Όπως μεταδίδει το Ahram Online, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Προεδρίας, πρέσβη Μοχάμεντ Ελ-Σενάουι, η συνάντηση επιβεβαίωσε το βάθος και τη μοναδικότητα των αιγυπτιακο-λιβυκών σχέσεων.

Από την πλευρά του, ο στρατάρχης Χαφτάρ εξέφρασε την εκτίμησή του για τον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισαν η Αίγυπτος και ο πρόεδρος Αλ Σίσι στην αποκατάσταση της ασφάλειας και της σταθερότητας στη Λιβύη, καθώς και για τη συνεχή υποστήριξη της Αιγύπτου προς τον λιβυκό λαό από την αρχή της κρίσης, ενώ επιβεβαίωσε το ενδιαφέρον του να συνεχίσει τον συντονισμό και την ανταλλαγή απόψεων με τον πρόεδρο σχετικά με τις εξελίξεις στη Λιβύη και την ευρύτερη περιοχή.

Ο Ελ Σενάουι πρόσθεσε ότι ο Αλ Σίσι επανέλαβε τη στήριξη της Αιγύπτου σε όλες τις πρωτοβουλίες και προσπάθειες για την επίλυση της λιβυκής κρίσης, ιδιαίτερα σε εκείνες που αποσκοπούν στη διεξαγωγή ταυτόχρονων προεδρικών και κοινοβουλευτικών εκλογών.

Τόνισε τη διαρκή δέσμευση της Αιγύπτου να παρέχει κάθε μορφή στήριξης και βοήθειας στον λιβυκό στρατό και τα εθνικά θεσμικά όργανα, στο πλαίσιο των ιστορικών αδελφικών σχέσεων που συνδέουν τις δύο χώρες και τους λαούς τους.

• Συζήτησαν επίσης τις εξελίξεις που σχετίζονται με την οριοθέτηση της κοινής θαλάσσιας συνόρου μεταξύ των δύο χωρών, συμφωνώντας για τη σημασία της συνέχισης της συνεργασίας με τρόπο που να εξυπηρετεί τα συμφέροντα και των δύο κρατών χωρίς να προκαλεί οποιαδήποτε βλάβη, σύμφωνα με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.

Ο εκπρόσωπος σημείωσε ότι στη συνάντηση συζητήθηκαν επίσης οι περιφερειακές εξελίξεις αμοιβαίου ενδιαφέροντος και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν και οι δύο χώρες, ειδικά η κατάσταση στο Σουδάν.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν για τη σημασία της εντατικοποίησης των περιφερειακών και διεθνών προσπαθειών για την επίτευξη ειρηνικής διευθέτησης που να διατηρεί τη σταθερότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Σουδάν.

Τόνισαν, επίσης, ότι η σταθερότητα του Σουδάν συνδέεται στενά με την εθνική ασφάλεια τόσο της Αιγύπτου όσο και της Λιβύης.

Η πρόταση στον ισχυρό άνδρα της Ανατολικής Λιβύης, ήρθε από τον αρχηγό των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών, Ιμπραήμ Καλίν, κατά τις συνομιλίες τους στη Βεγγάζη την περασμένη εβδομάδα. Ωστόσο, η ακριβής ημερομηνία παραμένει άγνωστη.

Υπενθυμίζεται πώς το Bloomberg, προ ημερών ανέφερε ότι το κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης είναι έτοιμο να επιτρέψει στην Τουρκία να πραγματοποιήσει έρευνες για ενεργειακούς πόρους στην θαλάσσια περιοχή μεταξύ Λιβύης και Κρήτης.

Η Αθήνα έχει διαμηνύσει πώς το μνημόνιο Τρίπολης -Άγκυρας είναι άκυρο και ανυπόστατο και δεν έχει κανένα έρεισμα στο διεθνές δίκαιο. Πρόκειται για μία θέση που έχει υιοθετήσει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κάγια Κάλλας να επαναλαμβάνει ότι «το μνημόνιο κατανόησης Τουρκίας – Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών».

Το ενδιαφέρον τώρα, εστιάζεται στο τετ -α-τετ του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Η συγκυρία είναι ιδιαίτερη καθώς στις 10 Σεπτεμβρίου λήγει ο διεθνής διαγωνισμός για την εκχώρηση των δύο θαλάσσιων οικοπέδων στην περιοχή της Κρήτης. Τουρκία και Λιβύη έχουν αντιδράσει στις ελληνικές κινήσεις για τα δύο οικόπεδα νοτίως της Κρήτης, μετα την εκδήλωση ενδιαφέροντος που κατέθεσε ο ενεργειακός κολοσσός Chevron.

• Τη Δευτέρα, 15 Σεπτεμβρίου, αναμένεται στην Αθήνα και ο Υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης της Εθνικής Ενότητας της Τρίπολης, Ταχέρ αλ Μπαούρ.

Σύμφωνα με την εκπρόσωπο του Υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού μέσα στον Αύγουστο συγκροτήθηκε η ομάδα διαπραγμάτευσης από την πλευρά της Ελλάδας με επικεφαλής την Υφυπουργό Εξωτερικών, κα Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου για συνομιλίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών. Μάλιστα, και η Τρίπολη συστήνει τεχνική επιτροπή. Οι συνομιλίες, όπως ανέφερε, θα είναι σε τεχνικό επίπεδο και οπωσδήποτε θα είναι διερευνητικές. «Οι τελευταίες διαπραγματεύσεις που είχαν διεξαχθεί με τη Λιβύη ήταν το 2010 και εκεί σταμάτησαν», πρόσθεσε, εκφράζοντας παράλληλα την πρόθεση της Αθήνας να ακολουθηθεί το ίδιο μονοπάτι και με τη Βεγγάζη. Ωστόσο, ακόμη δεν έχει οριστεί η συνάντηση των τεχνικών επιτροπών.

Κατά την επίσκεψη του επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας στην Τρίπολη στις 15 Ιουλίου, εκτός από τον πρόεδρο του Προεδρικού Συμβουλίου και τον πρωθυπουργό είχε συναντηθεί και με τον Υπουργό Εξωτερικών της Δυτικής Λιβύης στέλνοντας το μήνυμα πώς «δεν υπάρχει πρόβλημα που να μην μπορεί να επιλυθεί μέσω διαλόγου». Τότε, ο Γιώργος Γεραπετρίτης είχε εκφράσει την πρόθεση της Ελλάδας να επιλυθεί το ζήτημα της οριοθέτησης ΑΟΖ, έχοντας ως βασικό άξονα το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς Ελλάδα και Λιβύη έχουν αντικείμενες ακτές.

Επικαλούμενο ανώνυμη πηγή με γνώση του σχεδίου μετεγκατάστασης, το πρακτορείο Nova ανέφερε ότι η πρόταση του Χαφτάρ έχει την υποστήριξη των ΗΠΑ και την τουρκική μεσολάβηση. Ωστόσο, η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Τρίπολη έχει απορρίψει αναφορές ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει ένα σχέδιο μετεγκατάστασης από τη Γάζα στη Λιβύη, αποκαλώντας τες «ψευδείς φήμες».

Το ρεπορτάζ του ιταλικού πρακτορείο επικαλείται ακόμα  δηλώσεις του  Ισραηλινού υπουργού  Γεωργίας Άβι Ντίχτερ, ο οποίος περιέγραψε τη Λιβύη ως «ιδανικό προορισμό» για την μετεγκατάσταση περίπου 1,5 εκατομμυρίου Παλαιστινίων από τη Γάζα.

Ο Ντίχτερ φέρεται να δήλωσε στην ισραηλινή εφημερίδα Maariv ότι «οι γεωγραφικές και γλωσσικές ομοιότητες μεταξύ Γάζας και Λιβύης καθιστούν το σχέδιο βιώσιμο», ότι θα κοστίσει μόνο μερικά δισεκατομμύρια δολάρια και ότι οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη της Λιβύης.

Σύμφωνα με το Nova, το φερόμενο σχέδιο του Χαφτάρ προβλέπει επίσης τη μεταφορά 800.000 κατοίκων της Γάζας στη Συρία, με την υποστήριξη της Σαουδικής Αραβίας, η οποία λέγεται ότι ενδιαφέρεται για μελλοντικά έργα ακινήτων και πιθανούς υπεράκτιους πόρους υδρογονανθράκων στην περιοχή.

Καθώς περίμεναν στο αεροπλάνο στη Βεγγάζη, ο Επίτροπος Μετανάστευσης της ΕΕ Μάγκνους Μπρούνερ, μαζί με ανώτερους υπουργούς από την Ιταλία, την Ελλάδα και τη Μάλτα, διαπίστωσαν ότι οι συνομιλίες που είχαν προγραμματίσει με τον Χαλίφα Χαφτάρ είχαν «εκτροχιαστεί». Χωρίς τη συγκατάθεση των Ευρωπαίων, δύο ανώτεροι υπουργοί από την κυβέρνηση του Χαφτάρ στα ανατολικά της χώρας εμφανίστηκαν επίσης για να τους συναντήσουν.

Το πρόβλημα ήταν ότι αυτή η «κυβέρνηση» της ανατολικής Λιβύης δεν αναγνωρίζεται ως νόμιμη από τον ΟΗΕ — και η συνάντηση με τους υπουργούς του Χαφτάρ θα ισοδυναμούσε με παροχή ευρωπαϊκής νομιμοποίησης. Αυτό, πιστεύουν πολλοί από την ευρωπαϊκή πλευρά, ήταν εξ αρχής ο στόχος του Χαφτάρ.

Αυτό που ακολούθησε ήταν μια διπλωματική πανωλεθρία ιστορικών διαστάσεων.

Ο 81χρονος Χαφτάρ, φανερά εξοργισμένος από τη στάση των Ευρωπαίων, τους πέταξε όλους έξω από την πόλη χωρίς να πραγματοποιηθεί καμία συνομιλία για το μεταναστευτικό. Η προσπάθεια της ΕΕ να αντιμετωπίσει τα κυκλώματα διακίνησης ανθρώπων που δρουν στη Μεσόγειο κατέληξε σε χάος, καθώς αξιωματούχοι από όλες τις πλευρές αντάλλασσαν κατηγορίες για το ποιος έφταιγε για το φιάσκο.

Βάσει συνεντεύξεων με πολλά άτομα που γνωρίζουν εκ των έσω το περιστατικό της Τρίτης — όλα εκ των οποίων μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να είναι ειλικρινή — το POLITICO αποκάλυψε ολόκληρη την ιστορία της διαφωνίας .

• Πίσω από όλα αυτά παραμονεύει μια βαθύτερη προειδοποίηση για την Ευρώπη, καθώς υποβόσκει η υποψία ότι η Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν βρίσκει νέους τρόπους για να προκαλεί αναταραχή στην περιοχή.

Η παράτυπη μετανάστευση αποτελεί κρίσιμη πρόκληση για την ικανότητα της ΕΕ να ανταποκριθεί στις ανησυχίες των ψηφοφόρων σχετικά με την ασφάλεια των συνόρων, και η αντιμετώπιση της διαδρομής από τη Βόρεια Αφρική προς την Ελλάδα και την Ιταλία ήταν ανέκαθεν μία από τις πιο δύσκολες δοκιμασίες για τις Βρυξέλλες.

Το ταξίδι του Μπρούνερ προοριζόταν να παρουσιάσει αυτό που οι αξιωματούχοι της ΕΕ αποκαλούν «Ομάδα Ευρώπη» εν δράσει, στην προσπάθεια αντιμετώπισης της μεταναστευτικής κρίσης. Η «Ομάδα Ευρώπη» είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται στις Βρυξέλλες για να περιγράψει μια συντονισμένη διπλωματική επίδειξη ισχύος, όπου τα ισχυρότερα θεσμικά όργανα της ΕΕ — όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων — συνεργάζονται με τα κράτη μέλη «ώστε η κοινή μας εξωτερική δράση να είναι μεγαλύτερη από το άθροισμα των επιμέρους μερών της».

• Ο Μπρούνερ επιβιβάστηκε σε αεροπλάνο μαζί με τον Έλληνα Υπουργό Μετανάστευσης Θάνο Πλεύρη, τον Ιταλό Υπουργό Εσωτερικών Ματέο Πιαντεντόζι και τον Υπουργό Εσωτερικών της Μάλτας, Μπάιρον Καμιλέρι. Πρώτος τους προορισμός στη Λιβύη ήταν η Τρίπολη, έδρα της διεθνώς αναγνωρισμένης Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας.

Αν και δεν επιτεύχθηκε καμία συμφωνία για την αντιμετώπιση της μετανάστευσης, η συνομιλία ήταν εγκάρδια και η συνάντηση εξελίχθηκε ομαλά και σύμφωνα με το σχέδιο. Έπειτα προσγειώθηκαν στο Διεθνές Αεροδρόμιο Μπενίνα της Βεγγάζης — και τότε άρχισαν τα προβλήματα.

Ο πρέσβης της ΕΕ, Νικόλα Ορλάντο, ξεχωρίζει στη διπλωματική σκηνή της Λιβύης με το ξυρισμένο κεφάλι του, τα τετράγωνα γυαλιά και τα κομψά μπλε ναυτικά κοστούμια του. Διατηρεί μακροχρόνια σχέση με τη χώρα, καθώς είχε προηγουμένως υπηρετήσει ως αναπληρωτής πρέσβης της Ιταλίας στην Τρίπολη, και ήταν δική του αρμοδιότητα να οργανώσει τις συναντήσεις.

Ο Ορλάντο και οι συνεργάτες του γνώριζαν τους κινδύνους της εμπλοκής με τον Χαφτάρ: ο πολέμαρχος ελέγχει τον Λιβυκό Εθνικό Στρατό και είναι de facto ηγεμόνας της ανατολικής Λιβύης από το 2017, διοικώντας την περιοχή ως στρατιωτική δικτατορία, με κάποια υποστήριξη από τη Ρωσία. Η ΕΕ δεν είχε ποτέ θεσμική σχέση με τη διοίκησή του.

Όταν το ευρωπαϊκό αεροσκάφος τροχοδρόμησε στη θέση του στη Βεγγάζη και τους υποδέχθηκαν αιφνιδιαστικά δύο υπουργοί του Χαφτάρ, ο Ορλάντο βρέθηκε στο στόχαστρο.

Οι υπουργοί της Ιταλίας, της Ελλάδας και της Μάλτας τού είπαν να κατέβει μόνος από το αεροπλάνο και να μιλήσει με την πλευρά του Χαφτάρ. Συμφώνησαν όλοι πως, σε καμία περίπτωση, δεν έπρεπε η ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία των υπουργών και αξιωματούχων να φωτογραφηθεί με εκπροσώπους του Χαφτάρ. Μια τέτοια εικόνα θα έστελνε διεθνώς το μήνυμα ότι η ΕΕ αναγνωρίζει μια διοίκηση την οποία η πλειονότητα της διεθνούς κοινότητας δεν θεωρεί νόμιμη.

Ο Ορλάντο κατέβηκε μόνος του για να μιλήσει αυτοπροσώπως με τους δύο υπουργούς της ανατολικής Λιβύης και τηλεφωνικά με το γραφείο του Χάφταρ. Τελικά, εκείνοι τον διαβεβαίωσαν ότι οι Ευρωπαίοι — που παρέμεναν καθηλωμένοι μέσα στο αεροπλάνο — μπορούσαν να αποβιβαστούν και να περιμένουν, μακριά από τον ήλιο, στο πιο άνετο VIP σαλόνι του αεροδρομίου, υποσχόμενοι ότι δεν θα τραβιόταν καμία φωτογραφία κατά τη διαδικασία.

Οι Λίβυοι αθέτησαν αμέσως κι αυτήν την υπόσχεση και άρχισαν να βγάζουν φωτογραφίες των Ευρωπαίων και των Λίβυων υπουργών καθώς περίμεναν να δουν αν οι συνομιλίες θα μπορούσαν να ξεκινήσουν.

Καθώς ο Ορλάντο συνέχιζε τις προσπάθειες διάσωσης της κατάστασης, γινόταν πλέον σαφές ότι ο Χαφτάρ δεν ήταν ικανοποιημένος. Ήθελε εκείνη τη φωτογραφία των υπουργών του με κάποιους από τους ανώτατους πολιτικούς αξιωματούχους της ΕΕ, περιλαμβανομένου του Επιτρόπου Μπρούνερ.

Τελικά, η ευρωπαϊκή πλευρά πρότεινε έναν συμβιβασμό. Παρά τις επιφυλάξεις τους σχετικά με το καθεστώς της ανατολικής Λιβύης, θα προχωρούσαν σε συνάντηση παρουσία των υπουργών του Χαφτάρ— αλλά μόνο υπό τον όρο ότι δεν θα δινόταν στη δημοσιότητα καμία φωτογραφία που να αποδεικνύει ότι πραγματοποιήθηκε.

Φαίνεται ότι τότε ο Χαφτάρ εξοργίστηκε, κήρυξε τον Μπρούνερ «ανεπιθύμητο πρόσωπο» και διέταξε όλους τους Ευρωπαίους να επιβιβαστούν ξανά στο αεροπλάνο τους και να φύγουν.

Το φιάσκο προκάλεσε άμεσες αλληλοκατηγορίες. Πώς ήταν δυνατόν η ευρωπαϊκή πλευρά να βρεθεί σε θέση ώστε ο Χαφτάρ να τους παγιδεύσει με έναν φακό κάμερας, επιδιώκοντας διεθνή αναγνώριση; Αν γνώριζαν ότι υπήρχαν κίνδυνοι, γιατί δεν είχαν προετοιμαστεί καλύτερα;

Οι ευθύνες έπεσαν στις Βρυξέλλες, με αξιωματούχους από τη Ρώμη και την Αθήνα να υπονοούν ιδιωτικά ότι η ευρωπαϊκή ομάδα είχε απογοητεύσει τους υπόλοιπους. Ακόμα και εντός των ίδιων των θεσμών της ΕΕ, ορισμένοι στο εσωτερικό της Επιτροπής άσκησαν διακριτικά κριτική για τον χειρισμό της υπόθεσης, με τις υποψίες να στρέφονται προς τον διπλωματικό βραχίονα της Ένωσης, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης.

Σύμφωνα με εμπλεκόμενες πηγές, οι κίνδυνοι ότι ο Χαφτάρ θα έστηνε παγίδα ήταν γνωστοί, όμως αποφασίστηκε να ρισκάρουν και να προσπαθήσουν να διαχειριστούν την κατάσταση επιτόπου, αν κάτι πήγαινε στραβά.

«Οι Βρυξέλλες και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι γνωρίζουν πολύ καλά ότι ο επίτροπος και οι υπουργοί έπεσαν σε παγίδα, σε μια απελπισμένη προσπάθεια να κατευνάσουν τον Χάφταρ και τον εκβιασμό του μέσω του μεταναστευτικού», δήλωσε άτομο με γνώση των συζητήσεων στις Βρυξέλλες. «Τώρα η Επιτροπή και η Ιταλία, που ήταν εκείνη που πρότεινε την αποστολή τη χειρότερη δυνατή στιγμή, βρίσκονται υπό πίεση, καθώς άλλοι αντιτίθενται σε νέες υποχωρήσεις προς τον Χαφτάρ— έναν αφοσιωμένο σύμμαχο της Ρωσίας.»

• Την Παρασκευή, η Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι η «Ομάδα Ευρώπη» θα προσπαθήσει ξανά. Η Πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συμφώνησε με τους ηγέτες της Ιταλίας, της Ελλάδας και της Μάλτας να συνεχίσουν τις προσπάθειες, κατά τη συνάντησή τους στο περιθώριο συνόδου για την υποστήριξη της Ουκρανίας στη Ρώμη την Πέμπτη.

Εκπρόσωπος της Επιτροπής δήλωσε ότι η φον ντερ Λάιεν και οι άλλοι ηγέτες συμφώνησαν «να συνεχίσουν τη συνεργασία με τη Λιβύη και να ακολουθήσουν την προσέγγιση της Ομάδας Ευρώπη, περιλαμβανομένης της επαναποστολής της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας για να συνεχιστεί η επίσκεψη». Η πρόθεση, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο, είναι να υπάρξει επαφή με «τις δύο πλευρές» στη Λιβύη — κάτι που υποδηλώνει ότι θα περιλαμβάνεται και η ανατολική Λιβύη υπό τον Χαφτάρ.

Δεν είναι ακόμη σαφές πότε ακριβώς θα πραγματοποιηθεί η νέα αποστολή στη Λιβύη ή ποιοι θα βρίσκονται στην αποστολή αυτή.

Ένας σημαντικός κίνδυνος είναι ότι η Ρωσία του Πούτιν φαίνεται πλέον να βλέπει την ανατολική Λιβύη και τις μεταναστευτικές οδούς μέσω της Μεσογείου ως μια ακαταμάχητη ευκαιρία για να αποσταθεροποιήσει την ΕΕ. Ο Χαφτάρ έχει πραγματοποιήσει πολλές συναντήσεις με Ρώσους υπουργούς, ενώ ο στρατός του έχει λάβει υποστήριξη από τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις.

«Κανείς δεν ξέρει πραγματικά τι να κάνει», δήλωσε το ίδιο άτομο με γνώση των εσωτερικών συζητήσεων. «Αλλά είναι ξεκάθαρο ότι ο κατευνασμός δεν λειτουργεί και ότι ο Χαφτάρ θα συνεχίσει να ζητά περισσότερα — προωθώντας έτσι τα ρωσικά συμφέροντα στη Λιβύη, με αντάλλαγμα μια χούφτα λιγότερους μετανάστες που θα φτάσουν στην Κρήτη».

Αρχικά ήταν προγραμματισμένες διαδοχικές συναντήσεις, ωστόσο λόγω εσωτερικών διεργασιών στη Λιβύη, η κυβέρνηση της Τρίπολης ζήτησε την τελευταία στιγμή να οριστεί άλλη ημερομηνία για την επίσκεψη. Κάτι που ίσως είναι και θετικό, καθώς τα μηνύματα που θα εκπέμψουν οι επαφές με τον στρατηγό Χαφτάρ θα επηρεάσουν τις συνομιλίες που θα έχει τη μεθεπόμενη Τρίτη στην Τρίπολη ο ΥΠΕΞ.

Ο υπουργός Εξωτερικών σήμερα Κυριακή θα συναντηθεί στη Βεγγάζη με τον στρατηγό Χαφτάρ, καθώς ο πρόεδρος της Βουλής θα απουσιάζει. Ο διοικητής του Εθνικού Στρατού της Λιβύης (Libyan National Army – LNA), που έχει διπλή υπηκοότητα (λιβυκή και αμερικανική), είναι ο ισχυρός άνδρας της Ανατολικής Λιβύης και πλέον από κόκκινο πανί που ήταν για τη διεθνή κοινότητα έχει καταστεί συνομιλητής των Αμερικανών, των Ευρωπαίων, των Ρώσων και φυσικά των Τούρκων ισορροπώντας με επιτυχία σε ένα παζάρι εξασφάλισης ανταλλαγμάτων.

Και στα δυό κέντρα εξουσίας της αφρικανικής χώρας ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών θα μεταφέρει την πρόσκληση της Αθήνας για συνομιλίες για τον καθορισμό θαλασσίων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης ή και για προσφυγή στη Χάγη. Το επιχείρημα της ελληνικής πλευράς είναι πως αντί η Λιβύη να επενδύει σε ένα μνημόνιο με την Τουρκία το οποίο ουδείς άλλος αναγνωρίζει, θα μπορούσε να συμφωνήσει με μία χώρα μέλος της ΕΕ και να φέρει δυτικές επενδύσεις.

Ο στόχος της Αθήνας είναι να διασκεδαστούν οι εντυπώσεις που δημιουργήθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια όπου οι σχέσεις με τη Βεγγάζη ήταν σχεδόν ανύπαρκτες, να υπάρξουν κίνητρα στο μέτρο των δυνατοτήτων της Ελλάδας και ταυτόχρονα να προβληθεί η σημασία της αποφυγής προκλητικών κινήσεων που θα οδηγήσουν σε ρήξη των σχέσεων με την Ε.Ε.

Πάντως, παρά τις περί του αντιθέτου πληροφορίες, μέχρι στιγμής δεν έχει προωθηθεί στη Βουλή η επικύρωση του Τουρκολιβυκού Μνημονίου. Ο στρατηγός Χαφτάρ ήταν από τους πρώτους που τάχθηκαν εναντίον του μνημονίου αποδίδοντάς το στον εκβιασμό της Αγκυρας προς την τότε κυβέρνηση της Τρίπολης του Φαγές Αλ Σάρατζ προκειμένου να προσφερθεί η τουρκική στρατιωτική βοήθεια, η οποία και διέκοψε την προέλασή του προς την Τρίπολη στις αρχές του 2019.

Ο Χάφταρ ο οποίος πρόσφατα έχει κάνει φιλοτουρική στροφή συναντήθηκε πρόσφατα και με τον Αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι. Η συνάντηση αυτή αρχικά προκάλεσε σενάρια, καθώς δεν είχε γίνει γνωστό το περιεχόμενο της. Όμως πηγές από το Κάιρο στη συνέχεια αποκάλυψαν ότι η αιγυπτιακή κυβέρνηση ζήτησε από τις ΗΠΑ να μεσολαβήσουν στον Χάφταρ προκειμένου να μην κυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο η Βουλή της Λιβύης. Διότι η Αίγυπτος έχει συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ελλάδα και το κυριότερο, δεν θέλει να δει την επιρροή της Τουρκίας στη γειτονιά της να αυξάνεται.

Το ζήτημα έθεσε και ο Αλ Σίσι στη συνάντηση, αλλά δεν έπεισε τον Λίβυο στρατάρχη, για αυτό και απευθύνθηκε στις ΗΠΑ. Και δεδομένου ότι η Αίγυπτος έχει κομβικό ρόλο στο σχεδιασμό των ΗΠΑ για την περιοχή, δεν αποκλείεται μία αμερικανική παρέμβαση, παρά τον εναγκαλισμό Τραμπ- Ερντογάν. Εξάλλου, δύο αμερικανικές εταιρείες, η Chevron και η Exxon, έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για έρευνες σε ελληνικά θαλάσσια οικόπεδα και δεν θα ήθελαν εντάσεις στην περιοχή.

Η Αίγυπτος, η οποία ήταν από τις πρώτες χώρες που καταδίκασαν το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο το 2019, όχι μόνο λόγω της παρατυπίας στη διαδικασία υπογραφής του, αλλά και για λόγους ουσίας, αντέδρασε έντονα όταν η Τρίπολη επιχείρησε πριν από έναν χρόνο να επιβάλει μεταξύ των δύο χωρών θαλάσσια οριοθέτηση βασισμένη στη γραμμή του μνημονίου, η οποία επικαλύπτει μέρος της αιγυπτιακής ΑΟΖ. Και τώρα, η πρώτη εικόνα από τα οικόπεδα που προσφέρει η Τρίπολη στην τουρκική εταιρεία TPAO αφορά ακριβώς αυτή την περιοχή.

παράλληλα την Τρίτη 8 Ιουλίου τη Λιβύη θα επισκεφθεί και ο Ευρωπαίος επίτροπος Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ συνοδευόμενος από το νέο υπουργό Μετανάστευσης Θάνο Πλεύρη και τους ομολόγους του της Ιταλίας και της Μάλτας.

Ο Ευρωπαίος επίτροπος και οι τρεις υπουργοί θα ζητήσουν από τις αρχές και στη δυτική και στην ανατολική Λιβύη να συνεργαστούν με την ΕΕ για να μειωθούν οι μεταναστευτικές ροές. Ροές που προέρχονται από χώρες της Αφρικής όπως η Σομαλία, από τη Μέση Ανατολή, αλλά και την Αίγυπτο, η οποία θα κληθεί να συνεργαστεί περισσότερο για επιστροφές.

Στις 4 Μαΐου, η Ιταλίδα πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι, είχε με τον ισχυρό άνδρα της Λιβύης στα ανατολικά, Χαλίφα Χάφταρ, μια συνάντηση στη Ρώμη κατά την οποία προσφέρθηκε να επενδύσει στην ανατολική Λιβύη – η χώρα έχει χωριστεί σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα σε ανατολή και δύση από το 2015 – σε αντάλλαγμα για δράση κατά των διακινητών.

Ο Χάφταρ φάνηκε ότι προσπαθεί να εκπληρώσει τη συμφωνία του. Στις 4 Ιουνίου, οι σύμμαχοί του επέβαλαν προσωρινή νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας για να σταματήσουν τους διακινητές. Οι δυνάμεις ασφαλείας πραγματοποίησαν επιδρομές σε πόλεις που συνορεύουν με την Αίγυπτο. Ισχυρίστηκαν ότι εντόπισαν 1.000 ανθρώπους σε φάρμες και σπίτια που περίμεναν για να περάσουν στη Μεσόγειο. Καταστράφηκαν βάρκες και ένα λιμάνι που χρησιμοποιούσαν οι διακινητές.

• Ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών της Λιβύης, Faraj Egaim, προέτρεψε τον πληθυσμό να αναφέρει τους διακινητές και κάλεσε τις φυλές που ελέγχουν τα σύνορα στη Λιβύη να βοηθήσουν.

Μερικοί από αυτούς που συγκεντρώθηκαν στις αρχές του μήνα – έως και 4.000 – απωθήθηκαν βίαια στα αιγυπτιακά σύνορα προς το Musaid, με την αιτιολογία ότι βρίσκονταν εκεί παράνομα. Η βία, που προκάλεσε τον θάνατο ενός νεαρού αγοριού, οδήγησε σε λαϊκή κατακραυγή.

Την περασμένη Δευτέρα, η Αποστολή Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη (UNSMIL), χωρίς να προσδιορίσει τους ενόχους, εξέφρασε ανησυχίες για τις μαζικές «αυθαίρετες συλλήψεις και απελάσεις» χιλιάδων μεταναστών και αιτούντων άσυλο σε ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων εγκύων και παιδιών, που όπως σημείωσε, κρατούνταν υπό ανθυγιεινές συνθήκες. Στην ίδια δήλωση αναφέρεται ότι η εκστρατεία «συνοδευόταν από μια ανησυχητική αύξηση της ρητορικής μίσους και του ρατσιστικού λόγου εναντίον αλλοδαπών στο διαδίκτυο και στα μέσα ενημέρωσης».

• Αλλά το τραγικό ταξίδι με πλοίο από το Τομπρούκ δείχνει ότι ο Χάφταρ και οι γιοι του δεν σταμάτησαν την παράνομη διακίνηση μεταναστών. Πολλοί λένε ότι ο καλύτερος τρόπος για να σταματήσει η ροή είναι η παρακολούθηση των εισερχόμενων πτήσεων της συριακής πολιτικής αεροπορίας που περιλαμβάνει Σύρους, πολίτες από το Μπαγκλαντές και Πακιστανούς.

Ο αιγυπτιακός Τύπος ισχυρίστηκε ότι η δυσκολία του Χάφταρ είναι ότι το βάναυσο έγκλημά του δεν φθάνει στην περιοχή Μπουτνάν, όπου βρίσκεται το λιμάνι Τομπρούκ, αντανακλώντας ότι ο Εθνικός Στρατός της Λιβύης που ηγείται είναι στην πραγματικότητα ένας ιδεολογικά ευέλικτος και χαλαρός συνασπισμός πολιτοφυλακών. Το Μπουτνάν είναι σε μεγάλο βαθμό η έδρα της φυλής Ομπεϊντάτ, πρώην υποστηρικτών του Χάφταρ. Αν και ήταν ικανός να αντιμετωπίσει τις πολλές φυλές της Λιβύης, ο Χάφταρ και οι γιοι του συνάντησαν σκληρή αντίσταση για την καταστολή των διακινητών.

Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι υπάρχουν 680.000 μετανάστες στη Λιβύη: Άλλοι θέλουν να ταξιδέψουν με πλοίο στην Ευρώπη και άλλοι εργάζονται με πλήρη απασχόληση στη Λιβύη. Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης του ΟΗΕ αναφέρει ότι σχεδόν 3.800 άνθρωποι πέθαναν σε μεταναστευτικές διαδρομές εντός και από την περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής πέρυσι, ο υψηλότερος αριθμός από το 2017.

• Περίπου 105.000 μετανάστες και αιτούντες άσυλο έφτασαν στην Ιταλία δια θαλάσσης το 2022. Φέτος, από την αρχή του 2023 έως τον Ιούνιο, έφτασαν πάνω από 54.000, διπλάσιος αριθμός από την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους. Μάλιστα, καταγράφεται ένα αυξανόμενο ποσοστό από τα ανατολικά της Λιβύης.

Οι πιθανότητες οι Ευρωπαίοι να βρουν αποτελεσματικούς Λίβυους συμμάχους για τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών μειώνονται από τη συνεχιζόμενη απουσία μιας ενοποιημένης εθνικής κυβέρνησης που θα έχει την εξουσία στη χώρα. Οι δύο αντίπαλες κυβερνήσεις σε ανατολή και δύση υπάρχουν από το 2015. Η τελευταία προσπάθεια με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Εθνών για να ενισχυθούν οι δύο πλευρές προκειμένου να γίνει η διεξαγωγή ενιαίων προεδρικών και κοινοβουλευτικών εκλογών κατέρρευσε λίγο πριν από την ημερομηνία των εκλογών του Δεκεμβρίου 2021.

• Δεν προηγήθηκε κάποια διαδικασία εθνικής συμφιλίωσης, ενδυνάμωσης της κοινωνίας των πολιτών, Σύνταγμα ή συμφωνίας για την κατανομή των σημαντικών πόρων της Λιβύης. Αλλά ούτε η Βουλή των Αντιπροσώπων, το λιβυκό κοινοβούλιο στα ανατολικά με επικεφαλής τον βετεράνο Aguila Saleh, ούτε το ευρύτερο ομόλογό του στα δυτικά, το Ανώτατο Συμβούλιο της Επικρατείας,

Μια νέα προσπάθεια για να συμφωνηθεί μια βάση για τις εκλογές τον Δεκέμβριο, που μόλις μεσολάβησε στο Μαρόκο, φαίνεται επίσης να είναι σε πολύ αρχικό στάδιο, αφήνοντας τον τελευταίο απεσταλμένο του ΟΗΕ, Abdoulaye Bathily, υπό πίεση να καταστρώσει ένα σχέδιο για να ξεφύγει από το αδιέξοδο. Και η ανάλυση του Guardian καταλήγει:

Τελικά, χρειάζεται μια συλλογική ευρωπαϊκή ηγεσία για άλλη μια φορά προκειμένου να εμπλακεί ενεργά στη Λιβύη αντί να βασίζεται σε κακόπιστους παράγοντες και σχέδια για την ποινικοποίηση όσων προσπαθούν να διεκδικήσουν το δικαίωμά τους στο άσυλο.

Ο ίδιος επισήμανε ότι η Τουρκία προστατεύει τα λιβυκά εδάφη και πως ο επικεφαλής του Εθνικού Στρατού της Λιβύης, Χαλίφα Χαφτάρ, είναι αυτός που ξεκίνησε τον πόλεμο και όλοι γνωρίζουν ότι δεν υπάρχει στρατιωτική λύση στη χώρα.

Ο Τσαβούσογλου πρόσθεσε ότι η χώρα του προσπάθησε να επικοινωνήσει με τον Χαφτάρ και να συνομιλήσει μαζί του, αλλά η θέση του ήταν αρνητική, τον αγνόησε αφού δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον, σύμφωνα με τον ίδιο.

Ο Τσαβούσογλου ανέφερε ότι η Τουρκία ασχολήθηκε με τη διεθνώς αναγνωρισμένη νόμιμη κυβέρνηση και δεν έδειξε καμία διάκριση στην αντιμετώπιση των Λίβυων.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας υπογράμμισε ότι η χώρα του είχε κάνει σημαντικά βήματα για την εξομάλυνση των σχέσεων με τα κράτη του Κόλπου και την Αίγυπτο και είχε αυξήσει την επικοινωνία της με όλες τις ομάδες στη Λιβύη, όπως το έθεσε, καταλήγει το λιβυκό δημοσίευμα.

Η αποστολή συγκάλεσε μια συνάντηση με την αντιπροσωπεία του LNA στις 3 Ιουνίου και άλλη μια συνάντηση με την αντιπροσωπεία της GNA στις 9 Ιουνίου, σύμφωνα με ανακοίνωση.

«Η αποστολή ανησυχεί ιδιαίτερα για αναφορές κλιμάκωσης και κινητοποίησης εντός και γύρω από την πόλη της Σύρτης», πρόσθεσε η ανακοίνωση.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Χαιρετίζοντας την ελληνοϊταλική συμφωνία, η προσκείμενη στον Χαλίφα Χαφτάρ Βουλή -που εδρεύει στην Βεγγάζη- ζητά μάλιστα την υπογραφή παρόμοιας συμφωνίας, μεταξύ των εκλεγμένων κοινοβουλίων Ελλάδας – Λιβύης απευθύνοντας σχετική επιστολή που δημοσιεύθηκε μέσω του λογαριασμού στο Twitter, που απηχεί τις θέσεις του Στρατάρχη Χάφταρ.

Σύμφωνα με την επίσημη σελίδα του Εθνικού Στρατού της Λιβύης στο Facebook, οι δυνάμεις του κατέρριψαν δύο τουρκικά αεροσκάφη που βοηθούσαν τις δυνάμεις της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας του Φαγιέζ Αλ-Σάρατζ στην περιοχή Al-Washaka, δυτικά της Σύρτης.

Από την πλευρά του, το Στρατιωτικό Τμήμα Πληροφοριών του LNA επεσήμανε ότι «ο στρατός απέτρεψε την προσπάθεια των υποστηριζόμενων από την Τουρκία δυνάμεων και των μισθοφόρων να εισβάλουν στην πόλη της Σύρτης, νωρίτερα την ίδια μέρα».

Ανέφεραν ακόμη ότι «οι στρατιωτικές δυνάμεις κυνηγούν τις δυνάμεις του Al-Wefaq (GNA) μετά την απόκρουση της επίθεσής τους και προκάλεσαν μεγάλες απώλειες σε εξοπλισμό και ζωές».

Τόνισαν δε με έμφαση πως «Οι μάχες έχουν προχωρήσει πέρα ​​από τα διοικητικά σύνορα της Σύρτης, ενώ οι δυνάμεις της Πολεμικής Αεροπορίας καλύπτουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις».

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος της Γενικής Διοίκησης του Εθνικού Στρατού, Στρατηγός Ahmed Al-Mismari, δήλωσε ότι «οι δυνάμεις μας ξεκίνησαν μια αντεπίθεση το Σάββατο, ενάντια στις δυνάμεις του Σάρατζ στην περιοχή Al-Hisha, ανατολικά της Misrata».

Οι δηλώσεις αυτές έρχονται λίγες ώρες αφότου οι δυνάμεις του GNA ανακοίνωσαν την έναρξη μιας νέας επιχείρησης που ονομάζεται «Path of Victory», με στόχο τον έλεγχο των περιοχών Αλ Ουασάκα, Μπουβαϊράτ, Αλ-Χασούν, Τζαρφ, Αμπου Χάντι και το κομβικής σημασίας λιμάνι της Σύρτης.

Πηγή: Al-Masdar News