες ημέρες της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία. Αυτά τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μονής κατεύθυνσης έχουν εμβέλεια που λέγεται ότι φτάνει τα 2.500 χιλιόμετρα.

Για να φτάσουν σε στόχους εντός ευρωπαϊκού εδάφους, θα πρέπει να πετάξουν σε χαμηλό υψόμετρο πάνω από χώρες όπως η Τουρκία και η Ιορδανία, αν και η Κύπρος έχει ήδη διαπιστώσει ότι βρίσκεται εντός εμβέλειας. Οι αναλυτές πιστεύουν ότι το drone που έπληξε την αεροπορική βάση RAF Ακρωτηρίου του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κύπρο ήταν πιθανότατα τύπου shahed και μπορεί να εκτοξεύτηκε από τον Λίβανο από τη Χεζμπολάχ, τον πληρεξούσιο του Ιράν.

Ωστόσο, ο Giustozzi δήλωσε ότι τα εμπορικά διαθέσιμα drone – ακόμη και παιχνίδια – θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να προκαλέσουν χάος εντός της Ευρώπης. Το Ιράν είναι γνωστό ότι διαθέτει ένα δίκτυο αδρανών πρακτόρων που δραστηριοποιούνται σε πολλές χώρες της Ευρώπης, είπε, οι οποίοι χρησιμοποιούν εγκληματικές ομάδες για να πραγματοποιούν επιθέσεις.

Θα μπορούσαν να τους ανατεθεί μια συντονισμένη προσπάθεια να πετάξουν drone πάνω από πολιτικά αεροδρόμια, αναγκάζοντας τη διακοπή πτήσεων και προκαλώντας χάος στην εναέρια κυκλοφορία σε όλη την Ευρώπη, είπε. Αυτό θα ήταν φθηνό και εύκολο να γίνει. Πιο φιλόδοξες επιθέσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν πλήγμα σε στρατιωτικούς στόχους με drone γεμάτα εκρηκτικά.

Ωστόσο, ένας τέτοιος κίνδυνος μπορεί να είναι χαμηλός, δήλωσε ο Giustozzi, καθώς το Ιράν μπορεί να μην ήταν σε θέση να εισάγει λαθραία εξαρτήματα κατασκευής βομβών σε ευρωπαϊκές χώρες, καθώς αυτός δεν ήταν ο κύριος τρόπος λειτουργίας του στην περιοχή τα τελευταία χρόνια.

Ομάδες κρούσης και τρομοκράτες

Η πρόσφατη εστίαση της Τεχεράνης έχει επικεντρωθεί στον εκφοβισμό και τη στοχοποίηση ανθρώπων και ομάδων που ασκούν κριτική στο καθεστώς, ιδίως μεταξύ της μεγάλης ιρανικής διασποράς που είναι διασκορπισμένη σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με αναλυτές.

Σύμφωνα με μια περίληψη πληροφοριών από μια δυτική κυβέρνηση, το Ιράν έχει ένα μακρύ ιστορικό σχεδίων δολοφονίας και επίθεσης σε στόχους εντός της Ευρώπης. Η κρατικά χρηματοδοτούμενη τρομοκρατία του περιλαμβάνει ένα μείγμα άμεσων επιχειρήσεων από ιρανικές δυνάμεις και, σύμφωνα με τη περίληψη πληροφοριών, μια αυξανόμενη εξάρτηση από οργανωμένες εγκληματικές συμμορίες για τη διατήρηση της «εύλογης άρνησης».

Την τελευταία δεκαετία, τα περιστατικά περιλάμβαναν τη σύλληψη του Ιρανού διπλωμάτη Ασαντολάχ Ασαντί για την παροχή εκρηκτικών σε ένα ζευγάρι που είχε αναλάβει την βομβιστική επίθεση σε μια μεγάλη συγκέντρωση του Εθνικού Συμβουλίου Αντίστασης του Ιράν (NCRI). Ο Ασαντί καταδικάστηκε σε 20 χρόνια φυλάκισης.

Μετά από μαζικές κυβερνοεπιθέσεις κατά των κρατικών υποδομών, η αλβανική κυβέρνηση διέκοψε επίσημα όλους τους δεσμούς με το Ιράν το 2022. Τέσσερα χρόνια νωρίτερα, η Αλβανία απέλασε τον Ιρανό πρέσβη και αρκετούς διπλωμάτες για σχεδιασμό επίθεσης με φορτηγό εναντίον ενός στρατοπέδου ιρανών αντιφρονούντων. Η ολλανδική κυβέρνηση κατηγόρησε το Ιράν για συμμετοχή στη στοχευμένη δολοφονία δύο αντιφρονούντων, το 2015 και το 2017.

Υποψίες για σχέδια δολοφονίας με υποστήριξη του Ιράν και άλλες επιθέσεις έχουν επίσης αναφερθεί στο Βέλγιο, την Κύπρο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, μεταξύ άλλων χωρών της Ευρώπης.

Κυβερνοεπιθέσεις

Η απειλή για τους Ευρωπαίους από το Ιράν δεν είναι μόνο σωματική, καθώς το καθεστώς θεωρείται εδώ και καιρό ως ικανός παράγοντας στον κυβερνοχώρο.

Ειδικοί και αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι το Ιράν θα μπορούσε να εξαπολύσει νέες κυβερνοεπιθέσεις εναντίον της Ευρώπης μετά τον πόλεμο που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, είτε στοχεύοντας άμεσα κυβερνήσεις είτε χτυπώντας φορείς εκμετάλλευσης κρίσιμων υποδομών.

«Πρέπει τώρα να παρακολουθούμε πολύ προσεκτικά την κατάσταση όσον αφορά την κυβερνοασφάλειά μας και ιδιαίτερα τις κρίσιμες υποδομές μας», δήλωσε στο Politico η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Χένα Βιρκούνεν. «Γνωρίζουμε ότι η διαδικτυακή διάσταση είναι επίσης πολύ σημαντική, το κανάλι στρατολόγησης και ιδιαίτερα η προπαγάνδα διαδίδονται επίσης σε μεγάλο βαθμό στο διαδίκτυο».

Το Ιράν θεωρείται συνήθως ως ένας από τους τέσσερις μεγάλους κυβερνοαντιπάλους της Δύσης — μαζί με τη Ρωσία, την Κίνα και τη Βόρεια Κορέα. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι στοχεύει ενεργά την Ευρώπη.

Στην πραγματικότητα, η κυβερνοδραστηριότητα του Ιράν έχει σε μεγάλο βαθμό σταματήσει από τότε που ξεκίνησαν οι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ, σύμφωνα με έναν ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο κυβερνοασφάλειας, ο οποίος δεν θέλησε να κατονομαστεί για να συζητήσει τις τρέχουσες αξιολογήσεις.

Εάν και όταν οι ευρωπαϊκές χώρες καταστήσουν πιο σαφή την υποστήριξή τους στις δραστηριότητες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αυτό πιθανότατα θα τις φέρει στη γραμμή του πυρός, δήλωσαν αξιωματούχοι της κυβερνοβιομηχανίας. «Η Ευρώπη θα πρέπει σίγουρα να περιμένει ότι ακριβώς αυτό που συνέβη στον Κόλπο θα μπορούσε να συμβεί και πρέπει να συμβεί στην Ευρώπη», δήλωσε ο Gil Messing, επικεφαλής του προσωπικού της ισραηλινής εταιρείας κυβερνοασφάλειας Check Point.

Ο Messing δήλωσε ότι η εταιρεία του βλέπει ήδη στοιχεία για κυβερνοεπιθέσεις στην Κύπρο, τη μόνη χώρα της ΕΕ που το Ιράν έχει στοχεύσει με φυσικές επιθέσεις μέχρι στιγμής. Δεν υπάρχουν στοιχεία για επιθέσεις σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά πιθανότατα θα γίνουν, είπε.

Και αν όντως πραγματοποιηθούν επιθέσεις, οι δυνατότητες του Ιράν, αν και έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια, παραμένουν σημαντικές, ανέφεραν οι ειδικοί. Οι υπηρεσίες ασφαλείας και πληροφοριών του Ιράν διαθέτουν κυβερνομονάδες που αποτελούνται από εκατοντάδες άτομα, με δεκάδες εκατομμύρια δολάρια χρηματοδότησης, είπε ο Messing.

«Αν το καθεστώς διαρκέσει», είπε ο ανώτερος αξιωματούχος που αναφέρθηκε παραπάνω, «θα επιστρέψουν».

Όπως αναφέρεται στο προσχέδιο, κάθε χώρα που δεν θα καταβάλει το συγκεκριμένο ποσό εντός του πρώτου έτους λειτουργίας του Συμβουλίου, θα έχει θητεία περιορισμένης διάρκειας έως τρία έτη. Η ανανέωση αυτής της θητείας δεν θα είναι αυτόματη, αλλά θα απαιτεί την έγκριση του προέδρου του οργανισμού, ρόλο που –σύμφωνα με τα άρθρα του καταστατικού– προβλέπεται να αναλάβει ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ.

Η βασική επιχειρηματολογία πίσω από την πρόταση, σύμφωνα με τα διεθνή ρεπορτάζ, είναι η χρηματοδότηση της λειτουργίας και των παρεμβάσεων του νέου θεσμού. Αρχικά, το Συμβούλιο Ειρήνης εμφανίζεται να συνδέεται με την ειρήνευση και την ανοικοδόμηση της Γάζας, ωστόσο το περιεχόμενο του καταστατικού αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασης της δράσης του και σε άλλες ζώνες συγκρούσεων.

Η ονομασία αλλά και η δομή του οργανισμού δημιουργούν εντυπώσεις για έναν θεσμό με ευρύτερο γεωπολιτικό ρόλο, πέραν της Μέσης Ανατολής, κάτι που ήδη προκαλεί ανησυχία σε διπλωματικούς κύκλους.

Η πρόταση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, με αναλυτές και κυβερνήσεις να εκφράζουν προβληματισμό ότι πρόκειται για μια απόπειρα δημιουργίας νέου διεθνούς οργανισμού, ενδεχομένως ανταγωνιστικού προς τον ΟΗΕ, με βασικό κριτήριο συμμετοχής τη χρηματοδοτική δυνατότητα και με καθοριστικό έλεγχο από τις ΗΠΑ.

Ιδιαίτερη κριτική ασκείται στο γεγονός ότι η μόνιμη συμμετοχή ουσιαστικά «αγοράζεται», ενώ η θεσμική ισορροπία εξαρτάται από τον πρόεδρο του Συμβουλίου.

Τα βασικά σημεία του σχεδίου

• Ελάχιστη χρηματική συνεισφορά 1 δισ. δολαρίων για μόνιμη συμμετοχή.
• Τριετής θητεία για χώρες που δεν καταβάλουν το ποσό, με δυνατότητα ανανέωσης μόνο κατόπιν έγκρισης του προέδρου.
• Κεντρικός ρόλος του Ντόναλντ Τραμπ στη σύνθεση, τη λειτουργία και την έγκριση κανονισμών του Συμβουλίου.
• Προσκλήσεις προς ευρωπαϊκές χώρες και άλλους πιθανούς συμμετέχοντες, εν μέσω αυξανόμενης πολιτικής αντιπαράθεσης.

Διαψεύδει ο Λευκός Οίκος

Ο Λευκός Οίκος διέψευσε ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε από χώρες που επιθυμούν μόνιμη συμμετοχή στο νέο «Συμβούλιο ειρήνης» για τη Γάζα να συνεισφέρουν τουλάχιστον 1 δισ. δολάρια. 

Ο λογαριασμός White House Rapid Response στην πλατφόρμα X χαρακτήρισε το ρεπορτάζ «παραπλανητικό», υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει ελάχιστο τέλος συμμετοχής και ότι η πρόταση αφορά μόνιμη συμμετοχή χωρών που αποδεικνύουν ουσιαστική δέσμευση στην ειρήνη, την ασφάλεια και την ευημερία.

Όπως δήλωσε στο Agence France-Presse (AFP) υψηλόβαθμος Σαουδάραβας αξιωματούχος, οι τρεις χώρες του Κόλπου «κατέβαλαν εντατικές διπλωματικές προσπάθειες την τελευταία στιγμή για να πείσουν τον πρόεδρο Τραμπ να δώσει στο Ιράν μία ευκαιρία να αποδείξει τις καλές του προθέσεις». Σύμφωνα με τον ίδιο, η επικοινωνία παραμένει ανοιχτή, με στόχο να εδραιωθεί το θετικό κλίμα που έχει διαμορφωθεί.

Την ίδια ώρα, αμερικανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι η Σαουδική Αραβία και άλλα κράτη του Κόλπου προειδοποίησαν ευθέως την Ουάσινγκτον πως ένα αμερικανικό πλήγμα κατά του Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρεία αποσταθεροποίηση, με άμεσο αντίκτυπο στις αγορές πετρελαίου.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, που επιβεβαιώνει πληροφορίες της Wall Street Journal, η Σαουδική Αραβία, το Ομάν και το Κατάρ προειδοποίησαν τον Λευκό Οίκο ότι μια στρατιωτική επίθεση κατά της Τεχεράνης θα μπορούσε να κλονίσει σοβαρά τη διεθνή ενεργειακή αγορά.

Οι ανησυχίες των αραβικών μοναρχιών επικεντρώνονται κυρίως στη διακίνηση πετρελαίου μέσω του Στενού του Ομάν — του στρατηγικού διαύλου στην είσοδο του Περσικού Κόλπου που χωρίζει το Ιράν από τους αραβικούς γείτονές του και μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 20% των παγκόσμιων παραδόσεων πετρελαίου, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το Ριάντ φέρεται να διαβεβαίωσε την Τεχεράνη πως δεν θα εμπλακεί σε ενδεχόμενη σύγκρουση, ούτε θα επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν τον σαουδαραβικό εναέριο χώρο για πλήγματα κατά του Ιράν.

Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες ότι «οι σκοτωμοί έχουν σταματήσει» στο Ιράν, αναφερόμενος στην καταστολή των διαδηλώσεων, ωστόσο διατήρησε σκόπιμη ασάφεια σχετικά με τις τελικές του προθέσεις για ενδεχόμενη στρατιωτική παρέμβαση κατά της Τεχεράνης.

Σύμφωνα με τους New York Times, τα αραβικά κράτη-σύμμαχοι της Ουάσινγκτον φοβούνται ότι μια κλιμάκωση ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν θα έχει άμεσο κόστος και για τη δική τους ασφάλεια, καθιστώντας τις ίδιες στόχο πιθανών αντιποίνων.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Από την Σλοβενία όπου έλαβε μέρος στην Σύνοδο Κορυφής MED 9 ο κ. Μητσοτάκης επέμεινε στην προσέγγιση 360 μοιρών όταν μιλάμε για την ευρωπαϊκή άμυνα, προειδοποιώντας πως όταν εξετάζουμε νέα έργα κοινού ενδιαφέροντος που σκεφτόμαστε να προωθήσουμε ως ΕΕ, είτε πρόκειται για ένα «τείχος» κατά των drones, είτε για μια αντιπυραυλική ασπίδα, πρέπει να έχουμε επίγνωση του γεγονότος ότι μελλοντικές απειλές ενδέχεται να μην προέλθουν κατ’ ανάγκη από τα ανατολικά, αλλά και από τον νότο.

Ενημερώνοντας χθες, κατά την συνάντηση που είχαν στο Λουξεμβούργο, τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν για την ελληνική πρόταση της συνάντησης πέντε παράκτιων χωρών της Ανατολικής Μεσογείου  (Ελλάδα, Κύπρος, Τουρκία, Αίγυπτος, Λιβύη), ο Γιώργος Γεραπετρίτης τόνισε πως η εγκαθίδρυση ενός τέτοιου σχήματος συνεργασίας καθίσταται χρήσιμη λόγω των μεγάλων γεωπολιτικών ανακατατάξεων παγκοσμίως.

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών είναι εκείνος που θα διερευνήσει το αμέσως επόμενο διάστημα την δυνατότητα μιας τέτοιας δομής και, εφόσον αυτό καταστεί δυνατό, θα προετοιμαστεί σχετική συνάντηση. Ήδη αναδεικνύονται δυσκολίες που συνδέονται με την τουρκική στάση απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία, την απαίτηση της Άγκυρας για παρουσία του ψευδοκράτους, η άποψη ωστόσο που σε κάθε περίπτωση υπάρχει στην Αθήνα είναι πως η χώρα μας, προβάλλοντας πάντα τον ρόλο της ως  πυλώνα σταθερότητας και ασφάλειας  στην νοτιοανατολική Ευρώπη και στην Ανατολική Μεσόγειο, έχει αυτοπεποίθηση, ισχυρό διπλωματικό αποτύπωμα και όχι μόνο δεν φοβάται, αλλά επιδιώκει τη συνεννόηση με όλα τα γειτονικά κράτη.

Επί της συζήτησης υπήρξε και η πρώτη αντίδραση της Άγκυρας, η οποία αντιμετωπίζει θετικά μια τέτοια Διάσκεψη, διεκδικεί την πατρότητα και διατυπώνει ενστάσεις.

Οι πέντε θεματικές που προτείνονται αφορούν στο μεταναστευτικό, την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος, τη συνδεσιμότητα, τις οριοθετήσεις θαλασσίων ζωνών και την Πολιτική Προστασία. 

Στο μεταξύ, στον απόηχο πληροφοριών και εκτιμήσεων σχετικά και με  επιδιώξεις των ΗΠΑ στην περιοχή, το Μέγαρο Μαξίμου διευκρίνισε χθες, δια του κυβερνητικού εκπροσώπου, ότι πρόκειται για μια πρωτοβουλία, αμιγώς, της Ελλάδας, που δεν σχετίζεται με άλλα κράτη. 

Ταυτόχρονα και με αφορμή και τις πρόσφατες δηλώσεις Φιντάν για 6 και 12 ναυτικά μίλια και ότι “το ζήτημα του Αιγαίου δεν είναι ένα άλυτο πρόβλημα»- τις οποίες κάποιοι διαβάζουν ως σήμα πιο διαλλακτικής προσέγγισης λόγω επιδίωξης συμμετοχής της στην ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική, είναι ωστόσο σαφές ότι πρόκειται για ένα μονομερές και αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας που δεν μπορεί να τεθεί υπό διαπραγμάτευση-  το Μέγαρο Μαξίμου ξεκαθάρισε για μία ακόμη φορά ότι δεν τίθεται θέμα οποιασδήποτε συνεκμετάλλευσης.

Ο κ. Γεραπετρίτης επανέλαβε στην συνάντηση με τον κ. Φιντάν πως η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας είναι η μία και μόνη διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ενώ θέματα κυριαρχίας είναι εκτός συζήτησης. 

Από την πλευρά του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι δεν πρόκειται ποτέ να βάλουμε στην οποιαδήποτε διαπραγμάτευση ούτε ζητήματα «κόκκινων» γραμμών ούτε διαχρονικές εθνικές θέσεις και διαμήνυσε ότι δεν πρόκειται να μετακινηθούμε ούτε μισό χιλιοστό από αυτή μας τη θέση.

Σημείο τριβής στις σχέσεις με την γειτονική χώρα παραμένει η τουρκική επιδίωξη για συμμετοχή στο πρόγραμμα SAFE, η οποία ενθαρρύνεται και από κάποιες ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία, αλλά έχει καταστεί σαφές από την χώρα μας, προκαλώντας ενόχληση στην Άγκυρα, ότι αυτή η προοπτική συνδέεται με την άρση του casus belli.

Το Μέγαρο Μαξίμου βάζει πάντως σε αυτή την συζήτηση και μια εσωτερική πολιτική παράμετρο, βλέποντας δικαίωση της κυβερνητικής θέσης πως η συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα περνά και από το χέρι της Ελλάδας.

“Όταν ο πρωθυπουργός είχε επισημάνει την επιτυχία της Ελλάδας να συμπεριληφθεί ο όρος της ομοφωνίας για οποιαδήποτε έγκριση συμμετοχής τρίτης χώρας στο αμυντικό πρόγραμμα SAFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτό είχε αμφισβητηθεί από το ΠΑΣΟΚ αλλά και από άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης. Οι δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών αναφορικά με το πρόγραμμα SAFE, αποδεικνύουν πως ό,τι είχαμε πει ήταν για άλλη μια φορά η αλήθεια και αυτά που υποστήριζε η αντιπολίτευση ήταν αναληθή”, υποστηρίζουν στο Μέγαρο Μαξίμου. 

Όπως λένε συνεργάτες του πρωθυπουργού “οι ισχυρισμοί κομμάτων της αντιπολίτευσης περί ενδοτικής εξωτερικής πολιτικής και αποτυχιών διαψεύδονται -για ακόμη μία φορά- από την ίδια την πραγματικότητα”.

Σύμφωνα με το Spactator Index στην πρώτη δεκάδα του καλύτερου τόπου να ζεις στην ηλικία κάτω των 30 ετών είναι οι χώρες: Λιθουανία, Ισραήλ, Σερβία, Ισλανδία, Δανία, Λουξεμβούργο, Φιλανδία, Ρουμανία, Ολλανδία και η Τσεχία.

Η Λιθουανία είναι μία από τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες με πλούσια παράδοση και ιστορικό παρελθόν αλλά και ωραία αρχιτεκτονική και το 1/3 της καλύπτεται από δάση. Το ποσοστό ανεργίας στη Λιθουανία τον Απρίλιο του 2019 ήταν 5,8%, ενώ τον Μάιο του 2019 ήταν 6,4%, σε αντίθεση με το 2018 όπου ήταν 6,1%.

Η χώρα μας δεν μπαίνει καν στο κάδρο της δεκάδας και όλες οι έρευνες έχουν δείξει την απογοήτευση των νέων Ελλήνων και Ελληνίδων για το θέμα των χαμηλών εισοδημάτων, των συνθηκών εργασίας, των υψηλών ενοικίων κ.ά.

Σύμφωνα με στοιχεία του 2023 που επεξεργάστηκε η Τεχνητή Νοημοσύνη ποσοστό άνω του 70% των Ελλήνων ηλικίας 17-39 ετών θα εξέφραζε την επιθυμία να μεταναστεύσει, με την πλειοψηφία να είναι νέοι επιστήμονες και υψηλά εξειδικευμένοι.

Σύμφωνα με δεδομένα της Eurostat (που αναφέρονται από το Greece in Figures), το ποσοστό της νεανικής ανεργίας στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο του 2025 ήταν 18,3% για άτομα ηλικίας 15-24 ετών. Η ανεργία των νέων μειώνεται κάπως τα καλοκαίρια λόγω της τουριστικής κίνησης, όμως εξακολουθεί να παραμένει αγκάθι.  

Το παράδοξο είναι πως ανάμεσα στους τόπους που συστήνονται καλύτερους για τους νέους και τους κάνει χαρούμενους είναι και το Ισραήλ. Πρόκειται για μία χώρα που προάγει τη βιοτεχνολογία και δίνει ευκαιρίες αλλά σαφώς δεν φημίζεται για την ασφάλεια των πολιτών της λόγω της πολιτικής κατάστασης.