Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ανακοινώσει επενδύσεις της Νότιας Κορέας στις ΗΠΑ συνολικού ύψους περίπου 200 δισ. δολαρίων. Μέσα σ΄ αυτές περιλαμβάνεται ποσό περίπου 54 δισ. δολαρίων για την ανάπτυξη του μεγάλου έργου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Αλάσκα.

Σύμφωνα με αμερικανικές και νοτιοκορεατικές πηγές, το ποσό των 54 δισ. δολαρίων θα προέλθει από νοτιοκορεατικά στρατηγικά επενδυτικά κεφάλαια των 200 δισ. δολαρίων, το οποίο αποτελεί μέρος της ευρύτερης συμφωνίας ύψους 350 δισ. δολαρίων που είχαν συμφωνήσει Ουάσιγκτον και Σεούλ.

Η ανακοίνωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η νοτιοκορεατική κυβέρνηση είχε παρουσιάσει μόλις την περασμένη εβδομάδα το έργο LNG της Αλάσκας ως μία από τις δύο επόμενες επενδυτικές επιλογές, χωρίς όμως να έχει λάβει οριστική απόφαση για την υλοποίησή του αμφιβάλλοντας για τη βιωσιμότητα του έργου.

Η εξέλιξη αυτή καταγράφεται και από τα νοτιοκορεατικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία επισημαίνουν την αντίθεση ανάμεσα στην επικείμενη ανακοίνωση της Ουάσιγκτον και στη μέχρι τώρα στάση της Σεούλ. Η Chosun Ilbo σημειώνει ότι η κυβέρνηση του Λι Τζε-Μιουνγκ είχε δηλώσει πως θα εξετάσει περαιτέρω την κερδοφορία του Alaska LNG πριν αποφασίσει εάν θα προχωρήσει.

Το Alaska LNG προβλέπει την κατασκευή αγωγού μήκους περίπου 1.300 χιλιομέτρων, ο οποίος θα μεταφέρει φυσικό αέριο από τη βόρεια Αλάσκα προς τη Νίκισκι, στη χερσόνησο Κενάι, στο νότιο τμήμα της πολιτείας. Εκεί το φυσικό αέριο θα υγροποιείται και θα μεταφέρεται με πλοία στις ασιατικές αγορές. Το συνολικό κόστος του έργου εκτιμάται μεταξύ 44,5 και 54,5 δις δολαρίων. Μέχρι στιγμής βέβαια δεν έχει ανακοινωθεί τίποτα για το αν και κατά πόσο το έργο θα επηρεάσει το περιβάλλον.

Το έργο έχει τη στήριξη της κυβέρνησης Τραμπ, αλλά εδώ και χρόνια αντιμετωπίζει ερωτήματα σχετικά με το υψηλό κόστος κατασκευής, τη χρηματοδότηση και τη δυνατότητα εξασφάλισης επαρκών μακροπρόθεσμων συμφωνιών αγοράς LNG, που θεωρείται ενεργοβόρο καύσιμο. Η Glenfarne, ο βασικός ανάδοχος ανάπτυξης του έργου, έχει αναφέρει ότι έχουν εξασφαλιστεί δεσμεύσεις για περίπου 13 εκατ. τόνους LNG ετησίως, ενώ απαιτούνται επιπλέον ποσότητες προκειμένου να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση και να καταστούν δεσμευτικές όλες οι συμφωνίες.

Το σχέδιο προβλέπει τη μεταφορά περίπου 3,9 δισ. κυβικών ποδιών φυσικού αερίου ημερησίως και την παραγωγή έως 20 εκατ. μετρικών τόνων LNG τον χρόνο. Βασικοί δυνητικοί αγοραστές στην Ασία είναι η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Ταϊβάν και άλλες ασιατικές αγορές.

Οι δεσμεύσεις της Νότιας Κορέας

Η Νότια Κορέα έχει ήδη δεσμευτεί, στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, για συνολικές επενδύσεις 350 δισ. δολαρίων, εκ των οποίων 150 δισ. αφορούν τον τομέα της ναυπηγικής και 200 δισ. δολάρια στρατηγικές επενδύσεις σε αμερικανικά έργα. Το πρώτο έργο που έχει επιλεγεί από τη Σεούλ αφορά μονάδα ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο στο Ενσίναλ του Τέξας, ενώ στα επόμενα σχέδια περιλαμβάνονται επίσης η κατασκευή οκτώ μεγάλων πυρηνικών αντιδραστήρων και το Alaska LNG.

Το έργο της Αλάσκας αποτελεί εδώ και μήνες προτεραιότητα για τον Τραμπ, ο οποίος έχει καλέσει επανειλημμένα τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία και άλλες χώρες να συμμετάσχουν στην ανάπτυξή του. Σε δηλώσεις του στις αρχές Σεπτεμβρίου είχε αναφέρει ότι η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία «πηγαίνουν στην Αλάσκα» για να προμηθευτούν καύσιμα και να συμμετάσχουν στην κατασκευή αγωγών.

Παράλληλα, η ιαπωνική JERA και η Tokyo Gas έχουν υπογράψει προκαταρκτικές συμφωνίες για την αγορά συνολικά περίπου 2 εκατ. τόνων LNG ετησίως από το Alaska LNG, εφόσον το έργο προχωρήσει. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, επομένως, τα 54 δισ. δολάρια αποτελούν προβλεπόμενη χρηματοδότηση στο πλαίσιο του νοτιοκορεατικού επενδυτικού πακέτου και όχι ποσό που έχει ήδη επενδυθεί στην Αλάσκα. Η τελική δομή της επένδυσης και οι όροι συμμετοχής της Νότιας Κορέας παραμένουν κρίσιμοι για την υλοποίηση του έργου.

Με τις τελευταίες πληροφορίες να αναφέρουν ότι η διαρροή που προκάλεσε την έκρηξη φαίνεται πως ήταν στο εσωτερικό του διαμερίσματος του 2ου ορόφου, αποκαλύπτεται τώρα ότι η 78χρονη γυναίκα που ζούσε εκεί, είχε ζητήσει να γίνει έλεγχος στο φυσικό αέριο μόλις έναν μήνα πριν την τραγωδία στην Πλάκα.

Σύμφωνα με τον ΑΝΤ1, η 78χρονη μέσα στον Αύγουστο, φαίνεται ότι αναζητούσε τεχνικό για να εκδώσει φύλλο ελέγχου καύσης. Πρόκειται για έναν έλεγχο που γίνεται για την ασφάλεια της εγκατάστασης και θα μπορούσε να διαπιστώσει την ύπαρξη διαρροής.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο ΑΝΤ1, η γυναίκα είχε απευθυνθεί σε κάποιον τεχνικό ο οποίος όμως, λόγω των θερινών διακοπών του Αυγούστου είναι πιθανό να μην πήγε τελικά για να κάνει τον έλεγχο.

Υπενθυμίζεται ότι στο διαμέρισμα που ζούσε το ζευγάρι των ηλικιωμένων, η εγκατάσταση είχε πιστοποιητικό στεγανότητας που εκδόθηκε τον Φεβρουάριο του 2026 σύμφωνα με πληροφορίες. Γιατί λοιπόν η γυναίκα ζητούσε να γίνει έλεγχος τον Αύγουστο; Μήπως παρατήρησε ενδείξεις διαρροής;

Οκ. Εξάρχου, προεξοφλούσε ότι η Ε.Ε. θα έκανε πίσω από τον λεγόμενο κανονισμό του μεθανίου (1787/2024) της Ε.Ε., λόγω της μεγάλης ζήτησης για LNG και έπειτα από τη δυστοκία που προδιαγράφεται εξ αιτίας της δυσκολίας προμήθειας φυσικού αερίου και των πληθωριστικών τάσεων από τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας.

Η εκτίμηση του κ. Εξάρχου επιβεβαιώθηκε σήμερα από τα πράγματα, καθώς εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι η Κομισιόν σχεδιάζει την αναβολή της έναρξης εφαρμογής του επίμαχου κανονισμού, ο οποίος θα ενεργοποιείτο την 1η Ιανουαρίου 2027.

Ο κανονισμός 1787 στοχεύει στη μείωση των εκπομπών μεθανίου και προβλέπει βαριές υποχρεώσεις συμμόρφωσης για τους εισαγωγείς ορυκτών καυσίμων στην ΕΕ. Για τη λήψη της απόφασης αυτής, προηγήθηκαν παρεμβάσεις κρατών – μελών, όπως της Γαλλίας, εξ αιτίας των πολύ υψηλών τιμών ενέργειας που σημειώνονται διεθνώς λόγω της κατάστασης στα στενά του Ορμούζ.

Ευρασιατική διένεξη

To ρεπορτάζ των FT επισημαίνει ότι η Ευρώπη προετοιμάζεται να συγκρουστεί με Ασιατικά κράτη, καθώς, ενόσω τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ε.Ε. βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, εντείνεται ο ανταγωνισμός με άλλες χώρες για το ποιος θα προμηθευτεί πρώτος LNG για να βγει ο χειμώνας. Και τονίζει ότι η εμπορική αυτή διένεξη απειλεί να εκτοξεύσει τις τιμές του LNG ακόμη πιο ψηλά, διότι και η Ευρώπη χρειάζεται να εξασφαλίσει μεγαλύτερες ποσότητες από το σύνηθες και οι αγοραστές στην Ασία είναι διατεθειμένοι να το πληρώσουν ακριβότερα απ’ ό,τι σε σχέση στο παρελθόν.

Όπως αναφέρεται, η τιμή του LNG έχει υπερδιπλασιαστεί μετά το ξέσπασμα του πολέμου και στη διεθνή αγορά φυσικού αερίου Platts JKM (το ασιατικό αντίστοιχο του TTF), η τιμή του LNG έχει αυξηθεί και έχει αγγίξει σχεδόν τα 30 δολάρια / MMBtu, την ώρα που η αντίστοιχη τιμή για παραδόσεις στην Ευρώπη διαμορφώνεται σε κάτι λιγότερο από 25 δολάρια / MMBtu (ή αλλιώς περίπου €90/ MWh στην Ασία έναντι €75/MWh στην Ευρώπη, αντίστοιχα).

Ακριβότερες τιμές εν όψει

Όπως επισημαίνει το ρεπορτάζ, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ο ανταγωνισμός για τα φορτία του LNG θα μπορούσε να κλιμακωθεί τους επόμενους μήνες, καθώς αναπτυσσόμενες ασιατικές χώρες είναι σήμερα πιο πρόθυμες να πληρώσουν ακριβότερα ώστε να περιορίσουν τη ζημιά στις οικονομίες τους. Και υπογραμμίζει ότι αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω αύξηση των τιμών για τους Ευρωπαίους καταναλωτές, την ώρα που η Ε.Ε. ετοιμάζεται να μπει στον χειμώνα, διαθέτοντας τα χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου των τελευταίων 15 ετών.

Ήδη, όπως αναφέρεται, χώρες όπως η Ινδία και το Πακιστάν έχουν εξοικειωθεί με τη μεταβλητότητα των τιμών, αγοράζουν πολλαπλά φορτία LNG σε αυτές τις τιμές και αυτό είναι κάτι που δεν είχε συμβεί το 2022, όταν είχαν καταγραφεί αντίστοιχα πολύ υψηλές τιμές. Έτσι, προεξοφλείται ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να πληρώσει ακόμη περισσότερο φέτος τον χειμώνα.

Μακροχρόνιες συμφωνίες και τιμές spot

Επίσης, το ρεπορτάζ επισημαίνει ότι, εάν η Κίνα αρχίσει να αγοράζει μεγάλες ποσότητες LNG σε τιμές spot ή μειωθούν οι ναύλοι μεταφοράς, τότε εκτιμάται ότι ένα κομμάτι του LNG που προοριζόταν για την Ευρώπη, θα καταλήξει στις ασιατικές αγορές. Ενώ τονίζει ότι εάν ο πόλεμος στον Κόλπο συνεχιστεί, οι τιμές στο Platts JKM θα αγγίξουν τα $35/MMBtu ή αλλιώς €105/MWh.

Αυτός είναι και ο λόγος, όπως αναφέρεται, που ορισμένες ασιατικές χώρες έχουν στρέψει την προσοχή τους στη διασφάλιση μακροπρόθεσμων συμβολαίων προμήθειας LNG, ώστε να μειώσουν τις πιθανότητες να βρεθούν αντιμέτωπες με ανταγωνισμό για φορτία, σε τιμές spot, στο μέλλον. Και αυτό γιατί, σε αντίθεση με τις τιμές post, οι τιμές για τις μακροπρόθεσμες συμφωνίες έχουν παραμείνει σχετικά σταθερές, καθώς αναμένεται η διεύρυνση της δυναμικότητας παραγωγής LNG, τα επόμενα χρόνια, πρωτίστως στις ΗΠΑ, τάση που φαίνεται ότι αποτελεί γενικότερα, κεντρική στρατηγική για τις αμερικανικές εταιρείες παραγωγής LNG.

Και, όπως καταλήγει το ρεπορτάζ, ο κανονισμός του μεθανίου αποτελεί πιθανό εμπόδιο στις μακροχρόνιες συμφωνίες LNG, καθώς κράτη – μέλη φοβούνται ότι κάτι τέτοιο θα συνεπαγόταν παραβίαση του αναβαλλόμενου, πλέον, κανονισμού.

Η ενδιάμεση ενημέρωση του IEA προβλέπει ότι οι υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου θα οδηγήσουν σε στροφή προς τον άνθρακα σε ορισμένες περιοχές το 2026, με την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ να είναι καθοριστική για τις προοπτικές του 2027. Παρότι η συνολική παραγωγή άνθρακα θα μειωθεί ωστόσο σε επί μέρους περιοχές αυτό αλλάζει.

Οι διαταραχές στην αγορά ενέργειας που προκαλούνται από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ωθούν, όπως επισημαίνει, την παγκόσμια ζήτηση άνθρακα υψηλότερα φέτος. Οι απότομες αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου ωθούν τις χώρες να στραφούν σε εναλλακτικές πηγές, σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση του IEA για τον τομέα του άνθρακα.

Παρόλο που ουσιαστικά καμία μεταφορά άνθρακα δεν διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ – καθώς η Μέση Ανατολή δεν είναι ούτε σημαντικός παραγωγός ούτε καταναλωτής άνθρακα – οι διαταραχές που σχετίζονται με τον πόλεμο έχουν επηρεάσει τις αγορές άνθρακα, αυξάνοντας τις τιμές του φυσικού αερίου λόγω της τεράστιας πτώσης των μεταφορών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω του Στενού.

Αυτό έχει ενθαρρύνει την υψηλότερη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα σε χώρες που διαθέτουν στόλους παραγωγής ενέργειας με καύση φυσικού αερίου και πλεονάζουσα χωρητικότητα άνθρακα, σύμφωνα με την Ενημέρωση για τον Άνθρακα στα μέσα του έτους 2026 του IEA .

Όπως επισημαίνει, αυτή η δυναμική έχει συμβάλει στην υψηλότερη χρήση άνθρακα στην Ευρώπη, την Ιαπωνία, την Κορέα, την Κίνα και άλλες αγορές από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως.

Αύξηση της κατανάλωσης άνθρακα στην Κίνα

Η Κίνα έχει επίσης αυξήσει την κατανάλωση άνθρακα για την παραγωγή χημικών προϊόντων λόγω των υψηλών τιμών του πετρελαίου. Επιπλέον, οι προσδοκίες για ένα ιδιαίτερα έντονο καιρικό μοτίβο Ελ Νίνιο φέτος αναμένεται να στηρίξουν τη ζήτηση άνθρακα σε ορισμένες μεγάλες χώρες κατανάλωσης στην Ασία, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας και του Βιετνάμ, λόγω των υψηλότερων αναγκών ψύξης και της χαμηλότερης υδροηλεκτρικής παραγωγής.

Ως αποτέλεσμα, ο ΙΕΑ εκτιμά, πως η παγκόσμια ζήτηση άνθρακα – η οποία είχε προγραμματιστεί να μειωθεί ελαφρώς σε ετήσια βάση – προβλέπεται τώρα να αυξηθεί κατά 1,2% το 2026, ανεβάζοντας την παγκόσμια κατανάλωση σε ρεκόρ 8,94 δισεκατομμυρίων τόνων.

Η εικόνα θα μπορούσε να αλλάξει ξανά το 2027, αν και εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με τις προοπτικές, σύμφωνα με την έκθεση. Πολλά εξαρτώνται από το εάν η ναυτιλιακή κίνηση μέσω του Στενού του Ορμούζ, ανακάμψει: εάν η ροή LNG μέσω του Στενού ανακάμψει και οι τιμές του φυσικού αερίου μειωθούν ξανά στα προπολεμικά επίπεδα, η παγκόσμια ζήτηση άνθρακα θα μπορούσε να μειωθεί το 2027, αλλά εάν το Στενό παραμείνει σε μεγάλο βαθμό κλειστό για τις αποστολές LNG, η ζήτηση άνθρακα θα μπορούσε να αυξηθεί περαιτέρω.

Μειώνεται η παραγωγή άνθρακα από την Κίνα

Αφού έφτασε σε ένα ιστορικό υψηλό το 2025, η παγκόσμια παραγωγή άνθρακα αναμένεται να μειωθεί το 2026, αν και αναμένεται να παραμείνει πάνω από 9 δισεκατομμύρια τόνους για τρίτη συνεχόμενη χρονιά.

Αυτό, όπως εξηγεί ο ΙΕΑ, αντανακλά τη μείωση της παραγωγής στην Κίνα – τον μεγαλύτερο παραγωγό στον κόσμο – μετά από επιθεωρήσεις ασφαλείας που προκλήθηκαν από ένα μεγάλο ατύχημα σε ορυχείο τον Μάιο, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα σημαντική μείωση της παραγωγής άνθρακα από τότε. Καθώς το χάσμα μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης έχει μειωθεί, η μεγάλη παγκόσμια συσσώρευση αποθεμάτων άνθρακα που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια αναμένεται να μειωθεί. Το 2027, η παγκόσμια παραγωγή άνθρακα αναμένεται να αυξηθεί ελαφρώς καθώς η παραγωγή στην Κίνα θα ανακάμψει.

Η έκθεση προβλέπει αύξηση της ζήτησης άνθρακα στις διεθνείς αγορές, η οποία ξεπερνά τις προηγούμενες προσδοκίες, εν μέσω χαμηλότερης εγχώριας παραγωγής στην Κίνα και υψηλότερης ζήτησης από χώρες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές, όπως η Ιαπωνία και η Κορέα, όπου η χρήση άνθρακα έχει αυξηθεί μετά την αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου. Μαζί, αυτοί οι παράγοντες – μαζί με τη στενότητα της προσφοράς – συμβάλλουν στις υψηλότερες τιμές του άνθρακα σε όλο τον κόσμο.

Η αύξηση γίνεται είναι σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Ιουλίου 2025, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με τη μείωση 2,1% που είχε καταγραφεί κατά τη σύγκριση των δεικτών το 2025 με το 2024.

Όπως αναφέρει η ΕΛΣΤΑΤ, η άνοδος του λεγόμενου εισαγόμενου πληθωρισμού αποδίδεται κυρίως στις διεθνείς ανατιμήσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Συγκεκριμένα, η αύξηση, κατά την άποψή των επιστημόνων προήλθε από:

α. Την άνοδο του δείκτη τιμών εισαγωγών από χώρες εκτός ευρωζώνης κατά 16,5%.

β. Την αύξηση του δείκτη τιμών εισαγωγών από χώρες της ευρωζώνης κατά 1,5%.

O γενικός δείκτης σημείωσε άνοδο 4,4% τον Ιούλιο 2026 σε σχέση με τον Ιούνιο 2026, έναντι αύξησης 1,5% που είχε καταγραφεί στην αντίστοιχη σύγκριση των δεικτών το 2025.

Ο κ. Εξάρχου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και στην ενίσχυση του επενδυτικού ενδιαφέροντος, προειδοποιώντας ωστόσο ότι η νέα άνοδος του ενεργειακού κόστους μπορεί να αποτελέσει τον βασικό εξωτερικό κίνδυνο για τη θετική δυναμική που έχει διαμορφωθεί.

Επανέλαβε δε την έμφαση του Ομίλου στο μοντέλο των Παραχωρήσεων, εξηγώντας ότι δίνουν ένα ασφαλές περιβάλλον και σταθερές ροές, ενώ τόνισε εμφατικά, ότι η κατασκευή δεν θα πάψει ποτέ να είναι στον πυρήνα των δραστηριοτήτων του Ομίλου Aktor. Στα πλαίσια, βεβαίως, και των άλλων δραστηριοτήτων του ομίλου, τα οποία θα κινούνται παράλληλα και σε πολύ μεγάλο βαθμό υποστηριζόμενα από την κατασκευή.

Προς 110 ευρώ το φυσικό αέριο 

Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκε το φυσικό αέριο και η πορεία του TTF. Όπως ανέφερε, επιβεβαιώθηκε στις εκτιμήσεις του για την ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς προς τα 85 ευρώ/MWh, σημειώνοντας ότι πλέον φοβάται πως η συγκεκριμένη πρόβλεψη μπορεί να αποδειχθεί ακόμη και αισιόδοξη. Μάλιστα, με βάση την εξέλιξη της αγοράς, ο κ. Εξάρχου εκτίμησε ότι πλέον τα 110 ευρώ μπορεί να αποτελούν πιο ρεαλιστικό σενάριο από τα 85 ευρώ. «Σήμερα που μιλάμε, η πρόβλεψη που είχα πριν από έξι μήνες για 85 ευρώ είναι τόσο κοντά που φοβάμαι ότι τα 110 ευρώ είναι πιο ρεαλιστικό από το 85 ευρώ», σημείωσε.

Κατά τον ίδιο, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν δύσκολο χειμώνα, καθώς οι πιέσεις στην αγορά φυσικού αερίου μπορούν να μεταφερθούν άμεσα στον πληθωρισμό, στα επιτόκια και τελικά στην επενδυτική δραστηριότητα.

Η βασική ανησυχία, όπως εξήγησε, είναι ότι ένα νέο κύμα ενεργειακής ακρίβειας θα ενισχύσει τις πληθωριστικές πιέσεις. Μια τέτοια εξέλιξη, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσε να περιορίσει και τη διάθεση ξένων επενδυτών να τοποθετήσουν κεφάλαια στην Ελλάδα.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι, εφόσον οι πιέσεις κλιμακωθούν, η Ευρώπη ενδέχεται τελικά να αναγκαστεί προς το τέλος του έτους να αναζητήσει μία κοινή χρηματοδοτική απάντηση, μέσα από ένα νέο εργαλείο που θα παραπέμπει στη λογική του RRF και στην έκδοση κοινού ευρωπαϊκού χρέους, προκειμένου να στηριχθεί η κατανάλωση απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος.

«Μονόδρομος» το αμερικανικό LNG

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Αλέξανδρος Εξάρχου στο ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, χαρακτηρίζοντας ουσιαστικά το αμερικανικό LNG μονόδρομο για την κάλυψη των αναγκών της.

Όπως σημείωσε, οι περιορισμένες διαθέσιμες ποσότητες, η αβεβαιότητα γύρω από το ρωσικό φυσικό αέριο και η αδυναμία του Κατάρ να καλύψει από μόνο του τις ευρωπαϊκές ανάγκες καθιστούν τις ΗΠΑ κρίσιμο προμηθευτή.

Στο σημείο αυτό αναφέρθηκε και στη συμφωνία που έχει συνάψει η AKTOR με τη Venture Global, επισημαίνοντας τη σημασία των μακροπρόθεσμων συμβολαίων. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι τιμές που ήταν διαθέσιμες όταν έκλεισε η συγκεκριμένη συμφωνία πριν από περίπου έξι μήνες δεν μπορούν πλέον να βρεθούν στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, όπως υποστήριξε, περνά μέσα από την εξασφάλιση επαρκών και ανταγωνιστικών ποσοτήτων αερίου, με την ΕΕ να εξακολουθεί πάντως να εμφανίζεται διχασμένη ως προς τη στρατηγική που πρέπει να ακολουθήσει.

«Η ΕΕ δεν έχει σαφή θέση στα ζητήματα του φυσικού αερίου», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας έναν πολιτικό ανταγωνισμό μεταξύ των κρατών που επιδιώκουν να εξασφαλίσουν μεγαλύτερες ποσότητες από τις ΗΠΑ και εκείνων που διατηρούν διαφορετική προσέγγιση ως προς το ρωσικό αέριο.

«Εθνικό και γεωστρατηγικό ζήτημα» ο Κάθετος Διάδρομος

Σε αυτό το περιβάλλον, ξεχωριστή αναφορά έκανε στον Κάθετο Διάδρομο και στη διεύρυνσή του, χαρακτηρίζοντάς τον έργο που υπερβαίνει κατά πολύ την επιχειρηματική δραστηριότητα της AKTOR.

«Ο Κάθετος Διάδρομος για την Ελλάδα είναι ένα θέμα εθνικό», τόνισε, προσθέτοντας ότι πρόκειται για ζήτημα «γεωστρατηγικής φύσεως, εξαιρετικά σοβαρό για την χώρα».

Κατά τον ίδιο, η επέκταση του σχήματος αποτελεί ιδιαίτερα θετική εξέλιξη, καθώς ενισχύει την υπόσταση του εγχειρήματος και τον ρόλο της Ελλάδας στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής.

Το σχέδιο των 3 δισ. ευρώ της AKTOR

Στην ίδια λογική εντάσσεται και η χρηματοοικονομική στρατηγική της AKTOR. Ο Αλέξανδρος Εξάρχου υπενθύμισε ότι ο Όμιλος άντλησε κεφάλαια ύψους 1 δισ. ευρώ, επιμένοντας ότι οι μεγάλες επενδύσεις πρέπει να πραγματοποιούνται πάνω σε υγιή κεφαλαιακή βάση, με υψηλά ίδια κεφάλαια και ελεγχόμενο δανεισμό.

Στο πλαίσιο του επενδυτικού σχεδίου των 3 δισ. ευρώ, όπως ανέφερε, στόχος είναι ακόμη και στην κορύφωση της επενδυτικής δραστηριότητας η σχέση δανεισμού προς EBITDA να μην υπερβεί το 4.

Η στρατηγική του Ομίλου, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να διατηρεί ισχυρή χρηματοοικονομική βάση και παράλληλα να επενδύει στους βασικούς πυλώνες δραστηριότητάς του, με στόχο EBITDA άνω των 600 – 700 εκατ. ευρώ.

«Νέα κοιτάσματα αερίου ανακαλύφθηκαν στο νότο της επαρχίας Φαρς», ανακοίνωσε ο υπουργός Πετρελαίου Μοχσέν Πακνεζάντ, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση, προσθέτοντας ότι περισσότερα από 160 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα είναι δυνατό να εξορυχθούν από το κοίτασμα αυτό.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το αέριο αυτό έχει την ιδιαιτερότητα να είναι «γλυκό», χωρίς υδρόθειο και άλλα όξινα συστατικά, πράγμα που μειώνει τόσο τα κόστη εκμετάλλευσης όσο και τα κόστη των επιχειρήσεων ανάπτυξης του κοιτάσματος.

Σύμφωνα με το Bloomberg, οποιαδήποτε νέα παραγωγή προερχόμενη από το κοίτασμα αυτό δεν θα είναι δυνατή πριν από χρόνια.

Ο ιρανικός ενεργειακός τομέας έχει πληγεί σκληρά από την αρχή του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος ξέσπασε στο τέλος Φεβρουαρίου με αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στοχοθέτησαν κυρίως εγκαταστάσεις αερίου, δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαίου και αυτοκινητοδρόμους.

Σημειώνεται ότι η γερμανική εισαγγελία κατέληξε τον περασμένο μήνα στο συμπέρασμα ότι οι εκρήξεις στους αγωγούς αυτούς προκλήθηκαν κατόπιν εντολής του ουκρανικού κράτους, μια κατηγορία που είναι πιθανό να περιπλέξει τις σχέσεις ανάμεσα στο Κίεβο και τη Γερμανία, η οποία είναι από τους κύριους στρατιωτικούς υποστηρικτές της.

«Η Ουκρανία ουδέποτε έλαβε επισήμως μέρος σε οποιαδήποτε επιχείρηση που συνδέεται με το σαμποτάζ του Nord Stream», δήλωσε ο Ζελένσκι στους δημοσιογράφους, όταν ερωτήθηκε για την έρευνα σχετικά με την υπόθεση αυτή.

Ο αρχηγός του ουκρανικού κράτους, ο οποίος ανέκαθεν αρνούνταν οποιαδήποτε ανάμιξη της χώρας του, πρόσθεσε πως η Γερμανία «συνειδητοποιεί πλήρως το γεγονός ότι η Ουκρανία δεν οργάνωσε ούτε εκτέλεσε ούτε καν επινόησε αυτή την επιχείρηση».

Ο ίδιος διευκρίνισε ότι το Κίεβο προσφέρει στο Βερολίνο τη βοήθειά του στο πλαίσιο αυτών των ερευνών και ελπίζει ότι δεν θα βλάψουν τις σχέσεις τους.

«Είναι πολύ σημαντικό για εμάς να μην χάσουμε τη σύμπραξή μας, να μην χάσουμε την εμπιστοσύνη των ευρωπαϊκών χωρών οι οποίες βοηθούν την Ουκρανία από την αρχή αυτού του πολέμου» εναντίον της Ρωσίας, δήλωσε ακόμα ο Ζελένσκι.

Την Τετάρτη, ένας Ουκρανός υπήκοος συνελήφθη στην Κροατία ως ύποπτος για συμμετοχή στο σαμποτάζ του αγωγού αερίου. Όπως έγινε γνωστό, εργαζόταν για μια ταινία αφιερωμένη στην επίθεση αυτή.

Σύμφωνα με τη γερμανική εισαγγελία, αυτός ο άνδρας είχε συνεργασθεί με έναν άλλο Ουκρανό, ο οποίος συνελήφθη πέρυσι στην Ιταλία και στη συνέχεια εκδόθηκε στη Γερμανία.

Την επιστολή απέστειλε η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κύπρου στα Ηνωμένα Έθνη, πρέσβης Μαρία Μιχαήλ, έπειτα από την υπογραφή στις 10 Ιουλίου 2026 του λεγόμενου «μνημονίου συναντίληψης» μεταξύ της Άγκυρας και του ψευδοκράτους.

Η Λευκωσία χαρακτηρίζει το μνημόνιο άκυρο και χωρίς οποιαδήποτε νομική ισχύ, υπογραμμίζοντας ότι το ψευδοκράτος δεν διαθέτει διεθνή νομική προσωπικότητα και συνεπώς δεν μπορεί να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες ή να εγκρίνει έργα που επηρεάζουν το έδαφος, τα χωρικά ύδατα, την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Άρχισαν οι προκαταρκτικές εργασίες

Σύμφωνα με την καταγγελία, η Τουρκία έχει ήδη αρχίσει την προετοιμασία για την υλοποίηση του έργου. Στις 21 Ιουλίου εξέδωσε NAVTEX για δραστηριότητες των ερευνητικών σκαφών «Oruç Reis», «Denar Explorer», «Denar Pathfinder» και «Denar Surveyor».

Οι πρώτες έρευνες φέρονται να πραγματοποιούνται εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων. Η Λευκωσία επισημαίνει, ωστόσο, ότι η ανάπτυξη των πλοίων επιβεβαιώνει την πρόθεση της Άγκυρας να προχωρήσει στην κατασκευή του αγωγού, παρά τις αντιδράσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο αγωγός, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το τουρκικό υπουργείο Ενέργειας, σχεδιάζεται να έχει μήκος περίπου 101 χιλιομέτρων και να συνδέει το Αναμούρ της νότιας Τουρκίας με το κατεχόμενο χωριό Τράπεζα, όπου βρίσκεται ο ηλεκτροπαραγωγός σταθμός του ψευδοκράτους.

Τα 97 χιλιόμετρα θα είναι υποθαλάσσια και τα υπόλοιπα τέσσερα χερσαία. Το έργο προβλέπει δύο αγωγούς διαμέτρου 22 ιντσών και σχεδιάζεται για μεταφορά φυσικού αερίου και προς τις δύο κατευθύνσεις.

Παραβίαση κυριαρχίας και Δικαίου της Θάλασσας

Η κυπριακή κυβέρνηση τονίζει ότι η κατασκευή και λειτουργία του αγωγού, όπως και κάθε συναφούς χερσαίας ή θαλάσσιας εγκατάστασης, επιχειρείται χωρίς την έγκριση και τη συγκατάθεσή της.

Κατά τη Λευκωσία, η διέλευση του έργου από τα χωρικά ύδατα, την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας συνιστά παραβίαση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, όπως αυτά καθορίζονται από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Στην επιστολή γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στα ψηφίσματα 541 του 1983 και 550 του 1984 του Συμβουλίου Ασφαλείας. Τα συγκεκριμένα ψηφίσματα χαρακτηρίζουν νομικά άκυρη την ανακήρυξη του ψευδοκράτους και καλούν όλα τα κράτη να μην το αναγνωρίσουν και να μην το διευκολύνουν.

Η Κυπριακή Δημοκρατία ζητά από τον Αντόνιο Γκουτέρες να μεταφέρει σαφές μήνυμα προς την Τουρκία, ώστε να σεβαστεί τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου, να εγκαταλείψει το σχέδιο του αγωγού και να τερματίσει κάθε σχετική δραστηριότητα.

Αγωγός διπλής κατεύθυνσης

Η Λευκωσία αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός ότι ο αγωγός σχεδιάζεται για λειτουργία και προς τις δύο κατευθύνσεις. Ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ είχε δηλώσει κατά την υπογραφή του μνημονίου ότι μέσω του έργου θα μπορεί να μεταφέρεται φυσικό αέριο από την Τουρκία προς την Κύπρο, αλλά και από την Κύπρο προς την Τουρκία και στη συνέχεια προς την Ευρώπη.

Στην επιστολή της Κυπριακής Δημοκρατίας στον ΟΗΕ, εκφράζεται η εκτίμηση ότι η υποδομή μπορεί να χρησιμοποιηθεί μελλοντικά για τη μεταφορά φυσικού αερίου από κοιτάσματα σε θαλάσσιες περιοχές όπου η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα.

Η αναφορά συνδέεται και με τις παράνομες γεωτρητικές και σεισμικές δραστηριότητες που πραγματοποίησε η Τουρκία στην κυπριακή ΑΟΖ κατά την περίοδο 2019 και 2020.

Μόνιμη σύνδεση με την Τουρκία

Η κυπριακή κυβέρνηση θεωρεί ότι ο αγωγός εντάσσεται στην πολιτική δημιουργίας μόνιμων υποδομών που συνδέουν τα κατεχόμενα με την Τουρκία. Είχε προηγηθεί η κατασκευή του υποθαλάσσιου αγωγού μεταφοράς νερού, ο οποίος λειτουργεί από το 2015.

Κατά τη Λευκωσία, τα έργα αυτά αυξάνουν την οικονομική και πολιτική εξάρτηση των κατεχομένων από την Άγκυρα και συμβάλλουν στην παγίωση του διαχωρισμού της Κύπρου.

Η καταγγελία γίνεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο για το Κυπριακό, λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση του Κύπριου Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 26 Αυγούστου υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Στόχος της συνάντησης είναι η προετοιμασία νέας διευρυμένης διάσκεψης και η επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.

Η Μαρία Μιχαήλ ζητά η επιστολή να κυκλοφορήσει ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και να δημοσιευθεί από τη Διεύθυνση Υποθέσεων Ωκεανών και Δικαίου της Θάλασσας.

Την πρόταση κατέθεσε ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, κατά τη συνεδρίαση της Ομάδας Εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις ενεργειακές κρίσεις. Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι ο στόχος του 90% θεσπίστηκε υπό τις έκτακτες συνθήκες της κρίσης του 2022 και πλέον δεν δικαιολογείται, καθώς επιβαρύνει αδικαιολόγητα τις τιμές της ενέργειας.

Η Αθήνα υπογραμμίζει ότι η προσπάθεια βίαιης αναπλήρωσης των αποθεμάτων έως την 1η Νοεμβρίου, υπό τις σημερινές συνθήκες της αγοράς, εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους:

• Υψηλό Κόστος Αγοράς: Οι τιμές του φυσικού αερίου παραμένουν σε υψηλά επίπεδα (56-57 ευρώ/MWh). Η ανάγκη για μαζικές αγορές σε αυτές τις τιμές θα μετακυλιστεί στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
• Μείωση της Ζήτησης κατά 20%: Η κατανάλωση φυσικού αερίου στην ΕΕ έχει υποχωρήσει κατά 20% σε σύγκριση με το 2021, λόγω της διείσδυσης των ΑΠΕ, του εξηλεκτρισμού και της κάμψης της βιομηχανικής δραστηριότητας.
• Ασφάλεια με Μικρότερα Αποθέματα: Λόγω της μειωμένης ζήτησης, η Ευρώπη μπορεί να λειτουργήσει με απόλυτη ασφάλεια ακόμη και με χαμηλότερα ποσοστά πληρότητας.

Η εικόνα των αποθηκών στην Ευρώπη

Σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμας AGSI, οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου βρίσκονται σήμερα μόλις στο 55% της χωρητικότητάς τους, έναντι σχεδόν 70% την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Σε κομβικές αγορές όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και το Βέλγιο, η πληρότητα κυμαίνεται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, μεταξύ 30% και 45%.

Η παρέμβαση της Ελλάδας αποτελεί μία από τις πρώτες ευθείες αμφισβητήσεις των μέτρων ενεργειακής ασφάλειας που υιοθετήθηκαν το 2022, ανοίγοντας έναν κρίσιμο διάλογο στις Βρυξέλλες για την ισορροπία μεταξύ ενεργειακής επάρκειας και συγκράτησης του κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.