Όπως αναφέρει η δισκογραφική εταιρεία Ogdoo, με επιθυμία του Γιώργου Χατζιδάκι, κληρονόμου του Μάνου Χατζιδάκι, και σε συνεννόηση με τους κληρονόμους του Αλκαίου, ο νέος τίτλος του τραγουδιού πλέον θα είναι “Το Βαλς των Ονείρων”.

Η αλλαγή αυτή έρχεται να ξεκαθαρίσει κάτι ουσιαστικό όπως αναφέρει η δισκογραφική, καθώς πρόκειται για δύο διακριτά έργα. Από τη μία, η εμβληματική ορχηστρική σύνθεση του Μάνου Χατζιδάκι για την ταινία “Χαμένα όνειρα”. Από την άλλη, ένα σύγχρονο τραγούδι που βασίζεται σε αδημοσίευτο στίχο του Άλκη Αλκαίου και γνώρισε μεγάλη απήχηση σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Σύμφωνα με ανθρώπους από το περιβάλλον του ποιητή, ο Αλκαίος είχε αφιερώσει το συγκεκριμένο ποίημα στον Μάνο Χατζιδάκι, δίνοντάς του εξαρχής τον ίδιο τίτλο, ως μια προσωπική, ποιητική ανάγνωση του έργου και της αισθητικής του σπουδαίου συνθέτη.

Ωστόσο, η διαχρονική αξία της μουσικής του Χατζιδάκι, σε συνδυασμό με την επιτυχία της νεότερης δημιουργίας, καθιστούν απαραίτητο να μην υπάρχει σύγχυση ανάμεσα στα δύο έργα.

Ο Σταύρος Ξαρχάκος, με δημόσια τοποθέτησή του, μέσω Facebook, έκανε σαφές ότι στηρίζει τον Γιώργο Χατζιδάκι, ο οποίος έχει δηλώσει πως δεν έχει εγκρίνει τη χρήση του έργου του πατέρα του για τη συγκεκριμένη παραγωγή και έχει ήδη προσφύγει στη Δικαιοσύνη, με σκοπό να σταματήσει η πραγματοποίηση των συναυλιών.

Στην παρέμβασή του, ο Σταύρος Ξαρχάκος σημείωσε πως οι συντελεστές της περιοδείας «θα μπορούσαν να προχωρήσουν διαφορετικά τις συναυλίες τους και όχι να αγνοήσουν προκλητικά τη βούληση του γιου και νόμιμου κληρονόμου του ενός εκ των δυο δημιουργών».

Τόνισε επιπλέον ότι «η συζήτηση πρέπει να τελειώνει εδώ: είναι δικαιώματα που ορίζει ο νόμος, είναι δικαιώματα για τα οποία έχουν κάποιοι αγωνιστεί», υπογραμμίζοντας πως οι νόμιμες διαδικασίες και οι αποφάσεις των δικαιούχων πρέπει να γίνονται σεβαστές.

Η συγκεκριμένη περιοδεία, η οποία τιμά τόσο τον Μάνο Χατζιδάκι όσο και τον Μίκη Θεοδωράκη, οργανώνεται από την πολυεθνική εταιρεία παραγωγής GTP Entertainment, γνωστή για μεγάλης κλίμακας πολιτιστικά γεγονότα, μεταξύ των οποίων και η πετυχημένη έκθεση «The Art of Banksy». 

Η έναρξη έχει οριστεί για τις 10 Ιανουαρίου και το πρόγραμμα περιλαμβάνει εμφανίσεις σε πόλεις της Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής, της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας.

Πρωτεργάτης της καλλιτεχνικής σύλληψης είναι ο συνθέτης, μαέστρος και καθηγητής στο Berklee College of Music, Πάνος Λιαρόπουλος, ο οποίος διευθύνει και το Hellenic Music Ensemble – τη 21μελή ορχήστρα Ελλήνων και Αμερικανών μουσικών που θα συνοδεύσει τις συναυλίες.

Ο Λιαρόπουλος ήταν επίσης αυτός που είχε προσκαλέσει στο παρελθόν τη Νατάσσα Μποφίλιου στο Berklee για ένα αφιέρωμα σε Τσιτσάνη και Θεοδωράκη. Εκεί την άκουσε και ο διευθύνων σύμβουλος της GTP, Michel Boersma, ο οποίος εντυπωσιάστηκε και της πρότεινε να αναλάβει τον βασικό ρόλο στην επερχόμενη παραγωγή.

Η τραγουδίστρια αποδέχθηκε με ενθουσιασμό, προτείνοντας μάλιστα την προσθήκη του Γιάννη Χαρούλη στο καλλιτεχνικό σχήμα, ενώ αναπροσάρμοσε ολόκληρο το χειμερινό της πρόγραμμα προκειμένου να συμμετάσχει στο απαιτητικό αυτό εγχείρημα που περιλαμβάνει συνεχείς μετακινήσεις και μεγάλη χρονική δέσμευση.

«Είναι υποκριτικό και σίγουρα εκτός Χατζιδακικού ήθους»

Στη δήλωσή του, ο Γιώργος Χατζηδάκις υπογραμμίζει: «Ο Μάνος Χατζιδάκις σε όλη του τη ζωή είχε ένα θεμελιώδες μέλημα: να διατηρεί τον απόλυτο έλεγχο πάνω στο πνευματικό του έργο, ώστε κάθε δημόσια παρουσίασή του ν’ αντανακλά πλήρως τα καλλιτεχνικά και αισθητικά κριτήρια που ο ίδιος είχε θέσει. Είναι γνωστό ότι, στ’ όνομα της καλλιτεχνικής και αισθητικής αρτιότητας, απέρριπτε συστηματικά προτάσεις που δεν ανταποκρίνονταν στο όραμά του και στις αρχές του, αδιαφορώντας για το οποιοδήποτε οικονομικό ή άλλο όφελος.

Μετά τον θάνατό του, ως γιος και μοναδικός κληρονόμος του, είναι μέγιστη ευθύνη μου να διαφυλάσσω το έργο του με τον τρόπο που ο ίδιος είχε προσδιορίσει. Για το σκοπό αυτό έχω αναθέσει, τη διαχείριση και προστασία του έργου του στην εταιρεία μουσικών εκδόσεων SEED POINT, η οποία ενεργεί εκ μέρους μου.

Προ μηνών, η SEED POINT έλαβε πρόταση από τον κ. Πάνο Λιαρόπουλο για τη διοργάνωση παγκόσμιας περιοδείας, υπό το καλλιτεχνικό σχήμα Hellenic Music Ensemble, με παρουσίαση έργων του Μάνου Χατζιδάκι και του Μίκη Θεοδωράκη, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από τη γέννησή τους. Η συγκεκριμένη πρόταση απορρίφθηκε ρητά διότι δεν ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές του Μάνου Χατζιδάκι.

Ωστόσο, ενημερωθήκαμε πρόσφατα ότι ο κ. Λιαρόπουλος, προχώρησε μονομερώς στην οργάνωση της εν λόγω περιοδείας, αναθέτοντας την υλοποίηση σε βρετανική εταιρεία παραγωγής, αγνοώντας πλήρως τη ρητή άρνησή μας, γεγονός που μας υποχρέωσε να προβούμε σε νομικές ενέργειες.

Το να ισχυρίζεται κανείς ότι “τιμά” τον Μάνο Χατζιδάκι, ενώ επιλέγει να παρουσιάσει το έργο του παρά τη σαφή και ρητή αντίθεση της οικογένειας του, είναι υποκριτικό και σίγουρα εκτός “Χατζιδακικού ήθους”».

Τι απαντά η διοργανώτρια εταιρεία

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η εταιρεία που έχει αναλάβει την παραγωγή της περιοδείας, έχει ήδη λάβει κάθε απαιτούμενη έγκριση από τους αντίστοιχους εκδοτικούς οίκους του εξωτερικού, οι οποίοι κατέχουν και διαχειρίζονται τα δικαιώματα του Μάνου Χατζιδάκι για καλλιτεχνικές δράσεις εκτός ελληνικής επικράτειας. Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι όλες οι προγραμματισμένες εμφανίσεις αφορούν αποκλειστικά χώρες του εξωτερικού, χωρίς καμία στάση στην Ελλάδα.

Η απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού, σημειώνεται στη σχετική ανακοίνωση, αποτελεί  τη  δίκαιη  αναγνώριση   στο  πλούσιο  έργο  του  διεισδυτικού δημιουργού, που υπηρέτησε, με αφοσίωση, με κοινωνική διάκριση και ευαισθησία την Ελλάδα και τον Πολιτισμό. Διδάσκοντας με το ελεύθερο πνεύμα του, τις ειλικρινείς παραινέσεις του, τις ανιδιοτελείς πολιτικές παρεμβάσεις του, αντέταξε απέναντι  στο  χυδαίο λαϊκισμό,  τη βαθιά  παιδεία,  την πίστη του στην ελευθερία και τα ανθρώπινα ιδεώδη. Το έργο του, ήδη τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατό του, εξακολουθεί να γονιμοποιεί την σύγχρονη μουσική παραγωγή, απολαμβάνοντας μοναδική απήχηση. 

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, αναφερόμενη στην ανακήρυξη του έτους 2026, ως αφιερωματικού στο Μάνο Χατζιδάκι,  δήλωσε:

«Ο Μάνος Χατζιδάκις, ως δημιουργός αλλά και ως διανοούμενος, κατάφερε να επιβάλει τους δικούς του κανόνες παραγωγής στη μουσική του δημιουργία, αλλά και στη διάδοση των φιλελεύθερων ιδεών του, μέσω γραπτών και δημόσιων παρεμβάσεων,  ενίοτε αποκλίνοντας, συνειδητά, από τις κυρίαρχες τάσεις της εποχής του. Υλοποιώντας τις πρωτότυπες ιδέες του με δράσεις πολυσχιδείς και πολυεπίπεδες, ξεπέρασε ιδεολογικές αγκυλώσεις του καιρού του, υπερβαίνοντας, πολλές φορές, τους κανόνες, τους οποίους εντέλει επηρέασε δραστικά», ανέφερε.

Υποστήριξε πως «εκπροσώπησε επάξια την ελληνική κουλτούρα  διεθνώς, την οποία επιχείρησε -και επέτυχε- να διευρύνει, να εμπλουτίσει και, εν τέλει, να ανανοηματοδοτήσει, ουσιαστικά, απαλλάσσοντάς την  από την παλαιά ηθογραφία. Αναδείχθηκε σε έναν καθολικό διανοούμενο που, επιλεκτικά, επενέβαινε με ρηξικέλευθες απόψεις στη δημόσια σφαίρα, τηρώντας κριτικές αποστάσεις από την  κρατική εξουσία».

Για το 2026, το Υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με τους εποπτευόμενους οργανισμούς του, προτίθεται να  συγκροτήσει ένα στιβαρό πρόγραμμα δράσεων για την επαναβίωση του έργου και την επανεκτίμηση της πολιτιστικής προσφοράς του Μάνου Χατζιδάκι. Ο Μάνος και η επιδραστική δημιουργική του πορεία να επανασυστηθούν στις νεότερες γενιές, που δεν είχαν την τύχη να συμπορευθούν μαζί του. Να βιώσουν  το ξεδίπλωμα της καταλυτικής παρέμβασής του στην Τέχνη και στους προσανατολισμούς του σύγχρονου Ελληνισμού».

 ​

Μαζί του, η υψίφωνος Χριστίνα Πουλίτση και ο βαρύτονος Τάσης Χριστογιαννόπουλος, ενώ θα συμμετέχουν επίσης η Χορωδία της ΕΡΤ (σε διεύθυνση-διδασκαλία Μιχάλη Παπαπέτρου), η Χορωδία των Μουσικών Συνόλων του Δήμου Αθηναίων και η Παιδική Χορωδία Rosarte.

Τη Δεύτερα, 18 Ιουλίου στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού, το παλαιότερο ελληνικό συμφωνικό σύνολο θα παρουσιάσει Το χαμόγελο της Τζοκόντας και τους Όρνιθες, δυο εμβληματικά έργα του αείμνηστου Μάνου Χατζιδάκι, ο οποίος σφράγισε ανεξίτηλα τη μεταπολεμική μουσική ζωή της χώρας, ενώ διετέλεσε και διευθυντής της ΚΟΑ κατά την περίοδο 1976-1982.

«Τα δέκα αυτά τραγούδια γράφτηκαν με έναν συγκερασμό απελπισίας και αναμνήσεων. Το θέμα είναι η γυναίκα έρημη μες στην μεγάλη πόλη. Το κάθε τραγούδι είναι και ένας μονόλογός της και όλα μαζί συνθέτουν την ιστορία της. Μια ιστορία σύγχρονη και παλιά μαζί», σημείωνε ο Μάνος Χατζιδάκις στη συνοδευτική έκδοση του αριστουργηματικού Το χαμόγελο της Τζοκόντας, το οποίο ηχογραφήθηκε στη Νέα Υόρκη τον Απρίλιο του 1965 ως ορχηστρικό, σε παραγωγή του Κουίνσι Τζόουνς – και θα ακούσουμε στο πρώτο μέρος της αφιερωματικής συναυλίας.

Το πρόγραμμα, σε αυτή τη δεύτερη συμμετοχή της ΚΟΑ στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, θα κορυφωθεί με τους διαχρονικούς και πάντα φρέσκους Όρνιθες. Μια σύνθεση που αρχικά πραγματοποιήθηκε για την παράσταση-σταθμό του θεάτρου Τέχνης και μέσα στα επόμενα έξι χρόνια παραδόθηκε στο κοινό ως καντάτα. Η συγκυρία της ένωσης των στίχων του Βασίλη Ρώτα με τις μελωδίες του Μάνου Χατζιδάκι δημιούργησαν μία μουσική ιστορία, ένα σύμβολο για κάθε Έλληνα.

Σημείωμα της σολίστ Χριστίνας Πουλίτση: Ο ίδιος ο Χατζιδάκις συνήθιζε να λέει: «Η μουσική χρειάζεται 3 πράγματα: τέχνη, τεχνική και βιώματα». Οι άριες της Αηδόνας από τους Όρνιθες απαιτούν μία ευέλικτη λυρική γραμμή με το αντίστοιχο ηχόχρωμα, διαθέτοντας ταυτόχρονα την απαραίτητη ελαφρότητα της φωνής της κολορατούρας. Θα έλεγα πως ταιριάζουν απόλυτα στο είδος της φωνής μου και μου είναι μεγάλη χαρά και ευχαρίστηση να τις ερμηνεύω. Η μουσική του Χατζιδάκι κατείχε πάντα μία ιδιαίτερη θέση στην καρδιά μου, καθώς μεγάλωσα με αυτήν. Οι γονείς μου φρόντιζαν πάντα να ακούγονται οι μελωδίες του στο σπίτι μας. Η ερμηνεία δε του συγκεκριμένου έργου στο υποβλητικό θέατρο Ηρώδου Αττικού, κάτω από την εμβληματική παρουσία του Παρθενώνα, μου προκαλεί μεγάλο ενθουσιασμό και δέος. Είναι η πρώτη φορά που θα ερμηνεύσω Χατζιδάκι και ανυπομονώ πολύ γι’ αυτό. Η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών διαθέτει το επίπεδο και την επαγγελματικότητα μίας διεθνούς ορχήστρας. Θεωρώ πως υπό την διεύθυνση του μαέστρου μας, Λουκά Καρυτινού, έχει αποκτήσει μία νέα δυναμική και ποιότητα. Η κάθε μου συνεργασία με την Ορχήστρα αποτελεί μία ξεχωριστή εμπειρία, την οποία διατηρώ ως παρακαταθήκη στην καρδιά μου.

Σημείωμα του σολιστ Τάση Χριστογιαννόπουλου: Η μουσική, κάθε μουσική και πολύ περισσότερο η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι δεν είναι πρόκληση ούτε έχει «δυσκολίες». Είναι πρόσκληση, πρόσκληση ερωτική, πρόσκληση σχέσης με τον άλλον και με τον ίδιο μας τον εαυτό, τον φανερό αλλά κυρίως τον κρυφό, τον μυστικό. Αυτή είναι η δυσκολία της ουσιαστικά, να αφεθείς, να παραδοθείς σε μία Τζοκόντα και στο αινιγματικό της χαμόγελο. Να τολμήσεις να πετάξεις με τη φαντασία του Αριστοφάνη στον κόσμο των πουλιών, ανάμεσα σε θεούς και ανθρώπους και να επιτρέψεις να σου φανερωθούν αισθήσεις και συναισθήματα παιδικά, εφηβικά, ενήλικα, ανθρώπινα και ερωτικά. Τι ωραιότερο από το να ζήσεις αυτή την τόλμη μαζί με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, μια κοινωνία πολύχρονη, κοινωνία ανθρώπων, ήχων και ονείρων. Και αυτή η κοινωνία με οδηγό τον μαέστρο, Λουκά Καρυτινό, που γνωρίζει με πείρα να ξεδιπλώνει και να αποκαλύπτει τις μουσικές ποιότητες κάθε μουσικού που συναντά, αλλά και με το θεσπέσιο κελάιδισμα της Χριστίνας Πουλίτση και τα τιτιβίσματα τριών χορωδιών. Μια ερωτική, λοιπόν, συνάντηση ένα βράδυ του Ιουλίου κάτω από την Ακρόπολη. Τι πιο όμορφο!

Σημείωμα του μαέστρου Λουκά Καρυτινού: H μουσική των «Ορνίθων» με σημάδεψε από την παιδική μου ηλικία και με συνοδεύει μέχρι τα σημερινά χρόνια. Ο Μάνος Χατζιδάκις είναι από τους πιο γοητευτικούς ανθρώπους που έχω γνωρίσει. Πιστεύω ότι παρέδωσε μαθήματα ήθους και αισθητικής.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:
ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ (1925-1994)
Το Χαμόγελο της Τζοκόντας
Όρνιθες

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Ερμηνεύουν Χριστίνα Πουλίτση υψίφωνος, Τάσης Χριστογιαννόπουλος βαρύτονος

Μουσικοί: Βιβή Γκέκα μαντολίνο, Στάθης Μαυρομάτης σαξόφωνο, Βίκυ Στυλιανού τσέμπαλο, Γιώργος Τοσσικιάν κιθάρα, Αριστείδης Χατζησταύρου κλασική και ηλεκτρική κιθάρα

Με τη συμμετοχή της Χορωδίας της ΕΡΤ, της Μικτής Χορωδίας του Δήμου Αθηναίων και της Παιδικής Χορωδίας Rosarte

Μουσική διεύθυνση: Λουκάς Καρυτινός

Συμπαραγωγή με το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου

Πληροφορίες εισιτηρίων: http://aefestival.gr/plirofories-eisitirion/

ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΖΩΝΗ 70€ • ΖΩΝΗ Α΄ 60€ • ΖΩΝΗ Β΄ 50€ • ΖΩΝΗ Γ΄ 40€ • ΑΜΕΑ 5€ • ΑΝΩ ΔΙΑΖΩΜΑ 30€, 25€, 20€, 15€ • ΦΟΙΤΗΤΙΚΟ/ 65+/ ΚΑΛΛ. ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ 20€, 16€, 12€ • ΑΝΕΡΓΩΝ/ ΣΠΟΥΔΑΣΤΙΚΟ ΚΑΛΛ. ΣΧΟΛΩΝ 5€

Αγορά εισιτηρίων: aefestival.gr, viva.gr & public.gr

Σχετικές ε