Όπως είπε σε συνέντευξη στην εφημερίδα «Μακεδονία της Κυριακής, η φετινή αντιπυρική περίοδος θεωρείται ήδη ιστορική καθώς σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έχουν καεί περίπου 9 εκατ. στρέμματα μέχρι σήμερα – o υψηλότερος, όπως τόνισε, αριθμός που έχει καταγραφεί ποτέ από το 2006.

Σχετικά με την Ελλάδα ο κ. Κεφαλογιάννης επισήμανε ότι μέχρι στιγμής έχουν αντιμετωπιστεί σχεδόν 6.000 πυρκαγιές, οι περισσότερες εκ των οποίων, όπως σημειώνει, «αντιμετωπίστηκαν άμεσα» ενώ προσθέτει ότι ο τελικός απολογισμός θα γίνει στο τέλος της αντιπυρικής περιόδου.

«Βρισκόμαστε μετά τα μισά της αντιπυρικής περιόδου και ο Αύγουστος, όπως γνωρίζετε, είναι πάντα ένας μήνας με αυξημένο δείκτη επικινδυνότητας. Δεν προσφέρεται επομένως για απολογισμούς παρά μόνο για συνεχή εγρήγορση», σημείωσε.

Παράλληλα ο υπουργός υπογράμμισε ότι ο Ιούλιος του 2025 ήταν ένας από τους πιο ακραίους μήνες των τελευταίων 40 ετών με βάση τον ευρωπαϊκό δείκτη εκτίμησης επικινδυνότητας πυρκαγιών και προσέθεσε ότι στις 12 Αυγούστου ο δείκτης ξεπέρασε το ιστορικό ανώτατο όριο.

«Το Πυροσβεστικό Σώμα κλήθηκε μόνο στο τετραήμερο πριν τον Δεκαπενταύγουστο να αντιμετωπίσει 240 πυρκαγιές, έναν πρωτοφανή αριθμό. Μεγάλο μέρος αυτών των πυρκαγιών προήλθαν από εμπρησμό, όπως στην Πάτρα, τη Βόνιτσα, τη Ζάκυνθο.

Ποιος μηχανισμός διεθνώς μπορεί να εγγυηθεί πλήρη άμυνα απέναντι σε αυτό το εκρηκτικό μείγμα κλιματικής κρίσης, ανθρώπινης αμέλειας και εγκληματικής δράσης;», ανέφερε.

Επιπλέον, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του στα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, τους εθελοντές και συνολικά τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας, που δίνουν, όπως είπε, «καθημερινά έναν δύσκολο αγώνα κάτω από συνθήκες ακραίας πίεσης»

Όσον αφορά με το τι πρέπει να αλλάξει προκειμένου η αντιμετώπιση των πυρκαγιών να είναι καλύτερη ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε ότι πρέπει να εστιάσουν περισσότερο στις αιτίες των πυρκαγιών, ενώ προσέθεσε ότι «έχουν πλέον ωριμάσει οι συνθήκες για τη θεσμοθέτηση τοπικών σχεδίων πρόληψης».

«Σχέδια που θα επιτρέπουν την ακριβή χαρτογράφηση των κινδύνων, τον καθορισμό προτεραιοτήτων, τον προγραμματισμό δράσεων, την καλύτερη αξιοποίηση εθελοντών και διαθέσιμων μέσων. Με αυτόν τον τρόπο, η πρόληψη θα γίνει ακόμη πιο στοχευμένη, πιο άμεση και αποτελεσματική σε τοπικό επίπεδο», υπογράμμισε ο υπουργός.

Ερωτηθείς γιατί η Βόρεια Ελλάδα και ειδικά η Κεντρική Μακεδονία αντιμετωπίζει τα τελευταία καλοκαίρια λιγότερα προβλήματα όσον αφορά τις πυρκαγιές ο κ. Κεφαλογιάννης είπε ότι κάθε περιοχή της χώρας έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες ως προς τη μορφολογία, τη βλάστηση, το κλίμα και τη χρήση γης.

«Μπορεί η Βόρεια Ελλάδα και η Κεντρική Μακεδονία να μην έχουν βρεθεί φέτος στο επίκεντρο μεγάλων πυρκαγιών, όπως άλλες περιοχές της χώρας, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος είναι μικρότερος ή ότι μπορούμε να εφησυχάσουμε.

Η εμπειρία δείχνει ότι με τις κλιματικές συνθήκες που επικρατούν σήμερα, μια περιοχή μπορεί να περάσει από την “ασφάλεια” στην ακραία απειλή μέσα σε λίγες ώρες. Γι’ αυτό και η στρατηγική μας είναι ενιαία για όλη τη χώρα: πρόληψη, ετοιμότητα και ταχεία απόκριση παντού, είτε μιλάμε για την Αττική, την Πελοπόννησο ή τη Μακεδονία», υπογράμμισε.

Παράλληλα ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας έστειλε μήνυμα προς τους πολίτες να μην εφησυχάσουν καθώς όπως είπε βρισκόμαστε ακόμη στην καρδιά της αντιπυρικής περιόδου.

«Καμία χαλάρωση, κανένας εφησυχασμός. Ο κρατικός μηχανισμός βρίσκεται σε διαρκή επιφυλακή, αλλά η αλήθεια είναι πως χωρίς την ενεργή συμμετοχή των πολιτών δεν μπορούμε να πετύχουμε όσα πρέπει. Ζητώ λοιπόν την προσοχή, υπευθυνότητα και συνεργασία όλων μας», σημείωσε.

Σχετικά με την συνεργασία με τους δήμους ο κ. Κεφαλογιάννης επισήμανε ότι η αντιμετώπιση των πυρκαγιών απαιτεί συνέργειες και συντονισμό. «Δεν συμφωνώ λοιπόν ότι η δημόσια κριτική μου στόχευε συλλήβδην στους δήμους.

Η συντριπτική πλειονότητά τους συνεργάζεται στενά και στηρίζει με συνέπεια την κοινή προσπάθεια», υπογράμμισε ενώ αναφέρθηκε στην περίπτωση του Δήμου Πατρέων εξαπολύοντας εκ νέου τα πυρά του εναντίον του δημάρχου.

Τέλος, αναφορικά με την κριτική της αντιπολίτευσης, ο υπουργός επισήμανε ότι «η αντιπολίτευση αντιμετώπισε και φέτος τις πυρκαγιές όχι ως μία εθνική πρόκληση αλλά ως μία ευκαιρία φτηνής αντιπολιτευτικής εκμετάλλευση».

«Η χώρα χρειάζεται σοβαρότητα, τεκμηριωμένες προτάσεις και αίσθηση συλλογικής ευθύνης, όχι μηδενισμό και μικροπολιτικά παιχνίδια πάνω στις στάχτες», κατέληξε ο υπουργός.

Η προεδρία εξέφρασε τα συλλυπητήριά της στην οικογένεια του πυροσβέστη «που έχασε τη ζωή του με τραγικό τρόπο αφού έδωσε απευθείας μάχη με τις δασικές πυρκαγιές στην κοινότητα Σαμπουγκάλ», στο βόρειο τμήμα της χώρας. Είναι το τέταρτο θύμα των πυρκαγιών αυτό το καλοκαίρι στην Πορτογαλία.

Σύμφωνα με πορτογαλικά ΜΜΕ, ο 45χρονος πυροσβέστης εργαζόταν για μια ιδιωτική εταιρία καταπολέμησης των πυρκαγιών.

Η Πορτογαλία, όπως και η γειτονική Ισπανία, όπου τέσσερις άνθρωποι έχουν χάσει επίσης τη ζωή τους, βρίσκεται αντιμέτωπη με καταστροφικές πυρκαγιές που έχουν κάψει περισσότερα από 600.000 στρέμματα παρά την πτώση της θερμοκρασίας που έχει βελτιώσει την κατάσταση, σύμφωνα με την Πολιτική Προστασία.

Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS), σχεδόν 2.780.000 στρέμματα έχουν γίνει στάχτη από την αρχή της χρονιάς στην Πορτογαλία.

Τα κατά τόπους ανακριτικά γραφεία, καθώς και Κλιμάκια της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.) διερευνούν τα αίτια εκδήλωσης των πυρκαγιών.

Το Πυροσβεστικό Σώμα, λόγω και του πολύ υψηλού κινδύνου για εκδήλωση πυρκαγιάς, (κατηγορία 4), που προβλέπεται για αύριο, παρακαλεί όλους τους πολίτες, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και σε περίπτωση πυρκαγιάς, για τη δική τους ασφάλεια, να ακολουθούν πιστά τις υποδείξεις των αρμόδιων Αρχών.

Σημειώνει επίσης ότι κάηκαν 100.000 στρέμματα τις τελευταίες 48 ώρες και αναρωτιέται αν η κυβέρνηση θα ζητήσει συγνώμη από τους πολίτες.

Αναλυτικά η ανάρτηση του Γρηγόρη Θεοδωράκη:

Περισσότερα από 100.000 στρέμματα έγιναν στάχτη τις τελευταίες 48 ώρες μόνο σε Αχαΐα, Χίο, Ζάκυνθο, Πρέβεζα. 

Και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, κ. Μαρινάκης προχωρά σε εκτενέστατη ανάρτηση για να μας εξηγήσει πόσο καλά τα έχει κάνει η κυβέρνηση και πόσο κακή είναι η αντιπολίτευση.

Κυβερνούν έξι χρόνια!

Γνωρίζουν τι σημαίνει αυτοκριτική;

Οι πολίτες μετρούν τις πληγές τους.

Θα ζητήσει κανείς μια συγνώμη;

Κλιμάκια της διεύθυνσης αντιμετώπισης εγκλημάτων εμπρησμού βρίσκονται στις περιοχές όπου δοκιμάζονται και εξετάζουν βίντεο, φωτογραφίες και μαρτυρίες κατοίκων για τις ενάρξεις των πυρκαγιών.

Σύμφωνα με τον ΣΚΑΙ, για το πρώτο μέτωπο που ξέσπασε την εχθές Τρίτη στην Αχαΐα, για τη φωτιά στον Γυμνότοπο Πρέβεζας αλλά και στη Χίο, εξετάζεται η έναρξη να οφείλεται σε πυλώνες του ΔΕΔΔΗΕ. Όπως αναφέρουν οι ίδιες πληροφορίες, για τις πυρκαγιές σε Ζάκυνθο, Συχαινά Πάτρας, Βόνιτσα και Φλάμπουρα Πρέβεζας εξετάζονται οι εμπρησμοί.

Υπενθυμίζεται πως το απόγευμα της Τετάρτης συνελήφθη ένας 25χρονος, κάτοικος Αχαΐας, για τη φωτιά στην περιοχή του Γηροκομείου στην Πάτρα.

Γυμνότοπος Πρέβεζας

Υπάρχουν καταθέσεις και φωτογραφικό υλικό που απεικονίζει πυλώνα του ΔΕΔΔΗΕ μέσα σε δασώδη περιοχή να σπινθηρίζει και στη συνέχεια να προκαλείται φωτιά, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες.

Ίσωμα και Βασιλικό Αχαΐας

Τα στελέχη της διεύθυνσης αντιμετώπισης εγκλημάτων εμπρησμού έχουν στοιχεία και μαρτυρίες που εξετάζουν για έναρξη της φωτιάς από πυλώνα του ΔΕΔΔΗΕ, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες. Μάλιστα, έχουν φωτογραφικό υλικό με καλώδια υψηλής τάσης μπερδεμένα με κλαδιά δέντρων να ταλαντώνονται εν μέσω ανέμων προκαλώντας σπινθήρες. Ορίστηκαν πραγματογνώμονες για την εξέταση των στοιχείων.

Χίος

Εξετάζεται η φωτιά να ξέσπασε από πυλώνες υψηλής τάσης του ΔΕΔΔΗΕ δίπλα σε ανεμογεννήτριες και υπάρχουν σχετικές εξετάσεις και βίντεο που εξετάζονται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες.

Συχαινά Πάτρας

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ελέγχονται μαρτυρίες και βίντεο που φαίνεται να καταγράφουν ύποπτες κινήσεις τουλάχιστον δυο ατόμων κοντά στο σημείο έναρξης της πυρκαγιάς.

Κοιλιωμένο Ζακύνθου

Υπάρχουν καταθέσεις μαρτύρων και φωτογραφίες που οδηγούν σε έναν παλιό γνώριμο των Αρχών. Σύμφωνα με τον ΣΚΑΙ πρόκειται για έναν 59χρονο που είχε συλληφθεί το περασμένο καλοκαίρι για τις ενάρξεις δύο πυρκαγιών στην ίδια περιοχή. Ο συγκεκριμένος άνδρας είχε αφεθεί ελεύθερος με περιοριστικούς όρους και είναι εκ νέου ύποπτος.

Παλιάμπελα και Βατός στη Βόνιτσα

Ξέσπασαν τρία μέτωπα πυρκαγιών: 3:00, 3:30 και 4:10 τα ξημερώματα της Τρίτης. Στελέχη της Πυροσβεστικής είπαν στον ΣΚΑΙ πως οι φωτιές ξέσπασαν σε σημεία με δυσκολία πρόσβασης. Υπάρχουν καταθέσεις και ενδείξεις που οδηγούν σε δύο υπόπτους που αναμένεται να κληθούν όταν ολοκληρωθούν οι έρευνες.

Φλάμπουρα Πρέβεζας

Σύμφωνα με τον ΣΚΑΙ, υπάρχουν καταθέσεις και φωτογραφικό υλικό που κατευθύνουν τις έρευνες σε ένα μπλε μηχανάκι και τον οδηγό του που είχε σταματήσει στο σημείο έναρξης της πυρκαγιάς.

Στον χάρτη της NASA μπορείτε να δείτε live πού έχει φωτιά τώρα πατώντας εδώ

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΆ ΕΊΝΑΙ ΤΑ ΒΙΝΤΕΟ:

Οικογένεια έχασε το σπίτι της στην Αχαϊα, με την #φωτιά να συνεχίζει να κατακαιει περιουσίες.
Η σκέψη μας δίπλα τους και η οργή να γίνει δύναμη να το διαχειριστούν..

Telegram: https://t.co/PG0GzZEkUu#φωτια #φωτιες #Συχαινα #Πυρκαγια #φωτιες pic.twitter.com/TmlDMpLjr3

— Καθίκι (@KYTKYTKYTKYTKYT) August 13, 2025

Το μέτωπο στα Συχαινά της Πάτρας οπως φαίνεται απο την Αγυιά #φωτια pic.twitter.com/Z8InGyHbS9

— Vasileios Kordas (@VasileiosKordas) August 12, 2025

Στα Συχαινά πάντως η εικόνα είναι βελτιωμένη αλλά στην περιοχή πνέουν ισχυροί άνεμοι. Σε εξέλιξη είναι η πυρκαγιά στην Κάτω Αχαΐα και στη ΒΙΠΕ Πατρών, ενώ για την αεροπυρόσβεση έχουν διατεθεί 7 αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα.

Συχαινά Πάτρα #πάτρα #πυρκαγιες #αχαια #φωτια pic.twitter.com/vatLXUiMJO

— Athena (@ath_kats) August 12, 2025

Συνεχή είναι τα μηνύματα από το 112 προς τους κατοίκους. Λίγα λεπτά μετά τις 8:00 καλούσε σε εκκένωση της Βούντενης.

Νέο μήνυμα καλεί τους κατοίκους της Μπάλας να απομακρυνθούν προς Πάτρα.

Δύσκολη είναι η κατάσταση και στις φωτιές σε Πρέβεζα, Χίο, Ζάκυνθο ενώ βελτίωση παρουσιάζει η εικόνα σε Μέγαρα, Γιάννενα.

Αναλυτικά η ενημέρωση από τον Εκπρόσωπο Τύπου της Πυροσβεστικής, Βασίλη Βαθρακογιάννη:

«Σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στις κυριότερες εν εξελίξει πυρκαγιές της Επικράτειας, μετά την ολονύχτια μάχη των ισχυρών Πυροσβεστικών δυνάμεων:

Με το πρώτο φως σήμερα, έλαβαν εντολή και επιχειρούν σε πρώτη φάση 33 εναέρια μέσα σε όλα τα μέτωπα.

Η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες στα Μέγαρα είναι οριοθετημένη. Ομοίως είναι οριοθετημένη και η πυρκαγιά στα Σταμνά Μεσολογγίου.

Η πυρκαγιά στη Ζίτσα Ιωαννίνων είναι χωρίς ενεργό μέτωπο.

Στα Συχαινά Αχαΐας η εικόνα είναι βελτιωμένη αλλά στην περιοχή πνέουν ισχυροί άνεμοι. Σε εξέλιξη είναι η πυρκαγιά στην Κάτω Αχαΐα και στη ΒΙΠΕ Πατρών, ενώ για την αεροπυρόσβεση έχουν διατεθεί 7 αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα.

Η πυρκαγιά στο Γυμνότοπο Φιλιππιάδας στην Πρέβεζα έχει δημιουργήσει δύο μέτωπα ενώ στην περιοχή πνέουν ισχυροί άνεμοι εντάσεως 8 bf.

Το πρώτο μέτωπο κινείται προς τους οικισμούς Ριζοβούνι και Ρωμιά και το δεύτερο προς τους οικισμούς Δρυόφυτο και Παντάνασσα. Και τα δύο μέτωπα έχουν κατεύθυνση προς Φιλιππιάδα ενώ για την αεροπυρόσβεση έχουν διατεθεί 5 αεροσκάφη και 2 ελικόπτερα.

Η πυρκαγιά στη Χίο είναι σε εξέλιξη έχοντας δημιουργήσει επίσης δύο μέτωπα ενώ στην περιοχή πνέουν ισχυροί άνεμοι εντάσεως 6 bf. Το πρώτο μέτωπο κινείται μεταξύ των οικισμών Πιραμά και Παρπαριά και το δεύτερο πλησίον του οικισμού Περδικά με κατεύθυνση προς τους οικισμούς Σιδηρούντα, Διευχά και Χάλανδρα ενώ για την αεροπυρόσβεση στο νησί έχουν διατεθεί 5 ελικόπτερα. Τα μεσάνυχτα, αντιμετωπίστηκε άμεσα και νέα πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στο νησί στην περιοχή Κοφινάς.

Η πυρκαγιά στη Ζάκυνθο είναι σε εξέλιξη με μέτωπο προς τον οικισμό Λιθακιά ενώ προς τον οικισμό Κερί η εικόνα είναι βελτιωμένη.

Με ασθενοφόρα του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας διακομίσθηκαν 3 πυροσβέστες στην Αχαΐα με συμπτώματα θερμοπληξίας, στην Αιτωλοακαρνανία με κάκωση άνω άκρου και στη Φιλιππιάδα με εγκαύματα, ενώ στη Χίο πραγματοποιήθηκε η παροχή Πρώτων Βοηθειών στο πεδίο σε 10 Πυροσβέστες και 2 Εθελοντές.

Και η σημερινή ημέρα αναμένεται πολύ δύσκολη αφού για τις περισσότερες περιοχές της χώρας προβλέπεται πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς.

Με εντολή Αρχηγού Πυροσβεστικού Σώματος, όλες οι Υπηρεσίες της Επικράτειας παραμένουν σε γενική επιφυλακή, ομοίως και όλες οι δυνάμεις Πολιτικής Προστασίας.»

Παράλληλα ζήτησε τη συνεργασία των πολιτών και απηύθυνε έκκληση να ακολουθούνται πιστά τις οδηγίες των αρχών.

Στην προσπάθεια των πυροσβεστικών δυνάμεων συνδράμουν ο στρατός, η αστυνομία και το λιμενικό. Το ΓΕΕΘΑ συνδράμει στις επιχειρήσεις κατάσβεσης με 445 στελέχη και 12 μηχανήματα έργου, ενώ για την ασφαλή απομάκρυνση πολιτών έχει διαθέσει 11 λεωφορεία και 16 λέμβους των ειδικών δυνάμεων.

Η Ελληνική Αστυνομία έχει διαθέσει 315 Αστυνομικούς με 135 οχήματα, για εκκενώσεις οικισμών και κατοικιών, για μεταφορά ευάλωτων ατόμων, για απεγκλωβισμούς και για κυκλοφοριακές ρυθμίσεις.

Για τον ίδιο σκοπό το Λιμενικό Σώμα έχει διαθέσει στη Χίο 7 πλωτά μέσα, καθώς και ιδιωτικά πλωτά μέσα με τα οποία έχουν απομακρυνθεί και έχουν μεταφερθεί σε ασφαλή σημεία 54 συμπολίτες μας και στην Αχαΐα έχει διαθέσει ακόμη 3 πλωτά μέσα που είναι σε ετοιμότητα πλησίον της ακτογραμμής.

Επίσης, το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας έχει διαθέσει στην Αχαΐα 8 ασθενοφόρα εκ των οποίων μια Κινητή Ιατρική Μονάδα και μέχρι στιγμής έχουν διακομισθεί 7 περιστατικά στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Ρίο. Επίσης έχουν διακομιστεί 3 περιστατικά σε όμορα Κέντρα Υγείας και στο υπνωτήριο του Δήμου για φιλοξενία. Αυτή τη στιγμή, εκκενώνεται προληπτικά το Κέντρο Υγείας Κάτω Αχαΐας και θα διακομιστούν 2 περιστατικά. Στη Χίο έχουν διατεθεί 4 ασθενοφόρα και έχουν διακομισθεί 2 περιστατικά στο Νοσοκομείο Σκυλίτσειο. Στην Πρέβεζα έχουν διατεθεί 5 ασθενοφόρα. Αυτή τη στιγμή εκκενώνεται προληπτικά το Κέντρο Υγείας Θεσπρωτικού και θα διακομιστούν 4 περιστατικά στο νοσοκομείο Άρτας. Ομοίως εκκενώνεται προληπτικά το Κέντρο Υγείας Φιλιππιάδας και θα διακομιστούν 4 περιστατικά στο νοσοκομείο Άρτας.

Ο εκπρόσωπος ανέφερε πως μόνο το τελευταίο 48ωρο εκδηλώθηκαν 152 νέες αγροτοδασικές πυρκαγιές, επισήμανε ο εκπρόσωπος και προσέθεσε: Το σημερινό σκηνικό χαρακτηρίζεται από υψηλές θερμοκρασίες, χαμηλά ποσοστά υγρασίας και ισχυρούς ανέμους που κατά τόπους φτάνουν τα 9 μποφόρ, δημιουργώντας ένα εξαιρετικά επικίνδυνο περιβάλλον για την ταχεία εξάπλωση των πυρκαγιών.

Σήμερα, στα μέτωπα των πυρκαγιών έχουν διατεθεί και συνεχίζουν να επιχειρούν 4.850 Πυροσβέστες ενώ μέχρι το τελευταίο φως διατέθηκαν 62 εναέρια μέσα. Απαιτήθηκε να εκδοθούν από το 112 τριάντα τέσσερα μηνύματα, για την ασφαλή απομάκρυνση πολιτών, σε Κεφαλονιά, Ζάκυνθο, Άρτα Πρέβεζα, Βόνιτσα, Αιτωλικό, Θεσσαλονίκη, Χίο και Αχαΐα.

Τα κατά τόπους ανακριτικά γραφεία, καθώς και κλιμάκια της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) διερευνούν τα αίτια εκδήλωσης των πυρκαγιών.

Τέλος, η Πυροσβεστική καλεί όλους τους πολίτες, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και σε περίπτωση πυρκαγιάς, για τη δική τους ασφάλεια, να ακολουθούν πιστά τις υποδείξεις των αρμόδιων αρχών

Νίκος Γιαννόπουλος

Παρατηρώντας τον, έβλεπε κανείς ότι η νότια Ιταλία ήταν…κατακόκκινη ενώ και η Ελλάδα αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα, όπως και η Τουρκία άλλωστε. Τι ενώνει αυτές τις χώρες; Μα τα νερά της Μεσογείου. Τι αποδεικνύει αυτό; Οτι οι φωτιές είναι (και) απότοκο της κλιματικής αλλαγής χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποτελεί και τη μοναδική αιτία.

Ο παραπάνω συλλογισμός αποδεικνύεται επιστημονικά όσο και αν οι haters της κλιματικής αλλαγής (στους οποίους συμπεριλαμβάνεται εδώ και χρόνια ο νυν Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ) αμφιβάλλουν.

Τα επιστημονικά δεδομένα, έτσι όπως έχουν καταγραφεί σε ιδιαίτερα αξιόπιστες έρευνες, είναι απολύτως συγκεκριμένα:

Η άνοδος της μέσης θερμοκρασίας και η μείωση των βροχοπτώσεων οδηγούν σε ξηρότερες συνθήκες, οι οποίες ενισχύουν τις πιθανότητες ανάφλεξης και γρήγορης εξάπλωσης πυρκαγιών. Αυτά είναι ίσως τα πιο χαρακτηριστικά γνωρίσματα της κλιματικής αλλαγής.

Έρευνες, παράλληλα, δείχνουν ότι οι περίοδοι υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς έχουν διπλασιαστεί σε σχέση με την προ-βιομηχανική εποχή και τα ακραία έτη πυρκαγιών είναι πλέον 88-152% πιο πιθανά λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Και αν δεν θέλουμε να πάμε τόσο πίσω (στη προ-βιομηχανική εποχή δηλαδή) η σύγκριση ακόμα και με την περίοδο 50 χρόνια πριν είναι επίσης καταλυτική.

Εκτός από αυτά όμως η κλιματική αλλαγή συμβάλλει (αποφασιστικά) στην επιμήκυνση της περιόδου μέσα στο ημερολογιακό έτος κατά την οποία ευνοούνται οι πυρκαγιές. Παρατηρείται μεγαλύτερη διάρκεια ξηρασίας, αυξημένες θερμοκρασίες νύχτας και πρωιμότερη τήξη χιονιού, φαινόμενα οδηγούν σε μεγαλύτερη διάρκεια και συχνότητα πυρκαγιών παγκοσμίως. Σε αυτά τα συμπεράσματα έχει καταλήξει και η NASA η οποία άλλωστε διαθέτει και όλα τα σχετικά μέσα για να διενεργεί τις απαραίτητες μετρήσεις.

Την ίδια ώρα γίνεται σαφής η ενίσχυση της έκτασης και της έντασης των πυρκαγιών: Οι μεταβολές στο κλίμα καθιστούν το φυτικό υλικό πιο ξηρό και εύφλεκτο, με αποτέλεσμα να καίγονται μεγαλύτερες εκτάσεις και οι φωτιές να είναι πιο δύσκολο να τεθούν υπό έλεγχο. Στη Βόρεια Αμερική, την Ευρασία και τον Αμαζόνιο, οι παρατηρηθείσες αυξήσεις στην επιφάνεια που καίγεται κάθε χρόνο σχετίζονται άμεσα με τις αυξημένες θερμοκρασίες και την ξηρασία που προκαλείται από την αλλαγή του κλίματος. Η Βόρεια Αμερική έχει πληγεί πολλές φορές τα τελευταία από καταστροφικές πυρκαγιές που έχουν κατακάψει εκατομμύρια στρέμματα (θυμηθείτε τις φωτιές στην Καλιφόρνια) ενώ το ίδιο συνέβη και στην περιοχή του Αμαζονίου, μία από τις πιο σημαντικές στον πλανήτη για την παραγωγή οξυγόνου.

Πως, όμως, εμπλέκεται και η Μεσόγειος στα παραπάνω συμπεράσματα; Πολυάριθμες ανασκοπήσεις (π.χ. πάνω από 57 αξιολογημένες επιστημονικές εργασίες από το 2013 έως σήμερα) καταλήγουν επίσης στο συμπέρασμα ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα και τη διάρκεια της “περιόδου πυροκινδύνου”. 

Η μέση αύξηση του μήκους της αυτής περιόδου ανέρχεται περίπου σε 20-27% σε παγκόσμιο επίπεδο, με περισσότερη επιβάρυνση σε περιοχές όπως το δυτικό τμήμα της Βόρειας Αμερικής, ο Αμαζόνιος και η Μεσόγειος!

Να γιατί λοιπόν σ’ αυτή τη γωνιά του πλανήτη το πρόβλημα είναι πιο έντονο και χώρες όπως η Ελλάδα χρειάζονται μία πιο αποτελεσματική και σύγχρονη αντιπυρική πολιτική (η οποία προφανώς απέχει παρασάγγας από την επιλογή να αφήνουμε να καίγονται τα δάση και να σβήνουν οι φωτιές στη θάλασσα).

Τέλος, θα πρέπει να υπογραμμίσουμε επίσης ότι η κλιματική αλλαγή ενισχύει το φαινόμενο της “αρνητικής υγρασίας” (vapor pressure deficit), δηλαδή την αυξημένη δυνατότητα του αέρα να «τραβάει» υγρασία από το έδαφος και τα φυτά, κάνοντάς τα πιο εύφλεκτα.

Μεγάλα δείγματα έχουν δείξει πολύ ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στις αυξήσεις του VPD και τα συμβάντα καταστροφικών πυρκαγιών, ξεπερνώντας άλλους κλιματικούς δείκτες όπως η σχετική υγρασία. Το VPD είναι ο καλύτερος κλιματικός δείκτης για την πρόβλεψη της ετήσιας καμένης έκτασης.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε κύμα καύσωνα (όπως σ’ αυτόν που είχαμε στην Ελλάδα την προηγούμενη εβδομάδα), μια αύξηση της θερμοκρασίας κατά 10°C (με σταθερή σχετική υγρασία) μπορεί να διπλασιάσει το VPD και να εκτοξεύσει τον κίνδυνο ξήρανσης φυτών και πυρκαγιών

Ταυτόχρονα, οι μεταβολές στις βροχοπτώσεις μπορεί να αυξήσουν τη βιομάζα (καύσιμη ύλη) και, εφόσον αυτή ξεραθεί, να ενισχυθεί η ένταση μιας πιθανής πυρκαγιά.

Οι haters τελικώς (και οι πάσης φύσεως αμφισβητίες) θα πρέπει λοιπόν να αναθεωρήσουν. Και αν πράγματι επιθυμούν να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο των καταστροφικών πυρκαγιών, θα πρέπει πρώτα να βρουν τον τρόπο να αναχαιτίσουν την κλιματική αλλαγή. Η επιστήμη έχει ήδη μιλήσει.

Στο πεδίο παραμένουν ισχυρές πυροσβεστικές δυνάμεις, προκειμένου να προληφθεί οποιαδήποτε πιθανότητα αναζωπύρωσης, ειδικά σε περιοχές όπου οι φλόγες προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές σε δασικές εκτάσεις και περιουσίες.

Καμία κατοικημένη περιοχή δεν απειλείται αυτή τη στιγμή από τη φωτιά στην περιοχή της Πτολεμαΐδας, η οποία ξεκίνησε από χορτολιβαδική έκταση και στη συνέχεια επεκτάθηκε σε δάσος με δρυς και βελανιδιές ανάμεσα σε Ποντοκώμη, Μαυροπηγή και Λιβέρα. Και σε αυτό το σημείο δεν υπάρχει πλέον ενεργό μέτωπο.

Νέα εστία φωτιάς καταγράφηκε την Κυριακή στις 16:30 στα ανατολικά της πόλης των Σερρών, εξελισσόμενη σε αστική πυρκαγιά υπαίθρου, η οποία έκαψε χορτολιβαδική έκταση εντός οικοπέδων.

Η αντίδραση της Πυροσβεστικής ήταν άμεση, με ισχυρές επίγειες δυνάμεις και εναέρια μέσα από Θεσσαλονίκη, Καβάλα και Αλεξανδρούπολη, οδηγώντας γρήγορα την πυρκαγιά σε ύφεση.

Το τελευταίο 24ωρο καταγράφηκαν 55 αγροτοδασικές πυρκαγιές σε όλη τη χώρα. Από αυτές, οι 50 τέθηκαν υπό έλεγχο στο αρχικό τους στάδιο, ενώ συνεχίζονται επιχειρήσεις στις υπόλοιπες 5.

Τα ανακριτικά κλιμάκια της ΔΑΕΕ και των κατά τόπους Πυροσβεστικών Υπηρεσιών βρίσκονται σε πλήρη κινητοποίηση για τη διερεύνηση των αιτίων πίσω από τις φωτιές, που για ακόμη ένα καλοκαίρι προκαλούν ανησυχία και απώλειες στο φυσικό και αστικό τοπίο της χώρας.

Από την Πυροσβεστική, τονίζεται ότι πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς (κατηγορία κινδύνου 4) προβλέπεται αύριο, Δευτέρα 28 Ιουλίου, σε Αττική, Πελοπόννησο, Κρήτη, Στερεά Ελλάδα και στις ΠΕ Μαγνησίας, Ηλείας και Αχαΐας, σύμφωνα με το Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς της γενικής γραμματείας Πολιτικής Προστασίας του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Συγκεκριμένα, πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς προβλέπεται τη Δευτέρα 28/7 για τις εξής περιοχές:

• Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας (ΠΕ Ηλείας, ΠΕ Αχαΐας)
• Περιφέρεια Πελοποννήσου
• Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (ΠΕ Φθιώτιδας, ΠΕ Βοιωτίας, ΠΕ Φωκίδας, ΠΕ Εύβοιας)
• Περιφέρεια Αττικής
• Περιφέρεια Θεσσαλίας (ΠΕ Μαγνησίας)
• Περιφέρεια Κρήτης.

Τέλος η Πυροσβεστική καλεί όλους τους πολίτες, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και σε περίπτωση πυρκαγιάς, για τη δική τους ασφάλεια, να ακολουθούν πιστά τις υποδείξεις των αρμόδιων Αρχών.

Σταχτή και αποκαΐδια την επόμενη μέρα με τεραστίες καταστροφές

Ανυπολόγιστες είναι οι καταστροφές που αφήνουν πίσω τους οι πυρκαγιές που μαίνονται από χθες στη χώρα, με τα πύρινα μέτωπα να είναι ενεργά και να μαίνονται σε Κύθηρα και Μεσσηνία ενώ χωρίς ενεργό μέτωπο είναι η πυρκαγιά σε Κρυονέρι και Δροσοπηγή Αττικής. Παράλληλα πολλές αναζωπυρώσεις στην Πτολεμαΐδα αλλά και οι δύσκολες ώρες συνεχίζονται σε Εύβοια και Χανιά.

Στάχτη το 20% των Κυθήρων

Σε πύρινο κλοιό βρίσκονται τα Κύθηρα, καθώς παραμένουν τα ενεργά μέτωπα στο νησί και η καταστροφή είναι μεγάλη στην δασική περιοχή στις Πιτσινάδες. Η κατάσταση είναι εξαιρετικά κρίσιμη με τις επίγειες και εναέριες δυνάμεις να επιχειρούν αδιάκοπα και με τη συνδρομή εθελοντών και τοπικών φορέων.

Η καταστροφή που πλήττει τα Κύθηρα τις τελευταίες ώρες είναι ανυπολόγιστη. Οι πρώτες εικόνες από την πυρκαγιά παραπέμπουν σε βιβλική καταστροφή, καθώς τεράστιες εκτάσεις έχουν γίνει στάχτη και αποκαΐδια.

Η φωτιά ξέσπασε σε περιοχή κοντά στο δρόμο που οδηγεί προς τον Μυλοπόταμο, επεκτάθηκε γρήγορα λόγω των ισχυρών ανέμων και έπληξε πολλά χωριά του νησιού. Πρόκειται για το επίκεντρο της μεγάλης πυρκαγιάς, η οποία βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη, σύμφωνα με την Πυροσβεστική Υπηρεσία.

Αν και δεν υπάρχει ενιαίο πύρινο μέτωπο, υπάρχουν διάσπαρτες εστίες σε πολλά σημεία των Κυθήρων. Στην περιοχή επιχειρούν οχήματα, πεζοπόρα τμήματα, τρία ελικόπτερα και δύο αεροσκάφη.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τους κατοίκους, πολλοί από τους οποίους έχουν χάσει τις καλλιέργειές τους, ενώ έχουν σημειωθεί ζημιές σε σπίτια και επιχειρήσεις. Παρά τη δυσκολία, οι άνθρωποι επιδεικνύουν ψυχραιμία και περιμένουν πρώτα να σβήσει η φωτιά για να ξεκινήσει η καταγραφή των ζημιών.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, έχει επηρεαστεί περίπου το 20% του νησιού. Οι αρχές έχουν εκκενώσει προληπτικά οικισμούς, ενώ υπάρχουν πληροφορίες ότι η σημερινή πυρκαγιά ακολουθεί σχεδόν το ίδιο μονοπάτι με εκείνη του 2017.

Η ανησυχία εντείνεται λόγω των καιρικών συνθηκών, αφού από το απόγευμα αναμένεται ενίσχυση των ανέμων έως 6 μποφόρ, γεγονός που μπορεί να δυσκολέψει ακόμα περισσότερο το έργο της κατάσβεσης. Οι δυνάμεις της Πυροσβεστικής προσπαθούν να προλάβουν τυχόν αναζωπυρώσεις πριν την επικράτηση των ανέμων, με εναέρια μέσα να επιχειρούν συνεχώς σε μικρές εστίες.

Σημειώνεται πως ο Μυλοπόταμος, ένα από τα πιο γραφικά χωριά των Κυθήρων, υπέστη μεγάλες ζημιές. Πρόκειται για σημείο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, με αξιοθέατα όπως το φαράγγι της Φόνισσας. Μαζί με τον Μυλοπόταμο, επλήγησαν και ορισμένα γειτονικά χωριά. Ζημιές καταγράφονται επίσης σε μελισσοκομεία, καλλιέργειες, ζώα και επαγγελματικούς χώρους, όπως λατομεία.

Παρά την καταστροφή, δεν έχουν αναφερθεί τραυματισμοί ή απώλειες ανθρώπινων ζωών. Μια κρίσιμη επιχείρηση διάσωσης πραγματοποιήθηκε χθες σε παραλία όπου 139 άτομα – ανάμεσά τους και ένα βρέφος – μεταφέρθηκαν με ασφάλεια από το Λιμενικό στο λιμάνι του Καψαλίου.

Το νησί έχει αιτηθεί να κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ώστε να μπορέσουν να κινηθούν άμεσα διαδικασίες αποκατάστασης και ενίσχυσης των πληγέντων. Οι κάτοικοι περιμένουν με αγωνία την επόμενη ημέρα, που θα τους βρει να μετρούν τις πληγές τους και να προσπαθούν να σταθούν ξανά στα πόδια τους.

Μεγάλη η καταστροφή στον Αετό Μεσσηνίας

Μεγάλη είναι η καταστροφή που άφησε πίσω της η πυρκαγιά και στον Αετό Μεσσηνίας. Το σημείο από όπου ξεκίνησε η φωτιά βρίσκεται περίπου 200 μέτρα από το σημείο του ρεπορτάζ, ενώ αυτή τη στιγμή, πυροσβεστικά εναέρια και επίγεια μέσα επιχειρούν για να θέσουν υπό έλεγχο μια νέα αναζωπύρωση μεταξύ των χωριών Πολιτεία και Μοναστήρι. Η γενική εικόνα είναι σαφώς βελτιωμένη συγκριτικά με την προηγούμενη ημέρα, με το μεγάλο μέτωπο να έχει σπάσει, ωστόσο, η καμένη έκταση είναι τόσο μεγάλη, που οι εστίες φωτιάς δεν σταματούν.

Ενδεικτικό της κατάστασης που επικρατεί είναι πως πριν λίγη ώρα σημειώθηκε ακόμη μία αναζωπύρωση και η οποία αντιμετωπίστηκε επιτυχώς. Το πυροσβεστικό ελικόπτερο, μαζί με τις επίγειες δυνάμεις, προσπαθεί να περιορίσει κάθε νέα εστία. Αν και σήμερα οι άνεμοι έχουν κοπάσει σε γενικές γραμμές, η έντασή τους αυξάνεται κατά διαστήματα, δυσκολεύοντας το έργο των πυροσβεστών και εντείνοντας τον κίνδυνο.

Οι ζημιές είναι τεράστιες. Καλλιέργειες με ελιές, αμπέλια και σύκα έχουν καταστραφεί ολοκληρωτικά. Για τους κατοίκους της περιοχής, που ζουν σε δύσβατο, ορεινό τόπο, οι μικρές αυτές αγροτικές εκμεταλλεύσεις αποτελούσαν συχνά τη μοναδική πηγή εισοδήματος. Οι ίδιοι δηλώνουν ότι πρόκειται για ένα χτύπημα που δύσκολα θα ξεπεραστεί.

Σοβαρές είναι και οι ζημιές στο δίκτυο ηλεκτροδότησης. Οι περισσότερες κοινότητες της περιοχής παραμένουν χωρίς ρεύμα από το μεσημέρι της προηγούμενης ημέρας. Συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ εργάζονται για την τοποθέτηση νέων κολώνων και τη μερική αποκατάσταση μέσω γεννητριών. Όσον αφορά την υδροδότηση, προς το παρόν δεν έχουν αναφερθεί προβλήματα, καθώς η περιοχή διαθέτει πηγές που καλύπτουν τις ανάγκες των χωριών. Ωστόσο, η ανησυχία παραμένει, σε περίπτωση που χρειαστεί επαναλειτουργία των αντλιοστασίων.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στις ευθύνες πρόληψης. Κάτοικοι και τοπικοί εκπρόσωποι, όπως ο πρόεδρος της Καλλιθέας Ηλίας Γεωργίου, αναφέρουν ότι για χρόνια δεν υπήρξε επαρκής φροντίδα για καθαρισμούς εντός και εκτός των οικισμών, κάτι που συνέβαλε στην ταχύτατη εξάπλωση της φωτιάς.

Στην περιοχή επιχειρούν πάνω από 100 πυροσβέστες από χθες το βράδυ, μαζί με πεζοπόρα τμήματα, δυνάμεις από το εξωτερικό – συγκεκριμένα από τη Μολδαβία – και δεκάδες εθελοντές. Ο αγώνας που δίνουν είναι ηρωικός, όπως και αυτός των κατοίκων, οι οποίοι πάλεψαν κυριολεκτικά σπίτι με σπίτι για να σωθούν οι οικισμοί τους. Ανέβηκαν σε κορυφές, σε χαράδρες, δίνοντας μια άνιση μάχη με τις φλόγες.

Υπάρχει συγκρατημένη αισιοδοξία ότι, με τη συμβολή των καιρικών συνθηκών και τη συνεχόμενη κινητοποίηση των δυνάμεων, η φωτιά θα τεθεί υπό πλήρη έλεγχο μέχρι αργά το βράδυ. Η επόμενη μέρα, όμως, θα αφήσει πίσω της πληγές – οικολογικές, οικονομικές, αλλά κυρίως ηθικές – για μια κοινότητα που έζησε μια από τις πιο σκληρές της στιγμές.

Καταστροφή και στα Χανιά

Συνεχίζεται η μάχη με τις φλόγες και στον Αφεντελέ Χανίων και την ευρύτερη περιοχή, με την πυρκαγιά που ξέσπασε το Σάββατο να έχει προκαλέσει εκτεταμένες ζημιές και να παραμένει σε εξέλιξη.

Όπως μεταδίδει η ΕΡΤ, η φωτιά έχει μικρές, διάσπαρτες εστίες που συνεχίζουν να καίνε, και το ενδεχόμενο αναζωπυρώσεων είναι πολύ υψηλό καθώς πετάγονται ξαφνικά φλόγες, ενώ εναέρια μέσα πραγματοποιούν στοχευμένες ρίψεις νερού.

Το Συντονιστικό της Πυροσβεστικής χαρακτηρίζει τη φωτιά ενεργή, παρά τις πρώτες εκτιμήσεις, καθώς ο κίνδυνος επέκτασης παραμένει, ιδίως λόγω των φλεγόμενων κορμών από ελαιόδεντρα, που ενδέχεται να σιγοκαίνε για μέρες.

Η περιοχή παραμένει χωρίς ρεύμα, χωρίς νερό και χωρίς επικοινωνίες, καθώς η πυρκαγιά κατέστρεψε δίκτυα της ΔΕΗ και της ΔΕΥΑ, ενώ σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι προσπάθειες αποκατάστασης των ζημιών.

Αποκαρδιωτικές εικόνες από το Κρυονέρι

Εικόνες απόλυτης καταστροφής καταγράφονται στο Κρυονέρι Αττικής, μία ημέρα μετά το καταστροφικό πέρασμα της μεγάλης φωτιάς που ξέσπασε στην περιοχή.

Παρότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν ενεργά μέτωπα, οι πυροσβεστικές δυνάμεις εξακολουθούν να παραμένουν επί ποδός για την αποτροπή πιθανών αναζωπυρώσεων. Η μερική άρση του συναγερμού δεν μπορεί να επισκιάσει τη θλιβερή πραγματικότητα που αποτυπώνεται στις εικόνες της επόμενης ημέρας – εικόνες που μαρτυρούν το μέγεθος της καταστροφής.