Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας ανέφερε ότι η ‘Αγκυρα βρίσκεται σε επαφή με τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και χώρες της περιοχής, εκτιμώντας παράλληλα ότι το Ιράν παραμένει ανοιχτό σε παρασκηνιακές διπλωματικές επαφές παρά την ένταση.

«Από την έναρξη του πολέμου συζητάμε ειλικρινά με όλους. Αλλά αυτή τη φορά οι συνθήκες είναι διαφορετικές, επειδή οι χώρες με τις οποίες συνεργαζόμαστε περισσότερο στην περιοχή βρίσκονται τώρα υπό πυρά, υπό επίθεση. Αυτό τις φέρνει σε μια διαφορετική θέση. Ιδιαίτερα οι Καταριανοί, οι Σαουδάραβες, οι Εμιρατιανοί, ξέρετε, βρίσκονται υπό επίθεση. Ο τρόπος με τον οποίο ξεκίνησε ο πόλεμος και ο τρόπος με τον οποίο κλιμακώθηκε είναι λανθασμένος και ένα τεράστιο σφάλμα εκ μέρους όλων. Γι’ αυτό μιλάμε με τους Ευρωπαίους, μιλάμε με τους Αμερικανούς και με ορισμένες χώρες της περιοχής», δήλωσε ο Τούρκος ΥΠΕΞ, επισημαίνοντας ωστόσο ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμία σοβαρή πρωτοβουλία για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, αλλά ότι πιστεύει ότι το Ιράν είναι ανοιχτό σε παράλληλες συνομιλίες.

«Οι συνθήκες δεν ευνοούν ιδιαίτερα» τη διπλωματία αυτή τη στιγμή, δήλωσε ο Φιντάν, αν και ο ίδιος προσπαθεί να πείσει τους Ιρανούς να σταματήσουν αυτές τις επιθέσεις.

«Το Ιράν νιώθει προδομένο – Απαιτείται σχέδιο τελικής έκβασης»

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι βρίσκεται σε τακτική επικοινωνία με τον Ιρανό ομόλογό του και εκτίμησε ότι η Τεχεράνη θεωρεί πως δέχθηκε επίθεση ενώ βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις.

Όπως είπε: «Νομίζω ότι κάθε δύο ή τρεις ημέρες μιλώ με τον Ιρανό ομόλογό μου. Και η αίσθησή μου είναι ότι αισθάνονται προδομένοι, επειδή για δεύτερη φορά δέχθηκαν επίθεση, ενώ βρίσκονταν σε συνομιλίες. Γι’ αυτό πιστεύω ότι δεν υπάρχει λόγος να αναφέρονται δημόσια στις συζητήσεις. Η εκτίμησή μου είναι ότι είναι ανοιχτοί σε οποιαδήποτε λογική παρασκηνιακή διπλωματία. Τουλάχιστον θα έπρεπε να είναι. Νομίζω ότι ορισμένα μηνύματα ίσως μεταφέρονται μπρος-πίσω. Αλλά πρώτα απ’ όλα πρέπει να αντιληφθούμε τον σαφή ορισμό των στρατιωτικών στόχων των ΗΠΑ. Νομίζω ότι ο πρόεδρος Τραμπ ορίζει κατά καιρούς αυτούς τους στρατιωτικούς στόχους. Πρέπει να υπάρξει ένα σχέδιο για τελική έκβαση».

«Κρατάμε στάση άμυνας»

Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας τόνισε ότι η Τουρκία, παρά τις στρατιωτικές της δυνατότητες, δεν επιθυμεί να εμπλακεί στη σύγκρουση.

Ο Χακάν Φιντάν ανέφερε: «Όπως γνωρίζετε, και όπως έχει καταστήσει πολύ σαφές ο πρόεδρός μας, η Τουρκία είναι μια πολύ ικανή χώρα, αλλά σε αυτή την περίπτωση δεν θέλουμε να παρασυρθούμε στον πόλεμο, γιατί δεν πρέπει να προκληθούμε και δεν πρέπει να συρθούμε σε πόλεμο. Η στάση μας αυτή τη στιγμή είναι αμυντική. Οι μονάδες του ΝΑΤΟ είναι αυτή τη στιγμή πολύ αποτελεσματικές στην αναχαίτιση πυραύλων. Ο πρωταρχικός μας στόχος είναι να μην μπούμε σε αυτόν τον πόλεμο».

Η Τουρκία δεν θα απαντήσει στο Ιράν

Ιρανοί αξιωματούχοι επέμειναν ότι δεν εκτόξευσαν πυραύλους κατά της Τουρκίας, αν και τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι πύραυλοι προήλθαν από το Ιράν, δήλωσε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών.

Αποκλείει στρατιωτική αντίδραση σε αυτό το στάδιο, λέγοντας ότι τα αμυντικά συστήματα του ΝΑΤΟ ήταν αποτελεσματικά και ότι ο «πρωταρχικός στόχος» της ‘Αγκυρας είναι να παραμείνει εκτός της σύγκρουσης.

«Γνωρίζω ότι μας προκαλούν και θα μας προκαλούν, αλλά αυτός είναι ο στόχος μας», είπε. «Θέλουμε να μείνουμε εκτός αυτού του πολέμου», υπογράμμισε.

Σε χρήση από το ΝΑΤΟ-ΗΠΑ η βάση Ιντζιρλίκ

Όπως παραδέχτηκε ο Χακάν Φιντάν, η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και μια αεροπορική βάση στη νότια Τουρκία χρησιμοποιείται από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών στρατευμάτων.

Πρόταση για περιφερειακή διπλωματία

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε την πρόταση της ‘Αγκυρας για διάλογο μεταξύ των περιφερειακών χωρών και του Ιράν, πέρα από το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος.

Όπως δήλωσε: «Είπα ότι οι Αμερικανοί και οι Ιρανοί μπορούν να συζητήσουν πλήρως το πυρηνικό ζήτημα και εμείς, ως χώρες της περιοχής, μπορούμε να μαζευτούμε και να συζητήσουμε με το Ιράν τα άλλα δύο ζητήματα. Κατά την άποψή μας, πέρα από το ό,τι το ζήτημα του Ιράν με τις ΗΠΑ είναι το πυρηνικό ζήτημα, υπάρχουν επίσης ζητήματα εμπιστοσύνης που συνεχίζουν να υφίστανται στην περιοχή».

Σκληρή κριτική στο Ισραήλ

Ο Φιντάν άσκησε έντονη κριτική στην πολιτική του Ισραήλ, κατηγορώντας την ισραηλινή ηγεσία ότι επιδιώκει την κλιμάκωση της σύγκρουσης.

«Αν κοιτάξετε τους Ισραηλινούς, επιδιώκουν το χειρότερο δυνατό σενάριο, επειδή δεν πληρώνουν το τίμημα. Το τίμημα το πληρώνει η περιοχή. Το πληρώνουν οι Αμερικανοί, το πληρώνουν οι Ευρωπαίοι. Εκείνοι βρίσκονται πάντα σε πολύ καλή θέση. Έτσι έχουν οικοδομήσει το σύστημα σε όλο τον κόσμο. Οι Ισραηλινοί πραγματικά δεν ενδιαφέρονται. Θέλουν να δουν το Ιράν, ως χώρα και ως έθνος, να εξαφανίζεται. Και το λένε πολύ ξεκάθαρα, είναι πολύ εκδικητικοί. Δεν υπάρχει τρόπος να τους συνεφέρεις. Όχι, δεν είναι δυνατό. Αλλά η υπόλοιπη διεθνής κοινότητα μπορεί να συνεργαστεί για να αντιμετωπίσει τα υπάρχοντα προβλήματα, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας του Ισραήλ στην περιοχή. Γιατί ο Νετανιάχου δεν μπορεί να φέρει την ασφάλεια στους Ισραηλινούς. Μπορεί μόνο να φέρει πόλεμο στους Ισραηλινούς», ανέφερε.

Αβεβαιότητα για την κατάσταση του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν

Απαντώντας σε ερώτηση για την κατάσταση της υγείας του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, ο Φιντάν δήλωσε ότι οι πληροφορίες είναι περιορισμένες.

Όπως είπε: «Αυτό είναι ένα ερώτημα στο οποίο δεν γνωρίζουμε την πραγματική απάντηση. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι είναι ζωντανός και λειτουργεί κανονικά. Νομίζω ότι έχει τραυματιστεί εν μέρει ως αποτέλεσμα της επίθεσης, αλλά εξακολουθεί να ασκεί τα καθήκοντά του».

Ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών εκτίμησε ότι οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο στη διαχείριση του πολέμου στο Ιράν, λόγω των εξελίξεων στην ηγεσία της χώρας.

Ο Χακάν Φιντάν ανέφερε: «Νομίζω ότι η διαδικασία εκλογής ενός νέου ηγέτη και η κατάσταση της υγείας του νέου ηγέτη δημιούργησαν ένα κενό. Πιστεύω ότι αυτό το κενό καλύφθηκε από την ανώτατη διοίκηση των Φρουρών της Επανάστασης. Αυτοί τώρα διεξάγουν τον πόλεμο και ηγούνται των επιχειρήσεων. Δομικά, όπως έχουν αναφέρει, διαθέτουν αυτόνομα κέντρα διοίκησης και ελέγχου και διαφορετικές στρατιωτικές μονάδες».

«Πιστεύω πραγματικά ότι (σ.σ. οι Μητσοτάκης και Γεραπετρίτης) έχουν αυτή την πρόθεση και την ικανότητα. Υπάρχει όμως ένας άνθρωπος που ονομάζεται Δένδιας, υπάρχει και το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται» είπε ο Τούρκος υπουργός και πρόσθεσε ότι «ο πολιτικός ανταγωνισμός δυστυχώς δεν δημιουργεί ένα περιβάλλον που να ευνοεί την επίλυση τέτοιων στρατηγικών προβλημάτων στην ελληνική πολιτική».

Τουρκική πονηριά, θα μου πείτε. Στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό ο Φιντάν εμφανίζει τους Μητσοτάκη, Γεραπετρίτη πρόθυμους για “επίλυση στρατηγικών προβλημάτων (σ.σ η ελληνική θέση κάνει λόγο για μία και μοναδική διαφορά), δρά, από την άλλη, ως “διαφημιστής” του Δένδια στο λεγόμενο “πατριωτικό” ακροατήριο της Ν.Δ και της δεξιάς γενικότερα.

Ενδεχομένως, όμως, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών να είχε υπ όψιν του και κάτι ακόμα. Ό,τι ο υπουργός Άμυνας δεν θα μετάσχει στην πολυμελή ελληνική κυβερνητική αντιπροσωπεία για τη συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας- Τουρκίας! Δικαιολογία -και μάλιστα σημαντική- υπάρχει, όμως θα βρεθούν ίσως κάποιοι να πουν ότι ο Φιντάν έκλεισε την πόρτα στον Δένδια και ότι πολιτικά είναι “ανεπιθύμητος” στην Τουρκία.

Ποιοί θα πάνε με τον Μητσοτάκη στην Άγκυρα

Σύμφωνα με πληροφορίες μαζί με τον πρωθυπουργό στην τουρκική πρωτεύουσα θα ταξιδέψουν ο επικεφαλής του διπλωματικού γραφείου Μίλτων Νικολαΐδης και η σύμβουλός του επί διεθνών θεμάτων Αριστοτελία Πελώνη.

Από τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι τον Κυριάκο Μητσοτάκη θα συνοδεύουν ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο υφυπουργός Χάρης Θεοχάρης, καθώς και οι υπουργοί Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης και η Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Δεν θα μετέχει στην αντιπροσωπεία ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, ο οποίος θα βρίσκεται στις Βρυξέλλες για τη ΝΑΤΟϊκή σύνοδο των ομολόγων του. Βεβαίως, μέχρι την τελευταία στιγμή ας κρατήσουμε επιφυλάξεις, ίσως ο πρωθυπουργός να ζητήσει από τον υπουργό Άμυνας να πάει στην Άγκυρα ακριβώς λόγω της υπονομευτικής επίθεσης Φιντάν.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, επιτέθηκε προσωπικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη. «Δεν βλέπουμε κανέναν πρωθυπουργό, εκτός από τον Έλληνα πρωθυπουργό, να πηγαίνει στο Τελ Αβίβ για να ποζάρει για φωτογραφίες. Κανείς δεν πηγαίνει. Γιατί δεν πηγαίνουν; Οι Ευρωπαίοι ηγέτες γνωρίζουν ότι το να βγάζουν φωτογραφίες μαζί του (σ.σ.: με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου) αυτές τις μέρες δεν είναι ευχάριστο. Ούτε αυτός (σ.σ.: ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου) μπορεί να πάει πουθενά. Ίσως έρθει τελικά εκεί (σ.σ.: στην Ελλάδα)» είπε χαρακτηριστικά.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τη βούληση της Ουάσινγκτον να επανεκκινήσουν οι σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ, ο Χακάν Φιντάν επανέλαβε πως «η βούληση και το όραμα του προέδρου μας είναι εξαιρετικά σαφή». Όπως είπε, η Άγκυρα έχει αναγνωρίσει εδώ και δεκαετίες το Ισραήλ, αλλά η απόφαση για περιορισμό των σχέσεων οφείλεται, κατά τον ίδιο, σε «γενοκτονία» στη Γάζα μετά την 7η Οκτωβρίου.

«Όταν οι Ισραηλινοί σταματήσουν την καταπίεση και τον διωγμό των Παλαιστινίων, η Τουρκία δεν θα έχει κανένα πρόβλημα με την εξομάλυνση. Αλλά όσο συνεχίζονται αυτές οι περιφερειακές πολιτικές, η αποκατάσταση των σχέσεων δεν είναι δυνατή ούτε για εμάς, ούτε για πολλές άλλες χώρες», δήλωσε.

Σπύρος Σιδέρης

Αντιθέτως, ο Φιντάν παραμένει στο προσκήνιο και, για πολλούς αναλυτές, δεν είναι απλώς ένας υπουργός, αλλά ένας εν δυνάμει διάδοχος στο AKP και, σε βάθος χρόνου, ένας πιθανός υποψήφιος για την κορυφή της τουρκικής εξουσίας.

Η συζήτηση για τη «μετά Ερντογάν» εποχή δεν είναι τυχαία. Οι διαδικασίες για αναθεώρηση του Συντάγματος, που θα επέτρεπαν στον Ερντογάν να διεκδικήσει εκ νέου την προεδρία, προχωρούν αργά και με εμφανείς δυσκολίες. Ταυτόχρονα, η δημόσια εικόνα του Τούρκου προέδρου – στις ομιλίες, στις συνεντεύξεις και στις καθημερινές του εμφανίσεις – δίνει, σύμφωνα με αρκετούς παρατηρητές, την εντύπωση ενός ηγέτη κουρασμένου, που ενδεχομένως αναζητεί τρόπο να διασφαλίσει την πολιτική κληρονομιά του περισσότερο παρά να ανοίξει νέο κύκλο εξουσίας.

• Σε αυτό το πλαίσιο, ο Χακάν Φιντάν εμφανίζεται ως μια ιδιότυπη φιγούρα. Δεν προέρχεται από τον κλασικό κομματικό μηχανισμό του AKP, ούτε έχει μακρά διαδρομή σε εκλεγμένα αξιώματα. Η ισχύς του πηγάζει αλλού: από την πρόσβαση στον πυρήνα της εξουσίας, από τη γνώση των μηχανισμών ασφαλείας και πληροφοριών και από την προσωπική σχέση εμπιστοσύνης που οικοδόμησε με τον Ερντογάν όλα αυτά τα χρόνια. Μαζί με τον νυν επικεφαλής της ΜΙΤ, Ιμπραχίμ Καλίν, θεωρείται από τα στελέχη που γνωρίζουν τον Τούρκο πρόεδρο όσο λίγοι – περισσότερο ακόμη και από ιστορικά στελέχη του κόμματος.

Το τελευταίο διάστημα, ωστόσο, κάτι αλλάζει. Ο Φιντάν, που ως επικεφαλής της ΜΙΤ είχε δώσει μόλις μία συνέντευξη σε όλη του τη θητεία, εμφανίζεται πλέον πολύ πιο πρόθυμος να μιλήσει δημόσια. Πολλαπλασιάζονται οι ομιλίες, οι δηλώσεις, αλλά και τα βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα, όπου παρουσιάζεται με σχεδόν ηρωική αισθητική, συχνά υπό τους ήχους οθωμανικών εμβατηρίων. Για τους επικριτές του, αυτή η εικόνα δεν είναι αυθόρμητη: αποτελεί μέρος μιας επικοινωνιακής προετοιμασίας για έναν ρόλο πολύ μεγαλύτερο από αυτόν του υπουργού Εξωτερικών.

Κομβικό στοιχείο στην αφήγηση γύρω από τον Φιντάν είναι η φήμη του ως «στρατηγικού νου». Οι υποστηρικτές του επιμένουν ότι πρόκειται για έναν άνθρωπο με βαθιά γνώση των διεθνών σχέσεων και των σύγχρονων στρατηγικών θεωριών. Οι επικριτές του, αντίθετα, σημειώνουν ότι – σε αντίθεση με τον Αχμέτ Νταβούτογλου και το δόγμα του «Στρατηγικού Βάθους» – ο Φιντάν δεν έχει παρουσιάσει μέχρι σήμερα ένα συνεκτικό θεωρητικό έργο που να τεκμηριώνει αυτή τη φήμη.

Εδώ ακριβώς παρεμβαίνει ένα ιντριγκαδόρικο στοιχείο: η φερόμενη προσήλωσή του στην κινεζική φιλοσοφία και ειδικότερα στο κλασικό έργο «Ι Τσινγκ» (Το Βιβλίο των Αλλαγών). Στα τουρκικά μέσα, το βιβλίο αυτό έχει παρουσιαστεί σχεδόν μυθικά ως «το βιβλίο κάτω από το μαξιλάρι του Χακάν Φιντάν». Πρόκειται για ένα από τα αρχαιότερα φιλοσοφικά και στρατηγικά κείμενα της Κίνας, που χρησιμοποιήθηκε επί αιώνες ως οδηγός για ηγεμόνες, στρατηγούς και διοικητές.

• Το «Ι Τσινγκ» δεν είναι απλώς ένα φιλοσοφικό βιβλίο, αλλά ένα εργαλείο σκέψης που αντιμετωπίζει την εξουσία ως διαδικασία προσαρμογής και όχι ως άσκηση ωμής ισχύος. Μέσα από σύμβολα και ερμηνείες, διδάσκει ότι ο ηγέτης οφείλει να αναγνωρίζει πότε πρέπει να κινηθεί, πότε να περιμένει και πότε να αλλάξει πορεία. Γι’ αυτό και επί αιώνες αποτέλεσε σημείο αναφοράς για αυτοκράτορες, στρατηγούς και κρατικούς αξιωματούχους στην Κίνα.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Φιντάν δεν αποχωρίζεται το «Ι Τσινγκ» ούτε στα ταξίδια του και επανέρχεται συχνά στα αποσπάσματά του, αναζητώντας πρότυπα σκέψης που δίνουν έμφαση στην προσαρμογή, στην πρόβλεψη των εξελίξεων και στη διαχείριση της ισχύος χωρίς μετωπικές συγκρούσεις. Για τους υποστηρικτές του, αυτή η προσέγγιση εξηγεί και τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε κρίσιμες στιγμές, όπως η αντιμετώπιση των δικτύων του Φετουλάχ Γκιουλέν και το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016.

• Οι επικριτές του, πάντως, ειρωνεύονται αυτή τη «στροφή στην Ανατολή», υποστηρίζοντας ότι ένας επίδοξος ηγέτης της Τουρκίας θα έπρεπε να αντλεί έμπνευση περισσότερο από την εγχώρια πνευματική παράδοση, παρά από ένα κινεζικό, σχεδόν μαντικό, κείμενο. Η αντιπαράθεση αυτή, ωστόσο, αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο: ότι η μάχη για τη διαδοχή στο AKP δεν θα είναι μόνο πολιτική, αλλά και ιδεολογική.

Αν τελικά το κυβερνών κόμμα παραμείνει στην εξουσία και ο Ερντογάν επιλέξει – ή αναγκαστεί – να ανοίξει τον δρόμο για τον διάδοχό του, τα διλήμματα θα είναι σαφή. Από τη μία, ο Ιμπραχίμ Καλίν, με αναφορές στη δυτική πολιτική σκέψη και τον ισλαμικό φιλοσοφικό λόγο. Από την άλλη, ο Χακάν Φιντάν: ένας άνθρωπος της σιωπής, της μυστικής διπλωματίας και – όπως λένε οι ίδιοι οι υποστηρικτές του – της στρατηγικής υπομονής. Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση έχει ήδη ξεκινήσει. Και αυτό, από μόνο του, δείχνει ότι στην Τουρκία το παρασκήνιο αρχίζει σιγά σιγά να μετατρέπεται σε προσκήνιο.

Ειδικότερα, σε ομιλία του ενώπιον της επιτροπής του τουρκικού κοινοβουλίου για τον προϋπολογισμό, ο υπουργός Εξωτερικών ανέφερε:

«Η διαδικασία των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης αναβίωσε μετά τους σεισμούς της 6ης Φεβρουαρίου (σ.σ. του 2023). Η τελευταία συνάντηση πραγματοποιήθηκε στη Σμύρνη στις 23 Οκτωβρίου του 2025.

Από την άλλη πλευρά, συνεχίζουμε με αποφασιστικότητα όλες τις απαραίτητες πρωτοβουλίες κατά των περιορισμών και των άδικων πρακτικών αναφορικά με την εκπαίδευση, τη θρησκευτική ελευθερία και άλλα θεμελιώδη δικαιώματα που αντιμετωπίζει η τουρκική μειονότητα (sic) της Δυτικής Θράκης και οι ομοεθνείς μας στα Δωδεκάνησα.

Διατηρώντας τη βούλησή μας να αναπτύξουμε τις σχέσεις μας με την Ελλάδα στη βάση της καλής γειτονίας, θα συνεχίσουμε με την ίδια αποφασιστικότητα την στάση μας που προστατεύει τα εθνικά μας συμφέροντα και τα δικαιώματα των ομοεθνών μας».

Σχετικά με το Κυπριακό

Αναφερόμενος στο Κυπριακό, ο Τούρκος ΥΠΕΞ είπε «ότι η πιο ρεαλιστική λύση περνά μέσα από τη συνύπαρξη δύο κρατών στο νησί». Επισήμανε δε ότι η Τουρκία θέλει να δει το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ως μια περιοχή σταθερότητας και ευημερίας όπου θα είναι σεβαστά τα νόμιμα συμφέροντα όλων των μερών, ο Χακάν Φιντάν είπε τα εξής:

«Συνεχίζουμε τις προσπάθειές μας με όλες μας τις δυνάμεις για την εξεύρεση μιας δίκαιης, διαρκούς, βιώσιμης και ρεαλιστικής λύσης στο Κυπριακό, που αποτελεί εθνική μας υπόθεση. Διατυπώσαμε με σαφήνεια τις εποικοδομητικές και προσανατολισμένες προς το αποτέλεσμα προτάσεις μας στις άτυπες συνόδους διευρυμένης μορφής που πραγματοποιήθηκαν στη Γενεύη τον Μάρτιο και στη Νέα Υόρκη τον Ιούλιο.

Κατά την πρώτη του επίσκεψη στο εξωτερικό που πραγματοποίησε την περασμένη εβδομάδα στη χώρα μας ο Τουφάν Ερχιουρμάν, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου (sic) τον Οκτώβριο, ο πρόεδρός μας τόνισε ότι η πιο ρεαλιστική λύση στο Κυπριακό περνάει από τη συνύπαρξη των δύο κρατών στο νησί.

Ως μητέρα πατρίδα και εγγυήτρια χώρα, θα συνεχίσουμε και το επόμενο διάστημα, όπως και στο παρελθόν, τις προσπάθειές μας για την ειρήνη, την ευημερία και την ανάπτυξη του τουρκοκυπριακού λαού, στο πλαίσιο των ιστορικών, νομικών και ανθρωπιστικών μας ευθυνών και σύμφωνα με τις πραγματικότητες του νησιού».

Σχετικά με την εμβάθυνση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ

Αναφέροντας ότι συνεχίζονται οι προσπάθειες για την εμβάθυνση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας, καθώς και για την επίτευξη του στόχου του ετήσιου όγκου εμπορίου των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ο Fidan είπε τα εξής: «Ταυτόχρονα, συνεχίζουμε με αποφασιστικότητα τις πρωτοβουλίες μας για την άρση όλων των περιορισμών και των κυρώσεων στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του προέδρου μας στην Ουάσιγκτον στις 25 Σεπτεμβρίου, συζητήσαμε διεξοδικά αυτά τα θέματα με την αμερικανική πλευρά. Βλέπουμε με ικανοποίηση ότι και η αμερικανική κυβέρνηση έχει την ίδια βούληση και είναι έτοιμη να προωθήσει τη στρατηγική μας εταιρική σχέση σε κάθε τομέα με τρόπο που αρμόζει σε δύο μακροχρόνιους συμμάχους.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης μας στις ΗΠΑ που πραγματοποιήσαμε την περασμένη εβδομάδα, διοργανώσαμε μια περιεκτική συνάντηση με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Ρούμπιο, τον ειδικό απεσταλμένο για τη Μέση Ανατολή Γουίτκοφ και τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Αγκυρα και Ειδικό Απεσταλμένο για τη Συρία Μπάρακ. Διεξάγουμε έναν στενό διάλογο με την κυβέρνηση Trump σε μια ευρεία γεωγραφία που εκτείνεται από τη Γάζα έως τη Συρία, την Ουκρανία έως τον Καύκασο».

«Θα ξεκινήσει νέα εποχή στις σχέσεις Τουρκίας – ΕΕ»

Τονίζοντας ότι η Τουρκία με τους ρόλους που έχει αναλάβει και τις συνεισφορές της στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ είναι μεταξύ των χωρών που στηρίζουν περισσότερο τη διατλαντική ασφάλεια, ο Φιντάν δήλωσε:

«Το γεγονός ότι θα φιλοξενήσουμε τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ το επόμενο έτος σε αυτήν την κρίσιμη περίοδο αποτελεί ουσιαστικά μια ένδειξη αυτής της θέσης μας. Το ότι η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας δεν μπορεί να διαμορφωθεί χωρίς να συνυπολογιστούν ο ρόλος, οι δυνατότητες και οι ικανότητες της Τουρκίας, δηλώνεται και από τους Ευρωπαίους συνομιλητές μας.

Αντίστοιχα, το τελευταίο διάστημα η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει αυξήσει το διάλογο και τη συνεργασία της με τη χώρα μας, ιδίως σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και συνδεσιμότητας. Κατά την προσεχή περίοδο, οι κύριες προτεραιότητές μας στο πλαίσιο των σχέσεών μας με την Ε.Ε. είναι η επικαιροποίηση της τελωνειακής ένωσης, η επιτάχυνση του διαλόγου για την απελευθέρωση των θεωρήσεων, το να έχουν συμπληρωματικές ιδιότητες/πτυχές οι μηχανισμοί ασφάλειας και άμυνας της Ε.Ε. σε σχέση με το ΝΑΤΟ και η συμπερίληξη της χώρας μας σε αυτά.

Πιστεύουμε ότι θα ξεκινήσει μια νέα εποχή στις σχέσεις Τουρκίας-Ευρωπαϊκής Ενωσης στη βάση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και του κοινού συμφέροντος σε περίπτωση που ενεργήσει και η Ευρωπαϊκή Ενωση με στρατηγικό όραμα».

Φυσικά, δεν συνιστά κάποια αιφνίδια κίνηση καλής προαίρεσης από την Άγκυρα, τουναντίον είναι απολύτως συνυφασμένη με τη γεωπολιτική συγκυρία, και την κυοφορούμενη αμερικανική παρέμβαση για “διευθετήσεις” από το ουκρανικό μέτωπο έως τη Γάζα, καθώς και τη δημιουργία ζώνης ασφαλείας στη Ν.Α Μεσόγειο που θα επιτρέψει απρόσκοπτα τις δραστηριότητες των αμερικανικών κολοσσών Chevron και Exxon Mobil. Κατ’ αναλογία, για παρόμοιους λόγους εκφωνήθηκε και η ελληνική πρόταση (από τον Κυρ. Μητσοτάκη στη Βουλή) για την πενταμερή των παράκτιων χωρών στην ίδια περιοχή (Ελλάδα, Τουρκία, Αίγυπτος, Λιβύη, και Κύπρος).

Η κίνηση Φιντάν, βεβαίως, λαμβάνει υπόψη της και την άλλη (πολύ σημαντική για την Τουρκία) συγκυρία της οριστικοποίησης –πιθανότατα μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου– του σχήματος των κρατών που θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα (κοινής άμυνας ΕΕ, τρίτων χωρών, και αμυντικών βιομηχανιών) SAFE. O Ταγίπ Ερντογάν έχει εξασφαλίσει τη σύμφωνη γνώμη της μεγάλης πλειονότητας των ευρωπαϊκών κρατών, με μοναδικές αντιστάσεις από την Ελλάδα, την Κύπρο, και έως ένα βαθμό τη Γαλλία.

Θα μπορούσε, ως εκ τούτου, να εκληφθεί και ως μία προετοιμασία για “blame game”, εφόσον εκδηλωθεί ελληνοκυπριακό βέτο: η Αγκυρα ίσως προβάλλει την πρόταση Φιντάν εξισορροπιστικά με τον ελληνικό όρο για άρση του casus belli, θα ισχυριστεί, δηλαδή, ότι ένας διάλογος για το εύρος των χωρικών υδάτων, που θα περιλαμβάνει σε κάποιες περιοχές του Αιγαίου και τα 12 μίλια, ισοδυναμεί με απενεργοποίηση της απόφασης της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης προ τριακονταετίας.

Η κατάσταση περιπλέκεται, κι αυτό, ας μην το ξεχνάμε, συμβαίνει σε προεκλογικό χρόνο, κάτι που δυσκολεύει τους χειρισμούς της κυβέρνησης- και οιασδήποτε κυβέρνησης.

Φάνηκε, άλλωστε, από τις πρώτες πολιτικές και μιντιακές αντιδράσεις, αρκετές από τις οποίες εκτείνονται από κραυγές περί επικείμενης μειοδοσίας, μέχρι την ύπαρξη κρυφής ατζέντας.

Οι εκφωνούντες τα παραπάνω, σκοπίμως ξεχνούν μερικά βασικά πράγματα: Πρώτον, ότι το αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας μας για επέκταση των χωρικών υδάτων περιλαμβάνει (στη σχετική σύμβαση, όχι, είναι αλήθεια, και στην πολιτική ρητορική) τη λέξη “έως” (τα 12 μίλια). Και μπορεί να ασκηθεί μονομερώς (έχει εξαιρεθεί από την δικαιοδοσία του Δικαστηρίου της Χάγης), ως εκ τούτου δεν συνδέεται με την οριοθέτηση ΑΟΖ-υφαλοκρηπίδας. Δεύτερον, αυτή ακριβώς η συζήτηση (περί εύρους), θα μπορούσε, θεωρητικά προς το παρόν, να δημιουργήσει περιβάλλον για το επόμενο βήμα συζήτησης της “μίας και μόνης διαφοράς” (της εθνικής πάγιας θέσης) που θα περιλαμβάνεται σε ένα συνυποσχετικό που θα μας οδηγήσει στη Χάγη.

Ο Φιντάν, εκ του πονηρού, επισήμανε ότι ο Ερντογάν διαθέτει την εσωτερική πολιτική ισχύ να κάνει σχετικά βήματα, η δε ελληνική κυβέρνηση, όπως υπονόησε, μάλλον όχι, καθώς, όπως είπε, καθιστά την εξωτερική της πολιτική πιόνι στην σκακιέρα εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης.

Το ζήτημα, ωστόσο, είναι όχι, μόνο, πώς βλέπουμε εμείς την κίνηση Φιντάν, αλλά πώς θα την αντιμετωπίσει ο ευρωπαϊκός και αμερικανικός παράγοντας. Ο μεν πρώτος είναι πιθανό να την αξιολογήσει θετικά, καθώς πρώτιστο μέλημά του είναι να εντάξει την Τουρκία στο SAFE, o δε δεύτερος, ο οποίος δεν διακατέχεται από την προσήλωσή του στο διεθνές δίκαιο, και προτιμά να επιλύει τις διαφορές σε δικηγορικά και …μεσιτικά γραφεία, ίσως διακρίνει “παράθυρο ευκαιρίας” για επείγουσες διευθετήσεις στην περιοχή μας.

Εν κατακλείδι, είτε πρόκειται για ουσιαστική κίνηση της Άγκυρας, με την αυτοπεποίθηση του αναβαθμισμένου ρόλου της, είτε για την απαρχή ενός “blame game”, η κυβέρνηση θα κληθεί να δώσει απαντήσεις και να κάνει χειρισμούς. Και θα φτάσει η ώρα που, ο πρωθυπουργός θα πιέζεται από τα δεξιά (Σαμαράς, Βελόπουλος, Λατινοπούλου), με κίνδυνο να περιπέσει σε καθεστώς (προεκλογικής) αδράνεις, ενώ από το κέντρο και τα αριστερά (Ανδρουλάκης, Φάμελλος, Χαρίτσης, και …σύντομα Τσίπρας) είναι πιθανό να βρει ηπιότερους και διαλλακτικότερους συνομιλητές. Τροφή για σκέψη…

Ο Χακάν Φιντάν εκκινεί από μία θέση που δείχνει να αποκτά ενδιαφέρον στην σημερινή γεωπολιτική συγκυρία: ό,τι, δηλαδή, η ισχυρή και ακλόνητη παρουσία του Ταγίπ Ερντογάν στην τουρκική ηγεσία διαθέτει την “πολιτική νομιμότητα” να προχωρήσει στην επίλυση των προβλημάτων με την Ελλάδα και την Κύπρο. Παρότι δεν αποσαφηνίσει τι ακριβώς εκλαμβάνει ως “προβλήματα” (η Ελλάδα επιμένει στην ύπαρξη μίας και μόνο διαφοράς), ίσως αποτελεί ένα σήμα για να προχωρήσουν οι χώρες σε ουσιαστικό διάλογο.

Από την άλλη, όμως, θέτει υπό αμφισβήτηση εάν, σε αντίθεση με την “ηγεμονία Ερντογάν” στη γειτονική χώρα, υπάρχει καθ΄ ημάς το αναγκαίο πολιτικό περιβάλλον για να προχωρήσει ένας τέτοιος διάλογος.

«Στην Ελλάδα, καμία πολιτική νομιμότητα δεν είναι αρκετά ισχυρή ώστε να τερματίσει τα προβλήματα με την Τουρκία», λέει χαρακτηριστικά.

Οι δε αιχμές του, σχετικά με το πόσο τα ελληνοτουρκικά ενσωματώνονται στην ελληνική πολιτική αντιπαράθεση, θα μπορούσαν να αξιολογηθούν ως μία έμμεση επέμβαση στα εσωτερικά πολιτικά πράγματα. Όμως, κάτι ανάλογο εκφωνείται και τα από την κυβέρνηση και τα κόμματα της αντιπολίτευσης για το πόσο η Τουρκία ανεβάζει τον διακόπτη της έντασης κάθε φορά που ο Ερντογάν δέχεται πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας του. “Αν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε απειλητική γλώσσα, η Τουρκία θα ανταποδώσει δέκα φορές περισσότερο. Δεν υπάρχει λόγος για αυτό.”, λέει, μάλιστα, σχεδόν απειλητικά.

Ο Χακάν Φιντάν εμφανίστηκε “διαβασμένος” σχετικά με όσα είπε ο Έλληνας πρωθυπουργός στη Βουλή (στη συζήτηση για την εξωτερική πολιτική), και τη στάση του όσον αφορά την προωθούμενη από τους Ευρωπαίους ένταξη της Τουρκίας στο SAFE.

Και απευθύνει πρόκληση για την επίλυση της εκκρεμότητας ως προς την οριοθέτηση της υφαλοπρηπίδας και της ΑΟΖ, αναφερόμενος στα χωρικά ύδατα στο Αιγαίο.

«Eγώ δεν αποδέχομαι τα 12 μίλια, εσύ δεν αποδέχεσαι τα 6 μίλια, αυτά μπορούν να συζητηθούν… σε ορισμένα σημεία… αυτά συζητήθηκαν με τις διερευνητικές επαφές, προχώρησαν σε κάποια σημεία. Το πρόβλημα στο Αιγαίο δεν είναι πρόβλημα το οποίο δεν μπορεί να επιλυθεί». Η αναφορά του, ουσιαστικά, τείνει σε έναν διάλογο για μία “μέση λύση”, μεταξύ των 6 και 12 μιλίων, ανά περιοχή, κάτι που, χωρίς να το δηλώνει, αφορά και το τουρκικό casus belli, ίσως, εν μέρει, να αποτελεί και μία έμμεση απάντηση στο ελληνικό αίτημα για άρση του, ώστε να συμφωνήσει η Ελλάδα στη συμμετοχή της Τουρκίας στο SAFE.

Εν κατακλείδι, είναι μάλλον η πρώτη φορά που η Τουρκία βάζει δημοσίως θέμα διευθέτησης της διαφοράς για την υφαλοκρηπίδα, και προτείνει διάλογο για μία τέτοια μέση λύση (ούτε έξι, ούτε δώδεκα μίλια). Κατά πόσο αυτό γίνεται για να ακουστεί στην Ευρώπη, ενόψη των διαπραγματεύσεων για το SAFE, και, ακόμα και με αμερικανική παρότρυνση, μένει να διαπιστωθεί.

Αναλυτικά η συνέντευξη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών

Εκτενείς ήταν οι αναφορές του Φιντάν στα ελληνοτουρκικά κατά την διάρκεια της συνέντευξής του. «Ο πρόεδρός μας δίνει ευκαιρία σε κάθε εκλεγμένο πρωθυπουργό της Ελλάδας. Δεν υπάρχει κανένας που να μην του έχει δώσει. Κοιτάξτε, ο πρόεδρός μας είναι ο μόνος άνθρωπος με πολιτική νομιμότητα που μπορεί να λύσει τα προβλήματα μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, Τουρκίας και Κύπρου. Το λέω αυτό με βάση μια ρεαλιστική πολιτική ανάλυση. Το γνωρίζουν οι Έλληνες, το γνωρίζουν οι Κύπριοι, το γνωρίζουν όλοι» σημείωσε, ενώ πρόσθεσε πως «Στην Ελλάδα, καμία πολιτική νομιμότητα δεν είναι αρκετά ισχυρή ώστε να τερματίσει τα προβλήματα με την Τουρκία».

«Η ελληνική πολιτική τροφοδοτείται από την αντιτουρκική στάση. Ας πούμε ότι υπάρχει μια υπόθεση διαφθοράς στο εσωτερικό, αμέσως βγάζουν το χαρτί της Τουρκίας. Έγινε ένα λάθος στο εσωτερικό, άρχισαν διαδηλώσεις, φέρνουν την Τουρκία στην ημερήσια διάταξη. Θέλω να απευθυνθώ και σε αυτούς από εδώ: Οι Τούρκοι και οι Έλληνες είναι πια οι αρχαίοι λαοί της περιοχής. Δηλαδή, πρέπει να βγούμε από αυτό το αδιέξοδο. Το μέλλον μας περιμένει. Ας καθίσουμε λοιπόν και ας συζητήσουμε με πολιτισμένο τρόπο τα υφιστάμενα προβλήματά μας. Αν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε απειλητική γλώσσα, η Τουρκία θα ανταποδώσει δέκα φορές περισσότερο. Δεν υπάρχει λόγος για αυτό. Ας μην χτίζουμε την πολιτική μας σε αυτή τη βάση. Χτίζουμε εμείς την πολιτική μας στην Τουρκία με βάση ανθελληνικές θέσεις; Μιλάμε μέρα – νύχτα για την Ελλάδα; Γιατί το κάνετε αυτό;» σημείωσε παράλληλα.

Παράλληλα πρόσθεσε πως «Το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός της Ελλάδας υπερηφανεύεται στο ελληνικό Κοινοβούλιο για το πώς δεν θα δεχτούν την Τουρκία στο πρόγραμμα SAFE για να υπερασπιστεί τον εαυτό του είναι ένα θέμα που πρέπει να διδάσκεται. Το σύστημα ασφάλειας της Ευρώπης, έχει καταληφθεί από μία ή δύο χώρες, όπως η Ελλάδα. Αυτές οι χώρες δεν έχουν καμία σχέση με την ασφάλεια της Ευρώπης. Όπως γνωρίζετε, το 1974 η Ελλάδα αποχώρησε από το στρατιωτικό σύμφωνο του ΝΑΤΟ και το 1980 επέστρεψε. Τότε η Τουρκία το αποδέχτηκε. Θα μπορούσε να μην το είχε αποδεχτεί».

«Τη Δευτέρα θα πραγματοποιηθεί η συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο. Είμαστε προσκεκλημένοι. Ελπίζουμε να πάμε εκεί. Ο Έλληνας συνάδελφός μας ζήτησε να πραγματοποιήσουμε μια συνάντηση εκεί. Ειλικρινά, δεν νομίζω ότι οι Έλληνες συνάδελφοί μας, οι συνομιλητές μας, είναι πολύ ικανοποιημένοι με αυτό το θέμα» σημείωσε επιπλέον.

«Επειδή η πολιτική βασίζεται στην εχθρότητα προς την Τουρκία, δηλαδή οι άνθρωποι εκεί αναγκαστικά λένε κάποια πράγματα για να υπερασπιστούν τον εαυτό τους. Αλλά όταν αυτά τα λόγια μετατρέπονται σε πράξεις, αυτό το παρακολουθούμε στενά. Ούτε οι αντιτουρκικές πρωτοβουλίες στην Ευρώπη, ούτε οι προσπάθειες στην Ανατολική Μεσόγειο δεν ξεφεύγουν της προσοχής μας. Έχουμε απίστευτα καλές ευκαιρίες για να τα λύσουμε με ειρηνικούς τρόπους. Υπάρχει η βούληση, ας λύσουμε αυτά τα προβλήματα. Δηλαδή, αν συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε απειλητική γλώσσα μεταξύ μας, αυτό δεν θα έχει καλή κατάληξη».

«Κοιτάξτε, δεν είμαστε η πρώτη χώρα που ξεκίνησε να μιλά αυτή τη γλώσσα. Εσείς χρησιμοποιείτε αυτή τη γλώσσα. Όταν χρησιμοποιείτε αυτή τη γλώσσα, μην περιμένετε να σας απαντήσουν με άλλη γλώσσα. Αλλά δεν θα είμαστε ποτέ οι πρώτοι που θα ξεκινήσουμε. Η πρώτη μας γλώσσα είναι ο χαιρετισμός, η ειρήνη. Ελάτε, ας συμφιλιωθούμε, ας καθίσουμε, ας μιλήσουμε. Αυτή είναι η μέθοδος του προέδρου μας».

«Eγώ δεν αποδέχομαι τα 12 μίλια, εσύ δεν αποδέχεσαι τα 6 μίλια, αυτά μπορούν να συζητηθούν… σε ορισμένα σημεία… αυτά συζητήθηκαν με τις διερευνητικές επαφές, προχώρησαν σε κάποια σημεία. Το πρόβλημα στο Αιγαίο δεν είναι πρόβλημα το οποίο δεν μπορεί να επιλυθεί», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Όλοι φοβούνται το εξής: Αν λύσω το τάδε πρόβλημα, θα έχει πολιτικό κόστος; Αυτό είναι το πρόβλημα στην Ελλάδα. Ελπίζουμε ότι, όσο ο κ. Μητσότακης είναι στην εξουσία, θα έχουμε την ευκαιρία να το κάνουμε αυτό».

«Όπως γνωρίζετε, η Κύπρος ήταν μία από τις δύο χώρες που φιλοξένησαν τη γενοκτονία στη Γάζα. Τώρα σκέφτονται να αποκατστήσουν αυτή την εικόνα με τις αεροπορικές μεταφορές. Ελπίζουμε ότι αυτό θα εξιλεώσει τις αμαρτίες τους, δηλαδή τώρα με την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Αλλά όπως γνωρίζετε, τα αεροπλάνα που απογειώθηκαν από την Κύπρο προκάλεσαν τον θάνατο πολλών Παλαιστινίων» σημείωσε μεταξύ άλλων ο Χ. Φιντάν σε συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό ULKE TV.

Πρώτον, επειδή επιβεβαιώνει πόσο βαθιά αντιδημοκρατικό είναι το καθεστώς Ερντογάν, αν, δε, αντικαταστήσετε το όνομα του Χουσεϊν Γκιουνάϊ με αυτό του Τζίμι Κίμμελ, μπορείτε να κατανοήσετε βαθύτερα πόσο ταιριάζουν ο αμερικανός με τον τούρκο πρόεδρο και πόσο μιλούν την ίδια γλώσσα.

Δεύτερον, διότι αποκαλύπτει ότι η ισοπεδωτική άποψη ότι ο Ερντογάν “τα πήρε όλα” στην Ουάσιγκτον και έβαλε τρία γκολ στην Ελλάδα από τα αποδυτήρια μάλλον δεν υιοθετείται από αρκετούς στην γείτονα. Εάν προσθέσετε και την αφελή (;) παραδοχή του Χακάν Φιντάν ότι τα τουρκικά μαχητικά ΚΑΑΝ για να πετάξουν πρέπει οι ΗΠΑ να παραδώσουν τους αναγκαίους κινητήρες (!), η εικόνα συμπληρώνεται.

Συμπέρασμα: δεν είναι μόνο καθ΄ ημάς που η εξωτερική πολιτική κινείται μεταξύ μαύρου και άσπρου, και εργαλειοποιείται από την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση. Συμβαίνει και στην Τουρκία. Κι αυτό είναι περισσότερο κακό για εμάς.

Εν κατακλείδι, η αλήθεια συνήθως βρίσκεται κάπου στη μέση, απαιτείται, όμως, μετριοπάθεια και μη οπαδική ματιά για να την δεις…

«Δεν μπορούμε να μιλήσουμε εκ μέρους των Σύρων. Η ασφάλεια της Συρίας πρέπει να αποφασιστεί από τους Σύρους. Αν θέλουν να συνεργαστούν με ορισμένες χώρες και ορισμένες διεθνείς κοινότητες, είναι ευπρόσδεκτοι. Αν θέλουν να κάνουν ορισμένες συνεννοήσεις με τους Ισραηλινούς, αυτό είναι δική τους υπόθεση».

Κατηγόρησε επίσης το Ισραήλ ότι εξαλείφει, μία προς μία, όλες τις δυνατότητες που ένα νέο κράτος μπορεί να χρησιμοποιήσει εναντίον του Ισλαμικού Κράτους και άλλων τρομοκρατικών απειλών. «Έτσι, βασικά, αυτό που κάνει το Ισραήλ κάνει στη Συρία δεν είναι να απειλεί μόνο την ασφάλεια της Συρίας, αλλά και να ανοίγει το δρόμο για μελλοντική αστάθεια της περιοχής. Δεν νομίζω ότι είναι καλό για το μέλλον του Ισραήλ στην περιοχή» υποστήριξε ο Χακάν Φιντάν.

Αναφορικά με τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών έναντι της Συρίας, ο Τούρκος ΥΠΕΞ δήλωσε: «Νομίζω ότι (σ.σ. οι ΗΠΑ) αναθεωρούν την πολιτική τους επειδή είναι μια νέα κυβέρνηση. Απλά επανεξετάζουν κάθε φάκελο και επανεξετάζουν επίσης και τον φάκελο της Συρίας. Καταλαβαίνουν ότι υπάρχει ανάγκη να γίνει μια αλλαγή στην πολιτική των κυρώσεων, διότι αυτή θεσπίστηκε για ένα διαφορετικό καθεστώς και με διαφορετική εκτίμηση της απειλής. Τώρα έχουμε μια νέα Συρία. Νομίζω ότι ότι η νέα Συρία απαιτεί μια διαφορετική προσέγγιση. Έτσι, ως φίλοι και σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, νομίζω ότι δίνουμε τις καλύτερες συμβουλές μας».

Ο Χακάν Φινάν αναφέρθηκε επίσης και στις κυρώσεις CAATSA και την αποβολή της χώρας του από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35, ως αντίδραση για την απόκτηση των ρωσικών αμυντικών συστημάτων S-400, υποστηρίζοντας ότι «είναι κάτι που δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί μεταξύ δύο μεγάλων συμμάχων του ΝΑΤΟ, δηλαδή τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Τουρκία». Χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή μία ιστορική ανωμαλία. «Νομίζω ότι πρέπει να διορθωθεί. Αυτό είναι που προσπαθούμε να κάνουμε με τη νέα κυβέρνηση» σημείωσε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών.