Από το σύνολο των φωτοβολταϊκών πάρκων, ισχύος περίπου 1,9 GW (γιγαβάτ), τα 882,4 MW έχουν ήδη εξασφαλίσει οριστικές προσφορές σύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο ενώ διεκπεραιώνονται και όλες οι απαραίτητες ενέργειες για την κατασκευή τους.

Έγκριση περιβαλλοντικών όρων

Προ ημερών μάλιστα, ένα από project, το φωτοβολταϊκό πάρκο των 140 MW στην Κοζάνη, πήρε το «πράσινο» φως από την αρμόδια διεύθυνση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Η έγκριση της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικών Αδειοδοτήσεων ανοίγει τον δρόμο για την κατασκευή κρίσιμων υποδομών ήτοι δύο νέων Κέντρων Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ) 400 kV/33 kV,  δύο νέων εναέριων Γραμμών Μεταφοράς (ΓΜ) 400 kV, συνολικού μήκους 15 χιλιομέτρων, αλλά και για την αποξήλωση  υφιστάμενου πυλώνα  και την ανέγερση νέου στο σημείο όπου το έργο θα διασυνδεθεί με την υφιστάμενη εναέρια Γραμμή Μεταφοράς που ενώνει το ΚΥΤ Καρδιάς με εκείνο των Τρικάλων.

Παράλληλα, εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι για την αναθεωρημένη όδευση του υπόγειου δικτύου μέσης τάσης για τη σύνδεση του φωτοβολταϊκού σταθμού με το νέο ΚΥΤ,  για την  ανέγερση  51 πυλώνων και τριών ικριωμάτων υπερυψηλής τάσης αλλά και για τα απαραίτητα συνοδά έργα ενώ εγκρίθηκε και η φυτοτεχνική μελέτη.

Τα ώριμα έργα

Στα πιο ώριμα έργα των MORE (ο «πράσινος» βραχίονας της Motor Oil) και  «ΔΕΗ Ανανεώσιμες» περιλαμβάνονται έξι   συνολικής ισχύος 742,4 MW τα οποία χωροθετούνται στην περιοχή της Κοζάνης, ένα φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 92 MW στο Κιλκίς και ένα ισχύος 48 MW στην περιφερειακή ενότητα Σερρών.

Όσο για τις διαδικασίες ωρίμανσης των έργων, τα οποία είχαν αποκτηθεί από την Unagi, προχωρούν με fast track ρυθμούς   γιατί ένα μέρος  του προϋπολογισμού τους θα καλυφθεί με δάνειο του Ταμείου Ανάκαμψης οπότε οι προθεσμίες είναι ιδιαιτέρως ασφυκτικές.

Επιπλέον, οι διαδικασίες είναι ταχείς καθώς θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα ΓΑΙΑ για τη στήριξη των  αγροτών με την παροχή φθηνών τιμολογίων ρεύματος ενώ θα εξυπηρετήσουν και τη βιομηχανία, μέσω διμερών συμβάσεων  αγοραπωλησίας ενέργειας (PPAs). Σύμφωνα με τον σχεδιασμό τα νέα έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) θα είναι έτοιμα στα τέλη του 2026 με αρχές του 2027.

Ο στόχος

Τα φωτοβολταϊκά του πακέτου της Unagi που βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης αποτελούν «κλειδί» για την επίτευξη του στόχου της MORE για 2 GW έργων  ΑΠΕ  έως το 2030, σύμφωνα με τα όσα είχε επισημάνει ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Motor Oil κ. Πέτρος Τζαννετάκης, σε παρουσίασή του στην Ένωση Θεσμικών Επενδυτών τον περασμένο Απρίλιο.  Η Motor Oil διαθέτει σήμερα ένα χαρτοφυλάκιο περίπου 849 MW, στο οποίο έως το 2027 θα προστεθούν νέα έργα 800 MW, επιτυγχάνοντας το ενδιάμεσο ορόσημο για ΑΠΕ 1,6 GW.

Όσον αφορά στη ΔΕΗ, οι  φωτοβολταϊκοί σταθμοί του κοινού χαρτοφυλακίου με τη MORE στην Κοζάνη δεν συμπεριλαμβάνονται στα φωτοβολταϊκά συνολικής ισχύος 2,13  GW, που κατασκευάζει ο όμιλος ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία στις  πρώην λιγνιτικές εκτάσεις της επιχείρησης. Σε κάθε περίπτωση προστίθενται στο «πακέτο» για την επίτευξη του στόχου του ομίλου της ΔΕΗ για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας συνολικής ισχύος 11,8 GW  έως το 2027.

Τονίστηκε πως χάρη στο βελτιωμένο ρυθμιστικό και αδειοδοτικό πλαίσιο που τέθηκε σε ισχύ τα τελευταία χρόνια ο ρυθμός υλοποίησης των επενδύσεων είναι ιδιαίτερα ταχύς, ενώ έγινε ανταλλαγή απόψεων για πρόσθετες επενδυτικές ευκαιρίες που παρουσιάζονται στη χώρα μας.

Σε ό,τι αφορά τις ανάγκες που υπάρχουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επισημάνθηκε η σημασία της αύξησης των διασυνδέσεων ανάμεσα στα κράτη μέλη της ΕΕ, κατεύθυνση στην οποία ήδη κινείται η Ελλάδα, δρομολογώντας τον τριπλασιασμό των δυνατοτήτων της σύνδεσης με την Ιταλία, ενώ συζητήθηκαν και ζητήματα που ανακύπτουν για τους καταναλωτές λόγω του χρόνιου κατακερματισμού της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Από αυτές, μόνο το 21% της αιτούμενης ισχύος (421 MW) έχει ηλεκτριστεί, ενώ περίπου το 60,7% των αιτήσεων, συνολικής ισχύος 1.220 MW, παραμένει σε εκκρεμότητα. Αξίζει να σημειωθεί ότι από τα εκκρεμή έργα, 289 MW αφορούν Ενεργειακές Κοινότητες.  

Επιπλέον, από το 2018 έως το τέλος του 2024, έχει γνωστοποιηθεί αδυναμία σύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο σε 3.055 έργα Ενεργειακών Κοινοτήτων, συνολικής ισχύος 2.439 MW, λόγω κορεσμού του δικτύου.  

Συνολικά, το άθροισμα της ηλεκτρισμένης ισχύος και της ισχύος των εκκρεμών έργων αυτοπαραγωγής φτάνει τα 1.642 MW, πλησιάζοντας τα 2 GW που είναι ο ηλεκτρικός χώρος που έχει δεσμευθεί στα δίκτυα για έργα αυτοπαραγωγής, βάσει του νόμου 5037/2023.  

Η ενεργειακή μετάβαση προς τις ΑΠΕ συναντά σοβαρά εμπόδια, καθώς χιλιάδες αιτήσεις για σύνδεση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες παραμένουν σε εκκρεμότητα. Το κύριο πρόβλημα εντοπίζεται στον κορεσμό του ηλεκτρικού χώρου – δηλαδή στην αδυναμία του υφιστάμενου δικτύου να δεχθεί νέα παραγωγή ρεύματος, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένο ενδιαφέρον.

Η καθυστέρηση πλήττει πολίτες που έχουν ήδη επενδύσει, που έχουν πληρώσει, ενώ αποθαρρύνει νέες αιτήσεις και επιβραδύνει τον στόχο για ενεργειακή αυτάρκεια και βιωσιμότητα. 

Η αναβάθμιση και ψηφιοποίηση του δικτύου, καθώς και η ενίσχυση της διαφάνειας στον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο, αποτελούν επείγουσες λύσεις. Παράλληλα, η αξιοποίηση της αποθήκευσης ενέργειας μπορεί να μειώσει τα φορτία και να δώσει νέα διέξοδο.

Η πολιτεία οφείλει να επιταχύνει τις σχετικές επενδύσεις και να διασφαλίσει ότι ο κάθε πολίτης που επιθυμεί να συμμετάσχει στην πράσινη μετάβαση δεν θα αποκλείεται λόγω δομικών καθυστερήσεων.

Ο ΔΕΔΔΗΕ, σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν ενεργές συμβάσεις σύνδεσης φωτοβολταϊκών αλλά η σύνδεση δεν έχει ακόμα υλοποιηθεί, επικαλείται κυρίως τον κορεσμό του δικτύου και την ανάγκη αναμονής μέχρι να επεκταθεί ή να ενισχυθεί το τοπικό δίκτυο.

Συγκεκριμένα, ο ΔΕΔΔΗΕ απαντά συνήθως με τα εξής:

1. Το δίκτυο στην περιοχή έχει κορεστεί και δεν μπορεί να απορροφήσει άλλη παραγωγή χωρίς κίνδυνο αστάθειας.

2. Η σύνδεση θα γίνει όταν ολοκληρωθούν τα τεχνικά έργα αναβάθμισης, που ενδέχεται να διαρκέσουν μήνες ή και πάνω από χρόνο.

3. Η σύμβαση παραμένει σε ισχύ και ο ενδιαφερόμενος θα ενημερωθεί για την πρόοδο των εργασιών.

4. Σε ορισμένες περιπτώσεις, προτείνεται τροποποίηση του αιτήματος (π.χ. αλλαγή θέσης ή ισχύος) ώστε να καταστεί εφικτή η σύνδεση.

Τι σημαίνει αυτό για τους πολίτες:

Παρόλο που έχουν υπογράψει σύμβαση και έχουν κάνει έξοδα, δεν υπάρχει νομικά δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα από τον ΔΕΔΔΗΕ για την ολοκλήρωση της σύνδεσης.

Η ευθύνη μεταφέρεται εμμέσως στην τεχνική κατάσταση του δικτύου, για την οποία δεν ευθύνονται οι πολίτες.

Πολλοί ζητούν αποζημιώσεις ή ρυθμίσεις, όμως το θεσμικό πλαίσιο δεν καλύπτει πλήρως τέτοιες περιπτώσεις.

Δυστυχώς, ο ηλεκτρικός χώρος έχει δεσμευτεί κυρίως με όρους σύνδεσης για πάρκα και έχουν μείνει απ’ έξω οι ιδιοκτήτες μικρών φωτοβολταϊκών σε στέγες. Σε καμία περίπτωση αυτό δεν μπορεί να γίνει ανεκτό σε μια ευνομούμενη πολιτεία που ευαγγελίζεται την ενεργειακή δημοκρατία, δηλαδή την ισότιμη και δίκαιη συμμετοχή όλων των πολιτών στην φθηνή ενέργεια που τους χαρίζει ο τσάμπα ήλιος. 

Ο ΔΕΔΔΗΕ παραμένει υπολόγος να επιλύσει το δίκαιο αίτημα των ιδιοκτητών  φωτοβολταϊκών στη στέγη για την τεράστια αναμονή σύνδεσης τους με το δίκτυο.

Μιχάλης Χριστοδουλίδης, Ενεργειακός Επιθεωρητής

Με την τροποποίηση της Συμφωνίας, πλέον η έδρα του Οργανισμού φεύγει από το Παρίσι και θα βρίσκεται στη Ντιζόν της Γαλλίας. Φέτος, συμπληρώνονται εκατό χρόνια από την ίδρυση του Διεθνούς Γραφείου Αμπέλου και Οίνου, του οργανισμού στον οποίο συμμετέχουν 45 κράτη-μέλη, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα. Λόγω της συμπλήρωσης 100 χρόνων από την ίδρυση του Οργανισμού, ΤΟ 2024 έχει καθιερωθεί ως Διεθνές Έτος Αμπέλου και Οίνου.

Με την ευκαιρία της συζήτησης, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, αναφέρθηκε στη διαρκή προσπάθεια του υπουργείου να στηρίξει τους Έλληνες παραγωγούς και να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. «Το γεγονός ότι υπάρχει μειωμένη παραγωγή λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, το γεγονός ότι έχει καταστραφεί φυτικό κεφάλαιο ή ακόμη και ζωικό κεφάλαιο λόγω αυτών των έντονων καιρικών φαινομένων, το γεγονός ότι όλα αυτά έχουν ως απότοκο να αναπτύσσονται και νόσοι ακόμη και σε φυτά ή σε παραγωγική διαδικασία που σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό δεν το είχαμε καταγράψει στο παρελθόν ποτέ, αντιλαμβάνεστε ότι όλα αυτά στοιχειοθετούν ένα διαφορετικό τοπίο. Και πάνω σε αυτό καλούμαστε να πάρουμε αποφάσεις», είπε ο κ. Τσιάρας και πρόσθεσε ότι βρίσκεται στο στάδιο της επεξεργασίας σχέδιο νόμου για τον ΕΛΓΑ, με διατάξεις που στόχο έχουν τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι είναι σταθερή η πολιτική βούληση να στηριχθεί ο αγροτικός τομέας, να ενισχυθεί και να έχει σημαντικό του ρόλο στη συντήρηση της κοινωνικής συνοχής.

Όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης αναφέρθηκαν εμφατικά στο ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ, ζήτησαν να μπει φρένο στους σχεδιασμούς για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων σε περιοχές υψηλής παραγωγικότητας και υπογράμμισαν την ανάγκη να υπάρξουν μέτρα ουσιαστικής στήριξης του πρωτογενούς τομέα, που βρίσκεται αντιμέτωπος όχι μόνο με τα αποτελέσματα της ακολουθούμενης πολιτικής αλλά και με την κλιματική κρίση.

«Σας έχω πει ότι η άποψή μου. Δεν μπορώ να δεχτώ σε παραγωγική γη να αναπτύσσονται φωτοβολταϊκά πάρκα. Το τι συνέβη με την υφιστάμενη νομοθεσία είναι γνωστό, με την έννοια ότι υπήρξε νομοθετικό πλαίσιο το οποίο μπορεί να είχε αλλάξει κάποτε και βεβαίως να προέβλεπε γενικά στην επικράτεια το ποσοστό των φωτοβολταϊκών που μπορούσε να αναπτυχθεί. Σε ό,τι αφορά την παρούσα κατάσταση και σε ό,τι αφορά την αρμοδιότητα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι αυτή είναι μια θέση μου, η οποία δεν πρόκειται να ξεπεραστεί, διότι ξέρετε καλά πως όλα αυτά που λέω ή ό,τι αφορά τη γη που διατίθεται από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, προφανώς είναι αρμοδιότητα του υπουργού και του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης», απάντησε ο κ. Τσιάρας.

Ως προς το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, επανέλαβε ότι ο Οργανισμός πρέπει να εξυγιανθεί και να κάνει βήματα στην επόμενη μέρα. «Αυτός είναι ο λόγος που αποφάσισα να τον θέσω υπό επιτήρηση από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Διότι απλούστατα πρέπει να παρακολουθήσουμε το σχέδιο εξυγίανσης, το σχέδιο δράσης, το οποίο πρέπει να υλοποιήσει ο ΟΠΕΚΕΠΕ τον επόμενο χρόνο και αυτό πρέπει να γίνει βήμα-βήμα προφανώς και με την ευθύνη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης», ανέφερε ο κ. Τσιάρας.

Ως προς τον αμπελο-οινικό τομέα, στη συζήτηση που προηγήθηκε ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Παπαηλιού ανέφερε ότι «είναι πολύ μεγάλο το πρόβλημα της απαγόρευσης νέων φυτεύσεων αλλά και το πρόβλημα ως προς την κατανομή, μέσω της οποίας, δυστυχώς, ενισχύονται οι μεγάλοι και οι ισχυροί, οι οποίοι συνήθως είναι και οινοποιητές, εις βάρος των μικρών και μεσαίων παραγωγών». Η αγροτική πολιτική που εφαρμόζει η κυβέρνηση, ανέφερε ο βουλευτής, περιορίζεται στην ανακύκλωση -και μάλιστα με λανθασμένο τρόπο- των προερχομένων από την Ευρωπαϊκή Ένωση επιδοτήσεων υπέρ των «ημετέρων» και αφορά, δυστυχώς, κατά ένα μέρος και καθυστερημένα, τον αγροτικό πληθυσμό, τον μικρομεσαίο αγρότη και κτηνοτρόφο, αφού εδώ και πέντε χρόνια, οι επιδοτήσεις δίδονται και σε ανθρώπους που δεν έχουν σχέση με την αγροτική παραγωγή και την εκτροφή ζώων.

Στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος αμπέλου και οίνου, αναφέρθηκε και η ειδική αγορήτρια του ΠΑΣΟΚ Χριστίνα Σταρακά. «Τα προβλήματα είναι γνωστά. Είναι η μείωση της επιφάνειας των αμπελώνων, είναι η μειωμένη παραγωγή και κατανάλωση, τα υψηλά κόστη, είναι η κλιματική αλλαγή, το αβέβαιο περιβάλλον για το διεθνές εμπόριο, οι γεωπολιτικές εντάσεις για την ανάγκη για πολιτιστική ενίσχυση του κλάδου», είπε η βουλευτής και τόνισε ότι απαιτείται ένα σχέδιο δράσης για τη σωτηρία του αμπελοοινικού κλάδου. Η ειδική αγορήτρια του ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκε στην ανάγκη να ληφθούν μέτρα για την προσαρμογή της παραγωγής στις αλλαγές της ζήτησης της αγοράς, με ποιοτικές συνθήκες παραγωγής και ιδίως να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στον καταναλωτή μέσω της ενημέρωσης για την υπεύθυνη κατανάλωση. Η κ. Σταρακά μετέφερε και το αίτημα της διαεπαγγελματικής οργάνωσης για τη δημιουργία αναγνωρισμένων ομάδων παραγωγών στον αμπελοοινικό τομέα.

«Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας θα ψηφίσει “παρών” για τη μεταφορά έδρας του διεθνούς οργανισμού αμπέλου και οίνου από το Παρίσι στη Ντιζόν», είπε ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ Μανώλης Συντυχάκης και κατήγγειλε ότι «ο οργανισμός αυτός, με τις οινολογικές πρακτικές και τα πρότυπα που καθορίζει, ευνοεί τις μεγάλες ποτοβιομηχανίες, εντός και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε βάρος των βιοπαλαιστών αμπελοκαλλιεργητών και οινοπαραγωγών». Ο βουλευτής του ΚΚΕ ανέφερε επίσης ότι «όλες οι οινολογικές πρακτικές αυτού του οργανισμού είχαν ως αποκλειστικό προορισμό την εξαγωγή. Και αυτό γιατί αυτές οι πρακτικές μετατρέπουν το κρασί, από αγροτικό σε βιομηχανικό προϊόν και επιπλέον είναι δύσκολο να ελεγχθεί η ποιότητα, η προέλευση, όσο και ο τελικός προορισμός αυτών των κρασιών».

«Έχουμε περίπου 98,251 εκατομμύρια ευρώ κέρδος από εξαγωγές κρασιών το 2023, παρόλο που το 2023 είχαμε τη χειρότερη παραγωγή από το 1961, λόγω κλιματολογικών συνθηκών. Εξάγουμε περίπου 28.000 τόνους στην Κομισιόν και κάπου 7.280 σε τρίτες χώρες. Άρα πρέπει να βοηθήσουμε τον οινοπαραγωγό», είπε ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης Κωνσταντίνος Μπούμπας. Ο βουλευτής είπε επίσης ότι πρέπει να προστατευθεί η ονομασία προέλευσης του κρασιού, «σε σχέση και με αυτήν την επιζήμια, την τραγική Συμφωνία των Πρεσπών, διότι πολλά ελληνικά κρασιά κινδυνεύουν στη Βόρεια Ελλάδα επειδή καπηλεύονται οι Σκοπιανοί το brand name». Ανέφερε δε, ότι «πρέπει να γίνουν ινστιτούτα έρευνας ακόμη και για τη φυλλοξήρα που κτυπάει την άμπελο».

Ο ειδικός αγορητής της Νέας Αριστεράς Χουσεΐν Ζεϊμπέκ είπε ότι σήμερα ο αμπελο-οινικός κλάδος στην Ελλάδα «σπαράσσεται». Ο βουλευτής επισήμανε ότι «η παραγωγή της σεζόν 2023-2024 είναι 35% κάτω σε σύγκριση με τη σεζόν 2022-2023», μια μείωση πολύ μεγάλη σε έναν «δυναμικό κλάδο της αγροτικής ζωής του τόπου, που παράγονται κρασιά εξαιρετικής ποιότητας τα οποία αποτελούν και εξαγώγιμα προϊόντα και που πολλές φορές είναι περιζήτητα». Ο ειδικός αγορητής της Νέας Αριστεράς ζήτησε πρωτοβουλίες για την στήριξη των αμπελουργών, οι οποίοι σήμερα αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες λόγω των επιπτώσεων του περονόσπορου, της παρατεταμένης ξηρασίας και των ακραίων θερμοκρασιών που έχουν πλήξει τις καλλιέργειες τους.

Ο ειδικός αγορητής της «Νίκης» Νίκος Βρεττός, σχολίασε ότι «θα έπρεπε να παραδειγματιστούν το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και η ελληνική κυβέρνηση από τη Γαλλία, όπου διεθνής οργανισμός παίρνει από το κέντρο του Παρισιού τον οίνο και την άμπελο και το μεταφέρουν ακριβώς στην καρδιά των δικών τους αμπελιών και είναι περήφανοι». Με αυτό το σκεπτικό, πρότεινε και το ελληνικό υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να εγκατασταθεί σε αγροτική περιοχή και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο «να πάει στη Θεσσαλία, αντί να πηγαίνουν αμερικανικές βάσεις στο Στεφανοβίκειο».

Ο ειδικός αγορητής των «Σπαρτιατών» Ιωάννης Κόντης είπε ότι το κόμμα του θα ψηφίσει τη Συμφωνία γιατί η Ελλάδα είναι από τις πρώτες χώρες που μπήκαν στην Εταιρεία Οίνου. Υπογράμμισε όμως την αντίθεσή του με την Ευρωπαϊκή Οδηγία γιατί «απαγορεύει στους μικρούς οινοπαραγωγούς να έχουν κτήματα και να έχουν αμπελοκαλλιέργειες άνω από τα ογδόντα στρέμματα. Έτσι, τους αναγκάζει να βγαίνουν στην αγορά και να γίνεται μια άτυπη δημοπρασία μεταξύ άλλων αμπελοπαραγωγών, οι οποίοι πουλάνε σταφύλια και τα οποία δεν έχουν παραχθεί με τον τρόπο που κάποιος οινοπαραγωγός έχει σκεφτεί να παράγει με τα δικά του λιπάσματα, τον δικό του τρόπο, την ωρίμανση που κάνει».

«Η παραγωγή του οίνου στη χώρα μας έχει πτώση της τάξης του 35,14%», επισήμανε η ειδική αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας Τζώρτζια Κεφαλά και υπογράμμισε την ανάγκη στήριξης των αγροτών και τη φύσης, που πλήττονται από την κλιματική κρίση. Σημείωσε εξάλλου, ότι ο αγροτικός τομέας παρουσιάζει χαμηλές επιδόσεις σε όλους τους δείκτες που μετρούν την παραγωγικότητα της εργασίας και του εδάφους και γι αυτό απαιτείται αυστηρή νομοθεσία και μελετημένη θέσπιση χωροταξικού πλαισίου για την εγκατάσταση εκμετάλλευσης της ηλιακής ενέργειας με προτεραιότητα στον πρωτογενή τομέα. Υπογράμμισε παράλληλα την ανάγκη να υπάρξει έλεγχος της ανεξέλεγκτης χρήσης των φωτοβολταϊκών επάνω σε καλλιεργήσιμη γη.

«Σε μια χώρα που φεύγουν από το Παρίσι, από το κέντρο της Γαλλίας, και πηγαίνουν και μεταφέρουν τον Οργανισμό στη Ντιζόν, στην Ελλάδα το υπουργείο Γεωργίας είναι στην Αθήνα. Μεταφέρετε το υπουργείο Γεωργίας στη Λάρισα. Απλά πράγματα», σχολίασε ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ακριβώς την ίδια στιγμή, στις 7 π.μ. λήγει η ισχύς του μειωμένου νυχτερινού τιμολογίου ρεύματος, που ισχύει για όσους έχουν νυχτερινό μετρητή και αντίστοιχη σύμβαση με τον προμηθευτή τους. Έτσι, αντί να ενθαρρύνεται η κατανάλωση τις ώρες που υπάρχει υπερπροσφορά ενέργειας και χαμηλές τιμές, ισχύει το αντίστροφο: το κίνητρο της χαμηλής τιμής καταργείται ακριβώς τις ώρες που ξεκινά η υπερπροσφορά των φωτοβολταϊκών. Αντίστροφα, το κίνητρο της χαμηλής τιμής καταναλωτή ενεργοποιείται το βράδυ σε ώρες που η τιμή του ρεύματος στην ημερήσια αγορά του Χρηματιστηρίου είναι πολλαπλάσια σε σχέση με το μεσημέρι.

Είναι συχνό το φαινόμενο η χρηματιστηριακή τιμή ακόμη και να μηδενίζεται τις μεσημβρινές ώρες, λόγω της μεγάλης προσφοράς ενέργειας από τα φωτοβολταϊκά ιδίως σε εποχές – όπως η άνοιξη – που δεν υπάρχει ακόμη ανάγκη για θέρμανση ή ψύξη και η ζήτηση είναι χαμηλή.

Αυτήν την ανισορροπία επιχειρεί να αποκαταστήσει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με την παρέμβαση που θα ενεργοποιεί ζώνη χαμηλής χρέωσης και τις μεσημβρινές ώρες η οποία αναμένεται να εφαρμοστεί το φθινόπωρο.

Η εφαρμογή του «νυχτερινού» τιμολογίου την ημέρα δεν είναι πρωτοφανής καθώς και με το ισχύον καθεστώς υπάρχει ένα δίωρο χαμηλών χρεώσεων αλλά… μόνο το χειμώνα. Συγκεκριμένα με το ισχύον πλαίσιο οι ζώνες χαμηλής χρέωσης είναι:

– Για τη θερινή περίοδο (1 Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου): 23:00-07:00

-Για τη χειμερινή περίοδο (1 Νοεμβρίου έως 30 Απριλίου):

o 02:00-08:00 και 15:00-17:00 για τους πελάτες που είναι συνδεδεμένοι στο Δίκτυο της Ηπειρωτικής Χώρας και των διασυνδεδεμένων με αυτήν νησιών

o 02:00-08:00 και 15:30-17:30 για τους πελάτες των μη διασυνδεμένων νησιών με τμηματικό ωράριο.

Υπάρχει επίσης η κατηγορία των παλιών πελατών (πριν το 1988) που έχουν συνεχές ωράριο όλο το χρόνο. Αυτοί μπορούν να μεταβούν στο τμηματικό, εφόσον το ζητήσουν αλλά δεν μπορούν αν αλλάξουν γνώμη να επιστρέψουν στο συνεχές.

Το όφελος με το νέο πλαίσιο για τους καταναλωτές που έχουν νυχτερινό μετρητή είναι ότι θα έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν ένα μέρος τουλάχιστον της κατανάλωσης (π.χ. πλυντήρια, κουζίνες) σε ζώνη χαμηλής χρέωσης κατά τη διάρκεια της ημέρας. Σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία οι παροχές με «νυχτερινό» μετρητή κυμαίνονται στο 1,5 εκατ. (υπάρχουν και 300.000 ανενεργές παροχές) που αντιστοιχούν στο 10 % της συνολικής ζήτησης.

Νωρίτερα προβλέπεται να εφαρμοστούν τα δυναμικά τιμολόγια που απευθύνονται σε όσους έχουν «έξυπνο» μετρητή κατανάλωσης. Είναι η κατηγορία που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο οικονομικό ενδιαφέρον καθώς αντιστοιχεί στο 40 % της ζήτησης στη χαμηλή και μέση τάση επειδή σε αυτήν εντάσσονται και μεγάλες επιχειρήσεις. Η διαφορά του «έξυπνου» από τον «νυχτερινό» μετρητή είναι ότι έχει τη δυνατότητα εφαρμογής πολλαπλών τιμολογίων στη διάρκεια του 24ώρου (π.χ. θα μπορεί να ακολουθεί τη διακύμανση των τιμών στην ημερήσια αγορά) ενώ με το «νυχτερινό» μετρητή εφαρμόζονται μόνο δύο ζώνες χρέωσης. Η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών θα επεκταθεί σταδιακά στο σύνολο των καταναλωτών, οπότε θα υπάρχει η δυνατότητα επιλογής του δυναμικού τιμολογίου από όλους.

ΑΠΕ

Ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών βρίσκεται εν αναμονή των προσφορών – αναμένονται τις επόμενες εβδομάδες – για την ανάπτυξη του τρίτου φωτοβολταϊκού σταθμού εντός αεροδρομίου, ισχύος 35,5MW με σύστημα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρία 82MWh. Πρόκειται για μια νέα επένδυση που έχει αρχικά εκτιμηθεί σε 50 εκατ. ευρώ (περιλαμβανομένου του κόστους λειτουργίας και συντήρησης για 8 χρόνια) – το τελικό κόστος βέβαια θα διαμορφωθεί με την ολοκλήρωση του διαγωνισμού.

Ο διαγωνισμός σύμφωνα με τον προγραμματισμό του ΔΑΑ αναμένεται να ολοκληρωθεί με την υπογραφή της σύμβασης, τους επόμενους μήνες, ενώ, η συνολική ολοκλήρωση του έργου έχει εκτιμηθεί για τον Σεπτέμβριο του 2025. Το νέο φωτοβολταϊκό πάρκο θα συνδέεται με Σύστημα Αποθήκευσης Ενέργειας 82 MWh για αυτοπαραγωγή -και ιδιοκατανάλωση αποκλειστικά για τις ανάγκες του αεροδρομίου της Αθήνας. Οποιαδήποτε περίσσεια ενέργειας θα μεταφέρεται στο Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρικής Ενέργειας σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο για τους αυτοπαραγωγούς.

Η νέα «πράσινη» επένδυση που πραγματοποιεί ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Α.Ε. (ΔΑΑ) εντάσσεται στη δέσμευση του να επιτύχει το μηδέν εκπομπές άνθρακα έως το 2025, ως μέρος της εταιρικής του πρωτοβουλίας “Route 2025”. Στο έργο περιλαμβάνεται ο σχεδιασμός, τα απαραίτητα έργα και προμήθεια συστημάτων, δοκιμές και παράδοση, λειτουργία-συντήρηση αλλά και εκπαίδευση του προσωπικού του ΔΑΑ. Υπολογίζεται πως από τη νέα επένδυση ο ΔΑΑ θα καλύψει κατά 100% τις τρέχουσες καθημερινές ανάγκες για ενέργεια, μεγιστοποιώντας την ιδιοκατανάλωση με χρήση μονάδων αποθήκευσης μπαταριών.

Υπενθυμίζεται πως τον Απρίλιο του 2023 η διοίκηση του αεροδρομίου εγκαινίασε το δεύτερο φωτοβολταϊκό του πάρκο ισχύος 16 MW. Συνδυαστικά με το πρώτο φωτοβολταϊκό των 8 ΜW που λειτουργεί από το 2011 και το φωτοβολταϊκό των 16 MW αυτοπαραγωγής, παράγεται πράσινη ηλεκτρική ενέργεια ίση με τα 2/3 (περίπου) των απαιτούμενων αναγκών του αεροδρομίου της Αθήνας σε ηλεκτρική ενέργεια.

Με το τρίτο φωτοβολταϊκό πάρκο θα καλυφθεί το 100% των ημερήσιων αναγκών. Προς την κατεύθυνση της επίτευξης του Route 2025, βρίσκεται σε εξέλιξη και μια σειρά δράσεων για την ηλεκτροκίνηση του στόλου των οχημάτων και τη δυνατότητα αντικατάστασης της κατανάλωσης φυσικού αερίου με αντλίες θερμότητας. Το αεροδρόμιο εκτιμάται ότι θα έχει επενδύσει ποσά που πλησιάζουν τα 100 εκατ. ευρώ.

Σημειώνεται ότι ο ΔΑΑ είναι, από το 2016, το πρώτο (και παραμένει το μοναδικό) αεροδρόμιο με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στην Ελλάδα, ενώ, από το 2019, η Εταιρεία Αεροδρομίου έχει αναλάβει με την πρωτοβουλία «Route 2025» τη δέσμευση για την επίτευξη μηδενικού αποτυπώματος άνθρακα (Net Zero Carbon) μέχρι το 2025, πολύ πριν από το στόχο του 2050 που έχει τεθεί ως στόχος από την αεροπορική βιομηχανία.

Επίσης, αξίζει να σημειωθεί ότι το 2023 ο ΔΑΑ πιστοποιήθηκε στο στάδιο 4+ «Μετάβαση» (Transition) του εθελοντικού προγράμματος για τη Διαχείριση & Μείωση των Εκπομπών ‘Ανθρακα Αεροδρομίων (Airport Carbon Accreditation) του Διεθνούς Συμβουλίου Αεροδρομίων της Ευρώπης (ACI Europe). Η πιστοποίηση ήταν απόρροια μίας σειράς ενεργειών, συγκεκριμένα τη δέσμευση για μηδενισμό των εκπομπών άνθρακα του ΔΑΑ, τον υπολογισμό εκπομπών από περισσότερες πηγές και την σύνταξη σχεδίου δράσης των Τρίτων Μερών με στόχους και μέτρα μείωσης των εκπομπών τους.

Ακόμα ανέφερε ότι «το κόστος ενέργειας έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια με την ενεργειακή κρίση. Γι’ αυτό και προσπαθήσαμε και τα δύο προηγούμενα χρόνια. Δώσαμε για παράδειγμα 600 εκατομμύρια ευρώ σε επιδοτήσεις μόνο για το αγροτικό τιμολόγιο. Αλλά καταλαβαίνετε ότι η μόνιμη λύση δεν είναι οι επιδοτήσεις στο ρεύμα. Γι’ αυτό λοιπόν ακούσατε τον πρωθυπουργό από τη Βουλή να ανακοινώνει αυτά τα έξι ενεργειακά μέτρα, τα οποία στη συνέχεια εξειδικεύσαμε. Και τι αφορούν αυτά; Είναι ένα πακέτο μέτρων τα οποία δίνουν μια μόνιμη λύση. Νομίζω, κακά τα ψέματα, η μόνιμη λύση στην επίλυση του ενεργειακού προβλήματος της χώρας είναι η αξιοποίηση της πράσινης ενέργειας[…]».

Το πρόγραμμα «Απόλλων» και ποιοι θα ωφεληθούν

Σε άλλο σημείο τόνισε ότι «οι Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων που έχουν ένα σημαντικό ενεργειακό κόστος γιατί έχουν γεωτρήσεις και ξοδεύουν πολύ ρεύμα έχουν ένα συσσωρευμένο χρέος 87 εκατομμυρίων. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν ότι αυτοί οι οργανισμοί που θέλουν να κάνουν τη δουλειά τους όταν κουβαλούν στην πλάτη τους ένα τέτοιο χρέος, το οποίο κάθε χρόνο συνεχίζει με τον ίδιο τρόπο, δεν είναι βιώσιμο. Ένα από τα μέτρα λοιπόν, ήταν ότι εμείς θα προχωρήσουμε σε μία ρύθμιση αυτού του χρέους για να μπορέσουν οι οργανισμοί αυτοί να ανακουφιστούν, να ανασάνουν σε σχέση με το παρελθόν, με το τι κουβαλούν ως χρέος. Μια σημαντική ρύθμιση όπου θα μπορούν σε διάρκεια δέκα ετών και χωρίς τόκο, χωρίς επιτόκιο, το οποίο θα το καλύψουμε εμείς ως πολιτεία, να προβούν στην αποπληρωμή του χρέους τους. Ειδικά για τη Θεσσαλία να πω ότι η πολιτεία θα αναλάβει το 75% να καλύψει αυτό το χρέος. Αλλά θα μου πείτε και τι γίνεται από εδώ και πέρα; Θα συνεχίζει να υπάρχει ένα τέτοιο χρέος; Αυτή τη λύση έρχεται να δώσει το πρόγραμμα “Απόλλων”. Το πρόγραμμα “Απόλλων” είναι με πολύ απλά λόγια ένα μεγάλο φωτοβολταϊκό πάρκο από το οποίο θα ωφεληθούν όχι μόνο οι οργανισμοί που σας ανέφερα που έχουν υψηλό ενεργειακό κόστος, αλλά και οι Δήμοι όλης της χώρας και οι ευάλωτοι συμπολίτες μας όλης της χώρας και βεβαίως οι δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης άρδευσης που έχουν ένα πολύ επίσης αυξημένο ενεργειακό. Είναι το μεγαλύτερο πρόγραμμα ενεργειακού συμψηφισμού στη χώρα που έχει ως σκοπό να μειώσει το ενεργειακό κόστος αυτών των κατηγοριών».

«30% το μίνιμουμ της επιδότησης που θα δοθεί για μικρά φωτοβολταϊκά σε αγρότες»

«Εμείς θέλουμε να δώσουμε τη δυνατότητα και στον κάθε μεμονωμένο αγρότη να φτιάξει πολύ γρήγορα το δικό του μικρό φωτοβολταϊκό που είναι κάτι πολύ πιο άμεσο. Εκεί θα δώσουμε μια επιδότηση την οποία μελετάμε αυτές τις μέρες για να οριστικοποιήσουμε το ποσοστό της» είπε η κ. Σδούκου ενώ ερωτηθείσα από τον Γιώργο Σιαδήμα αν στο 100% μπορεί να επιδοτείται και το 30% απάντησε «βεβαίως το 30% είναι σίγουρα το μίνιμουμ που θα δώσουμε. Θέλουμε να δούμε λίγο τον προϋπολογισμό, τον συνολικό που έχουμε διαθέσιμο. Το πρόγραμμα δεν θα καθυστερήσει γιατί υπάρχει ήδη το σχετικό πληροφοριακό σύστημα που μπορεί κανείς να κάνει αίτηση. Θα πρέπει να συνεννοηθούμε ώστε να υπάρχει και ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος από τον ΔΕΔΔΗΕ και από εκεί και πέρα να δούμε λίγο τις τελευταίες λεπτομέρειες».

Επιπλέον είπε ότι αφορά στους αγρότες που θέλουν να βάλουν ένα μικρό φωτοβολταϊκό από 10 kW μέχρι 50 kW.

Για την πτώση των τιμών στην ενέργεια ανέφερε μεταξύ άλλων ότι «πράγματι υπάρχει μια πτώση στις τιμές τον Φεβρουάριο σε σχέση με τον Ιανουάριο. Δηλαδή πλέον η τιμή της kWh ξεκινάει από 11 λεπτά. Οι περισσότεροι πάροχοι έχουν δώσει από 11 μέχρι 14,6. Τον Ιανουάριο ήταν από 13,6 μέχρι και 17. Αυτή η μείωση είναι κοντά στο 15% κατά μέσο όρο για όλη την αγορά. Μια πολύ σημαντική αποκλιμάκωση, όπως λέτε, η οποία οφείλεται σίγουρα πρώτον στο ότι υπάρχει μια πτώση στην τιμή του φυσικού αερίου που επηρεάζει την τιμή της χονδρικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά εγώ θα έλεγα ότι όντως αυτή η μεταρρύθμιση που κάναμε με τα χρωματιστά τιμολόγια, τα οποία μπορεί στην αρχή να δυσκόλεψαν τον καταναλωτή, όμως βλέπουμε σιγά σιγά το όφελος που προκύπτει. Δείχνει ότι έχει δουλέψει πολύ και ο ανταγωνισμός».

Σχετικά με το μικτό τιμολόγιο είπε ότι δεν έχει ακόμη κυκλοφορήσει στην αγορά και εξήγησε ότι «αν εσείς κλείσετε ένα συμβόλαιο ενός έτους, μπορεί προμηθευτής σας να σας πει ότι για τους πρώτους έξι μήνες θα σας δίνω 12 λεπτά σταθερά, αλλά δεν μπορώ να σας πω τι θα σας δίνω από τον έβδομο μήνα μέχρι το δωδέκατο[…] Μπορεί να μην είναι 6+6 μήνες, μπορεί να είναι 7 +5, μπορεί να είναι 8 +4[…]».

Στον τομέα των ΑΠΕ η εξαγορά έτοιμων – σε λειτουργία – μονάδων ή σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης εξασφαλίζουν για τον αγοραστή ταχύτερη ανάπτυξη στον τομέα της πράσινης ενέργειας. Ωστόσο, ενώ το σύνολο των μεγάλων ενεργειακών ομίλων δηλώνουν ανοιχτοί σε προτάσεις για εξαγορές, παράλληλα με την οργανική ανάπτυξη των ΑΠΕ, ομοίως όλοι επισημαίνουν ότι το τελικό κριτήριο είναι το κατά πόσο είναι συμφέρουσα η τιμή στην οποία γίνεται η συναλλαγή.

Στη λιανική ο μοχλός που επισπεύδει τις συμφωνίες εκτιμάται ότι είναι η ενεργειακή κρίση η οποία επηρεάζει περισσότερο τους μη καθετοποιημένους παίκτες στην αγορά, δηλαδή εκείνους που δραστηριοποιούνται μόνο στην προμήθεια και δεν έχουν τη δυνατότητα προσκόμισης εσόδων από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Ορισμένες από τα σημαντικότερες συμφωνίες που ανακοινώθηκαν ή ολοκληρώνονται το τελευταίο διάστημα περιλαμβάνουν τις εξής:

• Η εξαγορά της ENEL Ρουμανίας από τη ΔΕΗ, η οποία όπως επιβεβαίωσε στην πρόσφατη τηλεδιάσκεψη με τους χρηματιστηριακούς αναλυτές ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της επιχείρησης, Γιώργος Στάσσης αναμένεται να ολοκληρωθεί στο τρίτο τρίμηνο του έτους. Πρόκειται για συμφωνία ύψους 1,26 δισεκ ευρώ που περιλαμβάνει εταιρίες προμήθειας, δίκτυα διανομής και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Τον περασμένο μήνα η ΔΕΗ ανακοίνωσε επίσης την εξαγορά Αιολικού πάρκου ισχύος 84 ΜW επίσης στη Ρουμανία από τον Όμιλο Lukoil ενώ έχει συμφωνήσει με την Mytilineos την αγορά υπό κατασκευή χαρτοφυλακίου φωτοβολταϊκών ισχύος 210 μεγαβάτ στη Ρουμανία. ΔΕΗ και RWE προχωρούν εξάλλου μέσω κοινής εταιρείας στην κατασκευή φωτοβολταϊκών ισχύος 490 μεγαβάτ στο Αμύνταιο στο πλαίσιο συμφωνίας για από κοινού ανάπτυξη έργων έως 2000 μεγαβάτ στην Ελλάδα.

• Η Mytilineos ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα την εξαγορά της εταιρείας προμήθειας Volterra έναντι τιμήματος που μπορεί να φθάσει έως 24 εκατ. Ευρώ. Είχε προηγηθεί η εξαγορά της Watt+Volt, με αποτέλεσμα το μερίδιο αγοράς της Mytilineos στην προμήθεια ρεύματος να φθάσει στο 13 %. Όπως ανακοίνωσε η εξαγοράζουσα εταιρεία, “με την προσθήκη μεγάλων πελατών Υψηλής Τάσης, νέων εξαγορών και νέων πελατών Μέσης και Χαμηλής Τάσης, το ποσοστό αυτό αναμένεται εντός του 2024 να φτάσει το 20% – 25%”. Σημειώνεται ότι είχε προηγηθεί η εξαγορά του χαρτοφυλακίου ΑΠΕ της Volterra από την ΔΕΗ Ανανεώσιμες το καλοκαίρι του 2022 με αξία 133 εκατ. Ευρώ. Η Mytilineos ανακοίνωσε εξάλλου τον Ιούνιο την εξαγορά 5 φωτοβολταϊκών έργων στην Αλμπέρτα του Καναδά ισχύος 1,4 GW για τα οποία τα επόμενα 4 χρόνια θα επενδυθούν 1,16 δισεκ. Ευρώ προκειμένου να τεθούν σε λειτουργία.

• Η HELLENiQ Renewables, 100% θυγατρική της HELLENiQ ENERGY, υπέγραψε τον Ιούλιο συμφωνία – πλαίσιο, ύψους έως 766 εκατ. ευρώ, με την Εθνική Τράπεζα και την Eurobank για την υλοποίηση επιμέρους χρηματοδοτήσεων για υφιστάμενα και νέα έργα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα). Η HELLENiQ Renewables προχώρησε επιπλέον σε συμφωνίες ανάπτυξης και εξαγοράς φωτοβολταϊκών ισχύος 811 μεγαβάτ στη Ρουμανία (τα 211 από την Mytilineos) και 15 μεγαβάτ στην Κύπρο.

• O Όμιλος Μotor Oil ολοκλήρωσε το Μάιο την απόκτηση πλειοψηφικού πακέτου σε χαρτοφυλάκιο έργων ΑΠΕ συνολικής ισχύος 1,9 GW στην Ελλάδα με την απόκτηση του 75% της UNAGI η οποία κατείχε μερίδιο 51% σε χαρτοφυλάκιο φωτοβολταϊκών έργων σε διάφορα στάδια.

• Σε εξαγορές μονάδων ΑΠΕ ισχύος 850 μεγαβάτ εντός και εκτός Ελλάδος προχώρησε το τελευταίο έτος η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, αποκτώντας με επιχειρηματικές συμφωνίες φωτοβολταϊκά έργα στον Έβρο, τη Θεσσαλία, την Αιτωλοακαρνανία, την Πιερία αλλά και τη Βουλγαρία.

• Στα τέλη Ιουλίου ανακοινώθηκε συμφωνία πώλησης του 50% της Enel Green Power Hellas στην Macquarie Asset Management με τίμημα περίπου 345 εκατομμύρια ευρώ. Η Enel Green Power Hellas (EGPH) διατηρεί σε λειτουργία 59 έργα συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 482 MW αιολικής, ηλιακής και υδροηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και έξι φωτοβολταϊκά έργα υπό κατασκευή, συνολικής ισχύος 84 MW. Η Macquarie ως γνωστόν εξαγόρασε στις αρχές του 2022 το 49 % των μετοχών του ΔΕΔΔΗΕ από τη ΔΕΗ.

Σύμφωνα με την προδημοσίευση από το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος οι δικαιούχοι του προγράμματος είναι νοικοκυριά και αγρότες που θα μπορούν να εγκαταστήσουν το δικό τους μικρό φωτοβολταϊκό, σε συνδυασμό με σύστημα αποθήκευσης (μπαταρία).

Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος είναι 200 εκατομμύρια ευρώ και η επιδότηση του συστήματος φωτοβολταϊκού φτάνει έως και 75% για νοικοκυριά και 60% για τους αγρότες. Η συνολική επιδότηση του συστήματος φωτοβολταϊκού με μπαταρία μπορεί να φτάσει έως και 16 χιλ. ευρώ για νοικοκυριά και 10 χιλ. ευρώ για αγρότες.

Οι δικαιούχοι του προγράμματος θα μπορέσουν να δουν εξοικονόμηση στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος που αγγίζει τις 3 χιλ. ευρώ ετησίως.

Ειδική μέριμνα λαμβάνεται για τα ευάλωτα νοικοκυριά με τη διάθεση 35 εκατομμυρίων ευρώ αποκλειστικά για αυτούς, ενώ προβλέπεται ειδικό bonus 10% για άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες.

Δείτε εδώ τον οδηγό του προγράμματος όπως προδημοσιεύεται.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Με το νέο πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη», χιλιάδες νοικοκυριά και αγρότες θα μπορούν να γίνουν ενεργειακά αυτόνομοι, παράγοντας και αποθηκεύοντας τη δική τους πράσινη ενέργεια. Με αυτόν τον τρόπο, θα μειώσουν τους λογαριασμούς ρεύματος και θα περιορίσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Ειδικότερα, με την επιδότηση για τους αγρότες, στηρίζουμε στην πράξη την ελληνική περιφέρεια, την ανταγωνιστικότητα του πρωτογενούς τομέα, ώστε οι αγρότες μας να παραμείνουν στις καλλιέργειες και στα χωράφια τους, με όρους ανάπτυξης.

Για την Κυβέρνηση, η ενεργειακή δημοκρατία δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι μια ανάγκη που ικανοποιείται, διασφαλίζοντας την κοινωνικά δίκαιη πρόσβαση των πολιτών στην πράσινη μετάβαση. Εγγυόμαστε την προσιτή, ασφαλή και βιώσιμη ενέργεια για όλους τους πολίτες».

Χαρακτηριστικά του Προγράμματος

Βασική προϋπόθεση για την υποβολή αίτησης είναι ο αιτών να έχει συνάψει ήδη Σύμβαση Σύνδεσης με τον ΔΕΔΔΗΕ αλλά να μην έχει συνδεθεί ο φωτοβολταϊκός σταθμός.

Κάθε φυσικό πρόσωπο μπορεί να υποβάλλει μία μόνο αίτηση, για μία και μόνο κατοικία -κύρια ή δευτερεύουσα- η οποία διαθέτει ενεργή οικιακή παροχή ηλεκτρικού ρεύματος. Οι αγρότες μπορούν να υποβάλλουν μια αίτηση για την κατοικία τους και μία μόνο αίτηση που αφορά την παροχή ρεύματος αγροτικής χρήσης.

Ο φωτοβολταϊκός σταθμός μπορεί να τοποθετηθεί στη στέγη ή το δώμα κτηρίου (στα οποία συμπεριλαμβάνονται και στέγαστρα, βεράντες, προσόψεις, σκίαστρα και πέργκολες), σε βοηθητικούς χώρους του κτιρίου ή της αγροτικής έκτασης (π.χ. αποθήκες και χώροι στάθμευσης), ή στο έδαφος.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος, ύψους 200 εκατ. ευρώ, από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, κατανέμεται σε τέσσερις κατηγορίες:

1. Αποκλειστικά για ευάλωτα νοικοκυριά: 35 εκατ. ευρώ.

2. Αποκλειστικά για πολίτες με ατομικό εισόδημα <= 20,000€ ή οικογενειακό εισόδημα <= 40,000€: 85 εκατ. ευρώ.

3. Αποκλειστικά για πολίτες με ατομικό εισόδημα > 20,000€ ή οικογενειακό εισόδημα > 40,000€: 50 εκατ. ευρώ.

4. Αποκλειστικά για επαγγελματίες αγρότες ή αγρότες ειδικού καθεστώτος: 30 εκατ. ευρώ.

Το Πρόγραμμα θα παραμείνει «ανοιχτό» μέχρι εξαντλήσεως των διαθέσιμων πόρων ανά κατηγορία.

Στόχος του προγράμματος είναι η έως και πλήρης κάλυψη του κόστους της μπαταρίας και των δαπανών ανάπτυξης και εγκατάστασης του φωτοβολταϊκού. Για τις δύο πρώτες κατηγορίες, η επιδότηση της μπαταρίας είναι 100%, ενώ για τη τρίτη και τέταρτη κατηγορία είναι 90%.

Τα νοικοκυριά θα πρέπει υποχρεωτικά να εγκαταστήσουν φωτοβολταϊκό σταθμό με μπαταρία ενώ στους αγρότες δίνεται η δυνατότητα να επιλέξουν την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού με, ή χωρίς μπαταρία.

Η μέγιστη εγκατεστημένη ισχύς του φωτοβολταικού σταθμού προς επιδότηση ορίζεται στα 10,8kW. Αντίστοιχα, ως προς τη μπαταρία, η μέγιστη επιδότηση ορίζεται στις 10,8kWh.

Η μπαταρία θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αποδώσει για τουλάχιστον μια ώρα την ισχύ του σταθμού ΑΠΕ.

Τα ποσοστά επιδότησης:

Για την εν λόγω επένδυση, με συνολικό προϋπολογισμό 180 εκατ. ευρώ, έχουν εξασφαλιστεί, στο πλαίσιο του δανειακού σκέλους του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», 90 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) και 54 εκατ. ευρώ από τις τράπεζες Eurobank Α.Ε. και Alpha Bank Α.Ε., ενώ τα υπόλοιπα 36 εκατ. ευρώ αφορούν σε ίδια συμμετοχή. Η χρηματοδότηση βρίσκεται στο τελικό στάδιο του οικονομικού κλεισίματος.

Τα φωτοβολταϊκά έργα, συνολικής εγκατεστημένης ισχύος περίπου 210 MWp (175 MWac), βρίσκονται στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, στη Β. Ελλάδα, εντός των ορίων του πρώην υπαίθριου λιγνιτωρυχείου του Αμυνταίου. Οι εργασίες κατασκευής έχουν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν την άνοιξη του τρέχοντος έτους. Τα πέντε έργα προβλέπεται να είναι πλήρως λειτουργικά έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2024.

Η ΜΕΤΩΝ Ενεργειακή Α.Ε. έχει υπογράψει διμερείς επιχειρηματικές συμφωνίες αγοραπωλησίας πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας («πράσινα» PPAs), διάρκειας μεταξύ 10 και 15 ετών με τρίτους, οι οποίοι θα αγοράζουν την πράσινη ηλεκτρική ενέργεια, που παράγεται από τα φωτοβολταϊκά έργα. Μέσω της κοινοπραξίας τους, η RWE Renewables και η ΔΕΗ Ανανεώσιμες αναπτύσσουν μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκά έργα συνολικής δυναμικότητας έως 2.000 MWp στην Ελλάδα. Η ΔΕΗ Ανανεώσιμες έχει συνεισφέρει στην κοινοπραξία εννέα φωτοβολταϊκά έργα συνολικής ισχύος έως 940 MWp (870 MWac). Η RWE Renewables έχει συνεισφέρει στην κοινοπραξία ένα αντίστοιχου μεγέθους χαρτοφυλάκιο φωτοβολταϊκών έργων.

O Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, δήλωσε: «Μια σημαντική επένδυση που θα συμβάλλει στο στόχο για επίσπευση της ενεργειακής μετάβασης εισέρχεται σε τροχιά υλοποίησης μέσα στην άνοιξη, με τη συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η
επένδυση, συνολικού ύψους 180 εκατ. ευρώ, αφορά στην κατασκευή πέντε φωτοβολταϊκών έργων και θα πραγματοποιηθεί στη Δυτική Μακεδονία. Η “πράσινη μετάβαση” είναι βασικός πυλώνας του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, “Ελλάδα 2.0”, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη. Μάλιστα, σε μια δύσκολη συγκυρία, όπου η παγκόσμια κοινότητα αντιμετωπίζει επείγουσες προκλήσεις, έχουν, ήδη, εισρεύσει στα κρατικά ταμεία άνω των 11 δισ. ευρώ από αυτό το πολύτιμο αναπτυξιακό εργαλείο».

Ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, κ. Νίκος Μαντζούφας, έκανε λόγο για μια μεγάλη, εμβληματική επένδυση στη Δυτική Μακεδονία για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης υποστηρίζει σημαντικά έργα στον τομέα των ΑΠΕ, τη στρατηγική απολιγνιτοποίησης της χώρας και την ανάπτυξη σε τοπικό επίπεδο».

Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ κ. Γεώργιος Στάσσης δήλωσε: «Η καθαρή ενέργεια βρίσκεται στο επίκεντρο του στρατηγικού σχεδιασμού της ΔΕΗ με την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ, τεχνολογιών αποθήκευσης και πράσινου υδρογόνου. Είμαι πεπεισμένος πως οι ΑΠΕ σε συνδυασμό με τις τεχνολογίες αποθήκευσης θα αποτελέσουν τη ραχοκοκαλιά του ηλεκτρικού συστήματος την επόμενη δεκαετία παγκοσμίως. Συνεχίζουμε να επενδύουμε δυναμικά σε έργα ΑΠΕ αυτόνομα, αλλά και σε συνεργασία με ισχυρούς εταίρους, όπως η RWE. Η ανάπτυξη των μεγάλων Φωτοβολταϊκών έργων στη Δυτική Μακεδονία αποδεικνύει έμπρακτα την προσήλωσή μας στο στόχο του ενεργειακού μετασχηματισμού τόσο της ΔΕΗ όσο και της Ελλάδας, με παράλληλη στήριξη του ρόλου της Δυτικής Μακεδονίας ως ενεργειακού κέντρου της χώρας».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ Ανανεώσιμες Α.Ε., κ. Κωνσταντίνος Μαύρος, επισήμανε: «Είμαστε πολύ υπερήφανοι που συνεργαζόμαστε με την RWE Renewables. Αυτή η κοινοπραξία δεν είναι απλώς μια συνεργασία μεταξύ δύο επιχειρηματικών ομίλων, αλλά και μια ψήφος εμπιστοσύνης για την Ελλάδα. Ανυπομονούμε να αναπτύξουμε πλήρως τα έργα και να διευκολύνουμε τη μετάβαση της χώρας σε ένα βιώσιμο μέλλον. Θα συνεχίσουμε να επιδιώκουμε τον στόχο μας για επέκταση του χαρτοφυλακίου μας σύμφωνα με το επιχειρηματικό μας σχέδιο».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της RWE Α.Ε., κ. Markus Krebber, σημείωσε: «Ως RWE έχουμε αναλάβει ισχυρή δέσμευση για την ταχεία επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Είμαστε ενθουσιασμένοι για τη μεγάλη πρόοδο της συνεργασίας μας με τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες. Φέτος θα ξεκινήσουμε την κατασκευή πέντε φωτοβολταϊκών έργων μεγάλης κλίμακας, για να υποστηρίξουμε την ενεργειακή μετάβαση στην Ελλάδα – μία από τις πιο ηλιόλουστες χώρες της Ευρώπης. Και αυτή είναι μόνο η αρχή – ανυπομονούμε να συνεργαστούμε με τη ΔΕΗ για την ανάπτυξη περισσότερων φωτοβολταϊκών έργων στη χώρα».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της RWE Renewables Hellas Μ.Α.Ε. και της ΜΕΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε., κ. Κώστας Παπαμαντέλλος, τόνισε: «Μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο από την ίδρυση της κοινοπραξίας μας, πετύχαμε ένα σημαντικό ορόσημο με τη λήψη της επενδυτικής απόφασης για τους πρώτους φωτοβολταϊκούς σταθμούς μας. Οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες χρηματοδότησης υπεγράφησαν και η πώληση της παραγόμενης ενέργειας έχει εξασφαλιστεί μέσω πέντε υπογεγραμμένων διμερών επιχειρηματικών συμφωνιών ηλεκτρικής ενέργειας. Συνεχίζουμε να αναπτύσσουμε με τον ίδιο γρήγορο ρυθμό το σύνολο του κοινού μας χαρτοφυλακίου φωτοβολταϊκών έργων».