Πρόκειται για τους Ευκλείδης Τσακαλώτο, Αλέξη Χαρίτση, Νάσο Ηλιόπουλο, Σία Αναγνωστοπούλου, Μερόπη Τζούφη, Δημήτρη Τζανακόπουλο, Θοδωρή Δρίτσα, Θεανώ Φωτίου και Πέτη Πέρκα οι οποίοι συνυπογράφουν ερώτηση για τα Προσφυγικά της λεωφόρου Αλεξάνδρας, με την νέα πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ Ρένα Δούρου και τα υπόλοιπα μέλη της Κουμουνδούρου.

Σημειώνεται ότι την ερώτηση δεν υπογράφει η βουλευτής Β΄ Πειραιά με τον ΣΥΡΙΖΑ Νίνα Κασιμάτη.

Η ερώτηση έχει ως εξής:

Θέμα: Πιθανές παραβιάσεις της νομιμότητας, διαρροή προσωπικών δεδομένων, έλλειψη διαφάνειας στα ευρωπαϊκά κονδύλια και αμφισβητήσιμες διαδικασίες διαβούλευσης από την Περιφέρεια Αττικής για την Κοινότητα των Προσφυγικών Λεωφόρου Αλεξάνδρας

Στις 22 Ιουνίου 2026, η Περιφέρεια Αττικής έθεσε σε λειτουργία μια ψηφιακή πλατφόρμα με την ονομασία «Πλατφόρμα διαλόγου και καταγραφής κατοίκων: Κανένας μόνος – Φροντίδα για όλους», με σκοπό τη συλλογή των δεδομένων των κατοίκων του ιστορικού συγκροτήματος των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Η πρωτοβουλία αυτή, η οποία παρουσιάζεται ως δράση «κοινωνικής πολιτικής», εγείρει σοβαρά ερωτήματα συμβατότητας με την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, καθώς φαίνεται να λειτουργεί εν απουσία σαφούς νομικής βάσης, να εκθέτει προσωπικά δεδομένα και να δημιουργεί εσφαλμένες εντυπώσεις στην κοινή γνώμη σχετικά με τις πηγές χρηματοδότησης.

Πρώτον, η διαδικασία που ακολουθεί η Περιφέρεια παρουσιάζει στοιχεία θεσμικής αυθαιρεσίας και στερείται των βασικών προϋποθέσεων μιας πραγματικής δημόσιας διαβούλευσης, η οποία αποτελεί θεμελιώδη έκφραση των αρχών της δημοκρατίας, της διαφάνειας και της χρηστής διοίκησης. Η πλατφόρμα στοχεύει στην προεπιλογή και καταγραφή εν δυνάμει δικαιούχων για κοινωνική κατοικία χωρίς να έχουν ακόμη καθοριστεί τα απαραίτητα κοινωνικό-οικονομικά κριτήρια. Επιπλέον, συνιστά νομικό και λογικό παράδοξο η εκκίνηση μιας δήθεν «διαβούλευσης» για ένα έργο του οποίου οι όροι έχουν ήδη προαποφασιστεί και οριστικοποιηθεί με την Απόφαση 864/2025 της Περιφερειακής Επιτροπής, η οποία εγκρίνει τη σύναψη της σχετικής Προγραμματικής Σύμβασης παρουσιάζοντας την υλοποίηση του έργου ως δεδομένη πολιτική επιλογή. Αυτή η πρακτική έρχεται σε αντίθεση με:

Τον Νόμο 5006/2022 (Άρθ. 10 και 11): Η νομοθεσία ορίζει ότι τα κριτήρια για την κοινωνική στέγαση πρέπει να καθορίζονται κατά τη φάση λειτουργικότητας του έργου, μέσω έκδοσης σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ), η οποία προς το παρόν δεν υφίσταται.

Τη νομοθεσία περί λειτουργίας των ΟΤΑ (Ν. 3852/2010, Άρθ. 163 και Ν. 4727/2020): Η διαδικασία ξεκίνησε χωρίς να προηγηθεί σχετική επίσημη απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου.

Το Ευρωπαϊκό Δίκαιο (Κανονισμός ΕΕ 2021/1060, Άρθ. 9): Επιβάλλει την αυστηρή τήρηση του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και αποτρέπει ενέργειες που οδηγούν στην απομόνωση ή τον αποκλεισμό ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Το Διεθνές Δίκαιο: Το Γενικό Σχόλιο Αρ. 7 (General Comment No. 7) της Επιτροπής Οικονομικών, Κοινωνικών και Πολιτιστικών Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, στο πλαίσιο του Διεθνούς Συμφώνου (ICESCR), ορίζει ότι απαγορεύονται οι εξώσεις χωρίς να προηγηθεί «ουσιαστική διαβούλευση» (genuine consultation) με τους πληττόμενους και χωρίς την εξασφάλιση εναλλακτικών λύσεων στέγασης για τους κατοίκους.

Δεύτερον, η λειτουργία της πλατφόρμας προσιδιάζει περισσότερο σε καταγραφή παρακολούθησης παρά σε συμμετοχική διαβούλευση. Οι πολίτες καλούνται να συμμετάσχουν ελλείψει των αναγκαίων πληροφοριών για να αξιολογήσουν τις πραγματικές συνέπειες του έργου. Η Περιφέρεια φαίνεται να στηρίζεται σε προγενέστερη τεχνική μελέτη του 2019, η οποία είχε εκπονηθεί για διαφορετικές χωρικές και λειτουργικές ανάγκες, προκειμένου να νομιμοποιήσει τη σημερινή παρέμβαση. Δεν παρουσιάζεται καμία επικαιροποιημένη τεχνική μελέτη, δεν αποσαφηνίζονται οι ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες και απουσιάζει παντελώς οποιαδήποτε τεκμηριωμένη ανάλυση των κοινωνικών επιπτώσεων για τους υφιστάμενους κατοίκους και τις κοινωνικές δομές του συγκροτήματος. Επιπρόσθετα, ο Περιφερειάρχης κ. Νίκος Χαρδαλιάς δημοσιοποίησε το περιεχόμενο επικοινωνιών πολιτών πριν καν ολοκληρωθεί η προθεσμία της εν λόγω «διαβούλευσης» (η οποία έληγε στις 19 Ιουλίου 2026), δημιουργώντας την αίσθηση ότι οι αποφάσεις είναι ήδη ειλημμένες και υπονομεύοντας τον όποιο συμμετοχικό χαρακτήρατης διαδικασίας.

Τρίτον, η πλατφόρμα εγείρει μείζονα ζητήματα μαζικής συλλογής δεδομένων (Data Harvesting) και ενδεχόμενης ψηφιακής χειραγώγησης. Διαπιστώνονται σοβαρές ενδείξεις παραβίασης του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων (Κανονισμός ΕΕ 2016/679 – GDPR) [5]:

Άρθρα 5 και 13 GDPR: Το σύστημα ζητούσε από τους χρήστες να καταχωρίσουν ευαίσθητα στοιχεία όπως Αριθμό Δελτίου Ταυτότητας (ΑΔΤ) και Διαβατηρίου, ενώ η Πολιτική Απορρήτου δήλωνε, ελλιπώς, ότι συλλέγονται μόνο όνομα και στοιχεία επικοινωνίας.

Άρθρο 12 GDPR: Η ενημέρωση παρέχεται μόνο στα ελληνικά και στα αγγλικά, γεγονός που καθιστά νομικά προβληματική τη συγκατάθεση σε ένα οικιστικό σύνολο που αποτελείται από δεκάδες διαφορετικές εθνικότητες.

Άρθρα 5 και 32 GDPR (Data Breach): Κατά την 3η Ειδική Συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου στις 2 Ιουλίου 2026, ο Περιφερειάρχης προέβη σε δημόσια ανάγνωση στοιχείων πολιτών σε ζωντανή μετάδοση (ορατό στο επίσημο κανάλι της Περιφέρειας στο YouTube), προκειμένου να στηρίξει την πολιτική του επιχειρηματολογία.

Τέταρτον, η Περιφέρεια Αττικής παρουσιάζει το έργο ως ώριμο και χρηματοδοτούμενο από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αττική 2021-2027» (Ταμεία Συνοχής ΕΕ). Ωστόσο, σε γραπτή απάντησή του στις 29 Ιουνίου 2026 (Αριθμός Ερώτησης E-002022/2026), ο αρμόδιος Ευρωπαίος Επίτροπος κ. R. Fitto δήλωσε ρητά ότι «οι ελληνικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι δεν έχει προκηρυχθεί ακόμη καμία πρόσκληση για την ένταξη του έργου ‘Προσφυγικά’ στο περιφερειακό πρόγραμμα» και ότι «καμία πράξη δεν έχει επιλεγεί για χρηματοδότηση από την ΕΕ». Παρά την επίσημη αυτή διάψευση, στο λεπτό 2:36:55 της Συνεδρίασης της 2ας Ιουλίου 2026, ο Περιφερειάρχης επέμεινε δημόσια σε αυτούς τους ισχυρισμούς, ζητώντας «να μας πουν την αλήθεια».

Η εργαλειοποίηση πληροφοριών που διαψεύδονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με σκοπό την άντληση δεδομένων από κοινωνικά ευάλωτους πληθυσμούς, εγείρει σοβαρά ζητήματα δεοντολογίας και νομιμότητας. Η πρακτική αυτή θα μπορούσε να εξεταστεί υπό το πρίσμα του Άρθρου 259 του Ποινικού Κώδικα περί Παράβασης Καθήκοντος, εφόσον διαπιστωθεί ότι η παραπλανητική πληροφόρηση εκ μέρους θεσμικών φορέων προκαλεί διοικητική ή στεγαστική βλάβη στους πολίτες. Ταυτόχρονα, γεννώνται ζητήματα πειθαρχικού ελέγχου βάσει του Νόμου 3852/2010 («Καλλικράτης») για καταστρατήγηση των αρχών της διαφάνειας.

Κατόπιν όλων των ανωτέρω,

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

Προτίθεται η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας να παρέμβει για την ακύρωση της διαδικασίας καταγραφής και την οριστική διαγραφή των προσωπικών δεδομένων που συνελέγησαν μέσω της περιφερειακής πλατφόρμας έως τις 19 Ιουλίου 2026, δεδομένου ότι η διαδικασία αυτή διεξήχθη εν απουσία των κατευθυντήριων οδηγιών και των κριτηρίων της ΚΥΑ που προβλέπονται από τον Νόμο 5006/2022;

Πώς δικαιολογεί ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τις δηλώσεις της Περιφέρειας Αττικής περί δήθεν εξασφαλισμένων ευρωπαϊκών κονδυλίων, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει διαψεύσει επίσημα και κατηγορηματικά την ένταξη του έργου στο πρόγραμμα χρηματοδότησης; Σε διαφορετική περίπτωση, από ποια ακριβώς κονδύλια προτίθεται να χρηματοδοτήσει η Περιφέρεια Αττικής το εν λόγω έργο στα «Προσφυγικά»;

Προτίθεται ο Υπουργός Εσωτερικών να κινήσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες ελέγχου νομιμότητας κατά της Περιφέρειας Αττικής αναφορικά με την παροχή μη τεκμηριωμένων πληροφοριών στο κοινό για τη χρηματοδότηση του έργου, και τις πιθανές παραβιάσεις του GDPR κατά τη συλλογή, τήρηση και επεξεργασία προσωπικών δεδομένων στην πλατφόρμα , καθώς και κατά του Περιφερειάρχη Αττικής για τις ευθύνες του στην καταγεγραμμένη δημόσια διαρροή προσωπικών δεδομένων (Data Breach) κατά τη διάρκεια θεσμικής συνεδρίασης;

«Είναι δυνατόν ο πρώην ταγματάρχης του ισραηλινού στρατού και καταδικασμένος πλέον σε 126 χρόνια κύριος Ντίλιαν να λέει ότι εμείς πουλάμε το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator μόνο σε κυβερνήσεις και να μην τον καλεί ο Άρειος Πάγος; Σε ποιους πούλησε στην Ελλάδα λοιπόν;» αναρωτήθηκε ο Αλέξης Χαρίτσης. «Μιλάμε για ζήτημα δημοκρατίας πλέον. Είναι η πιο τρανταχτή απόδειξη ότι η δημοκρατία στην χώρα μας επί ημερών Μητσοτάκη νοσεί. Εδώ είναι τα πράγματα σήμερα και γι’ αυτό και ο καθένας μας πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες του», πρόσθεσε.

Σχετικά με την πρωτοβουλία του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ για σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής, ο κ. Χαρίτσης ανέφερε ότι η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Αριστεράς θα τη στηρίξει, σημειώνοντας όμως ότι «σε αυτή την υπόθεση, που είναι βαθιά υπόθεση δημοκρατίας, έχουμε την ευθύνη όχι απλώς και μόνο να περιοριστούμε στα εργαλεία που μας δίνει ο κοινοβουλευτικός έλεγχος αλλά έχουμε την υποχρέωση να προσπαθήσουμε να ενεργοποιήσουμε την ίδια την κοινωνία. Πρέπει να μπει ο λαϊκός παράγοντας σε αυτή την υπόθεση».

«Προφανώς στις εκλογές πρέπει να δεχθεί μια πολύ ισχυρή αποδοκιμασία ο κ. Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του για όλες αυτές τις μεθοδεύσεις. Αλλά δεν φτάνει μόνο αυτό» πρόσθεσε ο Αλ. Χαρίτσης και αναφέρθηκε στο άρθρο 120 για την υπεράσπιση του Συντάγματος.

Αναφορικά με την πορεία της Νέας Αριστεράς, μετά την παραίτησή του από τη θέση του Προέδρου, ο κ. Χαρίτσης μίλησε για τα διαφορετικά πολιτικά σχέδια που έχουν κατατεθεί σημειώνοντας ότι είναι προς τιμήν του συνόλου των στελεχών του κόμματος ότι η συζήτηση γίνεται ανοικτά και όχι κεκαλυμμένα. «Θεωρώ ότι από την πρώτη στιγμή της συγκρότησης της Νέας Αριστεράς μέχρι και σήμερα είμαι συνεπής σε αυτό που λέω» ανέφερε ο Αλ. Χαρίτσης συνέχισε: «Εξακολουθώ να πιστεύω ότι εδώ που βρισκόμαστε σήμερα, το μείζον, και για να είναι κοινωνικά χρήσιμη η Αριστερά, είναι να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην προσπάθεια για αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών. Και αυτό σημαίνει συνεργασίες, σημαίνει συγκλίσεις, σημαίνει ενότητα».

«Έχουμε την ευθύνη να παίξουμε αυτόν τον ρόλο και να διεκδικήσουμε η επίλυση αυτών των πολλαπλών κρίσεων να γίνει από τη σκοπιά της Αριστεράς και των προοδευτικών δυνάμεων και όχι από αντιπολιτικές ή ακροδεξιές ατραπούς. Αυτό κατά τη γνώμη μου είναι το μείζον και θεωρώ ότι αντανακλά και τις αγωνίες και τις προσδοκίες της πολύ μεγάλης πλειοψηφίας των αριστερών και προοδευτικών πολιτών στη χώρα μας», επισήμανε.

Για τον Αλέξη Τσίπρα και το νέο κόμμα, ο κ. Χαρίτσης απάντησε: «έτσι όπως είναι τα πράγματα σήμερα, όταν μιλάμε για ενότητα, για συνεργασία, για συγκλίσεις προφανώς αυτό πρέπει να γίνει χωρίς εκ των προτέρων αποκλεισμούς» και δεν μπορεί να μην περιλαμβάνει «και δυνάμεις που θέλουν να μπουν σε αυτή τη διαδικασία και έρχονται στο προσκήνιο». «Και αλίμονο, μια πρωτοβουλία που παίρνει ο Αλέξης Τσίπρας να μην συμμετέχει και να μην παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο» σημείωσε και πρόσθεσε ότι «πρόκειται για τον άνθρωπο που ηγήθηκε της μεγάλης συλλογικής προσπάθειας που έγινε την περίοδο ‘15 – ‘19 για να σωθεί η χώρα από τη χρεοκοπία και να σωθεί μια κοινωνία από την ανθρωπιστική κρίση».

«Είναι πάρα πολύ μεγάλη η αγωνία του κόσμου και κυρίως των αριστερών πολιτών, των προοδευτικών ανθρώπων, των νέων ανθρώπων να δοθεί μία διέξοδος»  επισήμανε ο κ. Χαρίτσης προσθέτοντας ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν τρία μεγάλα προβλήματα: πρώτον, ότι δεν υπάρχουν «σαφείς ριζοσπαστικές προγραμματικές προτάσεις που θα πουν στην κοινωνία «ναι, τα πράγματα μπορεί να πάνε διαφορετικά».

Το δεύτερο ζήτημα, σύμφωνα με τον κ. Χαρίτση είναι ότι χρειάζεται «μια νέα πολιτική ηθική» αναφερόμενος στα όσα ειπώθηκαν από τους βουλευτές της ΝΔ κατά τη συζήτηση της άρσης ασυλίας για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά και σε όσα ανέφερε νωρίτερα ο Μ. Βορίδης στην ίδια εκπομπή. «Έτσι μας είπε περίπου ότι είναι το πολιτικό σύστημα. Τα πολιτικά γραφεία των βουλευτών υπάρχουν για να κάνουν ρουσφέτια» είπε ο κ. Χαρίτσης και σχολίασε δηκτικά «Αλήθεια, γι’ αυτό υπάρχουν οι βουλευτές;  Γι’ αυτό υπάρχουν τα πολιτικά γραφεία; Όχι για να μεταφέρουν στην κεντρική εξουσία τα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας;».

Το τρίτο και παρά πολύ κρίσιμο ζήτημα, κατά τον Αλ. Χαρίτση, με το οποίο «όλοι μας πρέπει να αναμετρηθούμε» είναι να υπάρξει μια νέα ελπίδα για την ελληνική κοινωνία και πρόσθεσε «είναι κρίσιμο, είναι στρατηγικό, ειδικά για τις δυνάμεις της Αριστεράς. Εγώ θεωρώ ότι μπορεί να την εκφράσει μια νέα συλλογική προσπάθεια, στην οποία βεβαίως και ο Αλέξης Τσίπρας πρέπει να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο».

Για την προσωπική του πορεία ο Αλ. Χαρίτσης σημείωσε ότι σύμφωνα με τη δική του αντίληψη για την πολιτική «προσπαθούμε να διαμορφώσουμε και την πορεία μας και τη διαδρομή μας και τη συμμετοχή μας στο πολιτικό γίγνεσθαι μέσα από κάποιες συλλογικές διαδικασίες και συλλογικές αποφάσεις. Δεν είμαστε απλώς και μόνο, όπως πολλές φορές το βλέπουμε σε άλλους πολιτικούς χώρους, πολιτικές προσωπικότητες». Και συνέχισε λέγοντας ότι υπάρχει «μια συναντίληψη πάρα πολλών ανθρώπων, ενεργών πολιτών, οι οποίοι αντιλαμβάνονται ότι αυτή τη στιγμή το μείζον, το κρίσιμο, είναι να υπάρξει μια διαδικασία διαμόρφωσης ενός πόλου που θα αντιπαρατεθεί ευθέως με τη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη».

Κληθείς να σχολιάσει τις δηλώσεις του κ. Τσίπρα ότι δεν θα πάει σε εκλογές με ενεργή κοινοβουλευτική ομάδα, ο Αλ. Χαρίτσης επισήμανε ότι κατά τη δική του άποψη «το Κοινοβούλιο είναι ένα πεδίο μάχης», το οποίο είναι πάρα πολύ σημαντικό και για το οποίο «η Αριστερά έχει δώσει πολύ μεγάλες μάχες».

«Δεν μπορούμε να το χαρίσουμε στη Δεξιά και στον Κυριάκο Μητσοτάκη να παίζει μπάλα μόνος του» ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Θεωρώ ότι έχουμε ευθύνη να δώσουμε την πολιτική μάχη και στη Βουλή αλλά να δώσουμε τη μάχη και μέσα στην κοινωνία. Δεν το βάζουμε αντιπαραθετικά. Δεν το βλέπουμε διαζευτικά» κατέληξε ο κ. Χαρίτσης.

Toυ Αλέξη Χαρίτση, βουλευτή Μεσσηνίας της Νέας Αριστεράς

Η ελληνική ενεργειακή πολιτική τα τελευταία χρόνια χαρακτηρίζεται από μια εντυπωσιακή αστάθεια: για το ενεργειακό μείγμα που επιδιώκει η χώρα, για τους στόχους της επόμενης δεκαετίας, για τα εργαλεία υλοποίησής τους. Η ενεργειακή πολιτική μοιάζει να μεταβάλλεται κάθε φορά που αλλάζουν οι διεθνείς ισορροπίες και τα συμφέροντα που ασκούν πίεση. Από τη, χωρίς σχέδιο και κοινωνικό πρόσημο, απολιγνιτοποίηση περάσαμε στην μονομερή πριμοδότηση του φυσικού αερίου, και από τη δογματική επιβεβαίωση των επιδιώξεων του λόμπι ορυκτών καυσίμων – που αμφισβητεί ευθέως την κλιματική κρίση – στην πρόθεση για νέα εξάρτηση από την πυρηνική ενέργεια.

Αυτή η διαρκής μετατόπιση δεν συνιστά στρατηγική αλλά μια πολιτική προσαρμογής «όπου φυσάει ο άνεμος» των διεθνών συσχετισμών.

Η επαγγελία των ανεύρετων υδρογονανθράκων

Οι εξορύξεις υδρογονανθράκων επανήλθαν, μετά την επανεκλογή Τραμπ και το περίφημο «Drill, baby, drill», ως «εθνικό ενεργειακό στοίχημα». Στην ουσία πρόκειται για μια επιλογή που δεν στηρίζεται τόσο σε ενεργειακά δεδομένα όσο σε μια τριπλή πολιτική αφήγηση: γεωπολιτική, οικονομική και ιδεολογική.

Γεωπολιτικά,  οι εξορύξεις παρουσιάζονται ως εργαλείο ενίσχυσης της ελληνικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση ελπίζει ότι το ενδιαφέρον μιας αμερικανικής πετρελαϊκής πολυεθνικής θα λειτουργήσει ως έμμεση εγγύηση για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και την ΑΟΖ, η οποία αμφισβητείται ευθέως από το τουρκολιβυκό σύμφωνο. Ξένα επιχειρηματικά συμφέροντα ως υποκατάστατο εξωτερικής πολιτικής ή ως εγγύηση γεωπολιτικής ασφάλειας.

Οικονομικά, η υπόσχεση μεγάλων εσόδων για τη χώρα παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη. Ακόμη και αν βρεθούν οικονομικά αξιοποιήσιμα κοιτάσματα, τα δημόσια έσοδα καθορίζονται από το μέγεθος των κοιτασμάτων, το κόστος εξόρυξης και κυρίως τις διεθνείς τιμές ενέργειας. Δηλαδή, τα μισθώματα και οι φόροι εξαρτώνται από τη δηλούμενη κερδοφορία. Το οικονομικό όφελος είναι ασαφές, ενώ το περιβαλλοντικό ρίσκο παραμένει δημόσιο.

Η εμπειρία των τελευταίων ετών είναι ενδεικτική. Μεγάλοι διεθνείς ενεργειακοί όμιλοι – «στρατηγικοί επενδυτές» εγκατέλειψαν ελληνικά θαλάσσια οικόπεδα πριν καν ξεκινήσει ερευνητική δραστηριότητα. TotalEnergies και Repsol αποχώρησαν (2020-2022), διαψεύδοντας την αφήγηση ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο κατώφλι μιας μεγάλης ενεργειακής ανακάλυψης.

Ενεργειακά, οι εξορύξεις δεν αποτελούν λύση για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Ακόμη και αν υπάρξουν κοιτάσματα, η Ελλάδα δεν αποκτά προνομιακή πρόσβαση σε φθηνή ενέργεια αφού οι τιμές για τους καταναλωτές δεν καθορίζονται από την εθνικότητα του κοιτάσματος αλλά από τις διεθνείς ενεργειακές αγορές. Η Ελλάδα ήδη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το φυσικό αέριο, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη στις διεθνείς αυξήσεις τιμών. Οι εξορύξεις δεν μειώνουν αυτή την εξάρτηση — την επεκτείνουν.

Στην ουσία, η χώρα μένει καθηλωμένη σε ένα ενεργειακό μοντέλο, εξαρτημένο από διεθνείς κρίσεις και γεωπολιτικές εντάσεις, ασύμβατο με τις δεσμεύσεις για το κλίμα. Η αναβάθμιση των εξορύξεων σε «εθνικό στοίχημα» συνδέεται λιγότερο με μια ρεαλιστική ενεργειακή στρατηγική και περισσότερο με τη μετατόπιση του διεθνούς πολιτικού κλίματος και την ενίσχυση της επιρροής των λόμπι των ορυκτών καυσίμων, που στόχο έχουν την καθυστέρηση της ενεργειακής μετάβασης ώστε η εξάρτηση από το φυσικό αέριο να καταστεί αναπόφευκτη για τις επόμενες δεκαετίες.

Ο μύθος του «ενεργειακού κόμβου»

Ο διακηρυγμένος περιορισμός της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο δεν ταυτίστηκε με τον στόχο της ενεργειακής αυτονομίας, αλλά με την υποκατάσταση της εξάρτησης από αμερικανικό LNG. Η κυβέρνηση της ΝΔ είδε έναν νέο ρόλο για τη χώρα: να γίνει πύλη αμερικανικής διείσδυσης στις αγορές της Ανατολικής Ευρώπης.

Ο λεγόμενος «Κάθετος Διάδρομος», που υποτίθεται ότι θα αναβάθμιζε τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας, δεν συγκέντρωσε εμπορικό ενδιαφέρον, γεγονός που δείχνει τα πραγματικά του όρια. Ακόμα όμως και αν υπήρχε ενδιαφέρον, «ενεργειακός κόμβος» σ’ αυτή την περίπτωση δεν θα σήμαινε ενεργειακή ισχύ αλλά διαμετακόμιση. Η Ελλάδα στοχεύει ουσιαστικά να λειτουργεί ως πέρασμα μεταφοράς φυσικού αερίου, ως μεταπράτης ενέργειας δηλαδή· ένας ενδιάμεσος κρίκος στις διεθνείς ενεργειακές ροές, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο στην παραγωγή, στις τιμές ή στην ενεργειακή της ασφάλεια.

Η κυβέρνηση αναζητώντας μάταια γεωπολιτική ορατότητα, μετατοπίζει την ενεργειακή πολιτική από το βασικό ζητούμενο: φθηνή, ασφαλή και σταθερή καθαρή ενέργεια για τη χώρα.

Η ξαφνική «επιστροφή» της πυρηνικής ενέργειας

Ξαφνικά η πυρηνική ενέργεια, μια επικίνδυνα αμφίβολη επιλογή, επανεμφανίζεται στο προσκήνιο με ένα επιχείρημα παραπλανητικό.

Ο πρωθυπουργός μιλάει για «συμπληρωματική» πηγή στα κενά του ενεργειακού συστήματος, όταν οι ανανεώσιμες πηγές δεν επαρκούν.  Οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες δεν συνιστούν κατ’ αρχάς ώριμη τεχνολογία.  Ακόμη κι αν ήταν, όμως, χρειάζονται τουλάχιστον μία δεκαετία για να σχεδιαστούν, να αδειοδοτηθούν και να κατασκευαστούν. Μια τεχνολογία μη διαθέσιμη πριν το 2035, δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως λύση για την ενεργειακή μετάβαση που εξελίσσεται σήμερα.

Επιπρόσθετα, η πυρηνική ενέργεια δεν μειώνει την ενεργειακή εξάρτηση μιας χώρας· απλώς τη μεταφέρει. Απαιτεί εξειδικευμένη τεχνολογία που ελέγχεται από περιορισμένο αριθμό κρατών και βιομηχανιών, πυρηνικά καύσιμα που εξορύσσονται σε λίγες περιοχές του κόσμου και μακροχρόνιες συμβάσεις τεχνολογικής και βιομηχανικής εξάρτησης από χώρες όπως η Γαλλία, που επιδιώκουν να δημιουργήσουν νέες αγορές για τις τεχνολογίες τους.

Γιατί, λοιπόν, μια χώρα με ένα από τα υψηλότερα επίπεδα ηλιακού και αιολικού δυναμικού στην Ευρώπη συζητά την εισαγωγή μιας από τις πιο ακριβές και τεχνολογικά εξαρτημένες μορφές ενέργειας; Η απάντηση βρίσκεται στην απουσία  ενεργειακής στρατηγικής.

Τα πραγματικά προβλήματα της ενεργειακής μετάβασης

Η μεταβλητότητα των ΑΠΕ είναι πλέον διαχειρίσιμη με έξυπνα δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας και ψηφιακά εργαλεία. Τα πραγματικά εμπόδια της ενεργειακής μετάβασης στην Ελλάδα δεν είναι τεχνολογικά, αλλά αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών:

Απαρχαιωμένο δίκτυο. Η αναβάθμιση του δικτύου δεν έγινε ποτέ επενδυτική προτεραιότητα (πχ. στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης) ενώ η υπογειοποίηση προχωρά με πολύ αργούς ρυθμούς, με  αποτέλεσμα σημαντικές ποσότητες καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας να χάνονται επειδή το δίκτυο δεν μπορεί να τις απορροφήσει ή να τις μεταφέρει εκεί όπου υπάρχει ζήτηση.

Χαμηλή έμφαση στην αποθήκευση. Η φθηνή ενέργεια που παράγεται σε περιόδους υψηλής παραγωγής δεν μπορεί να αξιοποιείται αργότερα, διατηρώντας την εξάρτηση από μονάδες φυσικού αερίου.

Απουσία σύγχρονου χωροταξικού πλαισίου για τις ΑΠΕ ώστε η ανάπτυξη έργων να μην είναι αποσπασματική, περιβαλλοντικά κακοποιητική και σε συγκρούσεις με τοπικές κοινωνίες. Η περιφέρεια πληρώνει με κατεστραμμένο τοπίο και ενεργειακή φτώχεια, ενώ τα κέρδη συγκεντρώνονται αλλού.

Η ενεργειακή παραγωγή είναι πρωτίστως ζήτημα εξουσίας: ποιος παράγει την ενέργεια και ποιος ελέγχει τα οφέλη της.

Στην εποχή της ενεργειακής πολιτειότητας (energy citizenship), που oι πολίτες δεν είναι απλώς καταναλωτές αλλά συμμετέχουν στην παραγωγή,  στην Ελλάδα η πρόσβαση των ενεργειακών κοινοτήτων στο δίκτυο και στην αγορά παραμένει περιορισμένη. Η χωρητικότητα των δικτύων δεσμεύεται από πέντε μεγάλους ενεργειακούς ομίλους. Γι’ αυτό η ενεργειακή μετάβαση παραμένει διαδικασία συγκέντρωσης ισχύος αντί για διαδικασία εκδημοκρατισμού και αποκέντρωσης της παραγωγής προς το συμφέρον της κοινωνίας.

Από τις ενεργειακές φαντασιώσεις στην ενεργειακή στρατηγική

Η στιγμή δεν είναι ουδέτερη. Βρισκόμαστε μπροστά σε επιλογές ζωτικής σημασίας για τη χώρα, τόσο στην ενέργεια όσο και στη γεωπολιτική. Και η κυβέρνηση φαίνεται να επιλέγει το πιο επικίνδυνο μονοπάτι: ενεργειακή εξάρτηση και γεωπολιτική υποτέλεια.

Καμία από αυτές τις επιλογές δεν απαντά στο βασικό πρόβλημα της χώρας, την ανάγκη για φθηνή, σταθερή και ασφαλή  καθαρή ενέργεια. Η πραγματική ενεργειακή στρατηγική, η ενεργειακή ασφάλεια και μια πραγματικά βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση βρίσκονται αλλού: στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στα σύγχρονα δίκτυα, στην αποθήκευση ενέργειας και στην ενεργειακή δημοκρατία.

Σε αυτή την επικοινωνία ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, μεταξύ άλλων, ζήτησε να πληροφορηθεί τα τεκταινόμενα στο μικρό κόμμα της Πειραιώς και ο συνομιλητής του του εξήγησε τα των εσωτερικών τάσεων, όπως και του αποκάλυψε την πρόθεσή του να παραιτηθεί.

Το απόγευμα της Παρασκευής ο Νίκος Ανδρουλάκης άναψε το “πράσινο φως” στην επικεφαλής του Γραφείου Τύπου του κόμματος Στεφανία Μουρελάτου να σταλεί στους πολιτικούς συντάκτες η ανακοίνωση σχετικά με την πρόσκληση του στους Χαρίτση και Φάμελλο να συμμετάσχουν (μαζί του) σε τραπέζι διαλόγου στο συνέδριο (το πρωί του Σαββάτου 28/3) και με θέμα το Σύνταγμα και του Θεσμούς (Κράτος Δικαίου). Η ανακοίνωση εξελήφθη ως κίνηση Ανδρουλάκη για (εστιασμένο) διάλογο με τα κόμματα στα αριστερά του ΠΑΣΟΚ.

Ποιό είναι το πρόβλημα: ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ γνώριζε ότι η πρόσκλησή του απευθύνεται σε πρόσωπο (Χαρίτσης) που δεν επρόκειτο να είναι πρόεδρος ώστε να εκπροσωπήσει τη Νέα Αριστερά σε αυτό το τραπέζι διαλόγου. Άρα;

Αμφότεροι, Φάμελλος και Χαρίτσης έκλεισαν, προφανώς, την πόρτα που δειλά προσπάθησε να ανοίξει ο Ανδρουλάκης, απαντώντας αρνητικά. Και, πληροφορούμαι, ότι σε συνομιλητές τους επισημαίνουν ότι η κίνηση αυτή έχει καθαρά επικοινωνιακό χαρακτήρα, ίσως και ολίγον “τυχοδιωκτικό”, υπό την έννοια πώς έγινε για να… γίνει και να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ για να επιβεβαιώσει την τακτική της αυτονομίας και να φέρει σε δύσκολη θέση τον Χάρη Δούκα που ζητά να ανοίξει προγραμματικός διάλογος με τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά. “Ποιός διάλογος και ποιές συνεργασίες αφού δεν έρχονται να συζητήσουμε;”, θα μπορούσε να είναι το μήνυμα Ανδρουλάκη στον Δούκα.

“Ενάμιση χρόνο τον “παρακαλάμε” να συζητήσουμε γύρω από ένα τραπέζι και να βρούμε κοινό τόπο και αρνείται, τώρα μας θυμήθηκε στο πλαίσιο των τακτικισμών του”, μαθαίνω ότι έλεγε σε συνομιλητές του ο Σωκράτης Φάμελλος.

Αναμφίβολα η κίνηση Ανδρουλάκη αποσκοπεί στο να δείξει ότι αυτός και όχι ο Αλέξης Τσίπρας είναι ηγέτης της κεντροαριστεράς και προωθεί τη συνεργασία. Κάτι που δεν έχει βεβαίως σχέση με την πραγματικότητα.

Ως προς τον Αλέξη Χαρίτση, τώρα, μετά την παραίτησή του από πρόεδρος της Νέας Αριστεράς και την παράδοση της ηγεσίας (βάσει του καταστατικού) στον γραμματέα Γαβριήλ Σακελλαρίδη, ανοίγει διάπλατα ο δρόμος για σταδιακή και υπό προϋποθέσεις πορεία για ένταξη στο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, όταν ιδρυθεί. Θα τον ακολουθήσουν οι Έφη Αχτσιόγλου και Νάσος Ηλιόπουλος (οι τρεις τους είναι αδιάσπαστη ομάδα), ενώ υπ΄ ατμόν είναι και άλλοι βουλευτές του κόμματος- αν και θα εξαρτηθεί για αρκετούς το εάν έχουν κάποιο μέλλον στο κόμμα του πρώην πρωθυπουργού.

Και βεβαίως, η κίνηση Χαρίτση ανοίγει οσονούπω και τον δρόμο της αποστασιοποίησης και σε δεύτερο χρόνο παραίτησης από την βουλευτική έδρα (απαραίτητη προϋπόθεση για την ένταξη στο κόμμα Τσίπρα) για αρκετούς βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ.

«Σε μια περίοδο κατά την οποία οι θεσμοί και η λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος δοκιμάζονται από τις πρακτικές και τις μεθοδεύσεις της Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, τις οποίες όλοι μας έχουμε αναδείξει και καταδικάσει, θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντική τη συμβολή των προοδευτικών δυνάμεων σε μια ουσιαστική και εποικοδομητική συζήτηση για τη θωράκιση των θεσμών», αναφέρει ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής. «Η παρουσία και συμμετοχή σας θα συμβάλλει καθοριστικά στην ανάδειξη και διατύπωση προτάσεων για την ενίσχυση της ποιότητας της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου», σημειώνει μεταξύ άλλων.

Η συζήτηση προβλέπεται να πραγματοποιηθεί το Σάββατο 28 Μαρτίου στις 11:00, στο κλειστό Γυμναστήριο Φαλήρου (TAE KWON DO)

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε μεταξύ της πλευράς που πρόσκειται στον Αλέξη Χαρίτση – με τη συμμετοχή των Νάσου Ηλιόπουλου και Δημήτρη Τζανακόπουλου – και της ομάδας του Γαβριήλ Σακελλαρίδη, στην οποία συμμετείχαν οι Πάνος Σκουρλέτης και Πέτη Πέρκα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο πλευρές αντάλλαξαν απόψεις για την πορεία και τη στρατηγική του κόμματος, ωστόσο δεν υπήρξε κατάληξη σε συγκεκριμένες αποφάσεις, γεγονός που αποτυπώνει το ρευστό σκηνικό στο εσωτερικό της Νέας Αριστεράς.

Το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στη συνεδρίαση του Πολιτικού Γραφείου, που αναμένεται να πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα και θεωρείται κομβικής σημασίας για τις εξελίξεις.

Εκεί εκτιμάται ότι θα ξεκαθαρίσουν οι προθέσεις της ηγεσίας και θα διαμορφωθεί πιο σαφής εικόνα για την επόμενη ημέρα του κόμματος.

Στο παρασκήνιο, ενισχύονται οι πληροφορίες ότι ο Αλέξης Χαρίτσης ενδέχεται να ανακοινώσει την πρόθεσή του να παραιτηθεί από την προεδρία της Νέας Αριστεράς, εξέλιξη που, αν επιβεβαιωθεί, θα ανοίξει νέο κύκλο εσωκομματικών ανακατατάξεων.

Οι κ.κ. Φάμελλος και Χαρίτσης, δεν έχουν ζητήσει να ενημερωθούν κατ’ ιδίαν από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, όπως έπραξε σήμερα ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Νίκος Ανδρουλάκης.  

Με επιστολή τους προς τον Πρωθυπουργό, ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία Σωκράτης Φάμελλος και ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Αριστεράς Αλέξης Χαρίτσης καλούν τον Κ. Μητσοτάκη να ζητήσει από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας την άμεση σύγκληση Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών.

Για το ίδιο θέμα ενημέρωσαν με επιστολή τους τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Όπως αναφέρουν «η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή δημιουργεί σοβαρά δεδομένα για τη διεθνή σταθερότητα και επηρεάζει ευθέως τα ελληνικά συμφέροντα. Σε αυτή την κρίσιμη στιγμή, η Ελλάδα οφείλει να λειτουργεί ως παράγοντας ειρήνης και ασφάλειας με προσήλωση στο διεθνές δίκαιο».

Οι δύο πρόεδροι θεωρούν απαραίτητη τη σύγκληση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών προκειμένου να υπάρξει επίσημη ενημέρωση και χάραξη της εθνικής γραμμής.

Η πολιτική απόφαση προβλέπει συμφωνία στον προσανατολισμό ενός λαϊκού μετώπου, που αποτελούσε βασικό ζητούμενο για την πλευρά Χαρίτση, ενώ ταυτόχρονα διευκρινίζεται ότι η κριτική προς άλλα πολιτικά σχήματα δεν αποκλείει τον διάλογο και τις πιθανές συγκλίσεις μαζί τους.

Παράλληλα, διατυπώνεται αιχμηρή κριτική απέναντι σε προσωποπαγή κόμματα, τα οποία –όπως τονίζεται– δεν εγγυώνται την αξιοπιστία του ευρύτερου πολιτικού χώρου.

Η απόφαση εγκρίθηκε με 16 ψήφους κατά, 20 λευκά ψηφοδέλτια και όλα τα υπόλοιπα υπέρ, γεγονός που αποτυπώνει μεν την τυπική υπερψήφισή της, αλλά και τις υπόγειες διαφωνίες που εξακολουθούν να υπάρχουν στο εσωτερικό του κόμματος.

Σύμφωνα με πληροφορίες ο Αλέξης Χαρίτσης θα επισημάνει έξι βασικά σημεία:

Κατ’ αρχήν ότι στις επόμενες εκλογές πρέπει να υπάρχει ο πόλος απέναντι στον τραμπισμό σε όλες τις εκδοχές του και ότι «στις σημερινές συνθήκες δεν έχουμε την πολυτέλεια να κρατάμε απλώς το καντήλι αναμμένο».

Θα επαναλάβει την πρότασή του για το Λαϊκό Μέτωπο, σημειώνοντας ότι «δεν είναι σφραγίδα επικύρωσης υπαρχόντων συσχετισμών, είναι στρατηγική ριζικής μεταβολής τους». Θα εξηγήσει ότι το Λαϊκό Μέτωπο είναι γραμμή ενεργού παρέμβασης, πίεσης, αναμόρφωσης του πολιτικού σκηνικού και όχι γραμμή υποστολής της κομματικής δράσης. Το αντίθετο.

Όσον αφορά τις διεθνείς εξελίξεις, θα υποστηρίξει ότι δεν έχουμε απλώς αναμόρφωση της παγκόσμιας τάξης, έχουμε παγκόσμια καθεστωτική αλλαγή, και ότι «είμαστε αντιμέτωποι με τον φασισμό της εποχής μας».

Θα υπογραμμίσει τον κίνδυνο ότι οι επόμενες εκλογές μπορεί να σημάνουν τον οριστικό συγχρονισμό της χώρας με το παγκόσμιο αντιδραστικό καθεστώς.

Όσο για τις διεργασίες στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς και Αριστεράς, θα υποστηρίξει ότι «κανένα Μέτωπο στην ιστορία δεν εμφανίστηκε με ώριμους συσχετισμούς οι συσχετισμοί παράγονται μέσα στη σύγκρουση».

Ολόκληρο το πρωτοχρονιάτικο μήνυμα του Αλέξη Χαρίτση:

«Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες κάνουμε έναν απολογισμό. Μια μικρή παύση για να δούμε τον διπλανό μας, τον συνάνθρωπό μας.

Τον νέο, ο οποίος πλέον δουλεύει μέχρι και δεκατρείς ώρες την ημέρα, τον ηλικιωμένο, ο οποίος περιμένει με τις ώρες στην ουρά στο νοσοκομείο, τον εργαζόμενο, ο οποίος φοβάται να ανοίξει τον φάκελο με τον επόμενο λογαριασμό, τον κτηνοτρόφο, ο οποίος έχασε τους κόπους μιας ολόκληρης ζωής, τον γονιό που περνάει μπροστά από τη γιορτινή βιτρίνα, αλλά δεν μπορεί να αγοράσει δώρο στο παιδί του.

Ξέρω πολύ καλά ότι πολλές και πολλοί από εμάς έχουμε συνηθίσει πλέον στη δυστυχία. Και δεν έχουμε προσδοκίες για κάτι καλύτερο.

Και πλέον μας ζητούν να συνηθίσουμε και στον πόλεμο. Σαν να είναι η βία, σαν να είναι η καταστροφή, κάτι φυσιολογικό, κάτι αναμενόμενο.

Και κανείς δεν μιλάει για την ειρήνη. Ε, ας μιλήσουμε εμείς λοιπόν για την ειρήνη.

Όχι ως ένα ακόμα κλισέ αυτών των ημερών, αλλά ως μια επιτακτική ανάγκη και ως ένα «μέχρι εδώ».

Μέχρι εδώ στη βία. Μέχρι εδώ στην περιστολή των δικαιωμάτων μας.

Να είναι λοιπόν το 2026 η χρονιά στην οποία θα διεκδικήσουμε την κοινωνία που μας αξίζει και μπορούμε να έχουμε.

Να είναι το 2026 και η χρονιά στην οποία θα συνειδητοποιήσουμε όλοι και όλες μας κάτι πολύ απλό αλλά και συνάμα πολύ σημαντικό: ότι η ζωή δεν είναι απλώς κάτι που το διαχειρίζεσαι.

Η ζωή είναι κάτι που διαρκώς το υπερασπίζεσαι.

Χρόνια πολλά σε όλες και σε όλους».