«Πόσα γλιτώνουμε πληρώνοντας νωρίτερα το χρέος μας; Για κάθε ένα δισεκατομμύριο ευρώ, κερδίζουμε περίπου 30 εκατομμύρια ευρώ σε τόκους τον χρόνο», αναφέρει ο υπουργός.

Όπως επισημαίνει, από τα 52,9 δισ. ευρώ των δανείων του πρώτου μνημονίου, έως το τέλος του 2025 είχαν αποπληρωθεί πρόωρα 26,5 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου τα μισά.

Φέτος, σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα προχωρά στην πρόωρη αποπληρωμή επιπλέον 12,8 δισ. ευρώ, από την οποία η ετήσια εξοικονόμηση τόκων υπολογίζεται σε 370 εκατ. ευρώ.

«2,6 δισ. ευρώ δηλαδή μέσα στην επταετία», σημειώνει.

Ο κ. Πιερρακάκης απαντά και στην κριτική της αντιπολίτευσης για το γιατί τα συγκεκριμένα κεφάλαια δεν κατευθύνονται απευθείας σε παροχές προς τους πολίτες.

«Η αντιπολίτευση λέει “γιατί δεν δίνετε αυτά τα χρήματα στους πολίτες;”. Η απάντηση είναι προφανής. Γιατί δεν γίνεται. Και το ξέρουν», αναφέρει.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Kyriakos Pierrakakis (@pierrakakis)

Όπως υποστηρίζει, οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες δεν επιτρέπουν τα συγκεκριμένα χρήματα να μετατραπούν σε παροχές, μπορούν όμως να αξιοποιηθούν για τη μείωση του χρέους και, κατά συνέπεια, των τόκων που καταβάλλει κάθε χρόνο το Δημόσιο.

Κατά τον υπουργό, η μείωση των τόκων δημιουργεί στην πράξη μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο για τη στήριξη των πολιτών και της ανάπτυξης, αλλά και μεγαλύτερη δυνατότητα της χώρας να χαράσσει αυτόνομα την οικονομική της πολιτική.

«Για να πάψουμε να είμαστε μία από τις πιο υπερχρεωμένες χώρες του κόσμου και η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρώπης. Και σίγουρα για να μη στείλουμε ποτέ ξανά τον λογαριασμό στα παιδιά μας», σημειώνει.

Κλείνοντας την ανάρτησή του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης τονίζει: «Η δική μας γενιά παρέλαβε το βάρος. Δεν θα το παραδώσει στην επόμενη».

Ο πρωθυπουργός επισημαίνει ότι “όσο μειώνεται το δημόσιο χρέος, τόσο ενισχύεται η σταθερότητα της οικονομίας και η δυνατότητα της χώρας να στηρίζει πολίτες και επιχειρήσεις χωρίς να ξανακυλήσει στα αδιέξοδα του παρελθόντος. Ο στόχος μας είναι το 2027 να πάψουμε να είμαστε η χώρα με το υψηλότερο χρέος στην Ευρώπη ως ποσοστό του ΑΕΠ”.

Παράλληλα ο κ. Μητσοτάκης αναφέρεται και στις ΑΠΕ επισημαίνοντας:

“Στόχος των ρυθμίσεων είναι η αύξηση της ικανότητας αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ στα 700 MW μέχρι τέλος του έτους και στο 1 GW το 2027. Ο νέος νόμος προβλέπει περισσότερες ΑΠΕ, καθαρότερη και πιο προσιτή ενέργεια, με προστασία των περιοχών εντός του δικτύου Natura και πιο λειτουργικές λύσεις για πολίτες και επιχειρήσεις. Είναι ρυθμίσεις που έρχονται σε συνέχεια της συλλογικής μας κατάκτησης η Ελλάδα να αποτελεί τα τελευταία 2 χρόνια, πλέον, χώρα που εξάγει ενέργεια αντί να εισάγει”.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Καλημέρα! Η σημερινή ανασκόπηση συμπίπτει με την Ημέρα της Μητέρας. Την πρώτη αγκαλιά και το σύμβολο της ανιδιοτελούς αγάπης που συνοδεύει για πάντα όλες και όλους μας. Τέτοιες στιγμές αισθάνομαι κι εγώ κοντά μου τη δική μου μητέρα. Την Μαρίκα με την ισχυρή προσωπικότητα, αλλά και με τα τεράστια αποθέματα υπομονής και τρυφερότητας. Χρόνια πολλά, λοιπόν, σε όλες τις μητέρες για όσα προσφέρουν καθημερινά και αθόρυβα στην οικογένεια και τα παιδιά τους. Και όσοι δεν τις έχουμε, πια, κοντά μας, ας τις κρατάμε στη μνήμη και στην καρδιά μας. Σε εκείνη την ξεχωριστή θέση που μόνο εκείνες αξίζουν.

Και από τις σκέψεις αυτές, περνώ στα σημαντικότερα γεγονότα και τις παρεμβάσεις της εβδομάδας που πέρασε.

Θα ξεκινήσω με τις νέες ρυθμίσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία μέσα στη διεθνή αβεβαιότητα και την κρίση στον Περσικό Κόλπο. Στόχος των ρυθμίσεων είναι η αύξηση της ικανότητας αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ στα 700 MW μέχρι τέλος του έτους και στο 1 GW το 2027. Ο νέος νόμος προβλέπει περισσότερες ΑΠΕ, καθαρότερη και πιο προσιτή ενέργεια, με προστασία των περιοχών εντός του δικτύου Natura και πιο λειτουργικές λύσεις για πολίτες και επιχειρήσεις. Είναι ρυθμίσεις που έρχονται σε συνέχεια της συλλογικής μας κατάκτησης η Ελλάδα να αποτελεί τα τελευταία 2 χρόνια, πλέον, χώρα που εξάγει ενέργεια αντί να εισάγει.

Σημαντική είδηση της εβδομάδας είναι η απόφασή μας να προχωρήσουμε σε μία ακόμη πρόωρη αποπληρωμή χρέους, ύψους 6,9 δισ. ευρώ, έναντι των πρώτων δανείων διάσωσης που είχε λάβει η Ελλάδα από ευρωπαϊκές χώρες. Μπορεί αυτά να ακούγονται τεχνικά ή μακρινά από την καθημερινότητα, όμως στην πραγματικότητα αφορούν όλους μας. Γιατί όσο μειώνεται το δημόσιο χρέος, τόσο ενισχύεται η σταθερότητα της οικονομίας και η δυνατότητα της χώρας να στηρίζει πολίτες και επιχειρήσεις χωρίς να ξανακυλήσει στα αδιέξοδα του παρελθόντος. Ο στόχος μας είναι το 2027 να πάψουμε να είμαστε η χώρα με το υψηλότερο χρέος στην Ευρώπη ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Σχετικό και το επόμενο θέμα, που αφορά τις ρυθμίσεις οφειλών μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού, όπου τον Απρίλιο καταγράφηκε αύξηση 51% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο περσινό μήνα. Ολοκληρώθηκαν 2.172 νέες ρυθμίσεις χρεών για αρχικές οφειλές 588 εκ. ευρώ, εξέλιξη που συνδέεται με τις αλλαγές στα κριτήρια ένταξης, αλλά και με τη σημαντική δυνατότητα που θεσπίσαμε, για πρώτη φορά, να διαχωρίζεται η κύρια κατοικία από την υπόλοιπη περιουσία. Για να έχετε μια συνολική εικόνα, από την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας μέχρι σήμερα, έχουν ολοκληρωθεί 60.388 ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές 18,64 δισ. ευρώ που απομειώνουν σημαντικά το κόκκινο ιδιωτικό χρέος.

Την εβδομάδα αυτή είχα την ευκαιρία να συζητήσω από κοντά με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεΐχη Mohamed bin Zayed Al Nahyan, και με τον Βασιλιά της Ιορδανίας Αμπντάλα Β’, για τις προκλήσεις για την περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια, καθώς και τις ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή. Η Ανατολική Μεσόγειος, η Μέση Ανατολή και ο Κόλπος αποτελούν ένα τόξο ιδιαίτερης σημασίας για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής, αλλά και για την Ελλάδα και την Ευρώπη συνολικά. Έχουμε εκφράσει από την πρώτη στιγμή τη στήριξη και την αλληλεγγύη μας προς τα κράτη του Κόλπου και καλούμε σε πλήρη σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητάς τους, θέση που επανέλαβα και στον Πρόεδρο των ΗΑΕ. Συζητήσαμε, επίσης, τη στρατηγική εταιρική σχέση Ελλάδας–ΗΑΕ, καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας μας με έμφαση στο εμπόριο και τις επενδύσεις. Η τριμερής συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ιορδανίας που επαναβεβαιώσαμε στο ανώτατο επίπεδο με τη συνάντησή μας στο Αμάν αποτελεί υπόδειγμα συνεννόησης και ειρηνικής συνύπαρξης στην περιοχή, ένα μήνυμα περισσότερο επίκαιρο από ποτέ. Είμαστε η φυσική γέφυρα ανάμεσα στην Ιορδανία, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όσα συμβαίνουν στην περιοχή αφορούν άμεσα και την ασφάλεια της Ευρώπης.

Στο πλαίσιο της επίσκεψής μου στο Άμπου Ντάμπι, υπογράψαμε και στρατηγική συνεργασία με την Κυβέρνηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στους τομείς της Τεχνητής Νοημοσύνης, των νέων τεχνολογιών και των ψηφιακών υποδομών. Η συμφωνία προβλέπει επενδύσεις στο πεδίο των αναδυόμενων τεχνολογιών, συνεργασία στους τομείς της εκπαίδευσης και της υγείας, καθώς και την από κοινού ανάπτυξη εργαλείων που μπορούν να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης. Άλλωστε, στο πεδίο της Τεχνητής Νοημοσύνης, η Ελλάδα εξελίσσεται σε μία από τις πρώτες χώρες που αποκτούν ολοκληρωμένο πλαίσιο για την εισαγωγή και αξιοποίηση της ΤΝ στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τόσο από τους μαθητές όσο και από τους εκπαιδευτικούς. Η Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία υπεγράφη την προηγούμενη εβδομάδα από την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, θέτει τους κανόνες για την υπεύθυνη, ασφαλή και δημιουργική χρήση της ΤΝ στην τάξη. Σε πρόσφατα σχόλιά του, ο Andreas Schleicher, Διευθυντής Εκπαίδευσης και Δεξιοτήτων στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και αρχιτέκτονας του προγράμματος PISA, εξήρε την Ελλάδα για την εισαγωγή νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση.

Μια ακόμα σημαντική παρέμβαση από τον χώρο της εκπαίδευσης αφορά τα σχολεία μας, καθώς το Πρόγραμμα Ανακαίνισης Σχολικών Κτηρίων «Μαριέττα Γιαννάκου» μπαίνει στη δεύτερη φάση υλοποίησης, με νέες παρεμβάσεις σε περισσότερα από 200 σχολεία σε όλη τη χώρα. Θυμίζω ότι οι παρεμβάσεις αφορούν επισκευές, βελτίωση των υποδομών, της προσβασιμότητας και συνολικά του σχολικού περιβάλλοντος, ώστε μαθητές και εκπαιδευτικοί να βρίσκονται σε πιο ασφαλείς και λειτουργικούς χώρους. Ήδη, μέσα από την πρώτη φάση του προγράμματος, πραγματοποιήθηκαν παρεμβάσεις σε 431 σχολικές μονάδες, σε 245 Δήμους και στις 13 Περιφέρειες της χώρας, με προτεραιότητα σε ειδικά σχολεία, ακριτικές και νησιωτικές περιοχές, αλλά και σχολεία που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές.

Νέα από την περιφέρεια, με πρώτο το τρένο από Θεσσαλονίκη για Φλώρινα που σφύριξε ξανά, έπειτα από τρία και πλέον χρόνια. Από την περασμένη Πέμπτη, η όμορφη ακριτική πόλη της Δυτικής Μακεδονίας επανασυνδέεται με το σιδηροδρομικό δίκτυο, μετά τη ολοκλήρωση των αναγκαίων έργων και των απαραίτητων ελέγχων, κάτι που αποτελούσε εύλογο αίτημα της τοπικής κοινωνίας. Να προσθέσω εδώ, μιας και μιλάμε για μεταφορές, ότι συνεχίζεται η επιχειρησιακή δράση «Καθαρή Γραμμή» για την αποκατάσταση της εικόνας στους σταθμούς και τους συρμούς του Ηλεκτρικού με την απομάκρυνση γκράφιτι και συνθημάτων. Η αλήθεια είναι ότι τα περιστατικά βανδαλισμών έχουν πλέον ελαχιστοποιηθεί σε σχέση με έναν χρόνο πριν, χάρη στους περισσότερους ελέγχους και τη χρήση νέων τεχνολογικών μέσων. Δεν αρκεί φυσικά η βελτίωση της εικόνας γι’ αυτό και δεν αρκούμαστε μόνο σε αυτό, όμως σίγουρα είναι κάτι που χρειάζεται.

Δεύτερο νέο: άλλες 13 περιοχές, από τις μικρές Κυκλάδες και τη Λήμνο έως την Κρήτη και τη Λευκάδα, προστέθηκαν από το Υπουργείο Περιβάλλοντος στη λίστα με τις «Απάτητες Παραλίες», ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό τους σε 251. Πρόκειται για παραλίες με ιδιαίτερη οικολογική και γεωμορφολογική αξία, όπου πλέον απαγορεύεται κάθε δραστηριότητα που μπορεί να αλλοιώσει τον χαρακτήρα και το φυσικό τους περιβάλλον. Μπορείτε να τις βρείτε όλες εδώ: https://ypen.gov.gr/wp-content/uploads/2026/04/παράρτημα-απάτητες.pdf.

Και πάμε και στα Γιάννενα όπου αναβαθμίζουμε το Πανηπειρωτικό Εθνικό Αθλητικό Κέντρο Ιωαννίνων, με έργα ύψους 4,1 εκ. ευρώ, πέραν της μόνιμης αύξησης στην ετήσια χρηματοδότηση κατά 81,4% από το 2024. Υπολογίζουμε στο τέλος του 2027 να έχουν ολοκληρωθεί όλες οι παρεμβάσεις. Για την ιστορία, τα Γιάννενα είναι μια ισχυρή αθλητική περιφέρεια με 125 σωματεία, 8.641 αθλητές/τριες και 198 προπονητές/τριες. Τώρα θα έχουν καλύτερους και ασφαλέστερους χώρους για να προπονούνται και να αγωνίζονται, όπως τους αξίζει.

Τέλος, με ιδιαίτερη συγκίνηση εγκαινίασα χθες το νέο Μουσείο «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις», το 29ο νέο μουσείο από το 2019, μια κιβωτό που περικλείει πληθώρα αποτυπωμάτων της μακράς ιστορίας της Θεσσαλονίκης και όλης της Μακεδονίας, με χιλιάδες εξαιρετικά ευρήματα από τις ανασκαφές για την κατασκευή του Μετρό. Το μουσείο στεγάζεται στο πρώην στρατόπεδο Παύλου Μελά, στη Δυτική Θεσσαλονίκη, και έρχεται να προστεθεί στα νέα πολιτιστικά τοπόσημα της πόλης, μαζί με τους σταθμούς του Μετρό. Πιστεύω ότι τέτοιες υποδομές δεν αφορούν μόνο τον πολιτισμό, αλλά συνολικά την ποιότητα ζωής και την ανάπτυξη μιας περιοχής, ιδιαίτερα σε γειτονιές που για χρόνια αισθάνονταν ότι έμεναν πίσω.

Έχουμε, όμως, και διαστημικά νέα -κυριολεκτικά, με την Ελλάδα να διαθέτει πλέον 17 μικροδορυφόρους σε τροχιά, μετά την πρόσφατη εκτόξευση 6 νέων μικροδορυφόρων -2 της αποστολής Hellenic Space Dawn και οι άλλοι 4 είναι θερμικοί, ειδικά σχεδιασμένοι για έγκαιρη ανίχνευση και παρακολούθηση πυρκαγιών σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Τα δεδομένα τους ενσωματώνονται στον Κυβερνητικό Κόμβο Παρατήρησης της Γης, προσφέροντας ένα ενιαίο επιχειρησιακό εργαλείο για την Πολιτική Προστασία και τη Δημόσια Διοίκηση, επιτρέποντας την ταχύτερη ανταπόκριση των δυνάμεων πυρόσβεσης. Παράλληλα, οι μικροδορυφόροι μπορούν να ανιχνεύουν πλοία, πλημμύρες και αλλαγές στο περιβάλλον, δίνοντας στη χώρα δυνατότητες που μέχρι πριν λίγα χρόνια έμοιαζαν αρκετά μακρινές.

Στην ανασκόπηση της περασμένης Κυριακής είχα αναφερθεί στην ίδρυση Δημόσιας Επαγγελματικής Σχολής Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικής Δημιουργίας, μετά την ανάκαμψη του κλάδου και την προσέλκυση μεγάλων διεθνών παραγωγών στη χώρα μας. Αυτό που δεν σας είπα είναι για το δεύτερο πενταετές σχέδιο δράσης «Greece on Screen», ύψους 750 εκ. ευρώ, για να αποκτήσει η χώρα ένα συνεκτικό και πλήρως χρηματοδοτημένο εθνικό σχέδιο για το σύνολο της οπτικοακουστικής δημιουργίας. Ήδη η Ελλάδα έχει μπει δυναμικά στον χάρτη των διεθνών παραγωγών, όμως πιστεύω ότι υπάρχουν ακόμη μεγαλύτερες δυνατότητες τα επόμενα χρόνια, προσελκύοντας παραγωγές και από νέες αγορές, όπως η Κίνα ή η Ινδία. Το πακέτο αυτό εξασφαλίζει επαρκείς πόρους για τις ελληνικές παραγωγές που ποτέ έως σήμερα δεν έλαβαν αντίστοιχη οικονομική στήριξη από την πολιτεία.

Εδώ σας αφήνω. Την επόμενη Κυριακή δεν θα έχουμε την καθιερωμένη ανασκόπηση, καθώς θα βρίσκομαι στο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας. Θα επανέλθουμε κανονικά την αμέσως επόμενη εβδομάδα, με όλα όσα θα έχουν μεσολαβήσει. Καλή Κυριακή σε όλες και όλους!

Το ελληνικό δημόσιο χρέος προβλέπεται να μειωθεί στο περίπου 137% του ΑΕΠ φέτος, από 145% το 2025, σύμφωνα με δύο ανώτερους αξιωματούχους. Αντίθετα, το ιταλικό χρέος εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 137,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 138,6% το 2026, βάσει του νέου πολυετούς δημοσιονομικού σχεδίου της Ρώμης.

«Η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης από φέτος», δήλωσε ένας εκ των δύο Ελλήνων αξιωματούχων στο Reuters.

Η νέα εκτίμηση για τον δείκτη χρέους της Ελλάδας θα περιληφθεί στο επικαιροποιημένο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχέδιο που θα κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως το τέλος του μήνα.

Σύμφωνα με το σχέδιο προϋπολογισμού της Ιταλίας, το χρέος της χώρας θα παραμείνει σχεδόν σταθερό το 2027 (138,5%), πριν υποχωρήσει σταδιακά στο 137,9% το 2028 και στο 136,3% το 2029.

Από το 2020, το ελληνικό χρέος, το υψηλότερο στην Ευρωζώνη για σχεδόν δύο δεκαετίες, έχει μειωθεί κατά περισσότερες από 45 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας το 145% του ΑΕΠ πέρυσι, ενώ η Ιταλία το μείωσε κατά περίπου 17 μονάδες την ίδια περίοδο.

Η Ελλάδα, που ανακάμπτει από μια δεκαετή κρίση και τρία προγράμματα διάσωσης ύψους περίπου 280 δισ. ευρώ, σχεδιάζει να αποπληρώσει πρόωρα δάνεια περίπου 7 δισ. ευρώ από το πρώτο μνημόνιο εντός του έτους, σημειώνει το πρακτορείο Reuters.

Οι Moody’s, DBRS και Scope επιβεβαίωσαν την επενδυτική βαθμίδα της Ελλάδας, παρά την άνοδο των τιμών ενέργειας και πρώτων υλών. Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι «η Ελλάδα είναι σε καλή θέση για να αντιμετωπίσει εξωτερικά σοκ καθώς τα δημόσια οικονομικά συνεχίζουν να ενισχύονται», τονίζοντας τη σημασία της μείωσης του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ και της δημοσιονομικής πολιτικής που στηρίζει τα νοικοκυριά.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας, οι οποίες, σύμφωνα με τον Moody’s, υπερβαίνουν τις προσδοκίες μετά την πανδημία. Τα πρωτογενή πλεονάσματα διαμορφώθηκαν σε 4,7% του ΑΕΠ το 2024 και 4,4% το 2025, αποτέλεσμα της ανάπτυξης άνω του 2%, της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και του ελέγχου των δημόσιων δαπανών.

Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την πρόωρη αποπληρωμή δανείων της Ευρωζώνης και την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, οδήγησε σε σημαντική αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, από το 210% του ΑΕΠ το 2020 στο 145% το 2025.

Οι προβλέψεις παραμένουν αισιόδοξες και για τα επόμενα χρόνια. Το ΔΝΤ εκτιμά πρωτογενές πλεόνασμα 3,6% για το 2026 και περίπου 2,75% μεσοπρόθεσμα, με στόχο τη μείωση του χρέους στο 110% του ΑΕΠ έως το 2031. Από την πλευρά του, ο Moody’s βλέπει πλεονάσματα άνω του 3% την περίοδο 2026-2027 και περαιτέρω αποκλιμάκωση του χρέους στο 140% το 2027.

Αντίστοιχα, ο Scope προβλέπει ταχεία μείωση στο 127% έως το 2030, με σταδιακή επιβράδυνση της αποκλιμάκωσης στη συνέχεια, λόγω παραγόντων όπως η γήρανση του πληθυσμού και η πιθανή επιβράδυνση της ανάπτυξης.

Ωστόσο, οι διεθνείς οργανισμοί επισημαίνουν ότι από το 2027 και μετά αναμένεται ήπια επιβράδυνση της ανάπτυξης, καθώς θα ολοκληρώνονται τα επενδυτικά προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης. Ο DBRS προβλέπει μέσο ρυθμό ανάπτυξης 1,75% έως το 2030, ενώ το ΔΝΤ εκτιμά 1,8% για το 2026 και περίπου 1,5% μεσοπρόθεσμα.

Κοινή εκτίμηση αποτελεί ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί χρόνο για να αντιμετωπίσει χρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως η χαμηλή συμμετοχή στην αγορά εργασίας και η περιορισμένη αύξηση της παραγωγικότητας.

Στις συστάσεις του, το ΔΝΤ δίνει έμφαση στην ενίσχυση του ψηφιακού μετασχηματισμού, τη μείωση των διοικητικών βαρών για τις επιχειρήσεις, τη βελτίωση των κινήτρων για εργασία και την προώθηση πολιτικών δια βίου μάθησης, ως βασικούς άξονες για τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής.

Σε αυτή τη στρατηγική εντάσσεται η πρόσφατη πρόωρη αποπληρωμή ύψους 5,3 δισ. ευρώ από τα διμερή δάνεια που είχε λάβει η χώρα το 2010 από τα κράτη της Ευρωζώνης, μέσω του μηχανισμού Greek Loan Facility.

Πρόκειται για δάνεια συνολικού ύψους περίπου 52,9 δισ. ευρώ, τα οποία αποτέλεσαν τον βασικό πυλώνα χρηματοδότησης της Ελλάδας στο αρχικό στάδιο της κρίσης, πριν από την ενεργοποίηση των διαδοχικών προγραμμάτων στήριξης.

Τα συγκεκριμένα δάνεια είχαν συμφωνηθεί με ευνοϊκούς όρους, χαμηλό κόστος και μεγάλη διάρκεια, με αποπληρωμές που εκτείνονταν έως τις αρχές της δεκαετίας του 2040. Ωστόσο, ακριβώς λόγω του μεγάλου χρονικού τους εύρους, επηρεάζουν καθοριστικά τη δομή και τη δυναμική του δημόσιου χρέους. Για τον λόγο αυτό, η πρόωρη εξόφλησή τους δεν αντιμετωπίζεται ως αποσπασματική ενέργεια, αλλά ως συνειδητή επιλογή αναδιάρθρωσης του χρέους με στόχο τη μείωση των μελλοντικών πιέσεων.

Η τελευταία παρέμβαση δεν περιορίστηκε στην κάλυψη μεμονωμένων υποχρεώσεων. Αντίθετα, επηρέασε το χρονοδιάγραμμα πληρωμών ολόκληρων ετών: εξοφλήθηκαν πλήρως τμήματα δόσεων που αφορούσαν το 2041, μειώθηκαν σημαντικά οι υποχρεώσεις του 2040, ενώ περιορίστηκαν κατά 15% οι ετήσιες καταβολές της περιόδου 2033–2039. Με τον τρόπο αυτό, επιτυγχάνεται ουσιαστική αποσυμπίεση των μελλοντικών χρηματοδοτικών αναγκών, με ετήσια εξοικονόμηση που ανέρχεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.

Η πολιτική αυτή δεν αποτελεί νεότερη επιλογή. Από το 2019, η Ελλάδα ακολούθησε την ίδια λογική αρχικά με τα δάνεια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, τα οποία αποπληρώθηκαν σταδιακά και τελικά εξοφλήθηκαν πλήρως. Στη συνέχεια, η στρατηγική επεκτάθηκε στα διμερή δάνεια της Ευρωζώνης, με επιταχυνόμενες πληρωμές τα έτη 2022, 2023 και κυρίως το 2024, οδηγώντας σε αισθητή συρρίκνωση του σχετικού υπολοίπου.

Σήμερα, περισσότερα από 26 δισ. ευρώ από τα διμερή δάνεια έχουν ήδη εξοφληθεί, ενώ το υπόλοιπο, περίπου 26,3 δισ. ευρώ, δεν ακολουθεί πλέον το αρχικό σχήμα αποπληρωμής που προέβλεπε σχεδόν ισόποσες δόσεις έως το 2041. Οι πρόωρες αποπληρωμές έχουν μεταβάλει ουσιαστικά τη διάρθρωση αυτών των υποχρεώσεων, καθιστώντας το προφίλ του χρέους πιο διαχειρίσιμο και λιγότερο ευάλωτο σε μελλοντικές διακυμάνσεις.

Συνολικά, έως το 2025, η χώρα έχει μειώσει τον δανεισμό της με ταχύτερους ρυθμούς κατά περίπου 29 δισ. ευρώ και έχει περιορίσει το κόστος τόκων κατά 3,5 δισ. ευρώ. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου, ο οποίος μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο για στοχευμένες κοινωνικές και φορολογικές παρεμβάσεις όσο και για την ενίσχυση των ταμειακών αποθεμάτων, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες και τη διατήρηση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ.

Παράλληλα, η ύπαρξη ισχυρών ταμειακών διαθεσίμων ενισχύει την ανθεκτικότητα της οικονομίας απέναντι σε απρόβλεπτες εξωτερικές κρίσεις και περιορίζει την ανάγκη άμεσης προσφυγής στις αγορές υπό δυσμενείς συνθήκες.

Για το 2026, ο σχεδιασμός προβλέπει περιορισμένο νέο δανεισμό, της τάξης των 8 δισ. ευρώ, ενώ τα ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου αναμένεται να παραμείνουν σε επίπεδα άνω των 35 δισ. ευρώ. Το δημόσιο χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ, εκτιμάται ότι θα συνεχίσει την καθοδική του πορεία, προσεγγίζοντας το 138%, με παράλληλη μείωση και σε απόλυτους αριθμούς. Η μέση διάρκεια του χρέους, που παραμένει πάνω από τα 16 έτη, προσφέρει στη χώρα σημαντικό βαθμό ευελιξίας στον χρόνο και στον τρόπο εξόδου στις αγορές.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους επεξεργάζεται πρόσθετες παρεμβάσεις για την περαιτέρω επιμήκυνση της διάρκειας του χρέους, μετατρέποντας βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις σε μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες, ενισχύοντας έτσι τη συνολική βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας.

Με αφορμή πρόσφατη ανάρτηση του κυρίου Κασσελάκη, κ. Τσάπαλος κάνει λόγο για «μαθητευόμενους μάγους» και «υπεραπλουστεύσεις» σε σύνθετα ζητήματα οικονομικής πολιτικής, υπογραμμίζοντας ότι ο δημόσιος διάλογος για το χρέος και τα διαθέσιμα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως «performance art», αλλά απαιτεί γνώση, επίγνωση των κινδύνων και θεσμική ευθύνη.

Συγκεκριμένα, με ανάρτησή του σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τονίζει ότι η στρατηγική αυτή οδηγεί σε ετήσια εξοικονόμηση περίπου 800 εκατ. ευρώ για το Δημόσιο, μέσω της μείωσης των τόκων και του συνολικού κόστους εξυπηρέτησης του χρέους.

Όπως επισημαίνει, η μείωση του χρέους δεν έχει μόνο λογιστικό ή δημοσιονομικό όφελος, αλλά αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βελτίωση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας. Η αναβάθμιση αυτή, με τη σειρά της, συμπιέζει το κόστος δανεισμού όχι μόνο για το Δημόσιο, αλλά και για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, μειώνοντας τον μακροοικονομικό κίνδυνο και στηρίζοντας την αναπτυξιακή προοπτική της οικονομίας σε πιο σταθερή βάση.

Στο σχόλιό του, ο κ. Όμηρος Τσάπαλος παρουσιάζει την πρόωρη αποπληρωμή ως επιλογή με αλυσιδωτά οφέλη: χαμηλότεροι τόκοι, χαμηλότερα spreads, μικρότερη αβεβαιότητα και καλύτερες συνθήκες χρηματοδότησης για τον ιδιωτικό τομέα.

Συναλλαγματικός κίνδυνος

Στο επίκεντρο της κριτικής του εκπροσώπου του ΥΠΕΘΟΟ βρίσκεται και η αναφορά του κ.Κασσελάκη για αξιοποίηση των διαθεσίμων του ελληνικού δημοσίου με τοποθέτησή τους σε ομόλογα ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι για μια χώρα της Ευρωζώνης όπως η Ελλάδα, της οποίας τα έσοδα, οι δαπάνες και το χρέος εκφράζονται σε ευρώ, η σύνδεση με δολάρια ΗΠΑ (USD) ενέχει «ουσιώδη συναλλαγματικό κίνδυνο». Υπενθυμίζει δε, ότι τα τελευταία δύο χρόνια το δολάριο έχει χάσει περίπου 15% της αξίας του έναντι του ευρώ. Μια τέτοια διακύμανση, όπως σημειώνει, θα μεταφραζόταν άμεσα σε απώλειες για τα δημόσια διαθέσιμα, εφόσον αυτά ήταν εκτεθειμένα σε ξένο νόμισμα.

Στο πλαίσιο αυτό, η προτεινόμενη στρατηγική εμφανίζεται από την πλευρά του υπουργείου ως υψηλού ρίσκου και ασύμβατη με τις αρχές διαχείρισης δημόσιου χρήματος.

«Δεν υφίσταται» απόδοση 2,5% στην ΤτΕ

Ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΘΟΟ διαψεύδει επίσης τον ισχυρισμό περί απόδοσης 2,5% στα κρατικά διαθέσιμα που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος. Όπως διευκρινίζει «το επιτόκιο που αποδίδει η Τράπεζα της Ελλάδος δεν είναι 2,5%. Η απόδοση διαμορφώνεται στο ΕSTΕR μείον 20 μονάδες βάσης, δηλαδή σήμερα περίπου 1,7%. Το 2,5% που επικαλείται ο κ. Κασσελάκης απλώς δεν υφίσταται».

Κατά τον κ. Τσάπαλο, η επίκληση επιτοκίου 2,5% «απλώς δεν υφίσταται» στην πραγματική λειτουργία του συστήματος, γεγονός που, σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟΟ, αποδυναμώνει το επιχείρημα ότι το Δημόσιο θα μπορούσε να αποκομίσει πολύ μεγαλύτερο όφελος κρατώντας διαθέσιμα, αντί να αποπληρώνει χρέος.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη θεσμική και οικονομική σχέση μεταξύ Τράπεζας της Ελλάδος και Ελληνικού Δημοσίου. Ο κ. Τσάπαλος εξηγεί ότι οι τόκοι που πληρώνει η Τράπεζα της Ελλάδος για τα υπόλοιπα διαθεσίμων μειώνουν αντιστοίχως τα κέρδη της.

Από πλευράς του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ο κ.Τσάπαλος υποστηρίζει ότι, καθώς σχεδόν ολόκληρο το μέρισμα της Τράπεζας της Ελλάδος καταλήγει στο Ελληνικό Δημόσιο, η αύξηση των τόκων που αποδίδει η κεντρική τράπεζα συνεπάγεται μικρότερο μέρισμα προς το κράτος. Με αυτόν τον μηχανισμό, κατά τον εκπρόσωπο του ΥΠΕΘΟΟ, το καθαρό όφελος για τον προϋπολογισμό από ένα υποθετικά υψηλότερο επιτόκιο στα διαθέσιμα είναι «σχεδόν μηδενικό».

Καταλήγοντας στην ανάρτησή του (https://www.facebook.com/share/p/1C2giWG6fn/?mibextid=wwXIfr) ο κ. Τσάπαλος τονίζει ότι «η οικονομική πολιτική δεν ενδείκνυται για performance art. Δεν είναι χώρος για εντυπώσεις, σλόγκαν ή πυροτεχνήματα. Απαιτεί βαθιά γνώση των οικονομικών μηχανισμών, κατανόηση των κινδύνων και, κυρίως, σοβαρότητα και θεσμική ευθύνη», όπως υπογραμμίζει.

Νωρίτερα, ο Πρόεδρος του Κινήματος Δημοκρατίας, με ανάρτησή του σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, σημείωνε αναφορικά με την πρόωρη αποπληρωμή χρέους τα εξής

“Πρόωρη αποπληρωμή 5,1 δισ. δανείων GLF:

Κυβέρνηση: «Γλιτώνουμε 1,6 δισ. τόκους σε 13 χρόνια» → 123 εκατ./χρόνο, και μάλιστα ΜΟΝΟ μετά το 2029.

Τα ίδια 5,1 δισ. αν τα κρατούσαμε σήμερα θα απέδιδαν:

* 2024 (καταθέσεις ΤτΕ): 3,8% → 194 εκατ. €

* 2025 (συντηρητικά αν κατατεθούν στην ΤτΕ): ≥ 2,5% → ≥ 127 εκατ. €

* Σε αμερικανικό 30ετές ομόλογο (τρέχουσα απόδοση ~4,8%): 397 εκατ. € ΕΤΗΣΙΩΣ, ΑΜΕΣΑ!

Δηλαδή αντί να εισπράττουμε 400 εκατ. € τον χρόνο από φέτος, προτιμάμε να αποπληρώσουμε ένα δάνειο με πολύ χαμηλό επιτόκιο Euribor3m +0,5% (σήμερα 2,5%) και από τις αρχές του 2028 εκτιμάται στο 1,6% (1,1%+0,5%) και να «γλιτώσουμε» 123 εκατ. € από το… 2030 και μετά.

Μαθηματικά επιπέδου ΥΠΟΙΚ. Μπράβο μας”.

Συγκεκριμένα, το Ταμείο εκτιμά πως το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ θα εκτιναχθεί κατά πάνω από είκοσι ποσοστιαίες μονάδες μέχρι τα τέλη της δεκαετίας φτάνοντας έτσι το 143,5% του ΑΕΠ. Πρόκειται ουσιαστικά για την πιο απότομη αύξηση του λόγου του χρέους μεταξύ των προηγμένων οικονομιών.

Στα δε, επίπεδα αυτά θα ξεπεράσει και το προηγούμενο ρεκόρ του, που είχε καταγράψει κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Στην Ευρώπη, αντιθέτως, οι πλέον υπερχρεωμένες χώρες έχουν κάνει σημαντικά βήματα προόδου για την βελτίωση των δημοσιονομικών τους. Η Ιταλία διατηρεί το χρέος της κοντά στο 137% του ΑΕΠ, επίπεδο που αναμένεται να παραμείνει σταθερό έως το 2030. Η Ελλάδα, με χρέος 146,7% σήμερα, τα έχει πάει ακόμη καλύτερα, καθώς ο δείκτης αναμένεται να υποχωρήσει στο 130,2% μέχρι τα τέλη της δεκαετίας.

Συγκριτικά, η Γαλλία βρίσκεται στο 116,5%, η Ισπανία στο 100,4%, ενώ η Γερμανία διατηρείται στο 64,4%. Η Ολλανδία, η Σουηδία και η Δανία διατηρούν δείκτες κάτω από το 60%, επιβεβαιώνοντας το διαχρονικό χάσμα βόρειας δημοσιονομικής πειθαρχίας και νότιας κόπωσης.

Το ΔΝΤ αποδίδει τη ραγδαία αύξηση του αμερικανικού χρέους στα παρατεταμένα δημοσιονομικά ελλείμματα και το αυξανόμενο κόστος εξυπηρέτησης, επισημαίνοντας ότι το προφίλ του χρέους των ΗΠΑ «συγκρίνεται πλέον με αυτό των πιο υπερχρεωμένων ευρωπαϊκών οικονομιών».

Παράλληλα και το έλλειμμα του προϋπολογισμού των ΗΠΑ θα κινηθεί πάνω από το 7% επί του ΑΕΠ κάθε χρόνο μέχρι το 2030, που συνιστά μακράν το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των πλουσιότερων και ανεπτυγμένων κρατών, για όλη τη δεκαετία.

Αυτό, πάντως, που «κρατά» την αμερικανική οικονομία είναι πως θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με καλύτερους ρυθμούς σε σχέση με τις ευρωπαϊκές οικονομίες.

Συστημικός κίνδυνος

Δεν είναι τυχαίο πως και στην τελευταία έκθεση του Fiscal Monitor το Ταμείο προειδοποίησε ότι τα δημόσια οικονομικά των ισχυρότερων οικονομιών – με πρώτη τις Ηνωμένες Πολιτείες – συνιστούν πλέον συστημικό κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία.

«Αν και ο αριθμός των χωρών με χρέος πάνω από το 100% του ΑΕΠ θα μειώνεται σταθερά τα επόμενα πέντε χρόνια, το μερίδιό τους στο παγκόσμιο ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί», αναφέρει η έκθεση.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, το δημόσιο χρέος θα ξεπεράσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ έως το 2029, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από το 1948.

Το τέλος του «φθηνού δανεισμού»

Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η εποχή του φθηνού και χωρίς συνέπειες δανεισμού έχει τελειώσει. Μετά από χρόνια σχεδόν μηδενικών επιτοκίων, οι κυβερνήσεις είχαν συνηθίσει να δανείζονται με ευκολία. Όμως, η άνοδος των επιτοκίων κάνει πλέον το δημόσιο χρέος πολύ πιο ακριβό στην εξυπηρέτηση, περιορίζοντας τη δυνατότητα δαπανών για κοινωνικές ή αναπτυξιακές ανάγκες.

Σε αρκετές προηγμένες οικονομίες, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ξεπερνά ήδη τους αμυντικούς προϋπολογισμούς. Κάθε αύξηση κατά μία ποσοστιαία μονάδα στο μέσο κόστος χρηματοδότησης μεταφράζεται σε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ που μεταφέρονται από κοινωνικά προγράμματα στις πληρωμές τόκων.

Ακόμη και η Γερμανία, πρότυπο δημοσιονομικής πειθαρχίας, έχει τροποποιήσει τον συνταγματικό της «δημοσιονομικό φρένο» για να επιτρέψει μεγαλύτερο δανεισμό με στόχο επενδύσεις σε υποδομές και άμυνα.

Δημογραφική πίεση

Πίσω από τα νούμερα, το ΔΝΤ εντοπίζει ακόμη μια νέα, διαρθρωτική πρόκληση: τη γήρανση του πληθυσμού.

Οι αυξανόμενες δαπάνες για συντάξεις και υγεία στα ανεπτυγμένα κράτη επιβαρύνουν ολοένα περισσότερο τους κρατικούς προϋπολογισμούς. Στις ΗΠΑ, ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων προβλέπεται να αγγίξει το 40% έως το 2050, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα ξεπεράσει το 55%.

Καθώς λιγότεροι εργαζόμενοι καλούνται να στηρίξουν περισσότερους συνταξιούχους, οι κυβερνήσεις αναγκάζονται να δανείζονται περισσότερο για να διατηρήσουν την κοινωνική σταθερότητα, με αποτέλεσμα τον φαύλο κύκλο αύξησης του χρέους. Ειδικά στις ΗΠΑ το πρόβλημα θα επιδεινωθεί και από τις σκληρές μεταναστευτικές πολιτικές που έχουν δρομολογηθεί, επηρεάζοντας το εργατικό δυναμικό της χώρας.

Το ΔΝΤ χαρακτηρίζει αυτή τη συνθήκη παγκόσμιο συστημικό κίνδυνο, καθώς μια πιθανή απώλεια εμπιστοσύνης των επενδυτών σε μία μεγάλη οικονομία μπορεί να προκαλέσει ντόμινο επιπτώσεων στις αγορές ομολόγων, τα νομίσματα και τις τράπεζες διεθνώς.

Η ανακοίνωση-σοκ του προϋπολογισμού από τον Γάλλο Πρωθυπουργό Φρανσουά Μπαϊρού την Τρίτη δεν ήταν απλώς ένα καμπανάκι για τη Γαλλία.

Ήταν η πιο σαφής και επείγουσα ένδειξη μέχρι σήμερα ότι μια γηρασμένη και ολοένα πιο αδύναμη Ευρώπη οδεύει προς τη χρεοκοπία, αν δεν προχωρήσει σε μεγάλες αλλαγές: ψηφιοποίηση, απανθρακοποίηση και άμυνα πρέπει να χρηματοδοτηθούν, τη στιγμή που ο πληθυσμός μειώνεται. Ωστόσο, τα περιθώρια κινήσεων είναι ελάχιστα λόγω δύο ακόμη «Δ» — του χρέους και των ελλειμμάτων.

Παρότι η παρουσίαση του Μπαϊρού, με περικοπές δαπανών, αυξήσεις φόρων και κατάργηση δύο αργιών, ανέδειξε το αδιέξοδο της συνέχισης της ίδιας πολιτικής, οι αντιδράσεις έδειξαν πόσο δύσκολη θα είναι οποιαδήποτε αλλαγή πορείας.

«Αυτή η κυβέρνηση προτιμά να επιτίθεται στον γαλλικό λαό, στους εργαζόμενους και τους συνταξιούχους, αντί να κυνηγήσει τη σπατάλη», δήλωσε μέσω κοινωνικών δικτύων η ακροδεξιά ηγέτιδα Μαρίν Λεπέν, απειλώντας να ρίξει την κυβέρνηση μειοψηφίας του Μπαϊρού αν επιμείνει στα σχέδιά του.

Δημοσιονομικά αδιέξοδα σε όλη την Ευρώπη

Η Γαλλία δεν είναι μόνη στο αδιέξοδό της. Ο Μπαϊρού αποτελεί έναν από τους λίγους κεντρώους πρωθυπουργούς που βρίσκονται παγιδευμένοι ανάμεσα σε ακραίες φωνές δεξιάς και αριστεράς: μόλις την περασμένη εβδομάδα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ αναγκάστηκε από εσωκομματική ανταρσία να εγκαταλείψει περικοπές στην κοινωνική πρόνοια που θεωρούσε αναγκαίες. Παράλληλα, αν και αρκετές χώρες της ευρωζώνης έχουν μειώσει τα ελλείμματά τους μετά την πανδημία, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι το συνολικό έλλειμμα της ευρωζώνης θα αυξηθεί στο 3,3% του ΑΕΠ ως το τέλος της δεκαετίας, ανεβάζοντας το δημόσιο χρέος στο 93% του ΑΕΠ.

Έχοντας αποφύγει τη δημοσιονομική πειθαρχία των μνημονίων πριν δέκα χρόνια, τα οικονομικά της Γαλλίας βρίσκονται πλέον σε χειρότερη κατάσταση από κάθε άλλη μεγάλη οικονομία της περιοχής. Οι οίκοι αξιολόγησης επισημαίνουν συχνά την επιδείνωση της πορείας του χρέους. Το έλλειμμα άγγιξε σχεδόν το 9% του ΑΕΠ το 2020 και δεν έχει πέσει κάτω από το όριο του 3% της ΕΕ από το 2019. Ακόμη και με τις προβλέψεις Μπαϊρού, δεν αναμένεται να επανέλθει πριν το 2029.

Το κόστος εξυπηρέτησης αυτού του χρέους θα αυξηθεί τα επόμενα χρόνια, καθώς οι κυβερνήσεις στην Ευρώπη αναγκάζονται να αναχρηματοδοτήσουν δάνεια με πολύ υψηλότερα επιτόκια σε σχέση με την περίοδο 2014-2022.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι το συνολικό έλλειμμα της ευρωζώνης θα αυξηθεί στο 3,3% του ΑΕΠ ως το τέλος της δεκαετίας, ανεβάζοντας το δημόσιο χρέος στο 93% του ΑΕΠ.

Δημογραφική κρίση και συνταξιοδοτικά βάρη

Ωστόσο, και άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αντιμετωπίζουν παρόμοιες πιέσεις με αυτές του Παρισιού, ειδικά όσον αφορά τη γήρανση του πληθυσμού και τη μείωση της αναλογίας εργαζομένων προς συνταξιούχους: η κεντρική τράπεζα της Γερμανίας εκτιμά ότι το εργατικό δυναμικό θα αρχίσει να συρρικνώνεται σε απόλυτους αριθμούς — την ίδια στιγμή που τα φιλόδοξα σχέδια δαπανών του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, χρηματοδοτούμενα με νέο χρέος, τίθενται σε εφαρμογή.

Έκθεση νωρίτερα αυτόν τον μήνα από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) διαπίστωσε ότι οι κοινωνικές δαπάνες που σχετίζονται με τη δημογραφία θα αυξήσουν τις δημόσιες δαπάνες κατά περίπου 3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μέσα σε 25 χρόνια.

«Αυτό θα αφήσει ολοένα λιγότερο δημοσιονομικό χώρο για παροχές που στοχεύουν στη μείωση της φτώχειας, την ασφάλιση έναντι απώλειας εισοδήματος και τη στήριξη μετακινήσεων στην αγορά εργασίας», προειδοποίησε ο ΟΟΣΑ.

Σε πολλές περιπτώσεις, το πιο πιεστικό ζήτημα είναι το κόστος των κρατικών συντάξεων: το Γραφείο Προϋπολογισμού του Ηνωμένου Βασιλείου ανέφερε αυτό τον μήνα ότι μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2070 οι συντάξεις θα καταναλώνουν το 7,7% του ΑΕΠ — από 5% σήμερα (και μόλις 2% το 1950). Η τελευταία προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να ποσοτικοποιήσει το πρόβλημα το 2021 εκτίμησε ότι το συνολικό κόστος γήρανσης — συμπεριλαμβανομένων συντάξεων, υγείας και φροντίδας — θα αυξηθεί από 24% του ΑΕΠ το 2019 σε 25,9% ως το 2070.

Aυξανόμενες αμυντικές ανάγκες και διεθνείς πιέσεις

Tην ίδια στιγμή που καλούνται να επιλύσουν αυτά τα προβλήματα, οι κυβερνήσεις πρέπει να χρηματοδοτήσουν μια τεράστια αναβάθμιση των ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων λόγω των νέων απειλών από την Ανατολή. Μέχρι στιγμής, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία έχουν αποδεχθεί ότι θα χρειαστεί να ξοδέψουν σημαντικά ποσά για αυτό τον σκοπό, αλλά ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έχει εκφράσει ενστάσεις.

Ο οίκος αξιολόγησης KBRA εκτιμά ότι η νέα δέσμευση των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ για αύξηση των αμυντικών δαπανών θα διευρύνει τα δημοσιονομικά ελλείμματα στην ΕΕ κατά 1,3-2,8 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ — ανάλογα με τον ρυθμό και τη διάρθρωση των δαπανών.

“Πιστεύω πως η αγορά είναι πλέον πολύ πιο ευαίσθητη στη δημοσιονομική πολιτική και στην πορεία κρατικού χρέους κι ελλείμματος,” δήλωσε ο Κεν Ίγκαν, ανώτερος διευθυντής κρατικού χρέους στην KBRA.

Aυτό ισχύει ιδιαίτερα για το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου ο συνδυασμός υψηλού πληθωρισμού και συγκέντρωσης χρέους στα χέρια ευμετάβλητων επενδυτών — όπως hedge funds — καθιστά τη χώρα πιο ευάλωτη σε αυξήσεις κόστους δανεισμού. Η απόδοση στο βρετανικό χρέος τριακονταετίας έχει ξεπεράσει αισθητά τα επίπεδα του 2022, όταν ο καταστροφικός “mini-budget” της τότε πρωθυπουργού Λιζ Τρας προκάλεσε αναταραχή στις αγορές. «Αυτό δείχνει πως οι επενδυτές εξακολουθούν να ανησυχούν για την αδυναμία περιορισμού ελλείμματος και χρέους», σημείωσε ο Γκιγιέρμο Φελίσες της PGIM Fixed Income.

Aμερικανικές εξελίξεις πυροδοτούν παγκόσμιες ανησυχίες

Aλλά οι επενδυτές σε βρετανικά και γαλλικά ομόλογα έχουν γίνει πιο ευαισθητοποιημένοι λόγω εξωτερικών παραγόντων που δεν μπορούν να ελέγξουν. Στις ΗΠΑ, ο πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, με τον νόμο «Big Beautiful Bill», αναμένεται σύμφωνα με την Επιτροπή Υπεύθυνου Ομοσπονδιακού Προϋπολογισμού να προσθέσει πάνω από 4 τρισ. δολάρια στο κυβερνητικό χρέος μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια. Αυξανόμενες ανησυχίες καταγράφονται επίσης για την Iαπωνία, όπου ο πληθωρισμός ανάγκασε την κεντρική τράπεζα να περιορίσει τις αγορές κρατικών ομολόγων.

Οι ΗΠΑ εξακολουθούν φέτος να διατηρούν έλλειμμα πάνω από 6% του ΑΕΠ παρά σχεδόν πλήρη απασχόληση. Δαπανούν πάνω από $1 τρισ. ετησίως μόνο για τόκους — περισσότερα απ’ όσα ξοδεύουν για άμυνα. Ενώ ο Τραμπ προκαλεί αστάθεια στις αγορές, οι επενδυτές ζητούν όλο και μεγαλύτερο ασφάλιστρο κινδύνου για μακροχρόνιο δημόσιο χρέος. Έτσι, παρά τη μικρή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και τις μειώσεις επιτοκίων από τη Fed, η απόδοση στα βασικά δεκαετή ομόλογα συνεχίζει να ανεβαίνει. O επικεφαλής της Blackrock Larry Fink, όπως κι o Jamie Dimon της JPMorgan έχουν προειδοποιήσει πρόσφατα ότι η κατάσταση πλησιάζει εκτός ελέγχου.

Η αγορά των αμερικανικών κρατικών ομολόγων — τα γνωστά Treasuries — παραμένει η μεγαλύτερη και πιο ρευστή στον κόσμο αποτελώντας σημείο αναφοράς για όλα τα κρατικά χρέη. Όταν ανεβαίνουν οι αποδόσεις στις ΗΠΑ, συμπαρασύρουν προς τα πάνω τα κόστη δανεισμού παγκοσμίως.

“Σίγουρα όταν τα Treasuries ‘αρρωσταίνουν’, η Ευρώπη ακόμα ‘ζητά χαρτομάντιλο’,” σχολιάζει ο Ίγκαν της KBRA.

Tο ερώτημα πλέον είναι αν πρόκειται για ένα ακόμη «κρυολόγημα» ή κάτι πολύ πιο σοβαρό αυτή τη φορά.

Μάλιστα, ο κ. Μαρινάκης τόνισε ότι ενημερώθηκε και για την ανακατασκευή της Παιδοψυχιατρικής Κλινικής στο συγκεκριμένο νοσοκομείο, που θα περιλαμβάνει 115 κλίνες. Επίσης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επικαλέστηκε χθεσινή ανακοίνωση της Eurostat, βάσει της οποίας η Ελλάδα είναι η χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη μεγαλύτερη μείωση στο ποσοστό του δημοσίου χρέους ως προς ΑΕΠ, μεταξύ του τρίτου τριμήνου 2023 και του τρίτου τριμήνου 2024, μία μείωση άνω των δέκα μονάδων.

Ακολουθεί αναλυτικά η εισαγωγική παρέμβαση του κυβερνητικού εκπροσώπου στην ενημέρωση των πολιτικών συντακτών:

«Η Ελλάδα είναι, σύμφωνα με τη χθεσινή ανακοίνωση της Eurostat, η χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη μεγαλύτερη μείωση στο ποσοστό του δημοσίου χρέους ως προς ΑΕΠ, μεταξύ του τρίτου τριμήνου 2023 και τρίτου τριμήνου 2024, μία μείωση άνω των δέκα μονάδων.

Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν, για ακόμα μια φορά, πως η στρατηγική μείωσης του ελληνικού χρέους είναι επιτυχημένη, καθώς η μείωση χρέους κατά πάνω από 50 ποσοστιαίες μονάδες τα τελευταία τέσσερα χρόνια είναι η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Η πρόωρη -σε πολλές περιπτώσεις- αποπληρωμή του δημόσιου χρέους σημαίνει εξοικονόμηση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ σε τόκους, καθώς, όσο μειώνεται το δημόσιο χρέος τόσο μπορεί η χώρα μας να βγαίνει στις αγορές και να καταφέρνει δανεισμό με χαμηλότερα επιτόκια, και πέραν των υπολοίπων σημαίνει εξοικονόμηση χρημάτων που διοχετεύονται σταδιακά σε δαπάνες υπέρ των πολιτών.

Ο πρωθυπουργός επισκέφθηκε το Ασκληπιείο Βούλας όπου εγκαινιάζονται οι νέες πτέρυγες του Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών, δωρεά της ΑΙΓΕΑΣ ΑΜΚΕ Αθανασίου και Μαρίνας Μαρτίνου. Οι νέες πτέρυγες περιλαμβάνουν καρδιολογικό εξεταστήριο, παθολογικό, σηπτικό χειρουργείο, ορθοπεδικό εξεταστήριο, αίθουσα βραχείας νοσηλείας και Παιδιατρικό Τμήμα.

Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ενημερώθηκε για την ανακατασκευή της Παιδοψυχιατρικής Κλινικής, η οποία θα διαθέτει 115 κλίνες.

Σύσκεψη πραγματοποιήθηκε χθες στο υπουργείο Υγείας, υπό τον υπουργό, Άδωνι Γεωργιάδη, με θέμα τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ, και ανακοινώθηκαν τα εξής μέτρα:

Πρώτον, ο ΕΟΠΥΥ προσλαμβάνει με μπλοκ παροχής υπηρεσιών 20 φαρμακοποιούς, μέσα στα επόμενα 24ωρα, για να ενισχύσει τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ που έχουν πρόβλημα και να επιταχυνθεί η εξυπηρέτηση των ασθενών.

Δεύτερον, από σήμερα μετακινούνται σε άλλους κόμβους που έχουν οριστεί σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΕΟΠΥΥ τα φάρμακα 1Α που είναι για νοσοκομειακή χρήση, έτσι ώστε να μη συμπίπτουν οι εκτελέσεις αυτών των συνταγών, που είναι μαζικές, με τον κόσμο που περιμένει στην ουρά. Αυτό θα μειώσει περίπου την καθημερινή κίνηση στα μεγάλα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ κατά 10%.

Τρίτον, συμφωνήθηκε μεταξύ της βιομηχανίας, του ΕΟΠΥΥ και των φαρμακείων ένα γενικό περίγραμμα του πώς θα μπορούσε ένα κομμάτι των εκτελούμενων συνταγών από τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ, εφόσον το επιθυμεί ο ασθενής, να μεταφερθούν σε ιδιωτικά φαρμακεία.

Όπως τόνισε ο υπουργός, “όλο μας το σχέδιο για τη μείωση της ταλαιπωρίας στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ δεν σημαίνει κλείσιμο των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ. Τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ θα συνεχίσουν να λειτουργούν κανονικά. Η συζήτηση αφορά τη δυνατότητα και ενός εναλλακτικού δρόμου προμήθειας ορισμένων φαρμάκων υψηλού κόστους μέσω των ιδιωτικών φαρμακείων”.

Τριακόσια ενενήντα δύο υποθηκοφυλακεία σε όλη τη χώρα έκλεισαν οριστικά, σηματοδοτώντας μία ιστορική μετάβαση από τη γραφειοκρατία στο σύγχρονο ψηφιακό Κτηματολόγιο. Ήδη μέσα στην περασμένη χρονιά έκλεισαν 201 εξ’ αυτών, δίνοντας έτσι το μήνυμα ότι η χώρα περνάει σε μια νέα εποχή με λιγότερο χαρτί και περισσότερη ταχύτητα, υπογραμμίζοντας εμφατικά τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης.

Με την κατάργηση των υποθηκοφυλακείων, όλες οι αρμοδιότητες, όπως και οι διαδικασίες για τη μεταβίβαση και διαχείριση ακινήτων, περνούν πλέον στο Κτηματολόγιο.

Παράλληλα, το έργο της ψηφιοποίησης 600 εκατομμυρίων σελίδων, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, βρίσκεται ήδη στο 45% της ολοκλήρωσης με 280 εκατομμύρια σελίδες να έχουν ήδη ψηφιοποιηθεί.

Επιπλέον, οι νέες υπηρεσίες των κτηματολογικών γραφείων παράγουν σημαντικά αποτελέσματα. Με το akinita.gov.gr, το σύνολο των αγοραπωλησιών που υποβλήθηκαν από τον Ιανουάριο του 2024 μέσω της συγκεκριμένης πλατφόρμας πήρε πιστοποιητικό μεταγραφής μέσα σε μόλις μία εργάσιμη ημέρα.

Το ποσοστό κτηματογράφησης έχει αυξηθεί σε 60% και μέχρι το τέλος του 2025 θα ολοκληρωθεί στο 100%.

Αξίζει να σημειωθεί πως το Κτηματολόγιο είναι ο πρώτος φορέας που εφαρμόζει σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης για έκδοση διοικητικών αποφάσεων, με τα πρώτα αποτελέσματα να έχουν φέρει ήδη υπερδιπλασιασμό των εβδομαδιαίων αποφάσεων από τον Σεπτέμβριο του 2024, που ψηφίστηκε ο νόμος, έως σήμερα.

Προτεραιότητα της κυβέρνησης ήταν και παραμένει η σωστή εξυπηρέτηση του πολίτη και η εύκολη πρόσβαση στις πληροφορίες του ακινήτου του. Η σύγχυση που δημιουργούσε το παράλληλο σύστημα Υποθηκοφυλακείων-Κτηματολογίων για δεκαετίες είναι επιτέλους παρελθόν.

Το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης διοργανώνει την πρώτη εκδήλωση της δράσης “REBRAIN GREECE” για το 2025, το Σάββατο 29 Μαρτίου, στο Λονδίνο και απευθύνει δημόσια πρόσκληση ενδιαφέροντος στις επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα που αναζητούν στελέχη υψηλής εξειδίκευσης προκειμένου να πάρουν μέρος.

Σκοπός αυτής της πρωτοβουλίας είναι η διασύνδεση Ελλήνων εργαζομένων υψηλής εξειδίκευσης που ζουν και εργάζονται στη Μεγάλη Βρετανία με επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και αναζητούν εξειδικευμένο προσωπικό.

Οι εκδηλώσεις που έγιναν στο Άμστερνταμ καθώς και η Ημέρα Καριέρας της ΔΥΠΑ στο Ντίσελντορφ πριν δύο μήνες, με συμμετοχή περισσότερων από 2.700 ενδιαφερόμενων, σημείωσαν μεγάλη επιτυχία και έτσι το υπουργείο αποφάσισε τον διπλασιασμό των συμμετεχουσών εταιρειών. Οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις θα έχουν την ευκαιρία να συγκεντρώσουν βιογραφικά μεγάλου αριθμού υποψηφίων, να πραγματοποιήσουν συνεντεύξεις για την κάλυψη των θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης που διαθέτουν και να αναδείξουν τις δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης που παρέχουν.

Προκηρύσσεται από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας διεθνής διαγωνισμός για την έρευνα και εκμετάλλευση αντιμονίου στη Χίο.

Το αντιμόνιο ανήκει στη λίστα των Κρίσιμων Ορυκτών Πρώτων Υλών που έχει δημοσιεύσει η Ευρωπαϊκή Ένωση και χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, στην αμυντική βιομηχανία και στις τεχνολογίες της πράσινης μετάβασης και η χώρα μας είναι μία από τις μόλις δύο χώρες της Ευρώπης, μαζί με την Ιταλία, που κατέχει κοιτάσματα αντιμονίου, τα οποία, όμως, παραμένουν αναξιοποίητα μέχρι σήμερα.

Η κίνηση αυτή αποτελεί ένα ακόμα βήμα στην οργανωμένη προσπάθεια της κυβέρνησης για την ανάδειξη και αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της χώρας.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα εξασφαλίσει τις αυστηρότερες δεσμεύσεις από πλευράς του αναδόχου για την προστασία του περιβάλλοντος, τη δημιουργία θέσεων εργασίας από την τοπική κοινωνία, την απόδοση στον Δήμο Χίου ποσοστού από τα πάγια και αναλογικά μισθώματα.

Η πρώτη φάση αφορά στην πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (μη δεσμευτικών προσφορών) μέχρι τις 10 Μαρτίου 2025, όπου και θα επιλεγούν όσοι πληρούν τα κριτήρια για να συνεχίσουν.

Η δεύτερη φάση περιλαμβάνει την πρόσκληση υποβολής δεσμευτικών προσφορών εντός του δευτέρου τριμήνου 2025, για την εκμίσθωση των δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης μεταλλευτικών ορυκτών, σε τμήμα εκτάσεως 9,02 τετραγωνικά χιλιομετρα του Δημόσιου Μεταλλευτικού Χώρου της Χίου.

Αύριο, Παρασκευή 24 Ιανουαρίου, στις 12:00, ο πρωθυπουργός θα απαντήσει στην επίκαιρη ερώτηση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, για τον πρωτογενή τομέα.

Το Σάββατο, στις 11:00, θα πραγματοποιηθεί η ψηφοφορία για την εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας».

Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία, το χρέος ομοσπονδίας, κρατιδίων, δήμων και κοινοτήτων έφθασε στο τέλος του 2022 τα 2367,3 δισεκατομμύρια ευρώ, κατά 2% ή 46,1 δισεκατομμύρια ευρώ υψηλότερο απ’ ό,τι ήταν τον Δεκέμβριο του 2021. Το ομοσπονδιακό χρέος αυξήθηκε κατά 4,6%, στα 1620,4 δισεκατομμύρια ευρώ. «Αυτό οφείλεται κυρίως στη συνεχιζόμενη αύξηση των απαιτήσεων χρηματοδότησης από το Ταμείο Οικονομικής Σταθεροποίησης (WSF), ως αποτέλεσμα της πανδημίας των τελευταίων ετών και της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης», αναφέρουν οι στατιστικολόγοι. Το ταμείο ιδρύθηκε το 2020 και επεκτάθηκε το 2022, προκειμένου να συμπεριλάβει τον αντίκτυπο της ενεργειακής κρίσης, ενώ σημαντική είναι η επιβάρυνση και από το νεοσυσταθέν ταμείο 100 δισεκατομμυρίων ευρώ για τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεων. Το 2022 πάντως τα κονδύλια του ταμείου δεν είχαν ακόμη χρησιμοποιηθεί.

Τα ομόσπονδα κρατίδια πάντως, εκτός από την Σαξονία – ‘Ανχαλτ, κατάφεραν το 2022 να μειώσουν τα χρέη τους κατά 5% σε σχέση με το 2021. Αντίστροφα, οι υποχρεώσεις των δήμων αυξήθηκαν κατά 4,4%.