Υπενθυμίζεται ότι μέχρι σήμερα δεν είχε κρατηθεί σε κανένα στάδιο της δικαστικής διαδικασίας, καθώς μετά την πρωτόδικη απόφαση της είχε δοθεί αναστολή εκτέλεσης της ποινής μέχρι την εκδίκαση της έφεσης.

Η εισαγγελέας της έδρας, Κυριακή Στεφανάτου, είχε προτείνει να απορριφθεί το αίτημα μετατροπής της ποινής σε χρηματική, πρόταση που τελικά υιοθέτησε και το δικαστήριο, αποφασίζοντας ότι η καταδικασθείσα θα πρέπει να εκτίσει κανονικά την ποινή της.

Η δίκη της Χρυσής Αυγής αποτελεί πλέον κομμάτι της ιστορίας, η οποία σημαδεύτηκε με μελανά χρώματα από τη δράση και τις πράξεις των 42 συνολικά καταδικασθέντων μελών της εγκληματικής οργάνωσης. Σαράντα πέντε μήνες από την έναρξη της δευτεροβάθμιας δίκης, ολοκληρώθηκε η εκφώνηση της δικαστικής απόφασης βάζοντας τέλος σε μια έρευνα που κράτησε από το 2013, οπότε και δολοφονήθηκε ο 34χρονος μουσικός Παύλος Φύσσας στο Κερατσίνι κατά τη διάρκεια επίθεσης χρυσαυγιτών.

Μοναδικός παρών καταδικασθείς και αυτήκοος μάρτυρας των όσων διαμηνύθηκαν την τελευταία αυτή συνεδρίαση της 11ης Μαρτίου του 2026, ο Γιάννης Λαγός, στον οποίο το δικαστήριο απευθύνθηκε μόνο μια φορά στο τέλος: «κύριε κατηγορούμενε μπορείτε να ασκήσετε αναίρεση εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας».

«Παύλο νικήσαμε… τους τσάκισες παιδί μου…» είπε η Μάγδα Φύσσα και απευθυνόμενη στους δημοσιογράφους δήλωσε: «Μετά από 11 χρόνια τελειώσαμε. Σήμερα γυρίζω σπίτι με τη σκέψη ότι δεν θα χρειαστεί να βρεθώ ξανά ανάμεσα σε αυτούς που δολοφόνησαν το παιδί μου και έσπειραν το μίσος στην κοινωνία. Σήμερα γυρίζω σπίτι με την καρδιά μου το ίδιο σκισμένη, αλλά και λίγο πιο ανακουφισμένη. Ούτε σπιθαμή γης σε κανέναν φασίστα. Παίρνω τον Παύλο μου και φεύγω, γεια σας».

Η Ελένη Ζαρούλια, ο Γιώργος Δήμου καταδικασθείς σε ποινή κάθειρξης επτά ετών για συνέργεια στην ανθρωποκτονία του Π. Φύσσα και ένταξη σε εγκληματική οργάνωση, ο Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος με ποινή κάθειρξης 7 ετών για απόπειρα ανθρωποκτονίας σε βάρος των Αιγύπτιων ψαράδων και ένταξη σε εγκληματική οργάνωση και ο Γ. Σκάλκος που έλαβε την ίδια ποινή για συνέργεια στην ανθρωποκτονία του Π. Φύσσα και ένταξη σε εγκληματική οργάνωση, είχαν επίσης λάβει πρωτόδικα αναστολή εκτέλεσης της ποινής τους έως την έφεση, οπότε οδηγούνται στη φυλακή για πρώτη φορά.

Απο τους 42 καταδικασθέντες οι 24 δεν πρόκειται να περάσουν τις πύλες των φυλακών μετά από αυτή την τελεσίδικη απόφαση καθώς η πλειοψηφία τους έχει ήδη εκτίσει την πρωτόδικη ποινή τους ή έχουν αποφυλακιστεί υφ’ όρων.

Αυτό τουλάχιστον ισχύει για το μεγαλύτερο μέρος του «διευθυντηρίου» της Χρυσής Αυγής, που βρίσκεται πλέον εκτός φυλακής, με εξαίρεση τους Ηλ. Κασιδιάρη και Ιω. Λαγό που εξακολουθούν και εκτίουν την 13ων ετών ποινή κάθειρξης που τους έχει επιβληθεί.

Το ίδιο ισχύει και για τα απλά μέλη της εγκληματικής οργάνωσης τα οποία εκτός από το δολοφόνο του Π. Φύσσα, Γ. Ρουπακιά, που εκτίει ισόβια κάθειρξη και τους τρεις καταδικασθέντες που προαναφέρθηκαν (Δήμου, Παπαδόπουλος και Σκάλκος), αρκετά έχουν εκτίσει ή απολυθεί με όρους.

Το δικαστήριο αποφάσισε να μην δουν το δρόμο της φυλακής οι πρώην βουλευτές Χρ. Αλεξόπουλος και Αντ. Αρβανίτης καθώς και οι Αρ. Δασκαλάκης, Αντ. Γρέγος, Ευ. Μπούκουρας, Δ. Κουκούτσης, Γ. Τσακανίκας (για τους πέντε τελευταίους επέβαλε τον περιορισμό όρο της απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα για τρία έτη). Επίσης αντίστοιχη μεταχείριση είχαν οι Νικ. Μίχος, Μ. Ευγενικός, Θ. Μαρίας και Κ. Χατζηδάκης.

Νωρίτερα, ο Χρ. Αλεξοπουλος μέσω της συνηγόρου του, ζήτησε να του επιβληθεί ποινή φυλάκισης έως τρία έτη για να μπορέσει να ζητήσει εν συνεχεία την αναστολή αυτής. Η υπεράσπιση ανέφερε προσκομίζοντας έγγραφα ότι ο καταδικασθείς πρώην βουλευτής είναι τετραπληγικός και υποστηρίζεται μηχανικά. «Πρόκειται για μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση… είναι κλινήρης, μη δυνάμενος να κινήσει τα άκρα του παρά μόνο τα βλέφαρα του. Είναι κάτι ανθρώπινο. Δεν μπορεί να νοσηλευτεί πουθενά αλλού παρά μόνο εκεί που βρίσκεται τώρα. Θα μου επιτρέψετε να πω ότι ήδη εκτίει μια ισόβια ποινή» ανέφερε η Βάσω Πανταζή.

Ποινή φυλάκισης ζήτησε και ο Στ. Μπούκουρας υποστηρίζοντας μέσω της συνηγόρου του ότι μένουν μόνο 10 μήνες έκτισης και δεν θα βοηθούσε η επιστροφή στη φυλακή. Όπως υποστήριξε με την ποινή φυλάκισης θα μπορέσει να ζητήσει την αναστολή της ποινής του. «Ό,τι ήταν να πληρώσει το έχει πληρώσει» υποστήριξε προσθέτοντας ότι το παιδί του καταδικασθέντα πρώην βουλευτή προετοιμάζεται για τις πανελλήνιες και η επιστροφή του πατέρα του στη φυλακή θα διατάρασσε την ψυχική ηρεμία του.

Η Ελένη Ζαρούλια βγήκε με ΙΧ από την πλαϊνή είσοδο του σπιτιού της και συνοδευόμενη από την κόρη της Ουρανία, μπήκε στο αστυνομικό τμήμα, χωρίς να κάνει κάποιο σχόλιο.

Η Ελένη Ζαρούλια  έχοντας καταδικασθεί σε κάθειρξη πέντε ετών για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση οδηγείται στις φυλακές καθώς το δικαστήριο αποφάσισε να μην μετατρέψει την ποινή της σε χρηματική, αφού όπως είπε επισήμανε χθες η εισαγγελέας της έδρας, Κυριακή Στεφανάτου κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται.

«Τελειώσαμε… Μετά από 11 χρόνια τελειώσαμε. Σήμερα γυρίζω σπίτι με τη σκέψη ότι δεν θα χρειαστεί να βρεθώ ξανά ανάμεσα σε αυτούς που δολοφόνησαν το παιδί μου και έσπειραν το μίσος στην κοινωνία. Σήμερα γυρίζω σπίτι με την καρδιά μου το ίδιο σκισμένη αλλά και λίγο πιο ανακουφισμένη, ανάλαφρη. Έντεκα χρόνια αγώνα και ευχαριστώ όλους και όλες και όλους εκείνους που τον δώσαμε μαζί αυτό τον αγώνα. Ευτυχώς δεν ήταν λίγοι», είπε η κυρία Φύσσα.

«Παύλο νικήσαμε. Έχοντας χάσει…» ανέφερε συγκινημένη και συμπλήρωσε: «τους τσάκισες. Τους τσάκισες παιδί μου. Ευχαριστώ για όλα. Ούτε σπιθαμή γης σε κανένα φασίστα. Ούτε σπιθαμή, ούτε βήμα πίσω. Παίρνω τον Παύλο μου και φεύγω. Σας χαιρετώ, γεια σας».

Κατά την έξοδό της η Μάγδα Φύσσα κρατούσε ένα πλακάτ που έγραφε: «Παύλο τα καταφέραμε! Τελεσίδικα ναζιστική εγκληματική οργάνωση η Χρυσή Αυγή. Τους ξεφτίλισες».

Σχετικά με τους υπόλοιπους καταδικασθέντες η εισαγγελέας σημείωσε ότι το λευκό ποινικό μητρώο δεν αποτελεί μοναδικό κριτήριο και ότι προϋπόθεση είναι η επιβλητέα ποινή να είναι σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας.

Αιτιολογώντας την τοποθέτησή της, ότι κανένας από τους 42 καταδικασθέντες δεν δικαιούται να λάβε μία ελαφρυντική περίσταση που θα οδηγήσει στην μείωση της ποινής, ανέφερε ότι πέραν των 12 καταδικασθέντων που έχουν λάβει ήδη από τον πρώτο βαθμό κάποιο ελαφρυντικό, δεν θα πρέπει να αναγνωριστεί κάποιο πρόσθετο στους καταδικασθέντες.

Χαρακτηριστικά, όπως ανέφερε μεταξύ άλλων, για το ελαφρυντικό της καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη, δεν αρκεί μόνο η συμμόρφωση των αιτούντων στη φυλακή και τα ημερομίσθια, επισημαίνοντας ότι όλοι τήρησαν σκληρή υπερασπιστική γραμμή και επιχείρησαν να συσκοτίζουν την υπόθεση.

Πρόσθεσε πως δεν υπήρξε καμία μεταμέλεια από κανέναν για να λάβουν ελαφρυντικό, αλλά αυτή είναι μόνο φραστική, ενώ για το ελαφρυντικό της μετεφηβικής ηλικίας αρνήθηκε ότι επρόκειτο για νεανική επιπολαιότητα.

Τέλος, για την περίσταση του τεκμηρίου της αθωότητας, που έχει αιτηθεί ο Χρ. Παππάς, είπε πως οι δηλώσεις που επικαλέστηκαν δεν ασκούν επιρροή στην ποινική διαδικασία.

• Εάν η εισαγγελική πρόταση γίνει δεκτή, τότε δεν αποκλείεται ορισμένοι εκ των καταδικασθέντων να καταλήξουν στη φυλακή.

Η εξέλιξη αυτή αφορά κυρίως τους πρωτοδίκως καταδικασθέντες για τους οποίους το δικαστήριο είχε αποφασίσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής τους έως το εφετείο, όπως την Ελένη Ζαρούλια, το Στ. Μπούκουρα, τον Δημ. Κουκούτση, τον Γ. Δήμου, τον Μιχ. Αρβανίτη και τον Χρ. Αλεξόπουλο, οι οποίοι κινδυνεύουν να οδηγηθούν στη φυλακή για να εκτίσουν.

Αντιστοίχως για 12 από τους καταδικασθέντες, όπως ο Νικ. Μιχαλολιάκος, ο Χρ. Παππάς, ο Ηλ. Κασιδιάρης ο Ηλ. Παναγιώταρος και ο Ιω. Λαγός, υπάρχει το ενδεχόμενο να αυξηθούν οι πρωτόδικες ποινές κάθειρξης έως και τα 15 έτη, καθώς έχει ασκηθεί έφεση του εισαγγελέα.

Κάποιοι οφείλουν αυτοκριτική και πολλές συγγνώμες για τον τρόπο με τον οποίο έδρασαν ως προθάλαμοι για τα νεοναζιστικά εμέσματα και για την διεύρυνση της πολιτικής και εκλογικής επιρροής της εγκληματικής οργάνωσης. Δεν θα το πράξουν.Είναι βέβαιο, ωστόσο ότι η επισήμανση είναι αναγκαία μήπως και συνειδητοποιήσουμε ότι η διασπορά του δηλητηρίου συνεχίζεται ακόμα με νέα, κάθε φορά, επίφαση.

Η εγκληματική οργάνωση των Μιχαλολιάκου, Κασιδιάρη, Λαγού και όλων των άλλων δεν ήταν μόνο ένα συγκυριακό φαινόμενο της πρώτης φάσης των μνημονίων, δεν ήταν μόνο η αποκαλούμενη “κάτω πλατεία” που μοχλεύτηκε με τις διαδηλώσεις των αγανακτισμένων, δεν ήταν, εντέλει, κάτι που απλώς συνέβη κι εδώ όπως συνέβαινε το ίδιο διάστημα και σε άλλες χώρες.

Η επικράτησή της και η εκπροσώπησή των αρνητών της Δημοκρατίας στο Κοινοβούλιο ήταν σε μεγάλο βαθμό προϊόν ενός πολιτικού και μιντιακού “καθαρτηρίου” που ανέλαβε να εξαγνίσει το διευθυντήριο της εγκληματικής οργάνωσης και να το καταστήσει σχεδόν λογικό και αναγκαίο.

Από την γιαγιά που συνοδεία χρυσαυγιτών σηκώνει τη σύνταξή της από το ΑΤΜ μέχρι την αποσιώπηση της δράσης των ταγμάτων εφόδου κατά μεταναστών, και από τις τηλεοπτικές εκπομπές που παραδόθηκαν ως πασαρέλα στο νεοναζιστικό life style μέχρι τη διαμόρφωση της αντίληψης ότι οι Κασιδιαραίοι καλύπτουν το κενό μιας παραδομένης και παραιτημένης πολιτικής τάξης, οι ευθύνες και οι συνέργειες έχουν ονόματα και διευθύνσεις.

Και σε κάποια συστημικά κόμματα –που αδιαφόρησαν ή βολεύτηκαν-, και σε μερίδα μέσων ενημέρωσης και δημοσιογραφικές περσόνες που συστηματικά έδωσαν βήμα και λόγο ύπαρξης στους εγκληματίες με τη βούλα του Εφετείου.

Κι όλα αυτά πρέπει να προκαλούν εγρήγορση, γιατί τα “ορφανά” των χρυσαυγιτών κυκλοφορούν ακόμα ανάμεσά μας.

   Το ΠΑΣΟΚ προσθέτει ότι «από την πρώτη στιγμή δε δίστασε να συγκρουστεί τόσο με τη Χρυσή Αυγή όσο και με τα διάδοχα σχήματα της, που με την προβιά του κοινοβουλευτικού κόμματος προσπάθησαν να εξαπατήσουν τους πολίτες».

   «Η δημοκρατία κερδίζεται με μόνιμο αγώνα», τονίζει.

«Τα 42 “ένοχος” που ακούστηκαν κατά την εκφώνηση της απόφασης του Εφετείου κλείνουν το κεφάλαιο της δικαστικής διερεύνησης της εγκληματικής δράσης του νεοναζιστικού μορφώματος. Τα 42 “ένοχος” αποτελούν νίκη του αντιφασιστικού κινήματος, των συγγενών των θυμάτων που ύψωσαν ανάστημα, των δικηγόρων που έδωσαν πολυετή αγώνα, των μαρτύρων που δεν φοβήθηκαν. Και μια ελάχιστη δικαίωση για τα θύματα, για τον Παύλο Φύσσα, τον Σαχζάτ Λουκμάν, τα δεκάδες “ανώνυμα” θύματα της ναζιστικής βίας», σημειώνει ο ΣΥΡΙΖΑ, τονίζοντας ότι «η καταδίκη της Χρυσής Αυγής και σε δεύτερο βαθμό είναι ένα μεγάλο χαστούκι σε όσους αποπειράθηκαν να δικαιολογήσουν τη δράση των νεοναζί, σε όσους προσδοκούσαν μια “πολιτισμένη Χρυσή Αυγή” για να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη».

«Η καταδίκη αυτή είναι νίκη του δημοκρατικού κόσμου, νίκη της Δημοκρατίας, ήττα της ακροδεξιάς. Η σημερινή μέρα είναι ταυτόχρονα και υπενθύμιση καθήκοντος στις δύσκολες εποχές που ζούμε: απαιτείται διαρκής αγώνας, σε όλα τα μέτωπα, ώστε ο φασισμός να μην ξανασηκώσει κεφάλι, όποια μάσκα κι αν φορέσει», καταλήγει η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

Υιοθετώντας πλήρως την εισαγγελικής πρόταση το δικαστήριο καταδίκασε τους κατηγορούμενους κατά περίσταση για εγκληματική οργάνωση ένταξη διεύθυνση, ανθρωποκτονία από πρόθεση, οπλοκατοχή και άλλες επιμέρους πράξεις.

Παρούσα στη δικαστική αίθουσα ήταν η Μάγδα Φύσσα ενώ στο εδώλιο για να ακούσουν την ετυμηγορία κάθισαν μόνο ο έγκλειστος Ιω. Λαγός και ο Ηλίας Κασιδιάρης, με τους υπόλοιπους κατηγορούμενους να εκπροσωπούνται από συνηγόρους.

Το δικαστήριο έκανε δεκτά και τις ελαφρυντικές περιστάσεις που είχε αναγνωρίσει το δικαστήριο σε πρώτο βαθμό.

Για Διεύθυνση Εγκληματικής Οργάνωσης ένοχοι κρίθηκαν οι: Νίκος Μιχαλολίακος, Ηλίας Κασιδιάρης, Ιωάννης Λαγός, Χρήστος Παπάς, Ηλίας Παναγιώταρος, Γιώργος Γερμενής και Αρτέμης Ματθαιόπουλος.

Ένοχοι για ένταξη κρίθηκαν οι υπόλοιποι 11 πρώην βουλευτές (Αντώνιος Γρέγος, Ελένη Ζαρούλια, Πολύβιος Ζησιμόπουλος, Παναγιώτης Ηλιόπουλος, Νίκος Κούζηλος, Δημήτρης Κουκούτσης, Νίκος Μίχος, Κωνσταντίνος Μπαρμπαρούσης, Στάθης Μπούκουρας, Χρυσοβαλάντης Αλεξόπουλος και Μιχαλης Αρβανίτης.

Μεταξύ των υπολοίπων κατηγορουμένων που καταδικάστηκαν για ένταξη σε εγκληματική οργάνωση είναι ο δολοφόνος του Παύλου Φύσσα, Γιώργος Ρουπακιάς, ο πυρηνάρχης Περάματος Αναστάσιος Πανταζής και ο πυρηνάρχης Νίκαιας Γιώργος Πατέλης.

Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, και συγκεκριμένα το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων, θα αποφανθεί ύστερα από μαραθώνια αποδεικτική διαδικασία για την ποινική μεταχείριση των 42 κατηγορούμενων που βρίσκονται στο εδώλιο.

Υπενθυμίζεται ότι η ανακοίνωση της απόφασης είχε αρχικά προγραμματιστεί για σήμερα, ωστόσο η διαδικασία της διάσκεψης δεν ολοκληρώθηκε λόγω ασθένειας μέλους της σύνθεσης, με αποτέλεσμα να οριστεί νέα ημερομηνία.

Ο κ. Τσουκαλάς σημείωσε ότι «το ΠΑΣΟΚ, από την αρχή, τήρησε έναν συνεπή αγώνα και με πρωτοβουλίες νομοθετικές για να μην επαναληφθεί η συμμετοχή ενός τέτοιου επικίνδυνου κόμματος στη δημοκρατία».

Όπως τόνισε, «η δημοκρατία οφείλει να είναι σε επαγρύπνηση, είναι θέμα μόνιμου αγώνα. Και η καρδιά της δημοκρατίας είναι η δικαιοσύνη και η απονομή της».

«Ευχόμαστε να απονεμηθεί δικαιοσύνη, να μην υπάρχει ατιμωρησία και να μην έχουμε ξανά την επανάληψη τέτοιων φασιστικών φαινομένων επικίνδυνων για τη δημοκρατία και την κοινωνική συνοχή», ανέφερε ο εκπρόσωπος Τύπουτου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ.