«Η σημερινή συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποτυπώνει την ολοένα και μεγαλύτερη εμπλοκή της Ελλάδας στους σχεδιασμούς της κυβέρνησης Τραμπ για την Ανατολική Ευρώπη, με επίκεντρο τον ενεργειακό χάρτη, τις αμερικανικές εταιρείες LNG και τη δημιουργία τετελεσμένων που δεσμεύουν τη χώρα μας για χρόνια», τονίζει η Νέα Αριστερά.

Η κυβέρνηση, τονίζει στην ανακοίνωσή της «πανηγυρίζει για τον «κάθετο διάδρομο» και για τις «προμήθειες αερίου» που, όπως είπε ο κ. Ζελένσκι, έγιναν πραγματικότητα χάρη στην Αθήνα, ευχαριστώντας τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Αυτό που δεν λέει η κυβέρνηση είναι ότι πρόκειται για αμερικανικό LNG, για το οποίο οι Έλληνες πολίτες θα συνεχίσουν να πληρώνουν υπέρογκες τιμές».

«Την ίδια στιγμή που ο κ. Μητσοτάκης δεσμεύει τη χώρα σε συμμετοχή στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, οι πολίτες στην Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωποι με το ακριβότερο ενεργειακό κόστος στην Ευρώπη. Ο κ. Μητσοτάκης μιλά για “ανοικοδόμηση της Ουκρανίας”, αλλά δεν μιλά για την ανοικοδόμηση της καθημερινότητας των Ελληνίδων και των Ελλήνων. Με άλλα λόγια: στο Κίεβο ο κ. Μητσοτάκης υπόσχεται έργα, ενώ από την Ελλάδα ζητάει υπομονή», σημειώνει η Νέα Αριστερά.

Και καταλήγει λέγοντας πως «η ενεργειακή διπλωματία δεν μπορεί να υπηρετεί μικρά κυκλώματα και μεγάλους παίκτες. Η Νέα Αριστερά θα συνεχίσει να διεκδικεί μια εξωτερική πολιτική ανεξάρτητη, πολυδιάστατη, προσανατολισμένη στην ειρήνη και που θα συνδράμει αποφασιστικά στο δικαίωμα των πολιτών να ζουν με αξιοπρέπεια, και όχι στο περιθώριο ενός πανάκριβου ενεργειακού συστήματος για λίγους από το οποίο οι πολλοί δεν έχουν να απολαύσουν καμία ανακούφιση».

Πρόκειται κυριολεκτικά για μία έρευνα-σοκ από την διαΝΕΟσις, τα στοιχεία της οποίας αποκαλύπτουν μία φοβική και εσωστρεφή Ελλάδα, από την άλλη, ωστόσο, περιγράφει τις “φυλές” των πολιτών-ψηφοφόρων, εικόνα χρήσιμη για τις εκλογικές τάσεις, αλλά και την διαμόρφωση πειστικών πολιτικών προτάσεων από τα υφισταμένα, ή τα όποια υπό ίδρυση κόμματα.

H διαΝΕΟσις σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) οργανώνουν και υποστηρίζουν για δεύτερη φορά τη συμμετοχή της χώρας μας στη WVS. Την ευθύνη του σχεδιασμού του ερωτηματολογίου, όπως και την επιμέλεια της έρευνας, είχε ο Καθηγητής Κοινωνιολογίας του Παν/μίου Πελοποννήσου, Σωκράτης Κονιόρδος, σε στενή συνεργασία με τη Βασιλική Γεωργιάδου, Καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο και Πρόεδρο του ΕΚΚΕ. Τη δειγματοληψία, τον έλεγχο και τη διεξαγωγή της έρευνας πεδίου πραγματοποίησε η MRB Hellas.

Μπορείτε να βρείτε την έκθεση των προσωρινών αποτελεσμάτων εδώ, καθώς και μια συνοπτική καταγραφή των βασικών της σημείων (εδώ), ενώ εδώ θα βρείτε μια πιο αναλυτική σύνοψή της από τη διαΝΕΟσις. 

Βασικά συμπεράσματα:

• Ο αξιακός χάρτης της Ελλάδας το 2025 αναδεικνύει μια αξιοσημείωτη διχοτόμηση: από τη μία, ο άξονας «Φόβου και Πειθαρχίας» (67%) που διαπερνά την ελληνική κοινωνία, και από την άλλη, ένας εναλλακτικός άξονας «Ενσυναίνεσης και Ανθρωπισμού» (33%) που αν και μειοψηφικός, διατηρεί ισχυρά πολιτισμικά και ηθικά ερείσματα.

• Η Ελλάδα εμφανίζει υψηλά ποσοστά συμφωνίας με τις παραδοσιακές αξίες (σεβασμός στην οικογένεια, εθνική υπερηφάνεια, θρησκευτικότητα), παράλληλα, όμως, εκφράζει ισχυρές μετα-υλιστικές αξίες, όπως η έμφαση στην ποιότητα ζωής, η αυτονομία και η ατομική έκφραση.
• Στην Ελλάδα, το αίτημα για ασφάλεια υπερβαίνει συχνά την αξία της ελευθερίας, τάση που παρατηρείται σε πολλές δυτικές κοινωνίες. Αυτό συνδέεται με:
• την ανασφάλεια λόγω οικονομικών κρίσεων και γεωπολιτικής αβεβαιότητας,
• την έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς,
• και μια πολιτική κουλτούρα που καλλιέργησε την προστατευτικότητα.

Η εθνική ταυτότητα στην Ελλάδα είναι έντονη, αλλά αμυντική. Η έμφαση δίνεται:

• στη διαφοροποίηση από τους «άλλους»,
• στην αίσθηση απειλής από τη μετανάστευση ή την παγκοσμιοποίηση,
• στην ιδέα ότι «ο κόσμος αλλάζει ερήμην μας».

Η εθνική υπερηφάνεια, επομένως, δεν είναι εξωστρεφής (π.χ. εξαγωγή πολιτισμού ή προώθηση επιρροής), αλλά εσωτερική άμυνα απέναντι στο αίσθημα έλλειψης συλλογικής αυτοπεποίθησης.

Χαρακτηριστικό των παραπάνω και αποτύπωμα της ανασφάλειας είναι πώς ένας στους δύο φοβούνται τρομοκρατική επίθεση μεγάλης κλίμακας, ή εμπλοκή της χώρας σε πόλεμο, ενώ τρεις στους δέκα φοβούνται ότι θα ξεσπάσει εμφύλιος πόλεμος

Ένα από τα στοιχεία της έρευνας που προκαλούν μεγάλη εντύπωση, ίσως και να τρομάζουν, και αποτελούν δείγμα μιας υφέρπουσας εθνικής εσωστρέφειας και συντηρητικοποίησης περιγράφεται στον παρακάτω πίνακα.

Οι πολίτες εξακολουθούν να εκφράζονται θετικά για την “ύπαρξη δημοκρατικού πολιτικού συστήματος”, αν και το ποσοστό βαίνει μειούμενο και έχει χάσει επτά μονάδες από το 2017, αυξάνει κατά πέντε μονάδες το ποσοστό υπέρ της υπάρξης τεχνοκρατών, και όχι κυβέρνησης, “που αποφασίζουν σύμφωνα με αυτό που εκείνοι θεωρούν καλύτερο για τη χώρα”, διπλασιάζεται (από 9% σε 17,7%) το ποσοστό εκείνων που θέλουν “ισχυρό ηγέτη που δεν δέχεται έλεγχο από τη Βουλή και τις εκλογές” (ήτοι ένα έμμεσα δικτατορικό καθεστώς, ή ένα καθεστώς τύπου Πούτιν και Ερντογάν), και τριπλασιάζεται το ποσοστό εκείνων που θέλουν “στρατιωτική κυβέρνηση” (χούντα)!

Η ανάλυση των αποτελεσμάτων από τον επικεφαλής της MRB Δημ. Μαύρο:

Παγκόσμια Έρευνα Αξιών (World Values Survey – WVS) για το 2025 στην Ελλάδα δεν είναι απλώς μια μέτρηση στάσεων και πεποιθήσεων. Είναι ένας «αξιακός καθρέφτης» μιας κοινωνίας σε κρίσιμη καμπή.διαβάστε ακόμαWorld Values Survey: Αξίες και Απόψεις των Ελλήνων το 2025

Τα ευρήματα που προκύπτουν από τα προσωρινά αποτελέσματα της φετινής μελέτης, όπως παρουσιάστηκαν αρχικά στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών 2025, δείχνουν ένα κοινωνικό σώμα που διασπάται μεταξύ φόβου και ελπίδας, πειθαρχίας και συμμετοχής.

Αυτή η έκθεση θα επιχειρήσει μια αναλυτική διερεύνηση, συνδέοντας στάσεις, συμπεριφορές και αξιακά προτάγματα, με στόχο να αναδυθούν τα ευρήματα της έρευνας για την ελληνική κοινωνία σήμερα.

Οι βασικοί δύο άξονες προέκυψαν με τη μέθοδο της παραγοντικής ανάλυσης (factor analysis) επί των πρωταρχικών ερωτήσεων του ερωτηματολογίου, όπου η «ονοματοδότησή» τους έγινε σύμφωνα με την εννοιολογική ομαδοποίηση των επιμέρους ερωτήσεων.

Οι ίδιες ερωτήσεις χρησιμοποιήθηκαν για τον καταμερισμό (segmentation) των ερωτωμένων σε κοινές ομάδες/τυπολογίες, οι οποίες εν συνεχεία προβλήθηκαν στον δισδιάστατο χάρτη των αξιών (factor space). Οι ποσοστώσεις που φαίνονται στους δύο άξονες είναι το άθροισμα των ομάδων που ανήκουν σε κάθε τεταρτημόριο, έτσι ώστε να αποδοθούν τα «κέντρα βάρους» της ελληνικής κοινωνίας στον χάρτη των αξιών.

1. Οι δύο Ελλάδες: Φόβος, Πειθαρχία και Ανθρωπισμός

Οαξιακός χάρτης της Ελλάδας το 2025 αναδεικνύει μια αξιοσημείωτη διχοτόμηση: από τη μία, ο άξονας «Φόβου και Πειθαρχίας» (67%) που διαπερνά την ελληνική κοινωνία, και από την άλλη, ένας εναλλακτικός άξονας «Ενσυναίνεσης και Ανθρωπισμού» (33%) που αν και μειοψηφικός, διατηρεί ισχυρά πολιτισμικά και ηθικά ερείσματα.

­
Διαβάστε την Έκθεση Προσωρινών Αποτελεσμάτων της World Values Survey

Ο πρώτος άξονας σχετίζεται με ανάγκες όπως η σταθερότητα, η συμμόρφωση, η τάξη και η ασφάλεια – αξίες που συχνά ερμηνεύονται ως αντίβαρο στην κοινωνική ρευστότητα και την αβεβαιότητα.

Αντίθετα, ο δεύτερος άξονας συνδέεται με πιο αφηρημένες αλλά θεμελιώδεις αξίες: σεβασμό στη διαφορετικότητα, συμμετοχικότητα, ελευθερία λόγου και προσωπική αξιοπρέπεια.

Ο εντοπισμός αυτής της αξιακής διάσπασης δεν είναι απλώς στατιστικός – είναι δομικός. Αντικατοπτρίζεται τόσο στη στάση απέναντι σε κοινωνικές μειονότητες όσο και στη γενικότερη εμπιστοσύνη στους θεσμούς, στη θέληση για αλλαγή και στην αποδοχή ή απόρριψη αυταρχικών λύσεων.

2. Η Ελλάδα των αντιστάσεων – Συγκρουσιακές αξίες

Ηελληνική κοινωνία το 2025, όπως αναδεικνύεται μέσα από τα δεδομένα της World Values Survey, αποτελεί ένα παράδειγμα χώρας με βαθιές, εγχαραγμένες αντιστάσεις και διττές ταυτότητες. Αναλυτικότερα:

2.1. Η αντίφαση του παραδοσιακού και του μετα-υλιστικού

Η Ελλάδα εμφανίζει υψηλά ποσοστά συμφωνίας με τις παραδοσιακές αξίες (σεβασμός στην οικογένεια, εθνική υπερηφάνεια, θρησκευτικότητα), παράλληλα, όμως, εκφράζει ισχυρές μετα-υλιστικές αξίες, όπως η έμφαση στην ποιότητα ζωής, η αυτονομία και η ατομική έκφραση.

Αυτή η διττότητα είναι η έκφραση μιας κοινωνίας που:

• προσκολλάται στο παρελθόν ως πηγή ασφάλειας,
• αλλά διεκδικεί ένα μέλλον με περισσότερα δικαιώματα και ελευθερίες.

Η συνύπαρξη αυτών των αξιών οδηγεί σε μια κοινωνία που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε «παράδοση» και «πρόοδο», χωρίς να επιλέγει ξεκάθαρα.

2.2. Η ιεράρχηση της ελευθερίας και της ασφάλειας

Στην Ελλάδα, το αίτημα για ασφάλεια υπερβαίνει συχνά την αξία της ελευθερίας, τάση που παρατηρείται σε πολλές δυτικές κοινωνίες. Αυτό συνδέεται με:

• την ανασφάλεια λόγω οικονομικών κρίσεων και γεωπολιτικής αβεβαιότητας,
• την έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς,
• και μια πολιτική κουλτούρα που καλλιέργησε την προστατευτικότητα.

Είναι ενδεικτικό ότι, σε ερωτήσεις που θέτουν την ελευθερία και την ασφάλεια σε αντιπαραβολή, η ελληνική κοινωνία επιλέγει πλειοψηφικά τη δεύτερη.

Αυτό το εύρημα ενισχύει την ερμηνεία πως η κοινωνία έχει αναπτύξει αμυντικά αντανακλαστικά επιζητώντας περισσότερη σταθερότητα.

Η θρησκεία φαίνεται σήμερα να λειτουργεί περισσότερο ως πολιτισμικός συνεκτικός ιστός παρά ως οργανωμένο σύστημα ηθικών επιταγών. Αυτό ενισχύει την εικόνα μιας κοινωνίας:

• συμβολικά προσκολλημένης στο θρησκευτικό πλαίσιο,
• αλλά πρακτικά επιλεκτικής στις ηθικές εφαρμογές του.

2.3. Η έννοια της εθνικής ταυτότητας

Η εθνική ταυτότητα στην Ελλάδα είναι έντονη, αλλά αμυντική. Η έμφαση δίνεται:

• στη διαφοροποίηση από τους «άλλους»,
• στην αίσθηση απειλής από τη μετανάστευση ή την παγκοσμιοποίηση,
• στην ιδέα ότι «ο κόσμος αλλάζει ερήμην μας».

Η εθνική υπερηφάνεια, επομένως, δεν είναι εξωστρεφής (π.χ. εξαγωγή πολιτισμού ή προώθηση επιρροής), αλλά εσωτερική άμυνα απέναντι στο αίσθημα έλλειψης συλλογικής αυτοπεποίθησης.

Οι Έλληνες ταυτίζονται πολιτισμικά με την Ευρώπη, αλλά πολιτικά και συναισθηματικά νιώθουν αποκομμένοι ή και προδομένοι από αυτήν.

Συνοψίζοντας, η Ελλάδα του 2025 φαίνεται να ζει μέσα σε πολλαπλές εσωτερικές συγκρούσεις: μεταξύ παράδοσης και νεωτερικότητας, ασφάλειας και ελευθερίας, εθνικής υπερηφάνειας και έλλειψης συλλογικού οράματος.

3. Η κρίση της εμπιστοσύνης και η αντίφαση της συμμετοχής

­
World Values Survey 2025 – Συνοπτική Παρουσίαση Προσωρινών Αποτελεσμάτων (PDF)

Ηεμπιστοσύνη, τόσο ως θεσμική όσο και ως διαπροσωπική έννοια, αποτελεί τον «αόρατο ιστό» κάθε κοινωνίας. Στην Ελλάδα του 2025, αυτός ο ιστός φαίνεται να έχει υποστεί σημαντικές διαρρήξεις. Τα δεδομένα της WVS αποκαλύπτουν μια κοινωνία στην οποία η εμπιστοσύνη παραμένει ισχυρή μόνο στις άμεσες, οικείες σχέσεις (οικογένεια: 94,6%, άνθρωποι που γνωρίζει κανείς προσωπικά: 72,6%, γειτονιά: 46,6%), αλλά καταρρέει όταν το βλέμμα στρέφεται προς το συλλογικό και το θεσμικό.

Η εμπιστοσύνη στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκε σημαντικά (από 25,8% το 2017 σε 50,9% το 2025). Η εμπιστοσύνη στους πολιτικούς θεσμούς, στους δημοσιογράφους, και στους θεσμούς ελέγχου είναι όχι απλώς χαμηλή, αλλά διαπερνάται από μια αίσθηση διαρκούς μεροληψίας.

Η διαπίστωση ότι μόλις 4,2/10 είναι ο μέσος όρος στην εκτίμηση πως «οι διεφθαρμένοι τιμωρούνται» («Πόσο πιθανό είναι να τιμωρηθεί κάποιος στην Ελλάδα για ενεργητικό ή παθητικό χρηματισμό, δωροδοκία ή γιατί επιδεικνύει εύνοια προκειμένου να παράσχει δημόσια υπηρεσία;»), ερμηνεύεται όχι απλώς ως απαξίωση, αλλά ως καθολική εσωτερίκευση της ατιμωρησίας.

Η επιθυμία για εμπλοκή στα κοινά συνυπάρχει με μια δομική δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς λήψης αποφάσεων. Αυτή η αντίφαση μεταξύ διάθεσης συμμετοχής και δυσπιστίας δημιουργεί μια κοινωνία θεατών, παρά ενεργών συμμετεχόντων.

Η πραγματικότητα των εκλογών χαρακτηρίζεται από έλλειμμα ουσιαστικής επιλογής. Μόνο το 57,7% θεωρεί ότι οι εκλογές προσφέρουν πραγματική επιλογή, ενώ αρκετά λιγότεροι από τους μισούς πιστεύουν ότι οι δημοσιογράφοι καλύπτουν αμερόληπτα τα πολιτικά τεκταινόμενα (μόλις 35,9%).

Ενδεικτικά:

• Το 53,3% ζητά μεγαλύτερη συμμετοχή πολιτών σε κοινότητες και εργασία.
• Το 53,6% επιθυμεί περισσότερη συμμετοχή στις κυβερνητικές αποφάσεις.
• Όμως, μόνο το 25,5% εμπιστεύεται την παρουσία τεχνοκρατών στην κυβέρνηση.

Αυτή η κρίση εμπιστοσύνης διαμορφώνει μερικώς και τον «ψυχισμό του πολίτη». Εξηγεί γιατί η συμμετοχή υποχωρεί. Γιατί η πολιτική μετατρέπεται σε πεδίο αποχής. Γιατί η κοινωνική ανοχή προς αυταρχικές λύσεις αυξάνεται.

Η κοινωνία φαίνεται να αναγνωρίζει την ανάγκη για μια νέα αρχιτεκτονική συμμετοχής, που δεν θα εξαντλείται στις εκλογές, αλλά θα στηρίζεται στη διαβούλευση, στη διαφάνεια και στη λογοδοσία.

4. Ευημερία – Ρεαλισμός, ικανοποίηση και προσδοκίες

Οδείκτης ικανοποίησης ζωής κινείται στο 6,8/10 (από 6,2 το 2017), δείχνοντας μια οριακή, αλλά υπαρκτή βελτίωση. Ωστόσο, όταν αναλύονται οι επιμέρους τομείς (οικογένεια, εργασία, οικονομικά), το πρότυπο της «ευτυχίας» εμφανίζεται αντιφατικό.

• Η ικανοποίηση από την οικογενειακή ζωή αγγίζει το 7,5/10.
• Η ικανοποίηση από την εργασία περιορίζεται στο 6,5.
• Η οικονομική ικανοποίηση πέφτει στο 5,4.

Η οικογένεια εξακολουθεί να λειτουργεί ως ασφαλές πεδίο νοήματος και ψυχολογικής σταθερότητας, ενώ ο εργασιακός χώρος και –κυρίως– η οικονομική πραγματικότητα αναδεικνύονται ως περιοχές αστάθειας. Η ευημερία βιώνεται περισσότερο ως υποκειμενική ισορροπία παρά ως αντικειμενικό επίτευγμα.

 5. Η Ελλάδα της επιλεκτικής ανοχής

Οιπολίτες εμφανίζονται πρόθυμοι να αποδεχτούν νέες κοινωνικές συμπεριφορές, αλλά μέσα από ένα φίλτρο που συχνά εξαρτάται από την ηλικία, το φύλο, την παιδεία και το συμβολικό πλαίσιο εντός του οποίου εκφράζεται η ανοχή.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα:

• Η ανοχή στην ομοφυλοφιλία αυξάνεται (από 27,6% το 2017 σε 51,3% το 2025).¹
• Η ανοχή στην έκτρωση σχεδόν διπλασιάζεται (από 25,7% το 2017 σε 52,5% το 2025).²
• Η αποδοχή του διαζυγίου υπερβαίνει το 68,5%.
• Το προγαμιαίο σεξ δεν θεωρείται πια ηθικά επίμαχο από το 76,4% του πληθυσμού.

Η ελληνική κοινωνία συγκροτεί νέες συντεταγμένες επιτρεπτού και επιθυμητού καθώς οι πολίτες προσαρμόζονται χωρίς να αισθάνονται ότι απομακρύνονται ριζικά από την «παράδοση».

Αντί να βιώνουμε μια σύγκρουση γενεών ή αξιών, η Ελλάδα του 2025 φαίνεται να ζει μια ήπια συνύπαρξη παλαιών και νέων νοηματοδοτήσεων του «κανονικού».

6. Τα ρεύματα της εκπαίδευσης και του φύλου

Ηεκπαίδευση παραμένει ισχυρό κοινωνικό πρόταγμα, με αυξημένη αποδοχή της αναγκαιότητάς της για όλα τα φύλα.διαβάστε ακόμαWorld Values Survey: Αξίες και Απόψεις των Ελλήνων το 2025

Παρατηρείται μια σημαντική μετατόπιση ως προς τον ρόλο της γυναίκας. Η άποψη ότι «μια γυναίκα μπορεί να είναι εξίσου ικανοποιημένη ως νοικοκυρά και ως εργαζόμενη» («Το να είναι µια γυναίκα νοικοκυρά είναι το ίδιο ικανοποιητικό µε το να εργάζεται») μειώνεται δραστικά: από 62,2% το 2017 σε 43,8% το 2025. Οι απαντήσεις των γυναικών σε αυτή την ερώτηση παρουσιάζουν επίσης σημαντική μείωση, από 59,9% το 2017 σε 41,4% το 2025. Η αλλαγή αυτή υποδεικνύει όχι μόνο αλλαγή ρόλων, αλλά και αλλαγή αυτοαντίληψης. Οι γυναίκες διεκδικούν διαφορετικά τον δημόσιο χώρο, όχι μόνο εργασιακά, αλλά και πολιτικά.

Ωστόσο, η ανισορροπία αναδύεται με την άνοδο του ποσοστού που συμφωνεί ότι «η πανεπιστημιακή εκπαίδευση είναι πιο σημαντική για ένα αγόρι απ’ ό,τι για ένα κορίτσι» – το οποίο αυξάνεται από 8% το 2017 σε 16% το 2025.

Η αύξηση στις συντηρητικές αντιλήψεις για το φύλο δείχνει ότι η κοινωνία λειτουργεί με μηχανισμούς συμπίεσης: Η μία αξία προχωρά, ενώ μία άλλη ενεργοποιεί άμυνες. Η ελληνική κοινωνία δεν εξελίσσεται μόνο, αλλά και αντιδρά. Η πρόκληση είναι να μετατραπούν αυτές οι αξιακές εντάσεις σε κοινωνικό διάλογο – όχι σε πόλωση.

7. Clusters – Οι αρχέτυποι τύποι Ελλήνων

Τέλος, ένα από τα πιο αποκαλυπτικά ευρήματα της WVS 2025 είναι η χαρτογράφηση των κοινωνικών ομάδων (clusters) που συγκροτούν την ελληνική κοινωνία. Δεν πρόκειται για τυπικές κοινωνικές τάξεις, αλλά για ψυχογραφικούς τύπους που προκύπτουν από τον συνδυασμό αξιών, φόβων, στάσεων και επιθυμιών. Οι ομάδες αυτές προέκυψαν με την στατιστική μέθοδο Latent Class Analysis (LCA).

Η κοινωνία εμφανίζεται ως μωσαϊκό οκτώ βασικών ομάδων:³

• Λαϊκή βάση (22,7%): Ομάδα με έμφαση στην καθημερινή ασφάλεια, στην οικονομική επιβίωση, στον συντηρητισμό και στην καχυποψία απέναντι σε εξωτερικές αλλαγές.
• Ριζοσπάστες – Ανεξάρτητοι (16,8%): Έντονα πολιτικοποιημένοι, με αίσθηση εθνικής κυριαρχίας, αντισυστημικότητας και έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς.
• Ισορροπιστές – Σκεπτικοί του Συστήματος (12,8%): Κρατούν κριτική στάση, συνδυάζοντας φιλελευθερισμό σε θέματα κοινωνικής ανοχής με επιφύλαξη προς την αγορά και το πολιτικό σύστημα.
• Συντηρητικοί (10,2%): Υποστηρικτές της παράδοσης, της πειθαρχίας, της εθνικής ταυτότητας. Εκφράζουν σταθερότητα αλλά και αντίσταση στην αλλαγή.
• Θεσμικοί οραματιστές (14,5%): Συνδυάζουν εμπιστοσύνη στους δημοκρατικούς θεσμούς με πίστη στη διαφάνεια, την ανεκτικότητα και τη δικαιοσύνη.
• Ευκατάστατοι θεσμικοί (12,1%): Σταθερά μεσαία και ανώτερα στρώματα που επενδύουν σε κανονικότητα, προβλεψιμότητα, φιλοευρωπαϊσμό και θεσμική ομαλότητα.
• Συνειδητοί δημοκράτες (8,1%): Μικρή αλλά ιδεολογικά ώριμη ομάδα που προτάσσει την ισότητα, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την κοινωνική συνοχή και τη συμμετοχή.
• Aνεκτικοί – Ιδεαλιστές (2,8%): Η μικρότερη ομάδα – είναι ανεκτικοί και προοδευτικοί, με εμπιστοσύνη στους ανθρώπους αλλά δυσπιστία στους θεσμούς, υποστηρίζοντας τις δημοκρατικές αξίες και απορρίπτοντας τη βία.

Η συνύπαρξη αυτών των ομάδων δεν είναι ουδέτερη. Καθεμία προβάλλει διαφορετικό αξιακό πλαίσιο για το μέλλον της χώρας. Κάποιες είναι αμυντικές, άλλες οραματικές. Η πλειοψηφία, ωστόσο, παραμένει εγκλωβισμένη στον κύκλο της ανάγκης για ασφάλεια, τάξη και επαναφορά – όχι απαραίτητα για πρόοδο.

Η χαρτογράφηση αυτή δεν προσφέρεται απλώς για αναλυτική ερμηνεία. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πολιτικό εργαλείο για επαναπροσδιορισμό της δημόσιας πολιτικής, της επικοινωνίας και της πολιτισμικής επένδυσης. Η νέα αφήγηση της χώρας, αν υπάρξει, θα πρέπει να μιλήσει ταυτόχρονα σε αυτούς τους ψυχογραφικούς τύπους – χωρίς να παγιδευτεί σε έναν από αυτούς.

Ανακεφαλαιώνοντας:

Η ελληνική κοινωνία δείχνει να παγιδεύεται σε αξίες φόβου, πειθαρχίας και ανάγκης για «κανονικότητα», με τις κυρίαρχες ομάδες να αναπαράγουν συστήματα ανασφάλειας και καχυποψίας. Παρά τις νησίδες ανθρωπισμού και συναίνεσης, η πλειοψηφία παραμένει προσανατολισμένη σε συντηρητικά αντανακλαστικά, με περιορισμένη εμπιστοσύνη στην αλλαγή και τη συμπερίληψη.

* Ο Δημήτρης Α. Μαύρος είναι Γενικός διευθυντής και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της MRB Hellas.

«Αφήσαμε παραπάνω από ένα εικοσιτετράωρο στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ για να αντιδράσει στην ανατριχιαστική αποστροφή της βουλευτή κυρίας Λιακούλη, η οποία αποκάλεσε «χούντα» τη νόμιμα εκλεγμένη κυβέρνηση της χώρας» ανέφερε αρχικά η Αλεξάνδρα Σδούκου.

Στη συνέχεια η εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας σημείωσε: «Αντί για αποδοκιμασία, όμως, εισπράξαμε σιωπή. Ο κ. Ανδρουλάκης σιωπά. Το ΠΑΣΟΚ σιωπά. Είναι τελικά η δήλωση της κυρίας Λιακούλη η επίσημη γραμμή του κόμματός της; Τα υπόλοιπα μέλη της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ αισθάνονται άνετα να συνυπάρχουν κάτω από την ίδια πολιτική στέγη με τέτοιες αντιλήψεις; Ή μήπως έχουν συμβιβαστεί με την ιδέα ότι η τοξικότητα είναι η νέα ταυτότητα του ΠΑΣΟΚ της εποχής Ανδρουλάκη;».

Η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ

Το ΠΑΣΟΚ μέσω ανακοίνωσής του ανέφερε: «Τα αλλεπάλληλα σκάνδαλα οδηγούν τα κυβερνητικά στελέχη σε μια διαρκή προσπάθεια δημιουργίας αντιπερισπασμών με αρωγό τη γνωστή “μονταζιέρα”.

Αυτή τη φορά, προσπάθησαν να καλύψουν όσα ανεκδιήγητα συνομολόγησε δημόσια ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, κ. Σιμόπουλος.

Για τον κ. Σιμόπουλο “αν ήταν στο χέρι του ο Κώστας Καραμανλής, δεν θα πήγαινε ούτε για πταίσμα μέσα”, “κάθε υπουργός θα πηγαίνει στο δικαστήριο και θα αθωώνεται” και πως είναι αντίθετος με τη λογική να πάνε όλα στη δικαιοσύνη διότι “ο υπουργός έχει μόνο πολιτική ευθύνη και όχι ποινική” .

Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και Τομεάρχης Δικαιοσύνης Ευαγγελία Λιακούλη, κληθείσα να σχολιάσει τις παραπάνω δηλώσεις, τόνισε ότι το δικαιϊκό μας σύστημα έχει δομή και είναι συγκεκριμένο, έχουμε Σύνταγμα, νομοθεσία που επιτάσσει τη λειτουργία του ελέγχου των πολιτικών προσώπων, πως τέτοιοι ισχυρισμοί είναι εκτός κάθε πλαισίου δικαίου και αυτό που περιγράφεται είναι “άσκηση εξουσίας σε χούντα…διότι εκεί είναι απολύτως ανεξέλεγκτη μια εξουσία …που δεν έχει κανένας δικαίωμα να ελέγξει…” .

Το ΠΑΣΟΚ και τα στελέχη του, γνωρίζουμε τον τρόπο λειτουργίας της Δημοκρατίας μας και τους κανόνες της.

Προφανώς, η Νέα Δημοκρατία και τα στελέχη της δεν έχουν κοινή άποψη ούτε για τους κανόνες της Δημοκρατίας ούτε για τον τρόπο άσκησής της, με κορυφαίο τον έλεγχο των πολιτικών προσώπων.

Αυτή η αποκαλυπτική διάσταση των απόψεων μεταξύ του Πρωθυπουργού -που δηλώνει “θιασώτης της λογοδοσίας”- και του βουλευτή του, καταδεικνύει το μέγεθος της υποκρισίας της κυβέρνησης που άλλα λέει, άλλα πιστεύει και άλλα πράττει».

«Η κα Κανέλλη είναι γνωστό πότε ξεκίνησε την καριέρα της, είναι γνωστό και που κατατασσόταν κάνοντας καριέρα. Η κα Κανέλλη είναι ένα πρόσωπο το οποίο δεν δικαιούται να τσαλαπατάει με αυτό τον τρόπο υποστάσεις και αγώνες. Τη δική μου αγωνιστικότητα και τη δική μου παρουσία δεν την χαρίζω σε καμία κα Κανέλλη η οποία από την βίλα της χωρίς να πατάει η Βουλή γιατί στη Βουλή έρχεται μια φορά το τρίμηνο ή το εξάμηνο και δεν ξανάρχεται … Δεν χαρίζω σε κανένα τέτοιο πρόσωπο το οποίο επί δεκαετίες εισπράττει αντιμισθίες και δεν εμφανίζεται το δικαίωμα να αμφισβητεί και να συκοφαντεί τους δικούς μου αγώνες» είπε χαρακτηριστικά.

Η Ζωή Κωνσταντοπούλου συνέχισε σχολιάζοντας τη λεκτική επίθεση που δέχτηκε στη Βουλή. Όπως είπε: «Είναι τρομακτικό να ακούς μέσα στη Βουλή από βουλευτή του ΚΚΕ το “τι λες κυρά μου, τι ξέρεις εσύ από αγώνες, δεν έχεις φάει ούτε ένα χαστούκι”. Αυτή η ανακύκλωση της λεκτικής βίας η οποίας προσκαλεί και στη σωματική βία γιατί έπρεπε να έχω φάει χαστούκια για να μπορώ να μιλάω… Αν είναι δυνατόν να είναι αυτή η προσέγγιση των αγώνων!».

Αναφερόμενη στη δήλωση της Ραλλίας Χρηστίδου, η Ζωή Κωνσταντοπούλου είπε: «Ευχαριστώ την Ραλλία που αυθόρμητα τοποθετήθηκε, έχει τύχει και εγώ να την υπερασπιστώ μέσα στη Βουλή, γιατί έχει υποστεί και εκείνη σεξιστικές συμπεριφορές. Είναι πολύ σημαντικό να καταδικάζουμε αυτές τις συμπεριφορές και να τις σταματάμε».

Και πρόσθεσε: «Από τις αρχές του Ιουλίου του 2023 έστειλα επίσημη επιστολή και στον κ.Μητσοτάκη και στον κ.Τασούλα να σταματήσουν οι σεξιστικές και κακοποιητικές εκδηλώσεις μέσα στη Βουλή. Δεν κάνανε τίποτε. Τώρα βλέπουμε από την πλευρά του ΚΚΕ που είναι ακόμα χειρότερο ένα κόμμα της αντιπολίτευσης που επικαλείται αγώνες, αορίστως, γιατί η επίκληση αγώνων δεν είναι το να κουνάς το δάχτυλο σε όποιον αγωνίζεται και να του λες οι αγώνες σου δεν είναι καλοί».

«Το ΚΚΕ έχει ευθύνες στη συγκάλυψη»

Συμπλήρωσε δε ότι: «Αυτή τη στιγμή γίνεται μια τεράστια προσπάθεια για δικαιοσύνη από τους γονείς, από την κοινωνία και το ΚΚΕ για λόγους ανεξήγητους έχει βοηθήσει να συγκαλυφθούν πράγματα. Ήταν παροιμιώδης ο τρόπος με τον οποίο ο κ. Λαμπρούλης έβαλε σε φάκελο τις καταθέσεις φωτιά από την κρυμμένη δικογραφία για το έγκλημα των Τεμπών που εγώ κατέθεσα στα πρακτικά και έτσι ουσιαστικά τις «μπάζωσε». Το ΚΚΕ θα πρέπει να εξηγήσει αυτή τη στάση του και λεω ξεκάθαρα ότι αυτοί που είναι μέσα στη Βουλή αυτή τη στιγμή εκ μέρους του ΚΚΕ πρέπει να δώσουν εξηγήσεις τι ακριβώς κάνουνε. Εγώ θεωρώ ότι κάποιοι τύποι βολεμένοι εδώ και δεκαετίες οι οποίοι είναι στη Βουλή εδώ και δεκαετίες και δεν έχουν να επιδείξουν στη Βουλή τι κάνουν δεκαετίες, αυτή τη στιγμή προσφέρουν μια πολύτιμη υπηρεσία στη σύστημα».

Τα λόγια του Γιώργου Σεφέρη, από το μήνυμά του εναντίον της χούντας, μέσω του BBC, ηχούν με μια παράδοξη, οικουμενική επικαιρότητα σήμερα.

Στις 28 Μαρτίου του 1969 ο νομπελίστας ποιητής Γιώργος Σεφέρης (1900-1971) αποφασίζει να λύσει τη σιωπή του -αν και για αρκετούς, τότε, με καθυστέρηση- και να μιλήσει ανοιχτά κατά της χούντας των συνταγματαρχών. Μαγνητοφωνεί μία δήλωση, στην οποία, μεταξύ άλλων, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου στο στρατιωτικό καθεστώς για την τραγωδία στην οποία οδηγούσε την Ελλάδα.

Η κασέτα φθάνει λαθραία στο Λονδίνο και αυθημερόν η δήλωσή του μεταδίδεται από την Ελληνική Υπηρεσία του BBC, ενώ αναμεταδίδεται από τον ραδιοφωνικό σταθμό του Παρισιού και την «Ντόιτσε Βέλε».

Η δήλωση του Σεφέρη

«Πάει καιρὸς ποὺ πῆρα τὴν ἀπόφαση νὰ κρατηθῶ ἔξω ἀπὸ τὰ πολιτικὰ τοῦ τόπου. Προσπάθησα ἄλλοτε νὰ τὸ ἐξηγήσω. Αὐτὸ δὲ σημαίνει διόλου πὼς μοῦ εἶναι ἀδιάφορη ἡ πολιτικὴ ζωή μας. Ἔτσι, ἀπὸ τὰ χρόνια ἐκεῖνα, ὡς τώρα τελευταῖα, ἔπαψα κατὰ κανόνα νὰ ἀγγίζω τέτοια θέματα· ἐξάλλου τὰ ὅσα δημοσίεψα ὡς τὶς ἀρχὲς τοῦ 1967 καὶ ἡ κατοπινὴ στάση μου – δὲν ἔχω δημοσιέψει τίποτα στὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τότε ποὺ φιμώθηκε ἡ ἐλευθερία – ἔδειχναν, μοῦ φαίνεται, ἀρκετὰ καθαρὰ τὴ σκέψη μου.

»Μολαταῦτα, μῆνες τώρα, αἰσθάνομαι μέσα μου καὶ γύρω μου, ὁλοένα πιὸ ἐπιτακτικά, τὸ χρέος νὰ πῶ ἕνα λόγο γιὰ τὴ σημερινὴ κατάστασή μας. Μὲ ὅλη τὴ δυνατὴ συντομία, νὰ τί θὰ ἔλεγα:

»Κλείνουν δυὸ χρόνια ποὺ μᾶς ἔχει ἐπιβληθεῖ ἕνα καθεστὼς ὁλωσδιόλου ἀντίθετο μὲ τὰ ἰδεώδη γιὰ τὰ ὁποῖα πολέμησε ὁ κόσμος μας καὶ τόσο περίλαμπρα ὁ λαός μας στὸν τελευταῖο παγκόσμιο πόλεμο.

»Εἶναι μία κατάσταση ὑποχρεωτικῆς νάρκης, ὅπου ὅσες πνευματικὲς ἀξίες κατορθώσαμε νὰ κρατήσουμε ζωντανές, μὲ πόνους καὶ μὲ κόπους, πᾶνε κι αὐτὲς νὰ καταποντιστοῦν μέσα στὰ ἑλώδη στεκούμενα νερά.

»Δὲ θὰ μοῦ ἦταν δύσκολο νὰ καταλάβω πῶς τέτοιες ζημιὲς δὲ λογαριάζουν πάρα πολὺ γιὰ ὁρισμένους ἀνθρώπους.

»Δυστυχῶς δὲν πρόκειται μόνον γι᾿ αὐτὸ τὸν κίνδυνο. Ὅλοι πιὰ τὸ διδάχτηκαν καὶ τὸ ξέρουν πὼς στὶς δικτατορικὲς καταστάσεις ἡ ἀρχὴ μπορεῖ νὰ μοιάζει εὔκολη, ὅμως ἡ τραγωδία περιμένει ἀναπότρεπτη στὸ τέλος.

»Τὸ δράμα αὐτοῦ τοῦ τέλους μᾶς βασανίζει, συνειδητὰ ἢ ἀσυνείδητα, ὅπως στοὺς παμπάλαιους χοροὺς τοῦ Αἰσχύλου. Ὅσο μένει ἡ ἀνωμαλία, τόσο προχωρεῖ τὸ κακό.

»Εἶμαι ἕνας ἄνθρωπος χωρὶς κανένα ἀπολύτως πολιτικὸ δεσμὸ καί, μπορῶ νὰ τὸ πῶ, μιλῶ χωρὶς φόβο καὶ χωρὶς πάθος. Βλέπω μπροστά μου τὸν γκρεμὸ ὅπου μᾶς ὁδηγεῖ ἡ καταπίεση ποὺ κάλυψε τὸν τόπο. Αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία πρέπει νὰ σταματήσει. Εἶναι ἐθνικὴ ἐπιταγή.

»Τώρα ξαναγυρίζω στὴ σιωπή μου. Παρακαλῶ τὸ Θεὸ νὰ μὴ μὲ φέρει ἄλλη φορὰ σὲ παρόμοια ἀνάγκη νὰ ξαναμιλήσω».

Από την επιτυχημένη εκπομπή ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ της ΝΕΤ και του Χρίστου Βασιλόπουλου.Η Μηχανή του Χρόνου καταγράφει τον εκλογικό θρίαμβο του Γεωργίου Παπανδρέου, που όμως είχε δραματικό επίλογο, καθώς τον οδήγησε σε ρήξη με το παλάτι.

Οι εκλογές του 63 και του 64 έφεραν στο προσκήνιο την Ένωση Κέντρου. Η δημοκρατία όμως αντί να γίνει πιο ισχυρή αποδυναμώθηκε περαιτέρω.

Ο εκλεγμένος πρωθυπουργός συγκρούεται με τον νεαρό βασιλιά Κωνσταντίνο, ο οποίος του αρνείται το υπουργείο άμυνας και ο Παπανδρέου εξαναγκάζεται σε παραίτηση.

Η εκπομπή διερευνά το δραματικό παρασκήνιο και τα όσα ακολούθησαν. Την αποστασία των βουλευτών της Ένωσης Κέντρου, τις καταγγελίες για χρηματισμό βουλευτών, αλλά και την αστυνομική βία στους δρόμους.

Η δολοφονία του φοιτητή Πέτρουλα και οι προσπάθειες για την συγκάλυψη της υπόθεσης.

Η απαίτηση των ανακτόρων να διορίζει κυβερνήσεις οδηγεί σε ακυβερνησία και τελικά οι συνταγματάρχες δεν θα αργήσουν να πιάσουν στον ύπνο όλο το πολιτικό σύστημα.

Δείτε το βίντεο:

«Έργα και ημέρες» του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου Γλύξμπουργκ

Ο Κωνσταντίνος Γλύξμπουργκ ήταν «βασιλέας των Ελλήνων» από το 1964 έως το 1973, όταν με δημοψήφισμα καταργήθηκε η μοναρχία. Με το δημοψήφισμα του 1974 εξέπεσε οριστικά του αξιώματός του,  καθώς οι πολίτες επέλεξαν με ποσοστό 69,2% την Αβασίλευτη Δημοκρατία ως μορφή του πολιτεύματος.

Από το 1967, μετά το αποτυχημένο αντικίνημα κατά της δικτατορίας που οργάνωσε στις 13 Δεκεμβρίου, ζούσε αυτοεξόριστος στην Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ τα τελευταία χρόνια εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα αφού είχε αποδεχθεί την ετυμηγορία του ελληνικού λαού. Το 1994 του αφαιρέθηκε η ελληνική υπηκοότητα, ενώ το 2003 έλαβε ως αποζημίωση από το ελληνικό κράτος το πόσο των 13,7 εκατ. ευρώ για την απαλλοτρίωση της βασιλικής περιουσίας.

Ως βασιλιάς διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο στα πολιτικά πράγματα, με κομβικής σημασίας γεγονός τη σύγκρουση το 1965 με τον τότε πρωθυπουργό, με αποτέλεσμα την παραίτηση της «λαοπρόβλητης κυβέρνησης» του Γεωργίου Παπανδρέου -τα λεγόμενα Ιουλιανά. Ακολούθησε μια περίοδος έντονης πολιτικής ανωμαλίας, η Αποστασία, και τελικά το πραξικόπημα των συνταγματαρχών στις 21 Απριλίου 1967. Ο Κωνσταντίνος όρκισε την κυβέρνηση που όρισε η χούντα, ενώ όταν απέτυχε το αντικίνημα του 1967, αναγκάστηκε να διαφύγει με την οικογένειά του στο εξωτερικό.

Ποιος ήταν ο Κωνσταντίνος Γλύξμπουργκ

Γεννήθηκε στις 2 Ιουνίου 1940 στα Ανάκτορα του Παλαιού Ψυχικού. Γονείς του ήταν ο πρίγκιπας Παύλος, αδελφός και διάδοχος του βασιλιά Γεωργίου Β΄, και η πριγκίπισσα της Ελλάδας, του Αννοβέρου, της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας, Φρειδερίκη. Αδελφές του είναι η Σοφία (βασίλισσα της Ισπανίας από το 1975 έως την παραίτηση από το θρόνο  του συζύγου της βασιλιά Χουάν Κάρλος της Ισπανίας, το 2014) και η Ειρήνη. Ήταν παντρεμένος με την Άννα Μαρία, κόρη του βασιλιά της Δανίας Φρειδερίκου, και είχε πέντε παιδιά: την Αλεξία, τον Παύλο, τον Νικόλαο, τη Θεοδώρα και τον Φίλιππο. Είχε συγγενική σχέση με αρκετές βασιλικές οικογένειες, ενώ ήταν δεύτερος ξάδελφος του Βασιλιά Καρόλου Γ’ του Ηνωμένου Βασιλείου και ένας από τους αναδόχους του διαδόχου της Βρετανίας Πρίγκιπα Ουίλιαμ.

Φοίτησε στο Εθνικό Εκπαιδευτήριο Αναβρύτων στο Μαρούσι και παρακολούθησε μαθήματα στις στρατιωτικές σχολές Ευελπίδων, Δοκίμων και Ικάρων και στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έλαβε τους βαθμούς του ανθυπολοχαγού του Πεζικού, του σημαιοφόρου του Πολεμικού Ναυτικού και του ανθυποσμηναγού. Είχε ασχοληθεί με τον αθλητισμό και είχε λάβει το χρυσό μετάλλιο στην ιστιοπλοΐα στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης το 1960.

Η οικογένειά του κατά τις παραμονές της ναζιστικής προέλασης στην Αθήνα, μαζί με την κυβέρνηση και την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας κατέφυγαν στην Αίγυπτο, όπου και σχημάτισαν τη λεγόμενη «Κυβέρνηση της Αιγύπτου». Επέστρεψαν στην Ελλάδα το 1946 με την παλινόρθωση της μοναρχίας και την επιστροφή του βασιλιά Γεωργίου Β΄.

Παραβιάζοντας το Σύνταγμα

Ο Κωνσταντίνος ξεπέρασε κατά πολύ το ρόλο που προέβλεπε για τον ίδιο το Σύνταγμα. Αρνήθηκε επίμονα στον Γεώργιο Παπανδρέου την ανάληψη του Υπουργείου Αμύνης γεγονός που πυροδότησε μία θεσμική κρίση άνευ προηγουμένου. Οι Κωνσταντίνος και Παπανδρέου αντάλλασσαν επιστολές σε υψηλούς τόνους, όμως ο νεαρός Βασιλιάς ουδέποτε έκανε πίσω οδηγώντας τα πράγματα σε εκτροπή.

Λεγόταν-και λέγεται ακόμα και σήμερα-ότι ο Κωνσταντίνος, άπειρος πολιτικά, επηρεαζόταν πάρα πολύ από τα θέλω της μητέρας του, της περιβόητης Φρειδερίκης η οποία κατά γενική ομολογία επηρέαζε ιδιαίτερα και τον πατέρα του Κωνσταντίνου, τον βασιλιά Παύλο. Σε κάθε περίπτωση ο Κωνσταντίνος αρνήθηκε να διορίσει υπουργό Αμυνας τον Γιώργο Παπανδρέου ο οποίος έσπευσε στο παλάτι την 15η Ιουλίου του 1965 και υπέβαλλε, μετά από λογομαχία με τον επικεφαλής του κράτους, την παραίτηση της κυβέρνησής του.

Ο βασιλιάς νόμιζε ότι είχε πάρει τον πρώτο γύρο της αντιπαράθεσης. Και πράγματι έτσι ήταν. Διότι ήταν σαφές ότι το παλάτι δεν ήθελε σε καμία περίπτωση στην εξουσία μία κυβέρνηση η οποία είχε την πρόθεση να επιβάλλει τα δικά της θέλω στις επιλογές για το στράτευμα και να απαλλάξει σιγά-σιγά τον ελληνικό στρατό από στελέχη που είχαν παίξει ενεργό ρόλο στον εμφύλιο πόλεμο της περιόδου 1946-1949.

Ο Κωνσταντίνος, μάλιστα, προτίμησε να ορκίσει μία κυβέρνηση προθύμων, με Πρωθυπουργό τον Γιώργο Αθανασιάδη-Νόβα η οποία πέρασε στην ιστορία ως η πρώτη κυβέρνηση αποστατών. Το εν λόγω κυβερνητικό σχήμα στήριξαν με την ψήφο τους και βουλευτές της Ενωσης Κέντρου, του κόμματος του Γεωργίου Παπανδρέου, παρά τη λαϊκή θέληση η οποία πρόσταζε τη συνέχιση του κυβερνητικού έργου του Παπανδρέου ή τη διενέργεια εκλογών. Υπουργός Συντονισμού εκείνης της κυβέρνησης δε, διορίστηκε ο πρώην Υπουργός της κυβέρνησης της Ενωσης Κέντρου και δελφίνος του Παπανδρέου, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης.

Με πληροφορίες από την Athensvoice και το news247.gr