Η συναυλία, που ανέβηκε στο YouTube την Πέμπτη και έχει ήδη ξεπεράσει τα 1,4 εκατομμύρια προβολές, δείχνει την Αχμαντί να τραγουδά φορώντας ένα μακρύ, μαύρο φόρεμα χωρίς μανίκια και γιακά, αλλά χωρίς χιτζάμπ. Συνοδευόταν από τέσσερις άνδρες μουσικούς.

«Είμαι η Παράστου, ένα κορίτσι που θέλει να τραγουδήσει για τους ανθρώπους που αγαπώ. Είναι ένα δικαίωμα που δεν μπορούσα να αγνοήσω· να τραγουδήσω για τη γη που αγαπώ με πάθος», είχε δηλώσει η Αχμαντί κατά την ανάρτηση της συναυλίας της.

Ο Παναχιπούρ δήλωσε στο Associated Press: «Δυστυχώς, δεν γνωρίζουμε τις κατηγορίες εναντίον της κυρίας Αχμαντί, ποιος τη συνέλαβε ή το πού κρατείται. Ωστόσο, θα επιδιώξουμε την επίλυση του θέματος μέσω των νομικών αρχών».

Ο δικηγόρος ανέφερε επίσης ότι δύο μουσικοί της μπάντας της — ο Σοχέιλ Φαγκίχ Νασίρι και ο Εχσάν Μπεϊραγντάρ — συνελήφθησαν το Σάββατο στην Τεχεράνη.

Απαγόρευση για γυναίκες καλλιτέχνιδες

Μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, οι γυναίκες στο Ιράν απαγορεύεται να τραγουδούν μόνες τους μπροστά σε μεικτό ακροατήριο. Μπορούν να συμμετέχουν σε χορωδίες για άνδρες ή να τραγουδούν μόνο σε αίθουσες για γυναικείο κοινό.

Επιπλέον, σύμφωνα με την ιρανική και ισλαμική νομοθεσία, οι γυναίκες απαγορεύεται να εμφανίζονται χωρίς χιτζάμπ μπροστά σε άνδρες που δεν ανήκουν στην οικογένειά τους. Το χιτζάμπ, και το μαύρο τσαντόρ που φορούν κάποιες γυναίκες, αποτελεί σύμβολο θρησκευτικής ευλάβειας και σεμνότητας αλλά και πολιτικό σύμβολο μετά την επανάσταση.

Η σύλληψη της Αχμαντί έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ιρανικές αρχές εντείνουν και πάλι την επιβολή του ισλαμικού ενδυματολογικού κώδικα, παρά την χαλάρωση που είχε παρατηρηθεί μετά τις διαδηλώσεις του 2022 για τον θάνατο της Μαχσά Αμινί, 22 ετών, η οποία είχε συλληφθεί για παραβίαση των κανονισμών περί χιτζάμπ.

Αν και οι αρχές απέφευγαν αυστηρές επιβολές για να αποφύγουν νέες αναταραχές, η ρητορική τους έχει γίνει πιο αυστηρή τις τελευταίες εβδομάδες.

Δεν κοπάζει το κίνημα των διαμαρτυριών εναντίον του αυστηρού ενδυματολογικού κώδικα που έχει επιβάλει το ιρανικό καθεστώς στις γυναίκες.

Στο κίνημα συμμετέχουν, πλέον, μαζικά και οι έμποροι και οι καταστηματάρχες της χώρας, αγνοώντας την αγριότητα των οργάνων των κατασταλτικών μηχανισμών μιας ακραία αυταρχικής κρατικής εξουσίας.
Με αυτόν τον τρόπο εκδηλώνουν την αντίθεσή τους στο κύμα κρατικής καταστολής και τη συμπαράστασή τους στο γυναικείο πληθυσμό. Στην Τεχεράνη, έμποροι και καταστηματάρχες ανέστειλαν την πώληση της επίμαχης μαντίλας.

Η τιμή του χιτζάμπ έχει φθάσει στα δέκα ευρώ και οι πωλήσεις έχουν παρουσιάσει «βουτιά» κατά 30%.

Ως κατεξοχήν μέσον για τη συνεννόησή τους οι Ιρανοί έμποροι και καταστηματάρχες, ιδίως από την πόλη της Τεχεράνης, που είναι πιο δεκτική σε γυναικείες ενδυματολογικές αλλαγές, επιλέγουν το Instagram. Παρά τις απαγορεύσεις που έχει επιβάλει το θεοκρατικό καθεστώς, το συγκεκριμένο μέσο δικτύωσης χρησιμοποιείται κατά κόρον από Ιρανούς καταστηματάρχες και εμπόρους. Η μεγάλη πλειονότητα είναι πλέον πεπεισμένη ότι η χρήση του χιτζάμπ πρέπει να αποτελέσει ανήκει στην ελεύθερη βούληση των γυναικών, αν και μια τέτοια απόφαση θα σήμαινε, πιθανότατα, μείωση των κερδών τους.

Μάλιστα, τα καταστήματα, που πωλούν τους διάφορους τύπους μαντίλας (χιτζάμπ, μπούρκα, τσαντόρ), είναι κλειστά με απόφαση των ίδιων των ιδιοκτητών τους, οι οποίοι δίνουν νέα ώθηση στο ρεπερτόριο δράσης αυτού του κινήματος διαμαρτυρίας.

Λίγο πρωτύτερα, ο Πρωθυπουργός Εμπραχίμ Ραΐσι αποκάλεσε απαξιωτικά, σε ομιλία του σε Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, «μύγες» και «κουνούπια» όσους και όσες συμμετέχουν στις κινηματικές δραστηριότητες, προκαλώντας την οργή φοιτητών και φοιτητριών.

Την προηγούμενη ημέρα, ο κρατικός τηλεοπτικός σταθμός «χακαρίστηκε» από διαφωνούντες. Ενώ το κρατικό κανάλι ενημέρωσης μετέδιδε ρεπορτάζ για τον Ανώτατο Ηγέτη και Πρόεδρο του «καθεστώτος των Μουλάδων», τα πρόγραμμα διακόπηκε για περίπου μισό λεπτό από αντικαθεστωτικές δυνάμεις.

«Το καθεστώς δεν έχει πολύ μέλλον μπροστά του»

Το ερώτημα που γεννάται, όχι μόνον σε όσους και όσες συμμετέχουν άμεσα και ενεργά στην κινηματική πάλη, αλλά και σε δυτικούς υποστηρικτές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχει να κάνει με το πόσο θα διαρκέσει αυτό το κίνημα, ποιο είναι το μέλλον του καθεστώτος.

H Mahnaz Shirali είναι συγγραφέας και κοινωνιολόγος, ειδικευμένη σε ζητήματα της ιρανικής κοινωνίας. Σύμφωνα με την Ιρανή ερευνήτρια, αυτό που συμβαίνει στο Ιράν είναι «η σπίθα που έβαλε φωτιά στην κοινωνία. Αυτό που συμβαίνει στο Ιράν είναι μια συλλογική έκρηξη».

Κατά την Ιρανή συγγραφέα, «η δολοφονία της 22χρονης κοπέλας συγκλόνισε τους Ιρανούς. Γιατί αυτός ο θάνατος είναι ένας άδικος και βίαιος θάνατος. Αυτό το γεγονός λοιπόν έφερε στην επιφάνια το πρόβλημα και οι Ιρανοί σήμερα είναι επαναστατημένοι. Αυτό είναι ένα σημαντικό και πολύ αναμενόμενο φαινόμενο, δεδομένου του όγκου της δυσαρέσκειας και της οργής που έχουν συσσωρευτεί εδώ και δεκαετίες. Είναι ολόκληρη η ιρανική κοινωνία που εκρήγνυται τώρα».

«Αυτό που συμβαίνει στο Ιράν είναι μια συλλογική έκρηξη, μια εθνική εξέγερση ενάντια στο καθεστώς. Δεν είναι ούτε αραβική άνοιξη ούτε αραβικό φθινόπωρο. Είναι η εξέγερση ενός δυσαρεστημένου λαού για πάρα πολλά χρόνια. Για χρόνια οι Ιρανοί έχουν παρατηρήσει ότι δεν υπάρχει αλλαγή στις πολιτικές του καθεστώτος και ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι αδύνατες, παρά τις πολυάριθμες λαϊκές διαμαρτυρίες. Για περισσότερα από δέκα χρόνια, οι Ιρανοί δεν μπόρεσαν να ακουστούν από τους ηγέτες τους».

Η κοινωνιολόγος από το Ιράν προβλέπει πως «ό,τι κι αν συμβεί, αυτό το καθεστώς δεν έχει πολύ μέλλον μπροστά του. Επειδή βρισκόμαστε στον 21ο αιώνα και, σήμερα, τα πολιτικά καθεστώτα που δεν έχουν την υποστήριξη του λαού τους δεν μπορούν να επιβιώσουν για πολύ».