Δύο μήνες μετά, οι εχθροπραξίες έχουν «παγώσει», αλλά δεν διαφαίνεται πουθενά το οριστικό τέλος του πολέμου, σχολιάζει το CNN. Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να μην έχει να επιδείξει σαφή στρατηγικά οφέλη, ενώ η σύγκρουση που αρχικά είχε χαρακτηριστεί ως περιορισμένη, τώρα παρασύρει μεγάλο μέρος του κόσμου σε ένα βάλτο που διευρύνεται – με ελάχιστους να βγαίνουν κερδισμένοι.

«Δεν υπάρχουν πραγματικοί νικητές από τον πόλεμο, αλλά υπάρχουν ορισμένες χώρες που βρίσκονται σε σχετικά πλεονεκτική θέση για να διαχειριστούν τις επιπτώσεις του», δήλωσε στο CNN η Μέλανι Σίσον, ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Μπρούκινγκς.

Οι χαμένοι

Ο λαός του Ιράν

Σε κάθε σύγκρουση, οπουδήποτε στον κόσμο, είναι πάντα οι απλοί άνθρωποι που έχουν να χάσουν τα περισσότερα από έναν πόλεμο – και αυτό ισχύει περισσότερο από οπουδήποτε αλλού στο Ιράν.

Ο ιρανικός λαός βρίσκεται υπό πυρά τόσο από το εξωτερικό όσο και από το εσωτερικό. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν χτυπήσει χιλιάδες στόχους στο Ιράν – συμπεριλαμβανομένων ορισμένων επιθέσεων σε υποδομές πολιτών – σκοτώνοντας περισσότερους από 3.600 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων περισσότεροι από 1.700 πολίτες, σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists in Iran. Ο Τραμπ έχει φτάσει στο σημείο να απειλήσει ότι θα καταστρέψει «ολόκληρο τον πολιτισμό» του Ιράν αν οι ηγέτες της χώρας δεν υποκύψουν στις απαιτήσεις του.

Παράλληλα, το ιρανικό καθεστώς έχει εντείνει τη βίαιη καταστολή της αντιπολίτευσης. Η νέα ηγεσία του καθεστώτος, υπό τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, φαίνεται να είναι ακόμη πιο σκληρή από την προηγούμενη, αποφασισμένη να στείλει ένα μήνυμα σε όποιον τολμήσει να την αμφισβητήσει.

Σύμφωνα με οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, περισσότεροι από 600 άνθρωποι έχουν εκτελεστεί από την κυβέρνηση από την αρχή του έτους, αφού χιλιάδες σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στα τέλη Δεκεμβρίου και τον Ιανουάριο. Επιπλέον, οι Ιρανοί βρίσκονται υπό κυβερνητικό αποκλεισμό του διαδικτύου για πάνω από οκτώ εβδομάδες.

Η ιρανική οικονομία έχει επίσης υποστεί σοβαρό πλήγμα, με αποτέλεσμα την απώλεια θέσεων εργασίας και την αύξηση της φτώχειας.

Ο λαός του Λιβάνου

Ο λαός του Λιβάνου βρίσκεται εδώ και δεκαετίες εγκλωβισμένος στη σύγκρουση μεταξύ της Χεζμπολάχ, που υποστηρίζεται από το Ιράν, και του Ισραήλ. Μια εύθραυστη εκεχειρία ίσχυε μέχρι τον Φεβρουάριο, όταν, μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, από το Ισραήλ, η Χεζμπολάχ άρχισε να επιτίθεται εναντίον του Ισραήλ.

Το Ισραήλ αντέδρασε εξαπολύοντας μια σειρά θανατηφόρων αεροπορικών επιθέσεων και μια πιο εκτεταμένη χερσαία εισβολή με στόχο την καταστροφή της Χεζμπολάχ. Πάνω από 2.500 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από τις ισραηλινές επιθέσεις στο Λίβανο από την έναρξή τους στις 2 Μαρτίου, όπως ανακοίνωσε το Υπουργείο Υγείας του Λιβάνου την Τρίτη.

Μια ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το CNN υποδηλώνει ότι το Ισραήλ έχει υιοθετήσει στον Λίβανο την ίδια στρατηγική που είχε εφαρμόσει προηγουμένως στη Γάζα και τώρα ισοπεδώνει ολόκληρα χωριά. Το Ισραήλ έχει αναφέρει ότι οι 600.000 άνθρωποι που έχουν εκτοπιστεί στο νότιο Λίβανο δεν θα επιτραπεί να επιστρέψουν στα σπίτια τους έως ότου η Χεζμπολάχ παύσει να απειλεί το βόρειο Ισραήλ.

Χώρες του Κόλπου

Οι χώρες του Κόλπου έχουν βρεθεί να πλήττονται σοβαρά από έναν πόλεμο που δεν ήθελαν και προσπάθησαν σκληρά να αποτρέψουν.

Παρά το γεγονός ότι βρίσκονται κοντά σε πολλές από τις πιο καταστροφικές συγκρούσεις των τελευταίων ετών, απολάμβαναν δεκαετίες σταθερότητας και ευημερίας – μέχρι που το Ιράν άρχισε να ανταποδίδει τα πυρά εναντίον των ΗΠΑ και του Ισραήλ, επιτιθέμενο εναντίον τους.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν πληγεί κατά πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, καθώς έχουν δεχτεί περισσότερες ιρανικές ρουκέτες και drones. Αν και η συντριπτική πλειοψηφία τους έχει αναχαιτιστεί, η ζημιά έχει ήδη γίνει, απειλώντας τη θέση των ΗΑΕ ως περιφερειακού εμπορικού και τουριστικού κόμβου.

Εν τω μεταξύ, το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν είχε καταστροφικές επιπτώσεις για το Ιράκ, το Κατάρ και το Κουβέιτ, τα οποία εξαρτώνται από αυτό το θαλάσσιο πέρασμα για τις εξαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων προϊόντων.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μείωσε σημαντικά τις προβλέψεις του για την οικονομική ανάπτυξη αυτών των χωρών και εκτιμά ότι οι οικονομίες του Ιράκ, του Κατάρ και του Κουβέιτ θα συρρικνωθούν φέτος.

Ο αμερικανικός λαός

Ο πόλεμος έχει επιβαρύνει τους Αμερικανούς και τα πορτοφόλια τους. Ήδη πληρώνουν περισσότερα για τη βενζίνη και τα αεροπορικά εισιτήρια, καθώς και για ορισμένες υπηρεσίες, καθώς όλο και περισσότερες επιχειρήσεις αρχίζουν να προσθέτουν επιπλέον χρέωση καυσίμων στις τιμές τους. Ο ετήσιος πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,3% τον Μάρτιο, από 2,4% τον Φεβρουάριο. Το κλίμα εμπιστοσύνης των καταναλωτών καταρρέει.

«Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να το πούμε: η κατάσταση για τις Ηνωμένες Πολιτείες αυτή τη στιγμή δεν είναι καλή», δήλωσε η Σίσον, από το Ινστιτούτο Μπρούκινγκς. «Η αμερικανική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο για τις μεταφορές ανθρώπων και εμπορευμάτων και δεν έχει επενδύσει αρκετά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».

Η παγκόσμια οικονομία και οι καταναλωτές σε όλο τον κόσμο

Οι καταναλωτές σε όλο τον κόσμο ήδη νιώθουν τις επιπτώσεις του πολέμου.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη στην Ασία, όπου πολλές χώρες εξαρτώνται από τις εισαγωγές πετρελαίου και άλλων πετροχημικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται στη μεταποιητική βιομηχανία. Οι κάτοικοι της Λατινικής Αμερικής αγωνίζονται να αντεπεξέλθουν στις αυξημένες τιμές της ενέργειας και των τροφίμων. Η κρίση επιβαρύνει τις ήδη δοκιμαζόμενες οικονομίες σε ολόκληρη την Αφρική. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποιεί για έναν «μεγάλο σοκ».

Πριν από τον πόλεμο, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο παγκόσμιος πληθωρισμός αναμενόταν να επιβραδυνθεί στο 3,8% φέτος από 4,1% πέρυσι. Τώρα, το ΔΝΤ προβλέπει ότι οι τιμές θα αυξηθούν κατά 4,4%.

Το ΔΝΤ μείωσε επίσης τις προβλέψεις του για την οικονομική ανάπτυξη νωρίτερα αυτό το μήνα, αναφέροντας ότι πλέον αναμένει η παγκόσμια οικονομία να αναπτυχθεί κατά 3,1% φέτος, σε σύγκριση με το 3,3% που προέβλεπε τον Ιανουάριο.

Το ΔΝΤ προειδοποίησε ότι οι φτωχότερες χώρες θα πληγούν περισσότερο, εν μέρει λόγω της ραγδαίας ανόδου των τιμών των λιπασμάτων. Οι κάτοικοι αυτών των χωρών εξαρτώνται περισσότερο από τη γεωργία και δαπανούν μεγαλύτερο ποσοστό των συνολικών εισοδημάτων τους για τρόφιμα.

Πιθανοί χαμένοι που είναι νωρίς ακόμα να πούμε

Ντόναλντ Τραμπ

Ο Τραμπ πήρε ένα τεράστιο ρίσκο το οποίο έχει αποδώσει ακόμα καρπούς. Υποσχέθηκε έναν σύντομο πόλεμο με στόχο να τερματίσει τις ιρανικές πυρηνικές και πυραυλικές απειλές – και ίσως ακόμη και να ανατρέψει το ίδιο το καθεστώς. Ωστόσο, αυτοί οι στόχοι δεν έχουν επιτευχθεί ακόμα και το τέλος της σύγκρουσης παραμένει αβέβαιο.

Στις ΗΠΑ, ο πόλεμος δεν ήταν δημοφιλής εξαρχής. Όσο περισσότερο παρατείνεται, τόσο χειρότερα γίνονται τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων για τον Τραμπ. Μια δημοσκόπηση από σύνολο δημοσκοπήσεων του CNN – δηλαδή ο μέσος όρος πρόσφατων δημοσκοπήσεων – δείχνει ότι το ποσοστό αποδοχής του προέδρου ανέρχεται σε μόλις 37%.

«Από πολιτική άποψη, οι τιμές του φυσικού αερίου είναι ήδη υψηλές και συνεχίζουν να αυξάνονται, κάτι που δεν βοηθά την κυβέρνηση Τραμπ. Και από διπλωματική άποψη, ο Τραμπ φαίνεται αδύναμος. Φαίνεται πλέον να καταλαβαίνει ότι η επανάληψη των εχθροπραξιών θα κοστίσει πολύ στις Ηνωμένες Πολιτείες και δεν είναι πολύ πιθανό να φέρει τα αποτελέσματα που επιθυμεί – όσον αφορά το πυρηνικό ζήτημα, το Στενό το Ορμούζ, καθώς και την αλλαγή καθεστώτος», πρόσθεσε ο Σίσον.

Ωστόσο, ο Τραμπ θα μπορούσε ακόμα να βγει νικητής – αν το Ιράν αναγκαστεί να υποκύψει και να αποδεχτεί τις ακραίες απαιτήσεις των ΗΠΑ. Αλά κάτι τέτοιο δεν φαίνεται πιθανό, τουλάχιστον για την ώρα.

Ισραήλ και Μπενιαμίν Νετανιάχου

Μόλις πριν από λίγα χρόνια, η ιδέα μιας άμεσης σύγκρουσης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ θα ήταν αδιανόητη – κυρίως επειδή το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, και ειδικά οι ΗΠΑ, προσπαθούσαν ενεργά να την αποτρέψουν.

Ωστόσο, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, κατάφερε να πείσει τον Τραμπ ότι μια κοινή αμερικανο-ισραηλινή επίθεση κατά του Ιράν ήταν ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπιστεί το καθεστώς και το πυρηνικό του πρόγραμμα. Αυτό αποτέλεσε στρατηγική νίκη για τον Νετανιάχου, τουλάχιστον αρχικά. Την περασμένη εβδομάδα, ο Νετανιάχου επανέλαβε για άλλη μια φορά την υπόσχεσή του ότι θα «αλλάξει το πρόσωπο της Μέσης Ανατολής» και ότι «συνεργάζεται πλήρως» με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Το γεγονός ότι η στρατιωτική επιχείρηση κατέστρεψε μεγάλο μέρος της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν μπορεί να δώσει στον Νετανιάχου την ώθηση που χρειάζεται, ενόψει της εκλογικής χρονιάς στο Ισραήλ.

Παράλληλα, πολλές δημοσκοπήσεις έχουν δείξει ότι, ενώ οι περισσότεροι Ισραηλινοί υποστηρίζουν τον πόλεμο με το Ιράν, δεν πιστεύουν ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κερδίζουν. Ο πόλεμος έχει επίσης βλάψει περαιτέρω την εικόνα του Ισραήλ στις ΗΠΑ, η οποία είχε ήδη πληγεί λόγω της καταστροφικής σύγκρουσης στη Γάζα.

Υπάρχουν επίσης ανησυχίες για την ασφάλεια του μεγάλου αριθμού ανθρώπων που ζουν στις βόρειες περιοχές του Ισραήλ, όπου η απειλή από τους πυραύλους και τα drones της Χεζμπολάχ έχει αυξηθεί εκ νέου.

Το ιρανικό καθεστώς

Το ιρανικό καθεστώς έχει υποστεί απώλειες στη σύγκρουση, καθώς πολλοί υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και ο επί πολλά χρόνια Ανώτατος Ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, έχουν σκοτωθεί από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Ωστόσο, το καθεστώς παραμένει στη θέση του και οι νέοι ηγέτες του φαίνονται πιο ριζοσπαστικοί και πιο διατεθειμένοι για αντιπαράθεση από τους προηγούμενους. Το πιο σημαντικό είναι ότι το καθεστώς έχει αποκτήσει νέα διπλωματική επιρροή, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να προκαλέσει παγκόσμια αναταραχή κλείνοντας το Στενό του Ορμούζ.

«Πήραν το ρίσκο και, ως αποτέλεσμα αυτής της μάλλον επικίνδυνης κίνησης, απέδειξαν ότι έχουν τον de facto έλεγχο του Στενού, κάτι που έχει σημαντικές επιπτώσεις για το μέλλον της περιοχής και της παγκόσμιας οικονομίας», δήλωσε η Μόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια του Προγράμματος για τη Μέση Ανατολή στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS).

Ουκρανία

Βραχυπρόθεσμα, ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί πολύ κακή είδηση για το Κίεβο. Σημαντικές παραδόσεις όπλων έχουν ανακατευθυνθεί, ενώ ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε στο CNN την περασμένη εβδομάδα ότι οι προμήθειες αντιβαλλιστικών πυραύλων έχουν επηρεαστεί αρνητικά λόγω της περιορισμένης παραγωγικής ικανότητας στις ΗΠΑ.

Η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει επίσης αποσπάσει την προσοχή του κόσμου από την Ουκρανία, με την αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα, υπό την ηγεσία του Αμερικανού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ, να επικεντρώνεται πλέον στο Ιράν.

Όμως, ίσως υπάρχει και μια θετική πλευρά. Τα περισσότερα από τέσσερα χρόνια που προσπαθεί να αμυνθεί ενάντια στη Ρωσία έχουν μετατρέψει την Ουκρανία σε κάτι σαν υπερδύναμη στον τομέα των drones. Η ιρανική απειλή έκανε τον κόσμο να το αντιληφθεί αυτό.

«Αυτός ο πόλεμος έχει δημιουργήσει κάποιες ενδιαφέρουσες προοπτικές για την Ουκρανία στον Κόλπο. Ο Ζελένσκι ταξίδεψε στον Κόλπο και τον υποδέχτηκαν με ανοιχτές αγκάλες. … Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει την αρχή μιας σημαντικής σχέσης, λόγω του κοινού ενδιαφέροντός τους για την ανάπτυξη τεχνολογίας κατά των drones», δήλωσε η Γιακουμπιάν.

Νικητές… μέχρι στιγμής

Κίνα

Η Κίνα, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας στον κόσμο, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι το Πεκίνο ενδέχεται να βγει από αυτή τη σύγκρουση πιο ισχυρό.

Η Κίνα έχει αντεπεξέλθει σχετικά καλά στην πετρελαϊκή κρίση. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, δημιούργησε τεράστια αποθέματα πετρελαίου, διαφοροποίησε τις πηγές εισαγωγών της και επιτάχυνε τη μετάβαση στην ηλεκτρική ενέργεια, η οποία παράγεται από εγχώριες πηγές ενέργειας, όπως ο άνθρακας και οι ανανεώσιμες πηγές. Αυτό βοηθά τη χώρα να αντέξει την πίεση των υψηλών τιμών του πετρελαίου. Θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε αύξηση της ζήτησης για κινεζικά φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες στο μέλλον, καθώς αναμένεται να αυξηθεί η ζήτηση για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Υπάρχει επίσης και μια διπλωματική πτυχή. Η Κίνα ενδέχεται επίσης να ωφεληθεί από τη ζημιά που έχει υποστεί η φήμη των ΗΠΑ λόγω του πολέμου, ανέφερε η Γιακουμπιάν. «Οι ΗΠΑ έχουν υποστεί τεράστιο πλήγμα σε παγκόσμιο επίπεδο εξαιτίας αυτού του πολέμου. Πρόκειται για έναν πόλεμο που δεν χαίρει δημοφιλίας, όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο… και η Κίνα κατάφερε να πάρει το πάνω χέρι σε αυτό το θέμα και να αναδειχθεί ως βασικός υποστηρικτής της παγκόσμιας ειρήνης και ασφάλειας, καθώς και του διεθνούς δικαίου», σημείωσε.

Υπάρχει επίσης μια διάσταση που αφορά την ασφάλεια και τη στρατηγική. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει αναγκάσει τις ΗΠΑ να αποσύρουν ορισμένα από τα πιο κρίσιμα στρατιωτικά τους μέσα από την Ασία, αποδυναμώνοντας την αποτροπή τους σε μια περιοχή όπου η Κίνα επιβάλλει όλο και περισσότερο τη δύναμή της και διατηρεί φιλοδοξίες έναντι της Ταϊβάν.

Ωστόσο, η κινεζική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές. Εάν η παγκόσμια οικονομία συνεχίσει να αντιμετωπίζει δυσκολίες, θα μειωθεί ο αριθμός των πελατών για τα προϊόντα της. Αυτό συμβαίνει ήδη. Οι εξαγωγές προς τη Μέση Ανατολή – μια βασική αγορά για την Κίνα – παρουσιάζουν πτώση.

Εταιρείες ορυκτών καυσίμων

Ενώ η ραγδαία άνοδος των τιμών του πετρελαίου κάνει τη ζωή πολύ πιο ακριβή για τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου αποκομίζουν τεράστια κέρδη.

Οι Chevron, Shell, BP, ConocoPhillips, Exxon και TotalEnergies καταγράφουν όλες τεράστια κέρδη λόγω των υψηλών τιμών του πετρελαίου και των απότομων διακυμάνσεων σε αυτές. Σύμφωνα με μια νέα έκθεση της Oxfam, οι έξι εταιρείες προβλέπεται να καταγράψουν κέρδη ύψους 94 δισ.  δολαρίων φέτος.

Ωστόσο, τα υψηλά κέρδη έχουν οδηγήσει σε εκκλήσεις για την επιβολή φόρων στα έκτακτα κέρδη αυτών των εταιρειών σε πολλές χώρες. Η κρίση καθιστά επίσης τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας πιο ελκυστικές και θα μπορούσε να επιταχύνει τη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων.

Ρωσία

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ρωσική οικονομία έχει πάρει ώθηση από τη σύγκρουση. Οι υψηλές τιμές του πετρελαίου και των λιπασμάτων έχουν αποφέρει επιπλέον έσοδα στο Κρεμλίνο – ειδικά αφού οι ΗΠΑ χαλάρωσαν προσωρινά τις κυρώσεις για το ρωσικό πετρέλαιο που βρισκόταν ήδη εν πλω, προκειμένου να υπάρξει νέα προσφορά στην αγορά πετρελαίου καθώς οι τιμές ανέβαιναν.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ανακοίνωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι τα έσοδα της Ρωσίας από τον ενεργειακό τομέα σχεδόν διπλασιάστηκαν τον Μάρτιο, φτάνοντας τα 19 δισ. δολάρια, από 9,75 δισ. δολάρια τον Φεβρουάριο. Ωστόσο, οι συνεχιζόμενες επιθέσεις της Ουκρανίας εναντίον ρωσικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων – ιδίως λιμένων και διυλιστηρίων – έχουν περιορίσει την ποσότητα πετρελαίου που μπορεί να πουλήσει η Ρωσία.

«Υπάρχει όμως ένα σημαντικό “αλλά” εδώ», είπε η Γιακουμπιάν, αναφερόμενη στις νέες σχέσεις που έχει αναπτύξει η Ουκρανία στον Κόλπο. «Για τους Ρώσους, οι οποίοι, φυσικά, έχουν επίσης παρουσία στον Κόλπο, το γεγονός ότι ο κύριος αντίπαλός τους εισέρχεται στη Μέση Ανατολή πρέπει να αποτελεί λόγο βαθιάς ανησυχίας», πρόσθεσε, επισημαίνοντας τη μακροχρόνια παρουσία της Μόσχας στην περιοχή και τους δεσμούς της με αυτήν.

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Η παγκόσμια πετρελαϊκή κρίση έχει εντείνει την επιθυμία πολλών χωρών να στραφούν προς τις καθαρές μορφές ενέργειας, κάτι που θα μπορούσε να αποδειχθεί ευεργετικό για τον τομέα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα μια νέα στρατηγική για την προστασία των πολιτών από τις «απότομες διακυμάνσεις των τιμών των ορυκτών καυσίμων» και την επιτάχυνση της ανάπτυξης της «εγχώριας καθαρής ενέργειας», εν μέρει ως απάντηση στην παγκόσμια ενεργειακή κρίση.

Υπάρχει όμως και μια επιφύλαξη: Η κρίση στο Ιράν οδηγεί σε αύξηση των τιμών των υλικών που χρησιμοποιούνται στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως το αλουμίνιο, και διαταράσσει βασικές εφοδιαστικές αλυσίδες. Αυτό θα μπορούσε να καταστήσει την τεχνολογία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας πιο δαπανηρή.

Κατασκευαστές drones και όπλων

Όπως συμβαίνει σε κάθε σύγκρουση, οι κατασκευαστές όπλων αναμένεται να αποκομίσουν κέρδη. Το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης δημοσίευσε τη Δευτέρα μια έκθεση από την οποία προκύπτει ότι οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 2,9% πέρυσι, φτάνοντας τα 2,019 τρισ. δολάρια το 2025.

Ο Σιάο Λιάνγκ, ερευνητής στο Πρόγραμμα Στρατιωτικών Δαπανών και Παραγωγής Όπλων του ινστιτούτου, δήλωσε ότι η αύξηση αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι τα κράτη ανταποκρίθηκαν «σε μια ακόμη χρονιά πολέμων, αβεβαιότητας και γεωπολιτικών αναταραχών με προγράμματα εξοπλισμού μεγάλης κλίμακας».

«Λαμβάνοντας υπόψη το εύρος των τρεχουσών κρίσεων, καθώς και τους μακροπρόθεσμους στόχους πολλών κρατών όσον αφορά τις στρατιωτικές δαπάνες, αυτή η αύξηση θα συνεχιστεί πιθανώς έως το 2026 και πέραν αυτού», πρόσθεσε.

Ωστόσο, ούτε ο αμυντικός τομέας μπορεί να θεωρηθεί σίγουρος νικητής μακροπρόθεσμα. Οι μετοχές ορισμένων από τις μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες στον κόσμο έχουν δεχτεί πιέσεις τους τελευταίους μήνες, μετά από μια σταθερή ανοδική πορεία τα τελευταία χρόνια. Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι αυτό οφείλεται εν μέρει στη μη δημοτικότητα του πολέμου με το Ιράν στις ΗΠΑ και στις προσδοκίες για πιθανή αλλαγή πολιτικής στο μέλλον, καθώς και στην αβεβαιότητα σχετικά με το αν ο αμυντικός προϋπολογισμός της κυβέρνησης Τραμπ θα εγκριθεί από το Κογκρέσο.

Παρά τις συνολικά 16 υποψηφιότητες- αριθμό ρεκόρ στην ιστορία του θεσμού, οι «Αμαρτωλοί» του Ράιαν Κούγκλερ, μία από τις πιο εμπορικές επιτυχίες της χρονιάς, έφυγε τελικά με τέσσερα βραβεία (Α’ Ανδρικού Ρόλου, Πρωτότυπου Σεναρίου, Φωτογραφίας και Πρωτότυπης Μουσικής), με τον «Φρανκενστάιν» του Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο να ακολουθεί με τρία βραβεία.

Πολ Τόμας Άντερσον: Ο κινηματογράφος είναι το σπίτι μου

«Ευχαριστώ. Ουάου… πραγματικά βάζετε έναν άνθρωπο να δουλεύει σκληρά για να πάρει ένα από αυτά» ανέφερε ο Πολ Τόμας Άντερσον, παραλαμβάνοντας το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας. O Αμερικανός σκηνοθέτης, παραγωγός και σεναριογράφος είχε ανεβεί νωρίτερα άλλες δύο φορές στη σκηνή για να παραλάβει τα Όσκαρ Σκηνοθεσίας και Διασκευασμένου Σεναρίου.

«Πάντα θα υπάρχει μια μικρή φωνή μέσα σου που σου λέει ότι ίσως δεν αξίζεις κάτι τέτοιο.. αλλά δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για την ευχαρίστηση που νιώθω αυτή τη στιγμή, κρατώντας αυτό το βραβείο στα χέρια μου.. Στα χρόνια που κάνω ταινίες είχα την τύχη να δουλέψω με απίστευτους ανθρώπους, και βρίσκομαι εδώ εξαιτίας της πίστης αυτών των ανθρώπων σε εμένα. Χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον. Είναι ένα υπέροχο δώρο, και είμαι τόσο ευτυχής που μπορώ να λέω ότι ο κινηματογράφος είναι το σπίτι μου.. Ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου», δήλωσε κατά τη διάρκεια των βραβεύσεών του. Ακόμη, αναφέρθηκε στους συνυποψήφιους του σκηνοθέτες, τονίζοντας πως «δεν θα μπορούσα να ζητήσω μια καλύτερη τάξη συναδέλφων» και στους ηθοποιούς του, που όπως είπε είναι «η καρδιά της ταινίας του».

Παραλαμβάνοντας το Όσκαρ Διασκευασμένου Σεναρίου, ο Πολ Τόμας Άντερσον το αφιέρωσε στη σύζυγό του, την ηθοποιό Μάγια Ρούντολφ και είπε πως έγραψε αυτή την ταινία σκεπτόμενος τα παιδιά του και τον κόσμο μέσα στον οποίο μεγαλώνουν: «Έγραψα αυτή την ταινία για τα παιδιά μου για να τους ζητήσω συγγνώμη για το χάος που αφήνουμε στον κόσμο που τους παραδίδουμε, αλλά και για να τους ενθαρρύνω ότι θα είναι, ελπίζω η γενιά που, θα μας φέρει λίγη κοινή λογική, καλοσύνη και αξιοπρέπεια!».

Τζέσι Μπάκλεϊ: Όλοι προερχόμαστε από γυναίκες που δημιουργούν ενάντια στα προγνωστικά

Η Τζέσι Μπάκλεϊ επιβεβαίωσε τις προβλέψεις που την είχαν για το ακλόνητο φαβορί και κέρδισε το Όσκαρ Α’ Γυναικείου Ρόλου για την καθηλωτική ερμηνεία της στο «Άμνετ» της Κλόε Ζάο. Στην ταινία υποδύεται τη δυναμική σύζυγο του νεαρού Ουίλλιαμ Σαίξπηρ που στιγματίζεται από την απώλεια του γιου τους. Η Ιρλανδή ηθοποιός και τραγουδίστρια ευχαρίστησε τους γονείς της που την έμαθαν να ονειρεύεται, τον σύντροφό της και την οκτώ μηνών κόρη τους, καθώς και τη σκηνοθέτη και τη σεναριογράφο της ταινίας για το «δώρο της μητρικής αγάπης». Κλείνοντας αφιέρωσε το βραβείο στο «υπέροχο χάος της μητρικής καρδιάς», καθώς, όπως είπε, «όλοι προερχόμαστε από γυναίκες που δημιουργούν ενάντια στα προγνωστικά».

Μάικλ Μπ. Τζόρνταν: Στέκομαι εδώ επειδή οι άνθρωποι που ήρθαν πριν από μένα άνοιξαν δρόμους

Στην κατηγορία του Α’ Ανδρικού Ρόλου επικράτησε τελικά ο Μάικλ Μπ. Τζόρνταν για την ερμηνεία του στους «Αμαρτωλούς», αφήνοντας πίσω του τον Τιμοτέ Σαλαμέ. «Στέκομαι εδώ επειδή οι άνθρωποι που ήρθαν πριν από μένα άνοιξαν δρόμους. Ευχαριστώ τον Ράιαν Κούγκλερ και όλους όσοι πίστεψαν στο όραμα της ταινίας. Θέλω επίσης να αφιερώσω αυτή τη στιγμή στους θρυλικούς μαύρους ηθοποιούς όπως ο Σίντνεϊ Πουατιέ, ο Ντένζελ Ουάσινγκτον και η Χάλι Μπέρι, που με ενέπνευσαν και επηρέασαν την πορεία μου. Σας ευχαριστώ που συνεχίζετε να πιστεύετε σε μένα. Θα συνεχίσω να δίνω τον καλύτερό μου εαυτό», δήλωσε ο 39χρονος Αφροαμερικανός ηθοποιός.

Από την πλευρά του ο Σαλαμέ μπορεί να έφυγε με άδεια χέρια από την τελετή, ωστόσο δεν γλίτωσε από τα πειράγματά του παρουσιαστή Κόναν Ο’ Μπράιεν. «Η ασφάλεια είναι πολύ αυστηρή απόψε. Υπάρχουν φόβοι για επιθέσεις από τις κοινότητες του μπαλέτου και της όπερας. Απλώς θύμωσαν που παρέλειψες το τζαζ», είπε ο Ο’ Μπράιεν στον ηθοποιό, αναφερόμενος στις πρόσφατες δηλώσεις του τελευταίου ότι η όπερα και το μπαλέτο είναι τέχνες που πεθαίνουν, προκαλώντας γέλια στην αίθουσα.

Ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος της ταινίας Ράιαν Κούγκλερ κέρδισε το Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου. «Πέρασε σχεδόν ένας χρόνος από τότε που πρωτοπαίχτηκαν οι “Αμαρτωλοί” και ευχαριστώ την Ακαδημία που δεν το ξέχασε», ανέφερε ο Κούγκλερ, τονίζοντας πως κάθε μέρα που περνούσε με τους συνεργάτες του τον έκανε να πιστεύει πιο πολύ στον εαυτό του.

H «Συναισθηματική Αξία» του Γιοακίμ Τρίερ, η οποία είχε αποσπάσει εξαιρετικές κριτικές και σημαντικές διακρίσεις σε διεθνή φεστιβάλ, κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας. «Είμαι απλώς ένας σινεφίλ από τη Νορβηγία..Αυτή η ταινία είναι για μια πολύ δυσλειτουργική οικογένεια, και είναι το αντίθετο από την ενότητα που ένιωσα με αυτή την υπέροχη ομάδα πίσω μου», δήλωσε ο Νορβηγός σκηνοθέτης. Στην ομιλία του, παράφρασε επίσης ένα απόσπασμα του συγγραφέα Τζέιμς Μπάλντουιν λέγοντας: «Όλοι οι ενήλικες είναι υπεύθυνοι για όλα τα παιδιά..Ας μην ψηφίζουμε πολιτικούς που δεν το παίρνουν αυτό σοβαρά υπόψη».

Έιμι Μάντιγκαν: Επιτέλους πήρα αυτό το μικρό χρυσό ανθρωπάκι

Η Έιμι Μάντιγκαν στα 75 της χρόνια, κατέκτησε το Όσκαρ Β’ Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της στην ταινία τρόμου «Weapons», καταρρίπτοντας ένα απίστευτο ρεκόρ: χρειάστηκαν 40 χρόνια και ένας μήνας από την πρώτη της υποψηφιότητα το 1986 για να κρατήσει στα χέρια της το χρυσό αγαλματίδιο.

Η ηθοποιός αστειεύτηκε για τις τέσσερις δεκαετίες αναμονής: «Αυτό που είναι διαφορετικό από την πρώτη φορά, είναι ότι επιτέλους πήρα αυτό το μικρό χρυσό ανθρωπάκι». Ακόμη, ευχαρίστησε τον σύζυγό της και επίσης ηθοποιό Εντ Χάρις σημειώνοντας πως «αν δεν ήταν αυτός, δεν θα ήμουν τώρα εδώ» καθώς και τις συνυποψήφιές της Ελ Φάνινγκ, Ίνγκα Ιμπσντότερ Λιλεάας, Γούνμι Μοσάκου και Τεγιάνα Τέιλορ.

Το Όσκαρ Β’ Ανδρικού ρόλου δόθηκε στον Σον Πεν για την ερμηνεία του στην ταινία «Μια Μάχη Μετά την Άλλη». Είναι το τρίτο Όσκαρ που κερδίζει ο Σον Πεν στην καριέρα του. Τα δύο προηγούμενα τα είχε κερδίσει για το «Mystic River» και το «Milk». Ωστόσο ο ίδιος δεν παρευρέθηκε στην τελετή. Ο παρουσιαστής της κατηγορίας και περσινός νικητής Κίραν Κάλκιν είπε: «Ο Σον Πεν δεν μπορούσε να είναι εδώ.. ή δεν ήθελε». Ο Πεν με το αποψινό του Όσκαρ γίνεται ο τέταρτος άντρας ηθοποιός που φτάνει τα τρία ερμηνευτικά Όσκαρ, μαζί με τους Ντάνιελ Ντέι-Λιούις, Τζακ Νίκολσον και Γουόλτερ Μπρέναν.

Η ελληνικής καταγωγής casting director, Κασάντρα Κουλουκουντίς, έγινε η πρώτη που κερδίζει Όσκαρ Καλύτερου Κάστινγκ στην ιστορία του θεσμού, για την ταινία του Πολ Τόμας Άντερσον, «Μια Μάχη Μετά την Άλλη». Στην ομιλία της, ευχαρίστησε το συνδικάτο των casting directors, που πίεσε για τη δημιουργία αυτής της κατηγορίας, καθώς και την Ακαδημία, που τη συμπεριέλαβε για πρώτη φορά φέτος. «Όταν σε καλεί ο Πολ Τόμας Άντερσον, απλώς πηγαίνεις!» δήλωσε συγκινημένη, υπενθυμίζοντας τη μακρά συνεργασία τους σε δέκα ταινίες μέσα σε τριάντα χρόνια. Παράλληλα, η Ότομν Ντούραλντ Άρκαπο πέτυχε μια ιστορική νίκη, καθώς έγινε η πρώτη γυναίκα που κερδίζει Όσκαρ Καλύτερης Φωτογραφίας (για τους «Αμαρτωλούς») και μόλις η τέταρτη γυναίκα που προτείνεται στην κατηγορία αυτή στην ιστορία των Βραβείων.

Το Όσκαρ Καλύτερου Μεγάλου Μήκους Ντοκιμαντέρ κέρδισε το «Ο κ. Κανένας εναντίον του Πούτιν» σε σκηνοθεσία Ντέιβιντ Μπόρενσταϊν και συν-σκηνοθεσία Πάβελ «Πάσα» Ταλάνκιν. Ένα πολύτιμο ντοκουμέντο για την πολιτική πατριωτικής εκπαίδευσης στην Ρωσία και ταυτόχρονα μια ασυνήθιστη ιστορία αντίστασης. Η ταινία είχε προβληθεί πέρσι στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και φέτος ήταν η ταινία λήξης του φεστιβάλ. To Όσκαρ για το Καλύτερο Μικρού Μήκους Ντοκιμαντέρ απονεμήθηκε στο «All the Empty Rooms», στο οποίο ένας δημοσιογράφος κι ένας φωτογράφος απαθανατίζουν δωμάτια παιδιών που σκοτώθηκαν σε ένοπλες επιθέσεις σε σχολεία.

Στην κατηγορία Καλύτερης Μικρού Μήκους ταινίας υπήρξε ισοψηφία, κάτι που έχει συμβεί ελάχιστες φορές στα 98 χρόνια του θεσμού. Το βραβείο κέρδισαν οι ταινίες «The Singers» και «Two People Exchanging Saliva». Μάλιστα, ο παρουσιαστής του βραβείου Κουμάιλ Ναντζιάνι αστειεύτηκε, λέγοντας πως «είναι ειρωνικό η κατηγορία Μικρού Μήκους να κρατάει διπλάσιο χρόνο από όλες τις υπόλοιπες!».

Από τις εμφανίσεις που ξεχώρισαν στην αποψινή τελετή ήταν αυτή των πρωταγωνιστριών της ταινίας «Ο Διάβολος φοράει Prada», Αν Χάθαγουεϊ και Αν Γουίντουρ, οι οποίες ανέβηκαν στη σκηνή παρουσιάζοντας τα Όσκαρ Κοστουμιών και Μακιγιάζ και Κομμώσεων, τα οποία κέρδισε η ταινία «Φρανκενστάιν» του Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο.

In memorial που συγκίνησαν

Ιδιαίτερα συγκινητικά κατά τη διάρκεια της τελετής ήταν και τα αφιερώματα στους δημιουργούς που έφυγαν από την ζωή τον τελευταίο χρόνο. Στην ενότητα «in memoriam» ο Μπίλι Κρίσταλ μίλησε για τον φίλο του, σκηνοθέτη, σεναριογράφο και παραγωγό Ρομπ Ράινερ, που έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα στο αμερικανικό σινεμά και τη σύζυγό του, Μισέλ, που δολοφονήθηκαν νωρίτερα φέτος. Στη σκηνή τον πλαισίωσαν συγκινημένοι φίλοι και συνεργάτες του Ράινερ. Η Ρέιτσελ Μακ Άνταμς έκανε ειδική αναφορά στην Κλαούντια Καρντινάλε, την Νταϊάν Λαντ, την Κάθριν Ο’ Χάρα, και στην Νταϊάν Κίτον.

Στο φινάλε του «in memoriam» η Μπάρμπαρα Στρέιζαντ μίλησε για τον στενό της φίλο και συνεργάτη Ρόμπερτ Ρέντφορντ που έφυγε από τη ζωή τον περασμένο Σεπτέμβριο. Η Στρέιζαντ αναφέρθηκε στην αμοιβαία αγάπη και στον σεβασμό που έτρεφαν ο ένας για τον άλλον. «Αφού διάβασα το σενάριο της ταινίας “Τα Καλύτερά μας Χρόνια” (The Way We Were), μπορούσα να φανταστώ μόνο ένα άτομο για τον ρόλο του Χαμπλ», είπε η Στρέιζαντ, σημειώνοντας ότι ο Ρέντφορντ αρχικά απέρριψε τον ρόλο, αλλά τελικά δέχτηκε να παίξει στο πλευρό της σε αυτή την ταινία που η ίδια αποκάλεσε μια «κλασική ιστορία αγάπης», η οποία αφορά επίσης μια «σκοτεινή περίοδο της ιστορίας μας».

Όπως είπε, ο Ρέντφορντ αφιέρωσε την καριέρα του, στην ενθάρρυνση νέων δημιουργών μέσω του Ινστιτούτου Σάντανς στην υπεράσπιση της ελευθερίας του τύπου και στην προστασία του περιβάλλοντος. «Ηταν ένας διανοούμενος καουμπόης που χάραξε το δικό του μονοπάτι με τα σπιρούνια του. Θα σ’ αγαπώ για πάντα Ρόμπερτ», είπε. Και στη συνέχεια τραγούδησε το «The Way We Were», το διάσημο τραγούδι από την ομώνυμη ταινία του 1973, σε σκηνοθεσία Σίντνεϊ Πόλακ.

Στην αρχή της τελετής ο κωμικός και παρουσιαστής της βραδιάς Κόναν Ο’ Μπράιεν προειδοποίησε πως η τελετή θα είναι πολιτική: «Ολοι όσοι παρακολουθούν αυτή τη στιγμή σε όλο τον κόσμο γνωρίζουν καλά ότι ζούμε σε δύσκολους και χαοτικούς καιρούς. Σε στιγμές σαν κι αυτές πιστεύω ότι τα Όσκαρ έχουν ιδιαίτερη σημασία. Τριάντα μία χώρες από έξι ηπείρους εκπροσωπούνται στις φετινές υποψηφιότητες. Και κάθε ταινία που τιμούμε είναι το αποτέλεσμα χιλιάδων ανθρώπων που μιλούν διαφορετικές γλώσσες και εργάζονται σκληρά για να δημιουργήσουν κάτι όμορφο. Απόψε αποτίουμε φόρο τιμής όχι μόνο στον κινηματογράφο, αλλά και στα ιδανικά της παγκόσμιας καλλιτεχνικής δημιουργίας, της συνεργασίας, της υπομονής, της ανθεκτικότητας και σε εκείνη τη σπανιότερη σήμερα ιδιότητα: την αισιοδοξία. Ας γιορτάσουμε λοιπόν, όχι επειδή πιστεύουμε ότι όλα είναι καλά, αλλά επειδή εργαζόμαστε και ελπίζουμε για καλύτερες μέρες στο μέλλον».

Ανάμεσα στις πολιτικές δηλώσεις που έγιναν κατά τη διάρκεια της βραδιάς ήταν αυτή του Χαβιέ Μπαρδέμ, ο οποίος πριν παρουσιάσει το Όσκαρ Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας ανέβηκε στη σκηνή και είπε «Όχι στον πόλεμο, και λευτεριά στην Παλαιστίνη», αποσπώντας το έντονο χειροκρότημα του κοινού.

Ωστόσο, από την ισχυρή γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία έως τους ευρωπαϊκούς τομείς της αεροπορίας και των ημιαγωγών, υπάρχουν ορισμένοι νικητές από τη συμφωνία-πλαίσιο, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί γραπτώς.

To POLITICO αναλύει τα στοιχεία που είναι γνωστά μέχρι στιγμής:

Ενέργεια

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία; Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η ΕΕ θα αγοράσει 750 δισεκατομμύρια δολάρια πετρέλαιο και LNG από τις ΗΠΑ — ποσό που θα περιλαμβάνει και άλλα ενεργειακά προϊόντα, όπως πυρηνικά καύσιμα. Αυτό σημαίνει 250 δισεκατομμύρια δολάρια σε νέες αγορές ενέργειας κάθε χρόνο, κάτι που, σύμφωνα με την πρόεδρο της Επιτροπής, θα συμβάλει επίσης στον τερματισμό της εξάρτησης της ΕΕ από τις ρωσικές εισαγωγές.

Ποιος κερδίζει, ποιος χάνει; Θεωρητικά, η συμφωνία είναι μια τεράστια νίκη για τις αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου. Στην πράξη, όμως, οι ειδικοί την θεωρούν ανεφάρμοστη. Κατ’ αρχάς, για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, η ΕΕ θα πρέπει να τριπλασιάσει τις εισαγωγές ενέργειας από τις ΗΠΑ, ζητώντας παράλληλα από τις αμερικανικές εταιρείες να διοχετεύσουν το σύνολο των ενεργειακών ροών τους σε όλο τον κόσμο προς την ΕΕ. Οι Βρυξέλλες διαθέτουν επίσης περιορισμένα μέσα για να το επιτύχουν: οι εισαγωγές βρίσκονται σταθερά στα χέρια ιδιωτικών εταιρειών.

Αυτοκίνητα

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία; Οι αμερικανικοί δασμοί στα αυτοκίνητα και τα ανταλλακτικά μειώνονται στο βασικό επίπεδο του 15%. Σε αντάλλαγμα, η ΕΕ συμφώνησε να μειώσει τους δασμούς της στα αυτοκίνητα από 10% σε 0%.

Ποιος κερδίζει, ποιος χάνει; Σύμφωνα με τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, πρόκειται για μια κακή συμφωνία που θα συνεχίσει να επιβαρύνει τον κλάδο. Ο πραγματικός χαμένος δεν είναι οι αυτοκινητοβιομηχανίες, αλλά οι εργαζόμενοι τους, σύμφωνα με τον διευθυντή του Κέντρου Αυτοκινητοβιομηχανικής Έρευνας της Γερμανίας. Εκτιμά ότι έως και 70.000 θέσεις εργασίας σε ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες και τους προμηθευτές τους ενδέχεται να χαθούν.

Αεροδιαστημική

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία; Η συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ για μηδενικούς δασμούς σε «όλα τα αεροσκάφη και τα εξαρτήματά τους», που ανακοινώθηκε από την φον ντερ Λάιεν, επιτρέπει τόσο στους κατασκευαστές αεροσκαφών όσο και στις αεροπορικές εταιρείες να αναπνεύσουν με ανακούφιση.

Ποιος κερδίζει, ποιος χάνει; Αν και η Boeing μπορεί να επωφελήθηκε βραχυπρόθεσμα από τους δασμούς που επιβλήθηκαν στην Airbus, οι αναλυτές σημειώνουν ότι ο αμερικανικός κατασκευαστής αεροσκαφών θα υποστεί μεγαλύτερες απώλειες από τα αντίμετρα της ΕΕ. Μεταξύ των χαμένων από τους δασμούς μηδενικού επιπέδου είναι οι εταιρείες μίσθωσης και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, οι οποίες θα είχαν χρησιμοποιηθεί από τις αεροπορικές εταιρείες ως μέσο για να αποφύγουν τις επιπλέον χρεώσεις.

Φαρμακευτικά

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία; Ο Τραμπ και η φον ντερ Λάιεν αντέκρουσαν κατηγορηματικά ο ένας τον άλλον, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ να δηλώνει ότι η εμπορική συμφωνία δεν περιλαμβάνει τα φαρμακευτικά προϊόντα και την πρόεδρο της Επιτροπής να δηλώνει το αντίθετο. Ωστόσο, οι Βρυξέλλες αναμένουν ότι θα τεθεί σε ισχύ ανώτατος δασμολογικός συντελεστής 15 % μόλις ολοκληρωθεί η έρευνα της αμερικανικής κυβέρνησης βάσει του άρθρου 232 στον εν λόγω τομέα.

Ποιος κερδίζει, ποιος χάνει; Οι εταιρείες γενόσημων φαρμάκων ισχυρίζονται ότι έχουν τα περισσότερα να χάσουν λόγω των μικρών περιθωρίων κέρδους τους, ακόμη και αν ο τελικός δασμολογικός συντελεστής είναι σημαντικά χαμηλότερος από το 200% που είχε απειλήσει ο Τραμπ πριν από μερικές εβδομάδες. Η Merck δήλωσε ότι χαιρετίζει το γεγονός ότι τουλάχιστον επιτεύχθηκε συμφωνία, ενώ στην Ιρλανδία η επιχειρηματική ένωση Ibec δήλωσε ότι η Ευρώπη «υποχώρησε».

Τεχνολογία

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία; Η συμφωνία περιελάμβανε τον εξοπλισμό μικροτσίπ ως έναν από τους τομείς που κατέληξαν με μηδενικούς δασμούς. Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η ΕΕ είναι και θα παραμείνει σημαντικός αγοραστής αμερικανικών τσιπ τεχνητής νοημοσύνης.

Ποιος κερδίζει, ποιος χάνει; Ο μηδενικός δασμός θεωρήθηκε ευρέως ως νίκη για την ολλανδική εταιρεία κατασκευής μηχανών εκτύπωσης τσιπ ASML. Η δέσμευση της φον ντερ Λάιεν να αγοράσει αμερικανικά τσιπ τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί όμως ένα πλήγμα για τους υποστηρικτές μιας τεχνολογικά πιο ανεξάρτητης Ευρώπης.

Ψηφιακή ρύθμιση

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία; Τίποτα. Η Επιτροπή αποκάλυψε τη μπλόφα της κυβέρνησης Τραμπ στην προσπάθειά της να παρακάμψει τους κανόνες της ΕΕ — και προς το παρόν αυτό απέδωσε.

Ποιος κερδίζει, ποιος χάνει; Το πλαίσιο της ΕΕ για τον ψηφιακό τομέα — και ιδίως ο νόμος για τις ψηφιακές αγορές και ο νόμος για τις ψηφιακές υπηρεσίες — παρέμεινε αλώβητος. Άμυνα

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία; Ο Τραμπ διαφήμισε την αγορά «τεράστιων ποσοτήτων» αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού — αλλά ανώτεροι αξιωματούχοι της ΕΕ αντέδρασαν, τονίζοντας ότι η προμήθεια όπλων δεν ήταν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο της συμφωνίας. Εν ολίγοις, δεν υπάρχει επίσημη δέσμευση για την αγορά αμερικανικών όπλων.

Ποιος κερδίζει, ποιος χάνει; Η αμυντική βιομηχανία των ΗΠΑ δεν εξασφάλισε μια εγγυημένη νίκη, αλλά μπορεί να ωφεληθεί. Αξιωματούχοι της ΕΕ αναγνώρισαν ότι οι αυξανόμενοι στρατιωτικοί προϋπολογισμοί της Ευρώπης θα μπορούσαν να ευνοήσουν τις αμερικανικές εταιρείες.

Χάλυβας

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία; Προφανώς, μια επιστροφή σε ποσοστώσεις που μοιάζουν αρκετά με αυτές της κυβέρνησης Μπάιντεν. Πέραν αυτού, ο δασμός 50% θα παραμείνει (πιθανότατα) σε ισχύ.

Ποιος κερδίζει, ποιος χάνει; Εάν η ευρωπαϊκή βιομηχανία χάλυβα μπορεί να συνεχίσει να εξάγει εξειδικευμένα προϊόντα στις ΗΠΑ, θα το προτιμήσει από έναν γενικό δασμό 50%. Ωστόσο, ο πραγματικός χαμένος εδώ μπορεί να είναι η Κίνα. Εάν οι ΗΠΑ και η ΕΕ καταφέρουν πράγματι να χτίσουν ένα «τείχος» γύρω από τις αγορές τους, η κινεζική στρατηγική μπορεί να αντιμετωπίσει ένα σοβαρό αντίβαρο.

Τρόφιμα και ποτά

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία; Ορισμένα γεωργικά προϊόντα θα μπορούσαν να απολαύσουν δασμολογικής απαλλαγής με τις ΗΠΑ. Η ΕΕ θα μειώσει τους δασμούς για τα γεωργικά προϊόντα από τις ΗΠΑ που θεωρεί «μη ευαίσθητα», ενώ τα «ευαίσθητα» γεωργικά προϊόντα θα συνεχίσουν να υπόκεινται στους ισχύοντες δασμούς.

Ποιος κερδίζει, ποιος χάνει; Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ξηροί καρποί, οι τροφές για κατοικίδια και το κρέας βίσωνα από τις ΗΠΑ θα έχουν ευκολότερη πρόσβαση στις αγορές της ΕΕ ως «μη ευαίσθητα» γεωργικά προϊόντα, ενώ το αμερικανικό βόειο κρέας θα συνεχίσει να υπόκειται σε δασμούς.

Επενδύσεις

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία; Δέσμευση των εταιρειών της ΕΕ να επενδύσουν επιπλέον 600 δισεκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ. Μακριά από μια σημαντική παραχώρηση προς τον Τραμπ, η δέσμευση φαίνεται να είναι απλά αόριστη.

Ποιος κερδίζει, ποιος χάνει; Οι επιπλέον επενδύσεις από την Ευρώπη είναι πιθανό να τονώσουν την οικονομία των ΗΠΑ. Ωστόσο, είναι πολύ νωρίς για να πούμε αν αυτή η πρόσθετη χρηματοδότηση θα γίνει σε βάρος των επενδύσεων στην Ευρώπη, κάτι που θα έπληττε την ανάπτυξη της ΕΕ.

Αντιθέτως, οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο, οι συνταξιούχοι και οι εισοδηματίες δεν θα έχουν ανάλογο όφελος, καθώς για αυτούς θα ισχύσει κανονικά η εισφορά το επόμενο έτος.

Η ειδική εισφορά αλληλεγγύης επιβαρύνει σήμερα τους φορολογουμένους που αποκτούν εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ και επιβάλλεται με συντελεστές που ξεκινούν από 2,2% και φθάνουν κλιμακωτά το 10% για τους έχοντες υψηλά εισοδήματα.

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η ειδική εισφορά αλληλεγγύης επιβάλλεται στο μεγαλύτερο ποσό μεταξύ του συνολικού ετήσιου εισοδήματος που δηλώνει ο φορολογούμενος από όλες τις πηγές και του τεκμαρτού εισοδήματός του, το οποίο προκύπτει με βάση τα τεκμήρια διαβίωσης.

Η εισφορά αλληλεγγύης παρακρατείται από μισθούς και συντάξεις παράλληλα με τον φόρο εισοδήματος ενώ σε ελεύθερους επαγγελματίες, εισοδηματίες και άλλες κατηγορίες φορολογουμένων βεβαιώνεται με τη φορολογική δήλωση του επόμενου έτους.

Η κατάργηση της εισφοράς για το 2021 σημαίνει πως χιλιάδες μισθωτοί θα δουν από τον Ιανουάριο αύξηση στις μηνιαίες αποδοχές τους.

Για παράδειγμα:

• Μισθωτός του ιδιωτικού τομέα με ετήσιο καθαρό εισόδημα 15.000 ευρώ σήμερα καταβάλλει συνολική εισφορά αλληλεγγύης 66 ευρώ (15.000-12.000*2,2%) και η μηνιαία παρακράτηση εισφοράς αλληλεγγύης του διαμορφώνεται στα 4,71 ευρώ (66/14). Από την 1η Ιανουαρίου 2021 ο εν λόγω μισθωτός θα δει τον μισθό του αυξημένο κατά 4,71 ευρώ.
• Μισθωτός με ετήσιο καθαρό εισόδημα 35.000 ευρώ πληρώνει σήμερα συνολική εισφορά αλληλεγγύης 1.001 ευρώ (35.000-30.000*6,5%+676). Η μηνιαία παρακράτηση εισφοράς αλληλεγγύης διαμορφώνεται στα 71,5 ευρώ (1.001/14). Αυτός από την 1η Ιανουαρίου 2021 θα δει τον μισθό του αυξημένο κατά 71,5 ευρώ.

Δεν θα ισχύσει ωστόσο το ίδιο για τους μισθωτούς του Δημοσίου.

• Μισθωτός του Δημοσίου με ετήσιο καθαρό εισόδημα 15.000 ευρώ πληρώνει σήμερα όπως και ο μισθωτός του ιδιωτικού τομέα εισφορά 66 ευρώ σε ετήσια βάση. Ωστόσο, έχει μηνιαία παρακράτηση εισφοράς αλληλεγγύης 5,5 ευρώ (66/12), την οποία θα εξακολουθήσει να καταβάλει και το 2021.
• Μισθωτός του Δημοσίου με ετήσιο καθαρό εισόδημα 35.000 ευρώ πληρώνει ετησίως συνολική εισφορά αλληλεγγύης 1.001 ευρώ και σε μηναία βάση παρακρατούνται από το μισθό του 83,42 ευρώ (1.001/12). Αυτό το ποσό θα συνεχίσει να τον επιβαρύνει και το 2021.

Λόγω της προφανούς διάκρισης ήδη υπάρχουν φωνές που χαρακτηρίζουν ως αντισυνταγματική τη διαφορετική αυτή μεταχείριση που επιφυλάσσει η κυβέρνηση στους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, στους επαγγελματίες και στους αγρότες, έναντι των εργαζομένων στο Δημόσιο, των συνταξιούχων και των εισοδηματιών.

Πηγή: cnn.gr