Νωρίτερα σήμερα ο Νίκος Ανδρουλάκης άφησε ξεκάθαρες αιχμές κατά Γερουλάνου, Δούκα και Χριστοδουλάκη με αφορμή διαρροές για το ποιοι σύνεδροι είναι δικοί τους και το ποια τάση ήρθε δεύτερη στην εσωκομματική διαδικασία. «Το ΠΑΣΟΚ δεν μοιράζεται σε τιμάρια» τόνισε στη συνεδρίαση της Επιτροπής Συμπαράταξης και Διεύρυνσης.

Χριστοδουλάκης: Το δίλημμα είναι «κόμμα συμπλήρωμα ή μεγάλη δημοκρατική παράταξη ως φορέας αλλαγής»

Από την πλευρά του, ο Μανώλης Χριστοδουλάκης, ο οποίος στις εσωκομματικές εκλογές για πρόεδρο είχε ταχθεί με την πλευρά Δούκα, σε ανάρτηση έθεσε το δίλημμα «κόμμα συμπλήρωμα ή μεγάλη δημοκρατική παράταξη ως φορέας αλλαγής».

Συγκεκριμένα ο βουλευτής Ανατολικής Αττικής έγραψε στα social media:

«Τι ΠΑΣΟΚ θέλουμε;

Ένα κόμμα που, υπό τη συστημική πίεση όσων χτυπούν, δήθεν από ανησυχία, το καμπανάκι του κινδύνου της αποσταθεροποίησης και της ανασφάλειας που υποτίθεται πως θα έρθει αν η ΝΔ δεν βρει έναν πρόθυμο εταίρο, θα υποκύψει στον ρόλο του συμπληρώματος;

Ή θέλουμε ένα ΠΑΣΟΚ το οποίο διευρύνεται κοινωνικά στον προοδευτικό χώρο και αποτελεί τον πρωταγωνιστή της ανασυγκρότησης της μεγάλης Δημοκρατικής Παράταξης, ώστε να αποτελέσει τον φορέα που θα αλλάξει την κοινωνικά επιζήμια αυτή πολιτική;

Θέλουμε το δεύτερο, καθαρά και χωρίς αστερίσκους. Ένα ΠΑΣΟΚ που γνωρίζει καλά πως η ΝΔ είναι ο μοναδικός του αντίπαλος και φιλοδοξεί να κάνει πράξη την πολιτική αλλαγή στον τόπο.

Να το πούμε απλά: η ΝΔ είναι ο βασικός μας αντίπαλος, όποιον αρχηγό κι αν έχει. Η διαχωριστική γραμμή με τη δεξιά δεν αρκεί να διατυπώνεται μόνο στην κεντρική πολιτική σκηνή.

Πρέπει να τέμνει κάθετα την εκπροσώπηση της παράταξης, σε οποιονδήποτε χώρο μαζικής κοινωνικής και πολιτικής διεργασίας. Από τα επιμελητήρια και τα συνδικάτα μέχρι την αυτοδιοίκηση, τους Δήμους και τις Περιφέρειες της χώρας. Καθαρές επιλογές στήριξης συνδυασμών, τουλάχιστον στις πρωτεύουσες νομών και στους μεγάλους δήμους.

Η αυτοδιοίκηση δεν είναι απολίτικη ή απλώς διαχειριστική, ούτε άθροισμα επιμέρους κοινωνικών μηχανισμών χωρίς ιδεολογική ταυτότητα. Έχει πρόσημο πολιτικό, αντικατοπτρίζει την ολιστική πολιτική αποκέντρωσης πόρων, εξουσιών και ρόλων, την αντιπροσώπευση και τη λογοδοσία που δομούν κοινωνική εμπιστοσύνη.

Καμία συνδιοίκηση με δεξιά σχήματα στους μαζικούς χώρους, που θα μπορούσε να αλλοιώσει το κεντρικό πολιτικό στίγμα της παράταξης».

Δούκας για Χριστοδουλάκη: Το μέτωπο κατά της συγκυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ με τη ΝΔ διευρύνεται

Την ανάρτηση του Μανώλη Χριστουδουλάκη χαιρέτισε ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, κάνοντας λόγο για «μέτωπο που διευρύνεται».

«Διάβασα τη σημερινή ανάρτηση του Μανώλη Χριστοδουλάκη. Με μεγάλη μου χαρά διαπιστώνω ότι το μέτωπό μας κατά της συγκυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ με τη Νέα Δημοκρατία διευρύνεται. Στο Συνέδριο, όλοι μαζί, να πάρουμε τη σχετική απόφαση» έγραψε στο «Χ» ο Χάρης Δούκας.

Για όσους ξέρουν να διαβάζουν το σύνθετο εσωκομματικό παζλ της Χαριλάου Τρικούπη – και της κεντροαριστεράς ευρύτερα – το διάβημα του δημάρχου Αθηναίων και του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ να συνυπογράψουν αυτό το μες στο άρθρο σηματοδοτεί και το ότι η συμμαχία που είχαν συγκροτήσει για τις εσωκομματικές εκλογές του ΠΑΣΟΚ παραμένει ζωντανή.

Και αυτό αποτελεί μία πρώτης τάξεως απάντηση σε όσους καλοθελητές είχαν σπεύσει να διαδώσουν ότι η συμμαχία Δούκα – Χριστοδουλάκη είχε εκμετρήσει το ζην μετά την εσωκομματική καλπη του περασμένου Οκτωβρίου…

Ο κ. Δούκας γράφει:

“Κάνετε μεγάλο λάθος κ. Χριστοδουλάκη με τα όσα είπατε για το Μνημόνιο. 15 χρόνια μετά, μας λέτε ότι ανακαλύψατε έναν άλλον δρόμο, τον οποίο δεν βρήκαν ούτε οι Ισπανοί, ούτε οι Πορτογάλοι, ούτε οι Ιρλανδοί, ούτε οι Κύπριοι, ούτε οι Έλληνες, απέναντι στην κρίση. Με τέτοιες απόψεις απλώς αθωώνετε τη ΝΔ από τις ευθύνες της και το χειρότερο «αδειάζετε» τον ηρωικό αγώνα της τελευταίας κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και της κοινοβουλευτικής του ομάδας που κράτησε όρθια τη χώρα, με τόσες θυσίες. Είμαι βέβαιος ότι ούτε ο κ. Ανδρουλάκης, ούτε τα στελέχη του InSocial ασπάζονται αυτές τις απόψεις”.

Κάνετε μεγάλο λάθος κ. Χριστοδουλάκη με τα όσα είπατε για το Μνημόνιο.

15 χρόνια μετά, μας λέτε ότι ανακαλύψατε έναν άλλον δρόμο, τον οποίο δεν βρήκαν ούτε οι Ισπανοί, ούτε οι Πορτογάλοι, ούτε οι Ιρλανδοί, ούτε οι Κύπριοι, ούτε οι Έλληνες, απέναντι στην κρίση.

Με τέτοιες… pic.twitter.com/mZqOI310qo

— Haris Doukas (@h_doukas) June 19, 2025

Στο θέατρο Άλφα, επί της Οδού Πατησίων, θα συζητηθεί μεταξύ άλλων εάν και πως μπορεί να υπάρξει πειστική αντιπρόταση στην πολιτική της δεξιάς και της Νέας Δημοκρατίας. Ανοιχτές συζητήσεις γίνονταν πάντα και άρα δεν αποτελούν κάτι το πρωτότυπο.

Ωστόσο, μία εκδήλωση, στην οποία πρωταγωνιστούν ένα κεντρικό και αναγνωρίσιμο στέλεχος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης όπως ο Διονύσης Τεμπονέρας, που ανήκει στη λεγόμενη εσωκομματική αντιπολίτευση του ΣΥΡΙΖΑ , ο Μανώλης Χριστοδουλάκης, βουλευτής του ΠΑΣΟΚ , που σε καμία περίπτωση δεν μπορεί κάποιος να τον τοποθετήσει στους στενούς συνεργάτες του Νίκου Ανδρουλάκη και η Έφη Αχτσιόγλου, βουλευτής πλέον της Νέας Αριστεράς και πρώην υποψήφια Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, δεν μπορεί να περάσει κάτω από τα πολιτικά και δημοσιογραφικά ραντάρ.

Οι δημοσκοπήσεις  δείχνουν πως, στη μεγάλη εικόνα, κερδισμένος στο χώρο της κεντροαριστεράς, που κοντράρει μάλιστα στα ίσια τον Κυριάκο Μητσοτάκη, δεν υπάρχει.

Άλλωστε, εκλογολόγοι και δημοσκόποι χαρακτηρίζουν κατακερματισμένη την προοδευτική αντιπολίτευση με τις ανακατατάξεις βέβαια να είναι σαφείς και καθόλου αμελητέες, λαμβάνοντας υπόψη ότι η Χαριλάου Τρικούπη διεκδικεί με αξιώσεις πλέον τη θέση της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Ωστόσο, η πρωτοκαθεδρία της Νέας Δημοκρατίας δεν φαίνεται να απειλείται.

«Μουδιασμένες» αντιδράσεις και παρασκηνιακή μουρμούρα 

Από την πλευρά της, η Κουμουνδούρου δεν σχολίασε την εκδήλωση. Περισσότερο θα μπορούσε να πει κάποιος ότι την υποβάθμισε. Άλλωστε, οι προβολείς της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης ήταν το Σαββατοκύριακο στραμμένοι στην Βόρεια Ελλάδα και ιδιαίτερα στο 1ο αναπτυξιακό συνέδριο του κόμματος στην Κοζάνη, όπου το πρόσημο που βάζουν είναι κάτι περισσότερο από θετικό.

Από την άλλη, στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ δεν βλέπουν με καλό μάτι την κίνηση Τεμπονέρα. Πρώτον, γιατί θεωρούν ότι δίνει λάθος σήμα πριν τις Ευρωεκλογές, υπενθυμιζοντας πως οι σχέσεις των κομμάτων είναι ανταγωνιστικές και δεύτερον, γιατί εκτιμούν ότι είναι «άκομψο» να βρεθεί ένα κεντρικό στέλεχος του κόμματος στο ίδιο τραπέζι με την Έφη Αχτσιόγλου, που επέλεξε, όπως λένε, το δρόμο της διάσπασης και μάλιστα λίγες ημέρες πριν το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ.

Στη Χαριλάου Τρικούπη, σε καμία των περιπτώσεων δεν πετούν τη σκούφια τους για την εκδήλωση, μάλλον στάση αναμονής κρατούν περισσότερο, καθώς περιμένουν να ακούσουν το τι θα ειπωθεί.

Πάντως, πηγές του ΠΑΣΟΚ κατέστησαν σαφές οτι ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει εξηγήσει τους όρους και το πλαίσιο αναγέννησης της κεντροαριστεράς στη χώρα, υπενθυμίζοντας ότι οι στοιχίσεις γίνονται πίσω από αξίες, προγραμματικές θέσεις και αρχές και όχι πίσω από πρόσωπα, συγκολλήσεις κομμάτων και συμφωνίες κορυφής.

Στη Νέα Αριστερά λένε πως η συζήτηση τους ενδιαφέρει «στη βάση του περιεχομένου». Όπως αναφέρουν, πάντα είναι ανοιχτοί στο διάλογο ξεκαθαρίζοντας ότι τους αφορά η ανασυγκρότηση του προοδευτικού χωρου «όταν μάλιστα είμαστε αντιμέτωποι με την επικυριαρχία της δεξιάς και της κυβέρνησης Μητσοτάκη».

Εντούτοις, εκτιμούν πως δεν υπάρχει κοινό έδαφος είτε με το ΠΑΣΟΚ, πολλώ δε μάλλον με τον ΣΥΡΙΖΑ, με πηγές του κόμματος να σημειώνουν ότι ζητούμενο είναι η ανασύνθεση στη βάση της κοινωνίας. Ακόμη, δεν έχει ανακοινωθεί ο φορέας υπό την αιγίδα του οποίου θα πραγματοποιηθεί η εκδήλωση.

Αυτό βέβαια το οποίο αναφέρουν οι γνωρίζοντες είναι πως η ιδέα της διοργάνωσής της ξεκίνησε από τον Διονύση Τεμπονέρα. Οι αρχικές πληροφορίες που ανέφεραν πως η Εφημερίδα των Συντακτών έχει «κλειδώσει» ως διοργανωτής δεν έχουν επιβεβαιωθεί μέχρι στιγμής.

Με πληροφορίες από το flash.gr

Μιλά επίσης για το θέμα που ανέκυψε στην Ροδόπη και την πολιτική κόντρα που ξέσπασε μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ. Σ’ ό,τι αφορά όσα θα συμβούν στην επόμενη Βουλή αναφέρει ότι «μόνο το ΠΑΣΟΚ μπορεί να εμπνεύσει και να αποτελέσει τον σοβαρό αντιπολιτευτικό πυλώνα».

Συνέντευξη Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Κύριε Χριστοδουλάκη σε τι χρειάζεται ο φράχτης στον Έβρο, όταν χάνονται τόσοι άνθρωποι στη θάλασσα; Τους διώχνουμε από την ξηρά και τους πνίγουμε στη θάλασσα; 

Το ναυάγιο στα ανοιχτά της Πύλου είναι ακόμη μια μεγάλη τραγωδία προσφύγων που χάνονται άδικα στη Μεσόγειο, η οποία έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε θάλασσα θανάτου. Γυναίκες, άνδρες και παιδιά, θύματα των εγκληματικών οργανώσεων των σύγχρονων δουλεμπόρων, χάνουν τις ζωές τους κυνηγώντας το όνειρο και την ελπίδα.  Αποτελεί μια μεγάλη τραγωδία για την Ευρώπη, για την ελευθερία, για τη δικαιοσύνη, για την ασφάλεια που οραματιζόμαστε και θέλουμε. Επιβάλλεται πρωτίστως πένθος και σιωπή. Και μια βαθιά περισυλλογή.

• Για όσα πρέπει να αλλάξουν. Χρειάζεται μια σοβαρή, ριζοσπαστική μεταρρύθμιση της μεταναστευτικής και προσφυγικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να μπορεί να προστατεύσει αποτελεσματικά τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Το πρόβλημα δεν είναι οι χερσαίοι φράχτες ή οι ανοιχτές, αναγκαστικά, θάλασσες. Το πρόβλημα είναι οι ανεπάρκεια των πολιτικών της ΕΕ στο προσφυγικό και στο μεταναστευτικό. Για εμάς, ο στόχος είναι να προστατεύσουμε τα σύνορα μας, με απόλυτο σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή.

–Μετά τις εκλογές, ανέκυψε μια πολιτική κόντρα με αφορμή την «στήριξη» που παρείχε το Προξενείο της Τουρκίας σε μέλη της μειονότητας, όπως καταγγέλλει η ΝΔ, σε υποψήφιους του ΣΥΡΙΖΑ στην Ροδόπη. Ποια είναι η θέση του ΠΑΣΟΚ / ΚΙΝΑΛ για το θέμα;

Πρόκειται για επικίνδυνους τυχοδιωκτισμούς στα εθνικά μας θέματα. Ο κ. Μητσοτάκης και ο κ. Τσίπρας παίζουν ένα παιχνίδι ιδιαίτερα κρίσιμο, με μικροκομματικές προεκτάσεις, χωρίς να σκέφτονται τις επιπτώσεις που μπορεί αυτό το ζήτημα να έχει στο μέλλον. Έχουμε χρέος να υπηρετήσουμε ένα σχέδιο που περιφρουρεί τα εθνικά μας συμφέροντα και όχι να τα εργαλειοποιεί για πρόσκαιρα κομματικά οφέλη. Όλοι οι Έλληνες βουλευτές οφείλουν να σέβονται τη συνθήκη της Λωζάνης, είτε χριστιανοί είτε μουσουλμάνοι. Είναι αδιανόητο  να επιτρέψουμε οποιαδήποτε ξένη παρέμβαση σε θέματα που αφορούν τη χώρα μας από τρίτες δυνάμεις. Οφείλουμε όμως και εμείς να σταθούμε σοβαροί στο ύψος των περιστάσεων. Γιατί όσο επικίνδυνο είναι το θέμα που ανέκυψε από τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, άλλο τόσο επικίνδυνα και  διχαστικά είναι όσα ακούσαμε από το στόμα της κ. Μπακογιάννη, κατά την επίσκεψη της στην περιοχή. Το ΠΑΣΟΚ είναι το μόνο κόμμα που έχει σταθεί με σεβασμό στα θέματα της μειονότητας, και σήμερα το μόνο, που προτάσσει την ατζέντα της περεταίρω στήριξης της περιοχής για την οικονομική της ανάπτυξη και κοινωνική ευημερία. Αυτή είναι για εμάς η εθνικά υπεύθυνη στάση.

-Η ΝΔ κατάφερε να αναδειχθεί πρώτη σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Έχετε κάποια ερμηνεία γι’ αυτό;

Το αποτέλεσμα της κάλπης της 21^ης Μαΐου, έστειλε ένα σαφές μήνυμα. Ότι η κρυφή δύναμη του κ. Μητσοτάκη, ήταν η δυνατότητα του να συγκρίνεται με την ανεπάρκεια του ΣΥΡΙΖΑ και της ηγεσίας του να αρθρώσει μία ρεαλιστική αντιπρόταση διακυβέρνησης της χώρας. Για αυτό και για εμάς, ο ΣΥΡΙΖΑ έπαιξε το ρόλο του πολιτικού χορηγού της ΝΔ.

• Στη μεγάλη του πλειονότητα, δεν ήταν ψήφος επιδοκιμασίας της κυβερνητικής πολιτικής, αλλά ψήφος που κλήθηκε να συγκρίνει για το ποιος εκπροσωπεί καλύτερα το «μη χείρον βέλτιστον».

Και αυτό φυσικά αποδείχθηκε ότι είχε οριζόντια ηλικιακά χαρακτηριστικά. Αυτό το κενό στο πολιτικό μας σύστημα θέλει και μπορεί να καλύψει το ΠΑΣΟΚ. Πληρώσαμε το τίμημα της ανάληψης ευθύνης για τη διάσωση της χώρας το 2010, αλλά επανήλθαμε ανανεωμένοι και έτοιμοι να σπάσουμε τον καχεκτικό δικομματισμό και το προβληματικό δίπολο «ΝΔ- ΣΥΡΙΖΑ» με μια εναλλακτική πρόταση που δίνει ελπίδα και προοπτική στη βάση του σοβαρού προγραμματικού λόγου με προτάσεις βιώσιμες και εφαρμόσιμες προς όφελος των πολλών.

-Το διακύβευμα των εκλογών της 25ης Ιουνίου ποιο είναι για το ΠΑΣΟΚ / ΚΙΝΑΛ; Μπορεί να αναδειχθεί το ΠΑΣΟΚ σε αξιωματική αντιπολίτευση έστω και οριακά;

Το αποτέλεσμα των εκλογών της 21^ης Μαΐου ανέδειξε μια επιτακτική ανάγκη. Να αποκτήσει ο τόπος μια ισχυρή και αξιόπιστη αντιπολίτευση. Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής ως ο αυθεντικός εκφραστής της δημοκρατικής  παράταξης οφείλει να αποτελέσει την αξιόπιστη εναλλακτική απέναντι στη ΝΔ και στις πολιτικές της. Με ευθύνη και αξιοπιστία, να συνεχίσουμε να παράγουμε πολιτικές θέσεις  που θα προστατεύουν τους αδύναμους, θα περιφρουρήσουν το κοινωνικό κράτος και θα δώσουν ξανά όραμα και ελπίδα στους μη προνομιούχους.

Η στόχευση μας δεν έχει ταβάνι. Συνεχίζουμε δυναμικά κάθε μέρα να βρισκόμαστε δίπλα στους πολίτες, να αφουγκραζόμαστε τα προβλήματα της κοινωνίας και να προωθούμε λύσεις για αυτά.

Ξέρουμε ότι ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς. Αλλά ξέρουμε επίσης πως μόνο το ΠΑΣΟΚ μπορεί να εμπνεύσει και να αποτελέσει τον σοβαρό αντιπολιτευτικό πυλώνα της επόμενης βουλής. Αλλά και προοπτικά, τη μοναδική αξιόπιστη εναλλακτική αντιπρόταση διακυβέρνησης.

-Εάν επιβεβαιωθεί το αποτέλεσμα της πρώτης κάλπης, η ΝΔ θα είναι μακράν πρώτο κόμμα. Τι είδους αντιπολίτευση θα μπορέσετε να ασκήσετε έχοντας λάβει σχεδόν το ένα τέταρτο του ποσοστού της;

Πρώτος στόχος μας είναι να αυξήσουμε και άλλο τα ποσοστά μας στις 25 Ιουνίου, ώστε να μπορέσουμε να ασκήσουμε μια αποτελεσματική αντιπολίτευση. Απέναντι στον κίνδυνο για μία ανεξέλεγκτη και αλαζονική διακυβέρνηση την επόμενη τετραετία, το ΠΑΣΟΚ με τη δύναμη του ελληνικού λαού, θα ορθώσει το ανάστημα του. Για αυτό ο ρόλος μας  οφείλει να είναι διττός. Από τη μία να ελέγχουμε ουσιαστικά την κυβέρνηση ώστε να αποφευχθούν τα φαινόμενα που ζήσαμε στην προηγούμενη τετραετία, όπως οι απευθείας αναθέσεις, οι υποκλοπές, η απαξίωση του ΕΣΥ, η υποβάθμιση των θεσμών και κατ΄ επέκταση της δημοκρατίας. Από την άλλη, να καταθέτουμε προτάσεις βιώσιμες και επωφελείς για την κοινωνία και τους πολίτες, ώστε να δώσουμε την προοπτική μιας άλλης κυβερνητικής πολιτικής. Και γνωρίζετε πολύ καλά, ότι αυτό αποτελεί και το εχέγγυο και την ουσία της δημοκρατίας. Μια αντιπολίτευση αυστηρή, αντικειμενική, με πολιτικό λόγο, πολιτικά επιχειρήματα και αντιπροτάσεις. Μια αντιπολίτευση όχι τύποις ή «εικόνας» αλλά ουσίας, που δε θα πέφτει στις παγίδες του λαϊκισμού και της τοξικότητας. Τέτοια αντιπολίτευση θα ασκήσει το ΠΑΣΟΚ, ώστε να προσφέρει πραγματικές υπηρεσίες στη χώρα και στο κοινωνικό σύνολο. 

-Και εάν δεν υπάρξει αυτοδυναμία της ΝΔ, είστε έτοιμοι για εκλογές τον Αύγουστο;

Δυστυχώς ο κ. Μητσοτάκης και η ΝΔ συνεχίζουν να παίζουν το χαρτί του εκφοβισμού για να εκβιάσουν τους ψηφοφόρους. Στις πρώτες εκλογές εφηύραν τερατογενέσεις κυβερνητικών σχηματισμών, πίεσαν τους ψηφοφόρους με την αστάθεια που μπορεί να οδηγούσε σε πόλεμο με την Τουρκία. Τώρα, εκφοβίζουν τους ψηφοφόρους με τρίτες εκλογές τον Αύγουστο, αν δεν υπάρξει ασφαλής αυτοδυναμία. Αυτό που δεν παραδέχεται όμως ο κ. Μητσοτάκης είναι ότι ο ίδιος επέλεξε να «κάψει» την απλή αναλογική. Δεν τον απασχολεί η χώρα και τα ουσιαστικά προβλήματα των πολιτών, αλλά πώς θα εξασφαλίσει 4 χρόνια ακόμη την καρέκλα του Πρωθυπουργού. Αυτός ήταν που δε δέχτηκε καμία συζήτηση για κυβέρνηση συνεργασίας μετά τις εκλογές της απλής αναλογικής.  Και τώρα κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ, που δε δεχόμαστε να γίνουμε συμπλήρωμα για τους 2-3 βουλευτές που θα του λείπουν; Ας ψάξει να τους βρει αλλού. Άλλωστε θα υπάρχουν πρόθυμοι να συμπράξουν από τη «δεξιά πολυκατοικία».  Έχει ήδη στις τάξεις της η ΝΔ αρκετούς τέτοιους.

Ο κ. Χριστοδουλάκης ξεκαθαρίζει όσα υποστηρίζει το ΠΑΣΟΚ για τη φορολογία και κάνει κριτική στην ΝΔ για τον τρόπο που άσκησε την εξουσία και στον ΣΥΡΙΖΑ για την αντιπολιτευτική τακτική του.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Κύριε Χριστοδουλάκη ας ξεκινήσουμε από ένα θέμα της επικαιρότητας που αφορά στη συζήτηση που γίνεται για τη φορολογία. Ποια είναι τελικά η πρόταση του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ για την φορολόγηση. Είστε υπεύθυνος σύνταξης του προγράμματος του κόμματος και προφανώς εκ των αρμοδίων να μας απαντήσει.

Εύκολο, αξιόπιστο και απλό. Πρώτα για τους άμεσους φόρους: Καμμία νέα φορολογία εισοδημάτων, επιχειρήσεων και ΕΝΦΙΑ. Μερικές εφικτές ελαφρύνσεις με ενίσχυση του αφορολόγητου λόγω πληθωρισμού, κίνητρα για τις οικογένειες με παιδιά, ήπια μείωση ασφαλιστικών εισφορών. Διορθώνουμε μόνο την εξοργιστικά χαμηλή φορολογία μερισμάτων για να ενισχύσουμε τις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα. Παρομοίως για την εξοργιστική φοροαπαλλαγή στις γονικές μεταβιβάσεις μεγάλου πλούτου, για να μειωθεί κάπως η ανισότητα που καλπάζει – ιδίως ανάμεσα στην νέα γενιά. Τελεία.

Πάμε τώρα στην έμμεση φορολογία: Με τα υπερέσοδα 3 δισεκατομμύρια του ΦΠΑ που έβγαλε το κράτος λόγω πληθωρισμού, μειώνουμε τους συντελεστές ΦΠΑ σε καύσιμα και βασικά είδη για όσο διάστημα διαρκεί η ακρίβεια. Για τον ίδιο λόγο θεσπίζεται έκτακτη φορολογία στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών, πάλι για όσο διάστημα υπερκερδίζουν. Μόνιμη μείωση του ΦΠΑ προτείνουμε μόνο αν αποδώσουν οι προτάσεις μας για διασύνδεση συναλλαγών με την ΑΑΔΕ που θα περιορίσουν το μεγάλο κλέψιμο του ΦΠΑ. Σήμερα η ενθυλάκωση ΦΠΑ φτάνει τα 4 δισεκ. ευρώ και φυσικά μεγαλώνει όσο οι συντελεστές παραμένουν ψηλά. Τελεία και παύλα.

-Η φορολόγηση των υπερκερδών για την οποία μιλάτε, συνδέεται με την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και αφορά τις 6, 7 μεγάλες εταιρείες ενέργειας στις οποίες αναφέρθηκε ο κ. Τσίπρας;

Εμείς από τότε που διατυπώσαμε την πρόταση δεν εννοούμε κάθε μεγάλη εταιρεία, αλλά μόνο και αυστηρά τις εταιρείες ενέργειας που μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία είδαν τα κέρδη τους να εκτοξεύονται όπως οι πύραυλοι της NASA. Τα κέρδη αυτά ήταν απρόσμενα γιατί δεν μεσολάβησε κάποια αναδιάρθρωση παραγωγής, δεν αυξήθηκαν οι μισθοί, δεν μεγάλωσε η ζήτηση. Αντίθετα, οι καταναλωτές πιέστηκαν μέχρι σύνθλιψης και για αυτό είναι δίκαιο οι άκρως ωφεληθέντες να φορολογηθούν.

Τώρα πλέον εκτός από το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ, συμφωνεί στην έκτακτη φορολογία και η ΝΔ, αν και πολύ βολικά ξέχασε να υπογράψει όλες τις σχετικές αποφάσεις που την επιβάλουν στους προμηθευτές ενέργειας.

–Το αποτέλεσμα των εκλογών, εάν λάβουμε υπόψιν την πτώση του ΣΥΡΙΖΑ, ήταν θετικό για το ΠΑΣΟΚ / ΚΙΝΑΛ;

Ήταν θετικό από μόνο του, δεν μετράμε το μπόι μας ανάλογα με το πόσο κονταίνουν οι άλλοι. Αντίπαλος μας ήταν και είναι τα προβλήματα του τόπου και η διακυβέρνηση της ΝΔ που αρκετά από αυτά τα όξυνε με την πολιτική της αντί να τα περιορίσει. Δεν λέω ότι όλα στραβά τα έκανε – απεναντίας σε μερικά αντέδρασε αποτελεσματικά όπως στην πρώτη φάση της πανδημίας, στην απόπειρα εισβολής στον Έβρο, στους εξοπλισμούς, ίσως και σε ορισμένα άλλα. Αλλά και σε πολλά τα έκανε μαντάρα, από τις υποκλοπές, την κομματική καθυπόταξη των ΔΕΚΟ – όπως του ΟΣΕ – και την πεισματική της άρνηση να μειώσει τον ΦΠΑ για να φρενάρει τον πληθωρισμό.  Όλα αυτά εμείς τα αναδείξαμε, προτείναμε λύσεις, δεν μείναμε στο άσπρο-μαύρο που έλεγε ο ΣΥΡΙΖΑ. Υπάρχουν και άλλα χρώματα να πεις τι συμβαίνει και τι πρέπει να γίνει και πιστεύω ότι ο κόσμος το εκτίμησε θετικά.

–Η ΝΔ γιατί πιστεύετε ότι πέτυχε αυτό το μεγάλο ποσοστό;

Πρώτον διότι πέτυχε να εμφανιστεί ως ο παράγων σταθερότητας σε μια περίοδο που οι μεν εξωτερικές απειλές φούσκωναν επικίνδυνα, οι δε οικονομικές προοπτικές για δουλειές, κέρδη και εισοδήματα εμφανίζονταν αυξημένες μετά από πολλά χρόνια ύφεσης.

• Το δεύτερο αίτιο ήταν ότι αυτή την εικόνα την ενίσχυσε αφάνταστα ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ με την καθολική απόρριψη και μηδενιστική κριτική των πάντων. Σου λέει ο πολίτης, αφού τα βλέπω μπροστά μου ότι δεν είναι ακριβώς έτσι γιατί πρέπει να συνομολογήσω σε κάτι που ξαναφέρνει την οργισμένη πολιτική της προηγούμενης δεκαετίας;

Σε αυτή την απροθυμία των πολιτών να ταυτιστούν με το αφήγημα του ΣΥΡΙΖΑ ήλθαν να προστεθούν και οι συνήθεις «αριστερές εμμονές», την μία με τον φράκτη στον Έβρο, την άλλη με την άρνηση στους εξοπλισμούς, την παράλλη με τις ασφαλιστικές εισφορές και τις φορολογικές φαντασιώσεις. Τελικά καμμία τους δεν υιοθετήθηκε από την ηγεσία, αλλά όμως τυλιγμένες με την καχυποψία αναξιοπιστίας του 2015, οι εμμονές αυτές έγιναν σαν ένα στρώμα πάγου που πάνω του γλιστρούσε όλος ο πολιτικός σχεδιασμός του ΣΥΡΙΖΑ. Την γνώμη μου λέω.

–Τι θα κάνει το ΠΑΣΟΚ / ΚΙΝΑΛ ενόψει των εκλογών της 25^ης Ιουνίου για να αυξήσει τα ποσοστά του; Μπορεί να αναδειχτεί σε αξιωματική αντιπολίτευση ή είναι ένας «ευσεβής πόθος»;

Τα ποσοστά τα διαμορφώνει και τα επισφραγίζει ο λαός και καλό είναι να αποφεύγουμε τους μικρομεγαλισμούς, να λέμε τώρα πιάσαμε εντεκάρι, την άλλη φορά 13άρι λες και συμπληρώνουμε δελτία Προπό. Θυμάμαι πριν από πολλά χρόνια το ΚΚΕ είχε βάλει στόχο να πιάσει 17% και τώρα είναι ευτυχισμένο που ανέβηκε στο 7%. Άσε καλύτερα.

• Εμάς δουλειά μας είναι να διαδώσουμε το Πρόγραμμα μας, τι προτείνουμε για το Ταμείο Ανάκαμψης, πώς θέλουμε το σύστημα Υγείας και Παιδείας στην νέα εποχή και οι πολίτες θα καταλάβουν μόνοι τους και θα μας κατατάξουν αναλόγως της αξιοπιστίας μας.

Φυσικά η προσπάθεια δεν κλείνει στις ερχόμενες εκλογές. Ίσα-ίσα πιστεύω πως τώρα ανοίγει μια νέα φάση με τις εκλογές στην Αυτοδιοίκηση τον ερχόμενο Οκτώβριο και τις Ευρωεκλογές τον Μάϊο του 2023. Σε αυτές θα εμπεδώσουμε μια δυναμική σταθερής ανάκαμψης που θα μας επιτρέψει να κατοχυρώσουμε έναν ισχυρό ρόλο για το ΠΑΣΟΚ.

Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε εστιάσει στην υπερφορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών και είδαμε τα αποτελέσματα. Η Νέα Δημοκρατία έχει εστιάσει τα τελευταία χρόνια στην υπερφορολόγηση των φτωχών νοικοκυριών, έτσι ώστε να απομυζήσει πόρους από εκεί μέσω του ΦΠΑ και να φτιάξει τα διάφορα εκλογικά επιδόματα τα οποία θέλει. Εμείς εστιάζουμε μόνο στα πολύ πλούσια στρώματα, έτσι ώστε να έχουμε μια ήπια φορολογική μεταβολή και να χρηματοδοτήσουμε μέσω αυτής κοινωνικές πολιτικές. Το πρόγραμμα μας το έχουμε θέσει στη δημοσιότητα, έτσι ώστε να μπορεί ο καθένας να το διαβάσει, να το εκτιμήσει, να το μετρήσει. Έτσι λοιπόν, δεν υπάρχουν ομοιότητες και συγκρίσεις. Είναι κακόβουλες αυτές οι συγκρίσεις και, φυσικά, κρύβουν – όπως θέλω εγώ να πιστεύω – έναν φόβο και μια αγωνία, διότι η πολιτική της Νέας Δημοκρατίας, είναι κενή περιεχομένου και κυρίως στερείται ευρείας κοινωνικής στόχευσης».

Στη συνέχεια, σημείωσε ότι η Νέα Δημοκρατία «διατήρησε τον ΦΠΑ στο 24% την ώρα που είχε ανέβει ο πληθωρισμός πάρα πολύ, με αποτέλεσμα μόνο το 2022 να εισπράξει παραπάνω 3 δισεκατομμύρια. Τα 3 επιπλέον δισεκατομμύρια τα πλήρωσαν κυρίως τα νοικοκυριά μέσω της κατανάλωσης».

Υπογράμμισε, δε, ότι η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας «θα μπορούσε να τον ελαφρύνει, όπως είχε γίνει και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Τον αύξησε όμως γιατί πρώτα απ’ όλα αδιαφορούσε για τα νοικοκυριά και, δεύτερον, διευκόλυνε τον σχεδιασμό μιας δικής της επιδοματικής πολιτικής που είχε άμεση εκλογική στόχευση».

Αναφερόμενος στη φορολόγηση των μερισμάτων, ο Νίκος Χριστοδουλάκης ανάφερε: «Το επίπεδο του 5% είναι απελπιστικά χαμηλό και κρύβει μια στοχευμένη πολιτική υπέρ των επιχειρήσεων και των μερισματούχων – και μάλιστα των μεγάλων μερισματούχων – διότι η δική μας η πρόταση είναι να γίνει μια κλιμακωτή φορολόγηση σε επίπεδα τα οποία είναι εύλογα στο ευρωπαϊκό περιβάλλον. Μην ξεχνάτε ότι τον Ιανουάριο – πριν από 5 μήνες δηλαδή – είχε έρθει ο ΟΟΣΑ και συνέστησε με αυστηρότητα στην ελληνική κυβέρνηση να αυξήσει τη φορολογία μερισμάτων έτσι ώστε να αυξηθούν τα έσοδα και να της μείνει δημοσιονομικός χώρος για να ελαφρύνει τη φορολογία της μεσαίας τάξης. Έχουμε το χαμηλότερο συντελεστή φορολογίας μερισμάτων μετά τη Βουλγαρία, τη Λετονία και την Εσθονία. Σε όλες τις άλλες χώρες είναι πάρα πολύ υψηλά».

Αντικρούοντας το επιχείρημα πως αν αυξηθεί ο συντελεστής φορολόγησης, θα μεταφέρουν οι εταιρείες τις έδρες τους, ο κ. Χριστοδουλάκης είπε: «Όχι, δεν πρόκειται να γίνει αυτό. Η Ιρλανδία – την οποία τόσο πολύ λατρεύουν και αγαπούν οι νεοφιλελεύθεροι – ξέρετε τι συντελεστή φορολογίας μερισμάτων έχει; 51%. Γιατί το κάνει αυτό η Ιρλανδία; Έτσι ώστε να μην παίρνουν πολλά μερίσματα και να μένουν τα κέρδη μέσα στην επιχείρηση, να επενδύονται και να προάγουν ακόμη περισσότερο την ανάπτυξη και την απασχόληση. Έτσι, το μέτρο αυτό το οποίο προτείνουμε, είναι όχι μόνο ένα πιο δίκαιο μέτρο – ήπιο είναι σχετικά, μη το κάνουμε μεγάλο θέμα, 200 εκατομμύρια εκτιμούμε ότι θα βγουν παραπάνω – αλλά συντελεί επίσης στη μεγαλύτερη συσσώρευση επενδύσεων από τις οποίες πάσχουμε τόσο πολύ, γιατί ρήμαξαν και αυτές την περίοδο των μνημονίων».

Όσον αφορά τη φορολογική πρόταση του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής για τις γονικές παροχές, επισήμανε ότι «αυτή η φορολογία είναι μια δικαιότερη ρύθμιση διότι βελτιώνει κάπως την αίσθηση ισότητας που πρέπει να επικρατήσει σε μια κοινωνία. Είναι αδιανόητο περιουσίες 4,8 εκατομμυρίων ευρώ να κληρονομούνται χωρίς να καταβάλλεται ούτε ένα ευρώ φόρος». Εξήγησε δε ότι «οι 800.000 πολλαπλασιάζονται επί έξι, διότι είναι οι δύο γονείς που μπορούν να κάνουν μεταβίβαση, είναι οι δύο παππούδες που μπορούν επίσης να κάνουν μεταβίβαση αλλά και οι άλλοι δύο παππούδες που μπορούν να κάνουν μεταβίβαση. Άρα, έξι άτομα μπορούν να μεταβιβάσουν σε έναν τυχερό βλαστό μιας υπερπλούσιας οικογένειας 4,8 εκατομμύρια. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι η μεγάλη ανισότητα πλούτου, η οποία είναι από τις δυσμενέστερες και τις πιο δυσβάσταχτες που υπάρχουν σε μια κοινωνία, αναπαράγεται και μεταβιβάζεται στην επόμενη γενιά ‘’αφορολόγητη’’».

«Αναφορικά με τα υπερκέρδη αυτό το οποίο λέμε, δεν είναι η φορολογία γενικά μεγάλων επιχειρήσεων. Είναι η έκτακτη φορολογία των ουρανοκατέβατων κερδών τα οποία έκαναν οι ενεργειακές επιχειρήσεις λόγω της κρίσης και την οποία υποσχέθηκε ότι θα κάνει και η κυβέρνηση και μάλιστα με φορολογικό συντελεστή 90%. Όμως απ’ ό,τι έμαθα και διαβάζω, ξέχασε να συμπληρώσει το έγγραφο αυτό ο απελθών υπουργός Ενέργειας, με αποτέλεσμα αυτό το μέτρο να είναι στον αέρα. Είναι ένα μέτρο το οποίο θα έφερνε έσοδα. Δεν θα έφερνε τρομερά έσοδα, αλλά εν πάσει περιπτώσει θα ήταν μια κίνηση μεγαλύτερης δικαιοσύνης και εξισορρόπησης μπροστά στη μεγάλη επιβάρυνση, την οποία δέχονται τα νοικοκυριά», σημείωσε.

«Μου κάνει τρομερή εντύπωση ότι ενώ η Νέα Δημοκρατία, είναι σε τόσο δύσκολη θέση να εξηγήσει τη δική της οικονομική πολιτική και τη δική της φορολογική πολιτική, αρπάχτηκε από ένα σαρδάμ για να κάνει ολόκληρο θέμα. Ολόκληρη μυθολογία έστησε μέσα σε μια ημέρα – για τα δήθεν σχέδια φορολογικής επιδρομής από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ» τόνισε ο Νίκος Χριστοδουλάκης.

Τέλος, ο κ. Χριστοδουλάκης έκρουσε κώδωνα κινδύνου για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Για τα επόμενα χρόνια μας προειδοποιούν και η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και άλλοι οργανισμοί ότι θα έχουμε χαμηλότερη ανάπτυξη απ’ ό,τι νομίζουμε, ενδεχομένως κάτω από 2% για αρκετά χρόνια.

Δεύτερον, θα υπάρχουν δημοσιονομικοί περιορισμοί που θα εμποδίζουν την άκριτη επέκταση των δαπανών του προϋπολογισμού.

Και, τρίτον, η καλή μας κυβέρνηση δέχτηκε – δεν ξέρω πώς το έκανε – να παράγει πολύ ψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία θέλουν φυσικά μια σφιχτή πολιτική. Υπό την επίδραση και των τριών αυτών παραγόντων, κατά πάσα πιθανότητα η γαλαντόμα πολιτική που άσκησε με τα επιδόματα τους τελευταίους μήνες και τα τελευταία τρία χρόνια, δεν θα συνεχιστεί με συνέπεια οι ανισότητες να μην αμβλύνονται ούτε μόνιμα αλλά ούτε και ευκαιριακά, όπως πρόχειρα έκανε μέχρι τώρα. Χρειάζονται λοιπόν μονιμότερες δράσεις».

Παράλληλα ο ίδιος εκτιμά ότι, αν εφαρμοστεί η έκθεση Πισσαρίδη, “πάλι θα χάσουμε το τρένο” αντιτείνοντας “ένα κύμα δημόσιων και παραγωγικών επενδύσεων”.

Αναφορικά με το ασφαλιστικό ζητάει “να εφαρμοστούν οι προβλέψεις του Νόμου Κατρούγκαλου” παρατηρώντας ότι “δυστυχώς, όμως, αρκετές ξηλώθηκαν από τη σημερινή κυβέρνηση…”. Επιπλέον θεωρεί αναγκαίο να υπάρξουν καλύτεροι μισθοί για τη μείωση των ανισοτήτων, με παράλληλη “αναθεώρηση της φορολογίας των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων”, αυξανόμενη “ανάλογα με τη δεσπόζουσα θέση που έχουν στον κλάδο”.

Τέλος, ζητεί “σύγκλιση και δράση πριν η ευρωπαϊκή συντήρηση επιβάλει πάλι τιμωρητικές πολιτικές στον Νότο και πριν η Ακροδεξιά υψώσει τείχη απομόνωσης και φόβου”.

* Ποια η άποψή σας για τον τρόπο που χειρίστηκε η κυβέρνηση της Ν.Δ. τις οικονομικές συνέπειες της πανδημίας;

Υπήρξε μια αντίφαση, διότι, ενώ η κυβέρνηση έδρασε γρήγορα και προνοητικά στο υγειονομικό πεδίο, άργησε να κατανοήσει το βάθος της ύφεσης που θα επέφεραν τα μέτρα και νόμιζε ότι θα είναι μικρή και διαχειρίσιμη. Μετά άρχισε να μοιράζει χρήματα με οριζόντια κριτήρια και μόνο τώρα συνειδητοποιεί ότι τα κονδύλια πρέπει να επικεντρώνονται για να στηρίζουν τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις αναλογικά με το πλήγμα που πραγματικά υπέστησαν και όχι απλώς να καλύψουν παλιότερες ζημίες.

Γενικώς η βοήθεια πρέπει να είναι άμεση και γενναία για τους εργαζομένους ώστε να επιβιώσουν, ενώ για τις επιχειρήσεις πιο αυστηρή για να προσαρμοστούν και να γίνουν ανθεκτικότερες σε μελλοντικές διαταραχές. Θα χρειαστεί πολλά να γίνουν ακόμη.

* Πώς σχολιάζετε τις προτάσεις της Επιτροπής Πισσαρίδη για την οικονομία;

Καταρχάς έκανε μια συστηματική αποτύπωση κρίσιμων ζητημάτων της ελληνικής οικονομίας και των διεθνών τάσεων. Δεν έχει όμως πολιτικές προτεραιότητες, είναι περισσότερο μια εγκυκλοπαίδεια παρά ένας οδικός χάρτης. Προσωπικά θεωρώ ότι δεν προλαβαίνουμε να κάνουμε πρώτα άπειρες μεταρρυθμίσεις και μετά να περιμένουμε ανάπτυξη, διότι έτσι πάλι θα χάσουμε το τρένο. Πρέπει να αντιστρέψουμε το σχήμα, να ξεκινήσουμε με ένα κύμα δημόσιων και παραγωγικών επενδύσεων και μέσα στη δυναμική που θα προκαλέσουν να κάνουμε όσες προσαρμογές χρειάζονται. Η κοινωνία θα εγκρίνει μόνο αν δει ότι έχει συμμετοχή στην επερχόμενη ευημερία, αλλιώς δεν θέλει να ακούει για πειράματα αμφίβολης έκβασης. Τα είδαμε αυτά με τα Μνημόνια.

* Και για το ασφαλιστικό και τα μέτρα που ανακοίνωσε ο κ. Μητσοτάκης στη ΔΕΘ;

Θέλει μεγάλη συζήτηση, χωρίς προκαταλήψεις και βιαστικούς αφορισμούς. Οι αλλαγές πρέπει να γίνουν με δημόσια εποπτεία για να υπάρξει αξιοπιστία όταν οι σημερινοί νέοι βγουν στη σύνταξη. Μια καλή βάση είναι να ολοκληρωθούν και να εφαρμοστούν οι προβλέψεις του Νόμου Κατρούγκαλου, δυστυχώς όμως αρκετές ξηλώθηκαν από τη σημερινή κυβέρνηση ξαναμοιράζοντας προνόμια και πρόωρες συντάξεις, όπως είδαμε πρόσφατα.

* Μπορεί να υπάρξει μια αναπτυξιακή στρατηγική για το μέλλον στις παρούσες συνθήκες;

Μπορεί να ακούγεται παρωχημένο, αλλά βλέπω ότι η στιγμή χρειάζεται ένα μοντέλο παρόμοιο με αυτό που εφαρμόστηκε στην Ευρώπη μεταπολεμικά. Ανάπτυξη της βιομηχανίας, αλλά φυσικά χωρίς ρύπανση, διαρκής κατάρτιση, υποδομές για δημόσια αγαθά και ένα ισχυρό κράτος που τα εποπτεύει. Σε αυτές τις συνθήκες πρέπει να εντάξουμε και την προγραμματισμένη μετανάστευση με πλήρη ενσωμάτωση για να αντιμετωπίσουμε τη δημογραφική ερήμωση στις νέες ηλικίες.

* Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της ολοένα αυξανόμενης ανεργίας τους τελευταίους μήνες;

Η ανεργία θα διογκωθεί κι άλλο και θέλει κινητοποίηση. Νέοι χωρίς ιδιαίτερη ειδίκευση, ακόμα και όταν βρίσκουν δουλειά θα είναι με χαλαρή σύμβαση, κυμαινόμενο ωράριο και μάλλον εξ αποστάσεως από ένα σπίτι που δύσκολα θα μπορούν να νοικιάσουν. Χρειάζεται επειγόντως η Ε.Ε. να εκπονήσει ένα πλαίσιο κατοχύρωσης συμβάσεων και δικαιωμάτων στο νέο περιβάλλον, μαζί με άλλες πρωτοβουλίες κατάρτισης και κοινωνικής στήριξης.

* Σας ανησυχεί η αύξηση ανισοτήτων εντός της Ε.Ε. και ποια είναι η λύση σε αυτό;

Τρία πράγματα χρειάζονται διαρκώς: απασχόληση, καλύτεροι μισθοί και φορολόγηση του μεγάλου πλούτου.  Όταν το τελευταίο προβάλλεται ως ανάγκη στην Αμερική, δεν μπορούμε στην Ευρώπη να κάνουμε πως δεν καταλαβαίνουμε. Είναι καιρός επίσης να μιλήσουμε για την αναθεώρηση της φορολογίας των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων και όχι μόνο των τεσσάρων του διαδικτύου. Για παράδειγμα η φορολόγηση να αυξάνεται ανάλογα με τη δεσπόζουσα θέση που έχουν στον κλάδο, ενώ σε συνθήκες ανταγωνισμού να είναι χαμηλότερη παρέχοντας έτσι κίνητρα για την ίδρυση νέων επιχειρήσεων.

* Πρέπει να υπάρξουν συνεργασίες προοδευτικών κομμάτων στη βάση κοινωνικών συμμαχιών απέναντι στην ακροδεξιά στροφή τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη;

Καταρχάς απέναντι στην ακροδεξιά απειλή χρειάζονται όλοι, όχι μόνο οι προοδευτικοί. Οι δυνάμεις της Κεντροαριστεράς στην Ευρώπη και την Ελλάδα έχουν μετά και άλλη ατζέντα για τις διογκούμενες ανισότητες που είπαμε πριν. Χρειάζεται σύγκλιση και δράση πριν η ευρωπαϊκή συντήρηση επιβάλει πάλι τιμωρητικές πολιτικές στον Νότο και πριν η Ακροδεξιά υψώσει τείχη απομόνωσης και φόβου.

Με την ευκαιρία του ταμείου ανάκαμψης μπορεί να οργανωθεί ανοιχτός διάλογος όπου θα συμμετέχουν το ΚΙΝ.ΑΛΛ., ο ΣΥΡΙΖΑ και η Επιτροπή Πισσαρίδη για το πώς βλέπουμε την ανάπτυξη και το μέλλον της χώρας.  Ίσως διαφωνήσουμε σε αρκετά, αλλά τουλάχιστον θα συμφωνήσουμε ότι αυτή τη φορά προτεραιότητα στην ανάπτυξη πρέπει να έχει η βιομηχανία, όπως όλοι πλέον παραδέχονται.