Από αυτούς, περίπου 1,2 εκατ. έχουν ήδη δει την επιστροφή στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, καθώς δεν διαπιστώθηκαν οφειλές προς την Εφορία.

Στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Σχεδίου της ΑΑΔΕ για το 2025, προβλέπεται η διενέργεια 4.200 στοχευμένων ελέγχων για επιστροφές ΦΠΑ, καθώς και 1.500 ελέγχων σε επιχειρήσεις για επιστροφές Φόρου Εισοδήματος Νομικών Προσώπων.

Οι έλεγχοι θα επικεντρωθούν σε περιπτώσεις με υψηλά ποσά επιστροφών, τα οποία κρίνονται δυσανάλογα σε σχέση τόσο με τις φετινές φορολογικές δηλώσεις όσο και σε εκείνες των περασμένων ετών, αλλά και σε αναντιστοιχίες κύκλου εργασιών.

Στο στόχαστρο μπαίνουν και όσοι υπέβαλαν τροποποιητικές δηλώσεις, οι οποίες η ανάλυση κινδύνου της ΑΑΔΕ χαρακτηρίζει ως «ύποπτες».

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία από την εκκαθάριση των φετινών φορολογικών δηλώσεων δείχνουν ότι 26.156 επιχειρήσεις έλαβαν πιστωτικά εκκαθαριστικά, με συνολικές επιστροφές ύψους 1,14 δισ. ευρώ – ποσό που αντιστοιχεί σε μέσο όρο περίπου 43.584 ευρώ.

Οι περιπτώσεις αυτές θα εξεταστούν εξονυχιστικά, ώστε να διαπιστωθεί αν προκύπτουν υπερβολικές επιστροφές, οι οποίες δεν δικαιολογούνται από τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα.

Η ΑΑΔΕ εφαρμόζει παράλληλα ένα ευρύτερο σχέδιο με τους εξής βασικούς άξονες:

• Επιστροφές φόρου εισοδήματος σε φορολογούμενους που δεν έχουν φορολογικές ή ασφαλιστικές οφειλές ή δέσμευση ενημερότητας, αποστέλλονται στην Τράπεζα της Ελλάδος για άμεση επιστροφή σε εβδομαδιαία βάση.
• Επιστροφές φόρου εισοδήματος σε φορολογούμενους που δεν έχουν ασφαλιστικές οφειλές ή δέσμευση ενημερότητας και έχουν φορολογικές οφειλές, συμψηφίζονται κεντρικά το πρώτο και το τρίτο δεκαήμερο κάθε μήνα, ενώ τρέχουν και κεντρικοί συμψηφισμοί
• Επιστροφές φόρου εισοδήματος που θα προκύψουν από δηλώσεις που θα υποβληθούν μετά την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ και μέχρι την εξόφλησή του, θα συμψηφίζονται κεντρικά και με τον φόρο αυτόν, όπως και με οποιαδήποτε άλλη φορολογική οφειλή.

Συγκεκριμένα, ο κύριος Χατζηδάκης επεσήμανε πως μόλις οι 3 στους ελεύθεροι επαγγελματίες προχώρησαν σε αμφισβήτηση του φόρου εισοδήματος που τους είχε επιβληθεί.

Ο κ. Χατζηδάκης σημείωσε πως η Ελλάδα έχει καταφέρει να παρουσιάζει πλεονάσματα στην εκτέλεση του προϋπολογισμού χωρίς να αυξηθούν οι φόροι. Όπως είπε, τα τελευταία δυο χρόνια αυτό επετεύχθη κυρίως με την αύξηση των ρυθμών ανάπτυξης που είναι από τους υψηλότερους στην Ευρώπη, αλλά και μέσω της συστηματικής προσπάθειας αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής που αποδίδει καρπούς.

Ο ρόλος του πληθωρισμού έχει περιοριστεί σημαντικά καθώς έχει καταγράψει σημαντική μείωση από το 9% πριν από μία διετία στο 2,5% σήμερα. Έτσι, η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να εκτελεί τον προϋπολογισμό με συνέπεια, να καλύπτει τις ανάγκες των πολιτών και να παραμένει έτοιμη για την αντιμετώπιση έκτακτων φαινομένων, όπως οι φυσικές καταστροφές.

«Στο τέλος της διαδρομής, όταν έχεις πια αντιμετωπίσει πιο ριζικά το ζήτημα της φοροδιαφυγής, μπορείς να μειώσεις περισσότερο τους φόρους και τις ασφαλιστικές εισφορές. Άρα, η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής δεν είναι μόνο μια πολιτική που έχει ένα πρόσημο κοινωνικής δικαιοσύνης. Μπορείς και από φιλελεύθερη πλευρά αν το δεις, να συμπεράνεις ότι τελικά υπηρετείς την υγιή επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις, διότι αντιμετωπίζοντας αυτή τη διαρθρωτική αδυναμία της ελληνικής οικονομίας, μπορείς να έχεις το περιθώριο να μειώσεις τους φόρους και τις ασφαλιστικές εισφορές» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Χατζηδάκης.

Ερωτώμενος για το ενδεχόμενο να υπάρξει μείωση των συντελεστών στον ΦΠΑ, ο κ. Χατζηδάκης τόνισε πως «πρέπει να ξεχωρίζουμε στην πατρίδα μας συνεχώς, μετά τη δραματική εμπειρία της περασμένης δεκαετίας, το λαϊκό από το λαϊκίστικο, το πραγματικά φιλολαϊκό από το δημαγωγικό», ενώ τόνισε πως η πρόταση για την μείωση του ΦΠΑ στην Ελλάδα «έχει ξεκάθαρα λαϊκίστικα χαρακτηριστικά».

Όπως είπε, προηγούμενες κυβερνήσεις είχαν προχωρήσει σε μειώσεις των συντελεστών του ΦΠΑ χωρίς εντυπωσιακά αποτελέσματα και χωρίς να φθάνει στους καταναλωτές. «Δεν θέλουμε να κάνουμε το ίδιο λάθος. Θεωρούμε ότι στην Ισπανία που έγινε, δεν είχε αποτέλεσμα. Άλλωστε υπάρχουν περίοδοι, τώρα τελευταία, που η Ελλάδα σε κάποιους μήνες είχε και χαμηλότερο πληθωρισμό από την Ισπανία, χωρίς εμείς να έχουμε μειώσει τον ΦΠΑ», ανέφερε.

Παράλληλα, τόνισε πως στην Ελλάδα δεν υπάρχει η ίδια ευελιξία όπως σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες λόγω της εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους και των αμυντικών και συνταξιοδοτικών δαπανών. «Και τα τρία αυτά καθιστούν την Ελλάδα μια ξεχωριστή περίπτωση μέσα στην Ευρώπη» είπε υπογραμμίζοντας πως αν λείψουν οι πόροι αυτοί, το βάρος θα το επωμιστούν οι Έλληνες πολίτες.

Μιλώντας για τις πρωτοβουλίες αντιμετώπισης του πληθωρισμού, ο κ. Χατζηδάκης σημείωσε πως «μαγικές συνταγές δεν υπάρχουν. Ευτυχώς το θέμα φαίνεται να κινείται -αν δεν τύχει κάτι απρόοπτο-  σε μια αποκλιμάκωση. Στην Ελλάδα είχαμε 9% πληθωρισμό το 2022, 4% το 2023 και τώρα είμαστε στο 2,5%». Στο πλαίσιο αυτό υπενθύμισε τις κινήσεις που έχει ήδη κάνει η κυβέρνηση για την ενίσχυση των πολιτών:

«Δεν αναφέρομαι μόνο στους ελέγχους της ΔΙΜΕΑ, ούτε στα πρόστιμα τα οποία έχουν επιβληθεί. Αναφέρομαι και στην αύξηση των μισθών των δημοσίων και ιδιωτικών υπαλλήλων. Η αύξηση του κατώτατου μισθού, εις πείσμα ορισμένων που επιμένουν να διαστρεβλώνουν την κατάσταση. Είναι αρκετά παραπάνω από την αύξηση του πληθωρισμού».

Τέλος, αναφερόμενος στο νέο σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών, ο κ. Χατζηδάκης σημείωσε πως «μόνο τρεις στους 10.000 ελεύθερους επαγγελματίες έχουν προχωρήσει σε αμφισβήτηση του φόρου εισοδήματος», τονίζοντας πως έως χθες το βράδυ 386.000 ελεύθεροι επαγγελματίες είχαν υποβάλει τις φορολογικές τους δηλώσεις και από εκείνους μόνο 122 έχουν προχωρήσει σε αμφισβήτηση.

«Καταλαβαίνω πως δεν είναι ευχάριστο μέτρο για κάποιους, αλλά αν ήταν τόσο άδικη η φορολόγηση, εφόσον υπάρχουν δυνατότητες αμφισβήτησης, θα τις εκμεταλλεύονταν περισσότερο», υπογράμμισε λέγοντας πως φέτος, μετά από πολλές δεκαετίες ο μέσος εργαζόμενος και συνταξιούχος θα πληρώσει λιγότερους φόρους από τον μέσο ελεύθερο επαγγελματία.

Απαντώντας σχετικά με το εάν θα υπάρξουν αλλαγές στο σύστημα φορολόγησης των ελευθέρων επαγγελματιών σημείωσε πως δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων προκειμένου να εξεταστούν οι διαθέσιμες επιλογές, τόνισε, όμως, πως «η κυβέρνηση, χωρίς να είναι αλαζονική και αδιάφορη, δεν μπορεί την ίδια στιγμή να υιοθετήσει στην πολιτική της μέτρα κοινωνικής αδικίας.

Δηλαδή, δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να ξανάρθει και να πει στους συνταξιούχους και στους εργαζόμενους ότι “εσείς είστε τα υποζύγια, επειδή εμείς κάνουμε κάποιους υπολογισμούς πολιτικάντικου κόστους”», κατέληξε.

Η μείωση των εσόδων κατά 15% τον πρώτο μήνα της κρίσης, τον Μάρτιο, κατά τον οποίο μπήκαν σε «καραντίνα» 800.000 επιχειρήσεις, μπορεί να θεωρήθηκε επιτυχία με τα μέτρα (των εκπτώσεων) που ελήφθησαν, αλλά δεν προκαλεί εφησυχασμό. Και η πτώση μπορεί να χαρακτηρίζεται λελογισμένη δεδομένων των συνθηκών, ωστόσο αυτό οφείλεται και στο καλό δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου στο λιανικό εμπόριο. Στο υπουργείο Οικονομικών γνωρίζουν, βέβαια, ότι ο Απρίλιος θα είναι ένας πολύ διαφορετικός μήνας.

Μόνο από την αναστολή των φορολογικών υποχρεώσεων η «τρύπα», αν και παροδική, μπορεί να φθάσει στα 3-4 δισ. ευρώ, ενώ εάν συνυπολογισθούν και οι αναστολές σε άλλους φόρους, όπως ο φόρος μισθωτών υπηρεσιών, η φορολογία εισοδήματος (από την καθυστέρηση υποβολής των δηλώσεων και πληρωμής των φόρων) και ο ΕΝΦΙΑ, είναι πιθανόν να αγγίξει τα 10 δισ. ευρώ, αναφέρουν στελέχη που έχουν ξεκινήσει τους υπολογισμούς για τις ενδεχόμενες απώλειες στον τρέχοντα προϋπολογισμό.

Τι εξετάζεται από την κυβέρνηση

Σύμφωνα με την Καθημερινή, ένα από τα ζητούμενα είναι πώς θα εισπραχθούν οι φόροι που βρίσκονται σε… αναστολή. Με τις επιχειρήσεις, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τα νοικοκυριά να έχουν αρχίσει να αισθάνονται τις συνέπειες της πανδημίας, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει συνδυαστικά διάφορα σενάρια. Τα σενάρια αυτά προβλέπουν νέες ρυθμίσεις δόσεων αποκλειστικά και μόνο για χρέη και οφειλές που δημιουργούνται από την κρίση. Θα είναι μία νέα, έκτακτη ρύθμιση ειδικού σκοπού με χαμηλά επιτόκια. Το ποιο θα επικρατήσει, αναφέρουν από την κυβέρνηση, θα καθορισθεί από τις εξελίξεις και το διάστημα που θα παραμείνουν κλειστές οι επιχειρήσεις, αλλά και το πώς και ποιες θα επωφεληθούν από τα χρηματοδοτικά εργαλεία, δηλαδή από τις ενέσεις ρευστότητας που ξεκινούν άμεσα.

Το πρώτο «εργαλείο» που ξεκίνησε ήδη είναι τα κρατικά δάνεια ύψους 1 δισ. ευρώ, που θα καταλήξουν ως κεφάλαια κίνησης σε περίπου 400.000 μικρομεσαίους.

Το δεύτερο «εργαλείο» είναι οι επιστροφές φόρων και εισφορών, με διαδικασίες-εξπρές. Η οδηγία που έχει δοθεί είναι ότι επιστροφές έως 30.000 ευρώ καταβάλλονται άμεσα, με δειγματοληπτικούς ελέγχους στη συνέχεια. Στο δίμηνο Μαρτίου –  Απριλίου υπολογίζεται ότι θα έχουν επιστραφεί περί τα 600 εκατ. Μια ακόμη ένεση που προς το παρόν πάντως μένει στο συρτάρι, προβλέπει την άρση των κατασχέσεων από την εφορία για το διάστημα της κρίσης και για πολύ συγκεκριμένους λόγους. Είναι ένα θέμα ειδικού χειρισμού, καθώς μπορεί να δημιουργήσει προηγούμενα και να χαθεί η κουλτούρα, όπως σημειώνουν στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, της καταβολής των φόρων.

Περισσότερες δόσεις

Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει νέα έκτακτη ρύθμισηγια την καταβολή των φόρων στην εφορία. Σε γενικές γραμμές, το σκεπτικό των ιθυνόντων του οικονομικού επιτελείου είναι περισσότερες δόσεις σε όλους τους φόρους και ανάλογα θα αποφασισθούν οι επόμενες κινήσεις. Για παράδειγμα, σημειώνουν ότι ο φόρος εισοδήματος αντί για τρεις διμηνιαίες δόσεις να γίνει σε 8 μηνιαίες δόσεις, όπως επίσης και για τον ΕΝΦΙΑ. Ταυτόχρονα εξετάζεται:

• Η θέσπιση ρύθμισης 10 δόσεων με πολύ χαμηλό επιτόκιο για την αποπληρωμή των φόρων και χρεών που δημιουργούνται από την κρίση αποκλειστικά. Παλαιότερες οφειλές θα ρυθμίζονται με την πάγια ρύθμιση του υπουργείου Οικονομικών, που ανάλογα με το είδος της φορολογίας μπορεί να φθάσει από 24 έως 48 δόσεις, με υψηλότερα όμως επιτόκια.

• Επίσης, εξετάζεται να «ανοίξει» για τα χρέη και τους οφειλόμενους φόρους η ρύθμιση των 120 δόσεων για όλους τους φορολογούμενους. Και αυτό το σενάριο βασίζεται στην ίδια λογική και αφορά μόνο χρέη και φόρους που δημιουργήθηκαν από τον Μάρτιο και μετά.

Πάντως, από το υπουργείο Οικονομικών εκτιμούν ότι οι επιχειρήσεις θα κάνουν χρήση των ευνοϊκών διατάξεων οι οποίες προβλέπουν έκπτωση 25% που παρέχεται στις δόσεις βεβαιωμένων οφειλών φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων που έχουν ενταχθεί στην περίμετρο των μέτρων στήριξης από την κυβέρνηση, εφόσον αυτές εξοφληθούν εμπρόθεσμα. Σημειώνεται ότι η έκπτωση αφορά δόσεις βεβαιωμένων οφειλών με ημερομηνία καταβολής από 30 Μαρτίου έως 30 Απριλίου, με εξαίρεση οφειλές ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων εφόσον δεν έχουν ενταχθεί σε ρύθμιση. Το μέτρο αυτό ισχύει και για τις ασφαλιστικές εισφορές.

Παράλληλα, παρέχεται έκπτωση ΦΠΑ 25% σε όλες τις επιχειρήσεις που εντάχθηκαν τον Μάρτιο και σε όσες προστίθενται τον Απρίλιο. Οι επιχειρήσεις που πλήττονται μπορούν να καταβάλουν εμπρόθεσμα τον ΦΠΑ που έχουν να πληρώσουν τον Απρίλιο, να λάβουν έκπτωση φόρου ύψους 25% των χρημάτων τα οποία καταβάλλουν τον Απρίλιο, που θα συμψηφιστεί με τις φορολογικές τους υποχρεώσεις στη συνέχεια. Προϋπόθεση γι’ αυτές που μπήκαν τον Απρίλιο είναι να έχουν καταβάλει κανονικά τις υποχρεώσεις του Μαρτίου.