Την ώρα που πυκνώνουν στη Δύση -ακόμα και στις Ηνωμένες Πολιτείες- οι φωνές κριτικής κατά της κυβέρνησης του Μπεντζαμίν Νετανιάχου και επικρίνεται η προσπάθεια του Ισραήλ για έναν απευθείας πόλεμο με το Ιράν, κι ενώ εντείνεται και η κριτική για την ισοπέδωση της Γάζας και την ανθρωπιστική καταστροφή που συντελείται εκεί, ο Χαράρι κατηγορεί τον Ισραηλινό πρωθυπουργό ότι μετατρέπει τη χώρα σε ένα κράτος-παρία, χωρίς φίλους και συμμάχους, παρομοιάζοντάς το, μάλιστα, με μία Βόρεια Κορέα της Μέσης Ανατολής.

Το άρθρο του Χαράρι στην αντιπολιτευτική εφημερίδα Haaretz:

Τις επόμενες ημέρες το Ισραήλ θα πρέπει να λάβει ιστορικές αποφάσεις πολιτικής, εκείνες που θα μπορούσαν να διαμορφώσουν τη μοίρα του και ολόκληρης της περιοχής για τις επόμενες γενιές. Δυστυχώς, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου και οι πολιτικοί του εταίροι έχουν επανειλημμένα αποδείξει ότι δεν είναι ικανοί να λαμβάνουν τέτοιες αποφάσεις. Οι πολιτικές που ακολούθησαν για πολλά χρόνια έχουν φέρει το Ισραήλ στο χείλος της καταστροφής. Μέχρι στιγμής, δεν έχουν δείξει καμία λύπη για τα λάθη του παρελθόντος και καμία διάθεση να αλλάξουν κατεύθυνση. Αν συνεχίσουν να διαμορφώνουν πολιτική, θα οδηγήσουν εμάς και ολόκληρη τη Μέση Ανατολή στην καταστροφή. Αντί να βιαζόμαστε για έναν νέο πόλεμο με το Ιράν, θα πρέπει πρώτα να μάθουμε τα μαθήματα από τις αποτυχίες του Ισραήλ τους τελευταίους έξι μήνες του πολέμου.

Ο πόλεμος είναι ένα στρατιωτικό μέσο για την επίτευξη πολιτικών στόχων και υπάρχει ένα βασικό κριτήριο με το οποίο μπορούμε να μετρήσουμε την επιτυχία στον πόλεμο: Επιτεύχθηκαν οι πολιτικοί στόχοι; Μετά τη φρικτή σφαγή της 7ης Οκτωβρίου , το Ισραήλ χρειαζόταν να απελευθερώσει τους ομήρους και να αφοπλίσει τη Χαμάς, αλλά δεν θα έπρεπε να ήταν αυτοί οι μόνοι στόχοι του. Υπό το πρίσμα της υπαρξιακής απειλής που θέτει στο Ισραήλ από το Ιράν και τους παράγοντες του χάους, το Ισραήλ χρειαζόταν επίσης να εμβαθύνει τη συμμαχία του με τις δυτικές δημοκρατίες , να ενισχύσει τη συνεργασία με μετριοπαθείς αραβικές δυνάμεις και να εργαστεί για τη δημιουργία μιας σταθερής περιφερειακής τάξης.

Ωστόσο, η κυβέρνηση Νετανιάχου αγνόησε όλους αυτούς τους στόχους και αντ’ αυτού εστίασε στην εκδίκηση. Δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απελευθέρωση όλων των ομήρων και δεν αφόπλισε τη Χαμάς. Ακόμη χειρότερα, προκάλεσε σκόπιμα μια ανθρωπιστική καταστροφή στα 2,3 εκατομμύρια Παλαιστίνιους στη Λωρίδα της Γάζας, και έτσι υπονόμευσε την ηθική και γεωπολιτική βάση για την ύπαρξη του Ισραήλ.

Η ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα και η επιδείνωση της κατάστασης στη Δυτική Όχθη πυροδοτούν το περιφερειακό χάος, αποδυναμώνουν τις συμμαχίες μας με τις δυτικές δημοκρατίες και δυσκολεύουν χώρες όπως η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Σαουδική Αραβία να συνεργαστούν μαζί μας. Οι περισσότεροι Ισραηλινοί έχουν εστιάσει τώρα την προσοχή τους στην Τεχεράνη, αλλά ακόμη και πριν από την ιρανική επίθεση προτιμούσαμε να κάνουμε τα στραβά μάτια σε όσα συνέβαιναν στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη. Ωστόσο, αν δεν αλλάξουμε τη συμπεριφορά μας απέναντι στους Παλαιστίνιους, η ύβρις και η εκδίκησή μας θα μας επιφέρουν μια ιστορική καταστροφή.

Ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα

Μετά από έξι μήνες πολέμου, πολλοί από τους ομήρους είναι ακόμα αιχμάλωτοι και η Χαμάς είναι ακόμα στα πόδια της, αλλά η Λωρίδα της Γάζας είναι κατεστραμμένη, πολλές χιλιάδες άνθρωποι της έχουν σκοτωθεί και το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της είναι πλέον πεινασμένοι πρόσφυγες . Μαζί με τη Γάζα, η διεθνής θέση του Ισραήλ είναι επίσης σε ερείπια, και μας μισούν και μας εξοστρακίζουν ακόμη και πολλοί από τους πρώην φίλους μας. Εάν ξεσπάσει ένας ολοκληρωτικός πόλεμος με το Ιράν και τους πληρεξούσιους του, σε ποιο βαθμό μπορεί το Ισραήλ να υπολογίζει στις Ηνωμένες Πολιτείες, τις δυτικές δημοκρατίες και τα μετριοπαθή αραβικά κράτη να διακινδυνεύσουν για λογαριασμό μας και να μας παράσχουν ζωτική στρατιωτική και διπλωματική βοήθεια; Ακόμα κι αν αποφευχθεί ένας τέτοιος πόλεμος, πόσο καιρό μπορεί το Ισραήλ να επιβιώσει ως κράτος παρία ; Δεν έχουμε άφθονους πόρους της Ρωσίας. Χωρίς εμπορικούς, επιστημονικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με τον υπόλοιπο κόσμο και χωρίς αμερικανικά όπλα και χρήματα, το πιο αισιόδοξο σενάριο για το Ισραήλ είναι να γίνει η Βόρεια Κορέα της Μέσης Ανατολής.

Και συνεχίζει στο άρθρο-κόλαφο για το Νετανιάχου ο διάσημος συγγραφέας:

Όσοι βιάζονται να κατηγορήσουν τον αντισημιτισμό για όλα τα προβλήματά μας, θα πρέπει να θυμούνται τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου, όταν το Ισραήλ απολάμβανε άνευ προηγουμένου διεθνή υποστήριξη. Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο Γάλλος πρόεδρος, η Γερμανίδα καγκελάριος, ο πρωθυπουργός της Βρετανίας και ένας μακρύς κατάλογος πρόσθετων πρωθυπουργών, υπουργών Εξωτερικών και άλλων αξιωματούχων επισκέφτηκαν το Ισραήλ και εξέφρασαν την υποστήριξή τους στον αγώνα του να νικήσει και να αφοπλίσει τη Χαμάς. Η διεθνής βοήθεια ήρθε με τη μορφή όπλων αλλά και λέξεων. Τεράστιες ποσότητες στρατιωτικού εξοπλισμού μεταφέρθηκαν εσπευσμένα στο Ισραήλ. Οι εξαγωγές όπλων από τη Γερμανία στο Ισραήλ, για παράδειγμα, αυξήθηκαν 10 φορές. Χωρίς αυτό το υλικό, δεν θα μπορούσαμε να είχαμε διεξάγει τον πόλεμο στη Γάζα και τον Λίβανο και να προετοιμαστούμε για συγκρούσεις με το Ιράν και τους άλλους αντιπροσώπους του. Εν τω μεταξύ, στα νερά της Ερυθράς Θάλασσας και του Ινδικού Ωκεανού, ένας διεθνής στόλος συγκεντρώθηκε για να πολεμήσει τους Χούτι και να κρατήσει ανοιχτή την εμπορική λωρίδα που οδηγεί στο Εϊλάτ και τη Διώρυγα του Σουέζ.

Εξίσου σημαντικό, κατά τη διάρκεια των περισσότερων από τους προηγούμενους πολέμους του, το Ισραήλ έπρεπε επίσης να πολεμήσει ενάντια στο ρολόι, καθώς οι σύμμαχοί του το ανάγκασαν να συμφωνήσει σε εκεχειρία μέσα σε ημέρες ή εβδομάδες. Αλλά δεδομένης της δολοφονικής φύσης της Χαμάς, αυτή τη φορά οι σύμμαχοί της έδωσαν στο Ισραήλ ελεύθερα για πολλούς μήνες για να κατακτήσει τη Γάζα, να απελευθερώσει τους Ισραηλινούς ομήρους, να αλλάξει την κατάσταση στη Λωρίδα σύμφωνα με την καλύτερη κρίση του Ισραήλ και να δημιουργήσει μια νέα τάξη πραγμάτων στην περιοχή.

“Η κυβέρνηση Νετανιάχου κατόρθωσε να εκτροχιάσει ακόμα και τις σχέσεις μας με τις ΗΠΑ”

Η κυβέρνηση Νετανιάχου έχασε αυτή την ιστορική ευκαιρία και επίσης σπατάλησε τη γενναιότητα και την αφοσίωση των στρατιωτών των ισραηλινών αμυντικών δυνάμεων. Η κυβέρνηση Νετανιάχου απέτυχε να εκμεταλλευτεί τις νίκες της στο πεδίο της μάχης για να καταλήξει σε συμφωνία για την απελευθέρωση όλων των ομήρων και να προωθήσει μια εναλλακτική πολιτική τάξη στη Γάζα. Αντίθετα, αποφάσισε να επιφέρει εν γνώσει της στη Γάζα μια περιττή ανθρωπιστική καταστροφή – και με αυτόν τον τρόπο, προκάλεσε στο Ισραήλ μια περιττή πολιτική καταστροφή. Ένας ένας, οι σύμμαχοί μας έχουν τρομοκρατηθεί με αυτό που συμβαίνει στη Γάζα, και ένας ένας, ζητούν άμεση κατάπαυση του πυρός, ακόμη και εμπάργκο όπλων στο Ισραήλ. Οι μετριοπαθείς αραβικές χώρες των οποίων τα συμφέροντα ταιριάζουν με τα δικά μας και που φοβούνται το Ιράν, τη Χεζμπολάχ και τη Χαμάς, δυσκολεύτηκαν να συνεργαστούν μαζί μας ενώ καταστρέφουμε τη Γάζα. Η κυβέρνηση Νετανιάχου κατάφερε να εκτροχιάσει ακόμη και τις σχέσεις μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, σαν να έχουμε μια εναλλακτική πηγή για όπλα και διπλωματική υποστήριξη. Οι νεότερες γενιές στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε όλο τον κόσμο βλέπουν τώρα το Ισραήλ ως μια ρατσιστική και βίαιη χώρα που διώχνει εκατομμύρια από τα σπίτια τους, λιμοκτονεί ολόκληρους πληθυσμούς και σκοτώνει πολλές χιλιάδες αμάχους χωρίς καλύτερο λόγο από την εκδίκηση. Τα αποτελέσματα θα γίνουν αισθητά όχι μόνο τις επόμενες μέρες και μήνες, αλλά για δεκαετίες στο μέλλον. Ακόμη και κατά τις χειρότερες στιγμές της 7ης Οκτωβρίου, η Χαμάς δεν ήταν πουθενά κοντά να νικήσει το Ισραήλ. Όμως η καταστροφική πολιτική της κυβέρνησης Νετανιάχου μετά τις 7 Οκτωβρίου έχει θέσει το Ισραήλ σε υπαρξιακό κίνδυνο.

Το σύνδρομο Samson

Η αποτυχία της κυβέρνησης Νετανιάχου κατά τη διάρκεια του πολέμου δεν είναι τυχαία. Είναι ο πικρός καρπός πολυετών καταστροφικών πολιτικών. Η απόφαση να επιβληθεί στη Γάζα μια ανθρωπιστική καταστροφή προέκυψε από έναν συνδυασμό τριών μακροπρόθεσμων παραγόντων: έλλειψη ευαισθησίας για την αξία της ζωής των Παλαιστινίων. έλλειψη ευαισθησίας για τη διεθνή θέση του Ισραήλ· και στρέβλωση προτεραιοτήτων που αγνόησαν τις πραγματικές ανάγκες ασφάλειας του Ισραήλ.

Η κυβέρνηση Νετανιάχου κατάφερε να εκτροχιάσει ακόμη και τις σχέσεις μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, σαν να έχουμε μια εναλλακτική πηγή για όπλα και διπλωματική υποστήριξη. Οι νεότερες γενιές στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε όλο τον κόσμο βλέπουν τώρα το Ισραήλ ως μια ρατσιστική και βίαιη χώρα που διώχνει εκατομμύρια από τα σπίτια τους, λιμοκτονεί ολόκληρους πληθυσμούς και σκοτώνει πολλές χιλιάδες αμάχους χωρίς καλύτερο λόγο από την εκδίκηση.

Για πολλά χρόνια ο Νετανιάχου και οι πολιτικοί του εταίροι καλλιέργησαν μια ρατσιστική κοσμοθεωρία που συνήθιζε πάρα πολλούς Ισραηλινούς να αγνοούν την αξία της ζωής των Παλαιστινίων. Μια ευθεία γραμμή οδηγεί από το πογκρόμ της Χαβάρα του Φεβρουαρίου 2023 στην τρέχουσα ανθρωπιστική τραγωδία στη Γάζα. Στις 26 Φεβρουαρίου 2023, δύο Ισραηλινοί έποικοι δολοφονήθηκαν ενώ διέσχιζαν τη Χαβάρα, στη Δυτική Όχθη. Σε εκδίκηση, ένας όχλος εποίκων πυρπόλησε σπίτια, καταστήματα και αυτοκίνητα στη Χαβάρα και τραυμάτισε δεκάδες αθώους Παλαιστίνιους πολίτες, ενώ οι ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας έκαναν ελάχιστα ή τίποτα για να σταματήσουν την οργή. Όσοι είχαν συνηθίσει να καίνε μια ολόκληρη πόλη ως εκδίκηση για τη δολοφονία δύο Ισραηλινών, θεωρούσαν δεδομένο ότι ήταν αποδεκτό να ερημώσουν ολόκληρη τη Λωρίδα της Γάζας ως εκδίκηση για τις φρικαλεότητες της 7ης Οκτωβρίου.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Χαμάς είναι μια δολοφονική οργάνωση που στις 7 Οκτωβρίου διέπραξε ειδεχθή εγκλήματα . Αλλά το Ισραήλ υποτίθεται ότι είναι μια δημοκρατική χώρα, η οποία ακόμη και όταν αντιμετωπίζει τέτοιες φρικαλεότητες συνεχίζει να σέβεται τους διεθνείς νόμους, να προστατεύει τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα και να τηρεί τα παγκόσμια ηθικά πρότυπα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Γερμανία και η Βρετανία στάθηκαν δίπλα μας μετά τις 7 Οκτωβρίου. Φυσικά, οι δημοκρατικές χώρες έχουν το δικαίωμα –όχι, το καθήκον– να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους, και στον πόλεμο είναι μερικές φορές απαραίτητο να αναλαμβάνουν πολύ βίαιες ενέργειες για να επίτευξη ζωτικών πολιτικών στόχων. Φαίνεται, ωστόσο, ότι πολλές από τις ενέργειες που έκανε το Ισραήλ μετά τις 7 Οκτωβρίου είχαν ως κίνητρο τη δίψα για εκδίκηση, ή χειρότερα, από την ελπίδα ότι εκατοντάδες χιλιάδες Παλαιστίνιοι θα αναγκαστούν να φύγουν οριστικά από τη Γάζα.

Για πολλά χρόνια, ο Νετανιάχου και οι σύμμαχοί του καλλιέργησαν επίσης μια ματαιόδοξη κοσμοθεωρία που συνήθιζε πολλούς Ισραηλινούς να υποβαθμίζουν τη σημασία των σχέσεών μας με τις δυτικές δημοκρατίες. Σε μια πρόσφατη προεκλογική εκστρατεία, τεράστιες αφίσες στην άκρη του δρόμου δήλωναν «έναν ηγέτη από διαφορετικό πρωτάθλημα» και έδειχναν τον Νετανιάχου να χαμογελά και να σφίγγει τα χέρια με τον Βλαντιμίρ Πούτιν να ακτινοβολεί. Ποιος χρειάζεται την Ουάσιγκτον και το Βερολίνο όταν η ισραηλινή υπερδύναμη έχει νέους φίλους στη Μόσχα και τη Βουδαπέστη; Και αν ο Πούτιν είναι ο νέος μας φίλος, γιατί να μην συμπεριφερόμαστε όπως ο Πούτιν; Ακόμη και σήμερα υπάρχουν Ισραηλινοί που κοιτάζουν με λαχτάρα πώς συμπεριφέρεται ο Πούτιν – π.χ. κόβοντας τα αυτιά των τρομοκρατών – και πιστεύουν ότι το Ισραήλ πρέπει να μάθει από αυτόν. Περιττό να πούμε ότι μετά τις 7 Οκτωβρίου ο Πούτιν μαχαίρωσε πισώπλατα τον Νετανιάχου και ο Βίκτορ Όρμπαν δεν μπήκε στον κόπο να το επισκεφτεί. Ήταν οι φιλελεύθεροι στην Ουάσιγκτον και το Βερολίνο που έσπευσαν να βοηθήσουν το Ισραήλ. Αλλά ίσως από καθαρή αδράνεια, ο Νετανιάχου συνεχίζει να δαγκώνει τα χέρια που μας ταΐζουν. Η βαθύτερη διεθνής απομόνωση του Ισραήλ και το μίσος που εκφράζεται προς το Ισραήλ μεταξύ ακαδημαϊκών, καλλιτεχνών και νέων δεν είναι μόνο προϊόν προπαγάνδας της Χαμάς – είναι προϊόν των λοξών προτεραιοτήτων του Νετανιάχου τα τελευταία 15 χρόνια.

Αναφερόμενος στη διαχείριση της πανδημίας και τα προσωπικά δεδομένα ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι δεν είναι δυνατόν να έχει κάνεις έναν αστυνομικό διπλά σε κάθε πολίτη να τον ελέγχει εάν φορά ή δεν φορά μάσκα.
«Σε ότι αφορά το «ελληνικό πείραμα» δεν θα ήμασταν επιτυχημένοι στην αντιμετώπιση του πρώτου κύματος της πανδημίας αν δεν είχαμε καταφέρει να κάνουμε τους πολίτες να εμπλακούν πιο ενεργά και να χτίσουμε μια σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ της κυβέρνησης- εννοώ το κράτος και όχι απαραίτητα την εκλεγμένη κυβέρνηση- και των πολιτών. Δεν ήταν εύκολο γιατί βγαίναμε από δέκα χρόνια κρίσης, όλοι οι θεσμοί δοκιμάστηκαν, αλλά καταφέραμε να δημιουργήσουμε μια αίσθηση ενός συλλογικού πεπρωμένου, το οποίο δημιούργησε αλλαγές στην ατομική συμπεριφορά. Κάτι που είναι, όπως καταλαβαίνετε, αρκετά δύσκολο να επιτευχθεί και ποτέ δεν πρόκειται να επιβληθεί απόλυτα.

Χρησιμοποιήσαμε την τεχνολογία με ένα πολύ δημιουργικό τρόπο. Όταν, για παράδειγμα, ζητήσαμε από τους πολίτες να στέλνουν τηλεφωνικά μηνύματα στα οποία ζητούσαμε να μας πουν ποτέ βγαίνουν από το σπίτι τους, θα μπορούσε να υποστηρίξει κάνεις ότι αυτό αποτελεί την επιβολή ενός κράτους παρακολούθησης. Όμως, διαγράψαμε όλα τα δεδομένα. Ξεκαθαρίσαμε δε πως πρόκειται για ένα μηχανισμό συλλογικής ενδυνάμωσης αντί για μια μεθόδευση, ώστε έχουμε πρόσβαση σε στοιχεία που αφορούν τους πολίτες και παρακολουθώντας τους όπου βρίσκονται.

Αντιλαμβάνεται κανείς πως όταν πρόκειται για θέματα συμπεριφοράς. δεν είναι δυνατόν να έχει κάνεις έναν αστυνομικό διπλά του να τον ελέγχει εάν φορά ή δεν φορά μάσκα. Γι’ αυτό και οι αλλαγές στην ατομική συμπεριφορά είναι κρίσιμες αλλά για να επιτευχθεί αυτό, οι επιλογές δεν μπορεί να είναι πολιτικές: το να φοράει κάνεις μια μάσκα δεν είναι μόνο μια πράξη αυτοάμυνας αλλά, επίσης, και μια πράξη αλληλεγγύης καθώς προστατεύεις άλλους ανθρώπους, ειδικά την οικογένεια σου καθώς ξέρουμε ότι η μεγαλύτερη μετάδοση συμβαίνει μέσα στις οικογένειες. Οπότε, είναι μια ενέργεια για να προστατεύσεις εκείνους που αγαπάς περισσότερο. Πιστεύω πολύ στο ότι μπορούμε να χρησιμοποιούμε τα δεδομένα με ένα δημόσιο και ανοικτό τρόπο και να μας βοηθήσει να λαμβάνουμε αποφάσεις βασισμένες στη γνώση» είπε.

«Συμφωνία ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες, ότι είναι πολύ δύσκολο, σχεδόν αδιανόητο, να πάμε σε ένα δεύτερο γενικό lockdown»

Ο πρωθυπουργός για το ενδεχόμενο ενός γενικού lockdown σημείωσε ότι «υπάρχει γενική συμφωνία ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες, ότι είναι πολύ δύσκολο, σχεδόν αδιανόητο, να πάμε σε ένα δεύτερο γενικό lockdown».

«Όταν «χτύπησε» το πρώτο κύμα της πανδημίας δεν ξέραμε πολλά για τον ιό. Έτσι, η απόφαση ήταν καθαρή. Πήγαμε σε lockdown. Πήραμε την απόφαση πολύ-πολύ νωρίς και ήταν καθαρά η σωστή απόφαση αφού καταφέραμε να αντιμετωπίσουμε τον ιό σε αυτό το πρώτο κύμα. Και ξέραμε ότι ήταν η σωστή απόφαση εκείνη τη στιγμή γιατί χρειαζόμασταν χρόνο να μάθουμε περισσότερα πράγματα για τον ιό και να ενισχύσουμε το σύστημα υγείας. Ξέραμε επίσης ότι θα έχει οδυνηρές οικονομικές συνέπειες μολονότι σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο, χώρες που δεν επέλεξαν το lock down αρχικά όπως η Σουηδία, πλήρωσαν τελικά και το οικονομικό τίμημα. Αλλά νομίζω ότι υπάρχει μια γενική συμφωνία ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες, ότι είναι πολύ δύσκολο, σχεδόν αδιανόητο να πάμε σε ένα δεύτερο γενικό lockdown. Χρησιμοποιούμε περισσότερο τώρα τα τοπικά lockdown, την έξυπνη ιχνηλάτηση, το μαζικό testing. Όμως υπάρχει ακόμη ένα ερωτηματικό. Και το ερωτηματικό είναι: μπορούμε να ζήσουμε με τον ιό και να καταφέρουμε να διατηρήσουμε τη συνήθη οικονομική δραστηριότητα δίχως ένα πλήρες lock down και δίχως να συσσωρευτεί μεγάλη πίεση στο σύστημα υγείας; Πιστεύω ότι κανείς δεν έχει την απάντηση ακόμη, γιατί έχουμε μπροστά μας τρεις-τέσσερις πολύ δύσκολους μήνες. Ελπίζω όμως και είμαι αισιόδοξος ότι δεν θα χρειαστεί να πάρουμε πιο δραστικά μέτρα από αυτά που ήδη λαμβάνουμε. Όμως αν ρωτήσει κάποιος αν αυτό μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα, η απάντηση είναι καθαρά «όχι». Όσον αφορά δε στην οικονομική στήριξη, εμείς στην Ελλάδα στηρίξαμε τα εισοδήματα σχεδόν όλων, περιλαμβανομένου του ιδιωτικού τομέα, και κάναμε σαφές ότι πρέπει να στηρίξουμε τους πιο αδύναμους, αυτούς που χτυπήθηκαν περισσότερο, αυτούς που είχαν χαμηλά εισοδήματα ή απασχολούνταν στον τομέα του τουρισμού. Και αντέχουμε να το κάνουμε αυτό ακόμη για κάποιο χρόνο, αλλά δεν αντέχουμε να το κάνουμε για πάντα. Έτσι κοιτάζουμε πολύ προσεκτικά τους αριθμούς καθώς μπαίνουμε στο φθινόπωρο και στον χειμώνα. Είμαστε τυχεροί στην Ελλάδα, γιατί θα είμαστε έξω για αρκετό διάστημα ακόμη, αλλά κοιτάξτε, χώρες όπως το Ισραήλ για παράδειγμα, που τα πήγαν εξαιρετικά στο πρώτο κύμα αλλά βρίσκονται αντιμέτωπες με μια μεγάλη έξαρση τώρα και αντιλαμβάνεσαι πόσο απρόβλεπτα είναι τα πράγματα. Υπάρχει το στοιχείο του τυχαίου, όπου μπορεί να έχεις 2-3 περιστατικά υπερμετάδοσης και να κάνουν όλη τη διαφορά» πρόσθεσε.

Ο ιός δεν κάνει διακρίσεις

Επίσης ο πρωθυπουργός ευχήθηκε τα καλύτερα στον Πρόεδρο Τραμπ λέγοντας «εύχομαι τα καλύτερα στον Πρόεδρο Τραμπ και στην σύζυγό του στη μάχη κατά του ιού. Εάν συγκρατώ κάτι από αυτή την στενάχωρη υπόθεση είναι ότι ο ιός δεν κάνει διακρίσεις, δεν εξαιρεί κανέναν, μπορεί να μας επηρεάσει όλους. Το να φοράς μάσκα δεν αποτελεί πολιτική δήλωση, είναι μία πράξη αυτοπροστασίας αλλά και αλληλεγγύης, καθώς προστατεύεις άλλους, ειδικά την οικογένειά σου, διότι γνωρίζουμε ότι οι περισσότερες μεταδόσεις γίνονται εντός του νοικοκυριού. Επομένως, πρόκειται για μία πράξη προστασίας αυτών που αγαπάς».
Επιπλέον ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι η Ελλάδα κατάφερε να οικοδομήσει σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κράτος και τους πολίτες, η οποία συνέβαλε αποφασιστικά στην πολύ καλή επίδοση της χώρας κατά το πρώτο κύμα της Covid-19.

Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο ανόδου αυταρχικών καθεστώτων στο μέλλον ως απότοκο της υγειονομικής κρίσης, σημείωσε ότι «η μεγάλη πρόκληση είναι η επανεφεύρεση του κράτους μέσα στο πλαίσιο της δημοκρατίας».
«Η πανδημία απέδειξε ότι το κράτος είναι σημαντικό και ειδικά σε περιόδους κρίσης έχει μεγάλο ρόλο να παίξει, δεν μπορεί να αντικατασταθεί είτε από την ατομική ελεύθερη βούληση είτε από τις αγορές. Αυτό, νομίζω, ήταν ένα ξεκάθαρο δίδαγμα από την πανδημία. Πιστεύω πολύ στην αξία της Ιστορίας. Αν κάποιος θέλει να διαβάσει ένα κείμενο που είναι συναφές, δεδομένου του πλαισίου, μπορεί να κοιτάξει τον Επιτάφιο του Περικλή, που γράφτηκε όταν η δημοκρατική Αθήνα είχε πληγεί από τον λοιμό. Είναι ένα εξαιρετικό εγκώμιο για τη δύναμη της Δημοκρατίας σε καιρό κρίσης» είπε.
Για το πώς η πανδημία επιτάχυνε τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε: «η COVID είναι ένας ψηφιακός επιταχυντής. Καταφέραμε να παρέχουμε ψηφιακές υπηρεσίες κάνοντας μέσα σε εβδομάδες όσα που δεν μπορούσαμε να κάνουμε επί δεκαετίες. Είναι σαφές ότι έχουμε κάνει πολλή δουλειά για να μετασχηματίσουμε το κράτος και θεωρώ ότι η ψηφιακή επανάσταση είναι ο μόνος τρόπος για να σπάσουμε τις παραδοσιακές γραφειοκρατικές δομές. Και καταφέραμε να ξεκινήσουμε αυτού του είδους τη διαδικασία ανασχεδιασμού του κράτους χρησιμοποιώντας ψηφιακά εργαλεία, κάτι που εκτιμάται πάρα πολύ από τους πολίτες, είναι μια μη-ιδεολογική προσέγγιση που είναι πραγματικά ελκυστική για τους νέους και καταπολεμά μια γραφειοκρατία που κρατάει πίσω την Ελλάδα εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Θα έλεγα ότι είναι μια ευκαιρία να κάνουμε ένα άλμα με το οποίο θα ξεπεράσουμε άλλες χώρες, επειδή το κάνουμε με τρόπο τόσο εντατικό και ο αντίκτυπος μπορεί να είναι πολύ σημαντικός».

Η Κυβέρνηση είναι προσανατολισμένη στις μεταρρυθμίσεις

Επίσης ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η κυβέρνηση είναι προσανατολισμένη στις μεταρρυθμίσεις λέγοντας «θεωρώ ότι η Δημοκρατία έχει τη δυνατότητα να μπορεί να αυτο-διορθώνεται, το είδαμε αυτό στην Ελλάδα. Μετά από δέκα χρονιά λαϊκισμού έχουμε τώρα μια κυβέρνηση η οποία είναι φιλελεύθερη, μετριοπαθής και προσανατολισμένη στις μεταρρυθμίσεις που θέλει να πραγματοποιήσει μεγάλες αλλαγές και η οποία απολαμβάνει μεγάλης λαϊκής στήριξης. Μετά από δέκα χρόνια κρίσης και πειραματισμών με λαϊκιστές, στην περίπτωσή μας από την Αριστερά, η ελληνική κοινωνία ήταν έτοιμη και μέσω ανοιχτών δημοκρατικών διαδικασιών επέλεξε να μας δείξει την εμπιστοσύνη της. Σε τρία χρόνια θα ξαναπάμε στις κάλπες κι αν είναι ικανοποιημένοι από εμάς οι πολίτες θα μας ξαναψηφίσουν, αν όχι θα επιλέξουν κάτι άλλο. Αυτή είναι η ομορφιά της Δημοκρατίας και της δυνατότητας που έχει να αυτοδιορθώνεται».

Τέλος για τη δυνατότητα πολιτών από άλλες χώρες να εργάζονται εξ’ αποστάσεως και να ζουν στην Ελλάδα ο πρωθυπουργός είπε «εάν θα μπορούσατε όχι απλώς να ζείτε αλλά και να εργάζεστε από οπουδήποτε, δεν θα προτιμούσατε να εργαστείτε από εδώ, από την Ελλάδα, από ένα ελληνικό νησί, εάν έχετε συνδεσιμότητα, ασφάλεια και καλή υγειονομική περίθαλψη; Δεν απευθύνω απλώς μια πρόσκληση για να έρθει κάποιος στην Ελλάδα, εξηγώ γιατί η Ελλάδα έχει ένα σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε αυτόν τον νέο και μεταβαλλόμενο κόσμο. Γιατί πτυχές όπως η ποιότητα ζωής θεωρούνται πλέον πολύ πιο σημαντικές ως αποτέλεσμα των ανακατατάξεων που έφερε η COVID. Θα υπάρχουν νικητές και ηττημένοι, δεν θα υπάρξουν απλώς ηττημένοι ως αποτέλεσμα της αναταραχής που έφερε η COVID (…)
«Και δική μου ευθύνη, ως πρωθυπουργός της Ελλάδας, είναι να διασφαλίσω ότι θα ανήκουμε σε αυτούς που θα βγουν πιο δυνατοί από την πανδημία» πρόσθεσε.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ